(೨೯) ೯. ಯಥಾಕಮ್ಮೂಪಗತಞಾಣಕಥಾ

೩೭೭. ಯಥಾಕಮ್ಮೂಪಗತಂ ಞಾಣಂ [ಯಥಾಕಮ್ಮೂಪಗತಞಾಣಂ (ಸ್ಯಾ. ಕಂ.)] ದಿಬ್ಬಚಕ್ಖುನ್ತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಯಥಾಕಮ್ಮೂಪಗತಞ್ಚ ಮನಸಿ ಕರೋತಿ, ದಿಬ್ಬೇನ ಚಕ್ಖುನಾ ರೂಪಂ ಪಸ್ಸತೀತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ….

ಯಥಾಕಮ್ಮೂಪಗತಞ್ಚ ಮನಸಿ ಕರೋತಿ, ದಿಬ್ಬೇನ ಚಕ್ಖುನಾ ರೂಪಂ ಪಸ್ಸತೀತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ದ್ವಿನ್ನಂ ಫಸ್ಸಾನಂ ದ್ವಿನ್ನಂ ಚಿತ್ತಾನಂ ಸಮೋಧಾನಂ ಹೋತೀತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ….

ಯಥಾಕಮ್ಮೂಪಗತಂ ಞಾಣಂ ದಿಬ್ಬಚಕ್ಖುನ್ತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ‘‘ಇಮೇ ವತ ಭೋನ್ತೋ ಸತ್ತಾ’’ತಿ ಚ ಮನಸಿ ಕರೋತಿ, ‘‘ಕಾಯದುಚ್ಚರಿತೇನ ಸಮನ್ನಾಗತಾ’’ತಿ ಚ ಮನಸಿ ಕರೋತಿ, ‘‘ವಚೀದುಚ್ಚರಿತೇನ ಸಮನ್ನಾಗತಾ’’ತಿ ಚ ಮನಸಿ ಕರೋತಿ, ‘‘ಮನೋದುಚ್ಚರಿತೇನ ಸಮನ್ನಾಗತಾ’’ತಿ ಚ ಮನಸಿ ಕರೋತಿ, ‘‘ಅರಿಯಾನಂ ಉಪವಾದಕಾ’’ತಿ ಚ ಮನಸಿ ಕರೋತಿ, ‘‘ಮಿಚ್ಛಾದಿಟ್ಠಿಕಾ’’ತಿ ಚ ಮನಸಿ ಕರೋತಿ, ‘‘ಮಿಚ್ಛಾದಿಟ್ಠಿಕಮ್ಮಸಮಾದಾನಾ’’ತಿ ಚ ಮನಸಿ ಕರೋತಿ, ‘‘ತೇ ಕಾಯಸ್ಸ ಭೇದಾ ಪರಂ ಮರಣಾ ಅಪಾಯಂ ದುಗ್ಗತಿಂ ವಿನಿಪಾತಂ ನಿರಯಂ ಉಪಪನ್ನಾ’’ತಿ ಚ ಮನಸಿ ಕರೋತಿ, ‘‘ಇಮೇ ವಾ ಪನ ಭೋನ್ತೋ ಸತ್ತಾ’’ತಿ ಚ ಮನಸಿ ಕರೋತಿ, ‘‘ಕಾಯಸುಚರಿತೇನ ಸಮನ್ನಾಗತಾ’’ತಿ ಚ ಮನಸಿ ಕರೋತಿ, ‘‘ವಚೀಸುಚರಿತೇನ ಸಮನ್ನಾಗತಾ’’ತಿ ಚ ಮನಸಿ ಕರೋತಿ, ‘‘ಮನೋಸುಚರಿತೇನ ಸಮನ್ನಾಗತಾ’’ತಿ ಚ ಮನಸಿ ಕರೋತಿ, ‘‘ಅರಿಯಾನಂ ಅನುಪವಾದಕಾ’’ತಿ ಚ ಮನಸಿ ಕರೋತಿ, ‘‘ಸಮ್ಮಾದಿಟ್ಠಿಕಾ’’ತಿ ಚ ಮನಸಿ ಕರೋತಿ, ‘‘ಸಮ್ಮಾದಿಟ್ಠಿಕಮ್ಮಸಮ್ಮಾದಾನಾ’’ತಿ ಚ ಮನಸಿ ಕರೋತಿ, ‘‘ತೇ ಕಾಯಸ್ಸ ಭೇದಾ ಪರಂ ಮರಣಾ ಸುಗತಿಂ ಸಗ್ಗಂ ಲೋಕಂ ಉಪಪನ್ನಾ’’ತಿ ಚ ಮನಸಿ ಕರೋತಿ, ದಿಬ್ಬೇನ ಚಕ್ಖುನಾ ರೂಪಂ ಪಸ್ಸತೀತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ….

‘‘ತೇ ಕಾಯಸ್ಸ ಭೇದಾ ಪರಂ ಮರಣಾ ಸುಗತಿಂ ಸಗ್ಗಂ ಲೋಕಂ ಉಪಪನ್ನಾ’’ತಿ ಚ ಮನಸಿ ಕರೋತಿ, ದಿಬ್ಬೇನ ಚಕ್ಖುನಾ ರೂಪಂ ಪಸ್ಸತೀತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ದ್ವಿನ್ನಂ ಫಸ್ಸಾನಂ ದ್ವಿನ್ನಂ ಚಿತ್ತಾನಂ ಸಮೋಧಾನಂ ಹೋತೀತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ….

೩೭೮. ಯಥಾಕಮ್ಮೂಪಗತಂ ಞಾಣಂ ದಿಬ್ಬಚಕ್ಖುನ್ತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಅತ್ಥಿ ಕೋಚಿ ಅದಿಬ್ಬಚಕ್ಖುಕೋ ದಿಬ್ಬಚಕ್ಖುಂ ಅಪ್ಪಟಿಲದ್ಧೋ ಅನಧಿಗತೋ ಅಸಚ್ಛಿಕತೋ ಯಥಾಕಮ್ಮೂಪಗತಂ ಜಾನಾತೀತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಹಞ್ಚಿ ಅತ್ಥಿ ಕೋಚಿ ಅದಿಬ್ಬಚಕ್ಖುಕೋ ದಿಬ್ಬಚಕ್ಖುಂ ಅಪ್ಪಟಿಲದ್ಧೋ ಅನಧಿಗತೋ ಅಸಚ್ಛಿಕತೋ ಯಥಾಕಮ್ಮೂಪಗತಂ ಜಾನಾತಿ, ನೋ ಚ ವತ ರೇ ವತ್ತಬ್ಬೇ – ‘‘ಯಥಾಕಮ್ಮೂಪಗತಂ ಞಾಣಂ ದಿಬ್ಬಚಕ್ಖು’’ನ್ತಿ.

ಯಥಾಕಮ್ಮೂಪಗತಂ ಞಾಣಂ ದಿಬ್ಬಚಕ್ಖುನ್ತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಆಯಸ್ಮಾ ಸಾರಿಪುತ್ತೋ ಯಥಾಕಮ್ಮೂಪಗತಂ ಞಾಣಂ ಜಾನಾತೀತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಹಞ್ಚಿ ಆಯಸ್ಮಾ ಸಾರಿಪುತ್ತೋ ಯಥಾಕಮ್ಮೂಪಗತಂ ಞಾಣಂ ಜಾನಾತಿ, ನೋ ಚ ವತ ರೇ ವತ್ತಬ್ಬೇ – ‘‘ಯಥಾಕಮ್ಮೂಪಗತಂ ಞಾಣಂ ದಿಬ್ಬಚಕ್ಖು’’ನ್ತಿ.

ಯಥಾಕಮ್ಮೂಪಗತಂ ಞಾಣಂ ದಿಬ್ಬಚಕ್ಖುನ್ತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಆಯಸ್ಮಾ ಸಾರಿಪುತ್ತೋ ಯಥಾಕಮ್ಮೂಪಗತಂ ಞಾಣಂ ಜಾನಾತೀತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ಅತ್ಥಾಯಸ್ಮತೋ ಸಾರಿಪುತ್ತಸ್ಸ ದಿಬ್ಬಚಕ್ಖುನ್ತಿ? ನ ಹೇವಂ ವತ್ತಬ್ಬೇ…ಪೇ….

ಅತ್ಥಾಯಸ್ಮತೋ ಸಾರಿಪುತ್ತಸ್ಸ ದಿಬ್ಬಚಕ್ಖುನ್ತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ನನು ಆಯಸ್ಮಾ ಸಾರಿಪುತ್ತೋ ಏತದವೋಚ –

‘‘ನೇವ ಪುಬ್ಬೇನಿವಾಸಾಯ, ನಪಿ ದಿಬ್ಬಸ್ಸ ಚಕ್ಖುನೋ;

ಚೇತೋಪರಿಯಾಯ ಇದ್ಧಿಯಾ, ಸೋತಧಾತುವಿಸುದ್ಧಿಯಾ;

ಚುತಿಯಾ ಉಪಪತ್ತಿಯಾ, ಪಣಿಧಿ ಮೇ ನ ವಿಜ್ಜತೀ’’ತಿ [ಥೇರಗಾ. ೯೯೬ ಥೇರಗಾಥಾಯಂ].

ಅತ್ಥೇವ ಸುತ್ತನ್ತೋತಿ? ಆಮನ್ತಾ. ತೇನ ಹಿ ನ ವತ್ತಬ್ಬಂ – ‘‘ಯಥಾಕಮ್ಮೂಪಗತಂ ಞಾಣಂ ದಿಬ್ಬಚಕ್ಖು’’ನ್ತಿ.

ಯಥಾಕಮ್ಮೂಪಗತಞಾಣಕಥಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.