೪೯. ಇತ್ಥಿಯ+ಮ+ಣ+ಕ್ತಿ+ಕ+ಯಕ+ಯಾ ಚ
ಇತ್ಥಿಲಿಙ್ಗೇ ಭಾವೇ ಕಾರಕೇ ಚ ಕ್ರಿಯತ್ಥಾ ಅಆದಯೋ ಹೋನ್ತಿ ಅನೋ ಚ ಬಹುಲಂ.
ಅ-ಜರ=ವಯೋಹಾನಿಯಂ, ಜಿರತಿ ಜಿರಣಂ ವಾ ಜರಾ. ‘‘ಇತ್ಥಿಯ+ಮ+ತ್ವಾ’’ತಿ ಆಪಚ್ಚಯೋ. ಪಟಿಸಮ್ಭಿಜ್ಜತೀತಿ ಪಟಿಸಮ್ಭಿದಾ. ಪಟಿಪಜ್ಜತಿ ಏತಾಯಾತಿ ಪಟಿಪದಾ. ಏವಂ ಸಮ್ಪದಾ, ಆಪದಾ. ಉಪಾದೀಯತೀತಿ ಉಪಾದಾ. ಇಕ್ಖ+ಚಕ್ಖ=ದಸ್ಸನೇ, ಉಪಇಕ್ಖತೀತಿ ಉಪೇಕ್ಖಾ. ‘‘ಯುವಣ್ಣಾನ+ಮೇಓ ಲುತ್ತಾ’’ತಿ ಏಕಾರೋ. ಚಿನ್ತನಂ ಚಿನ್ತಾ. ಸಿಕ್ಖ=ವಿಜ್ಜೋಪಾದಾನೇ, ಸಿಕ್ಖನಂ ಸಿಕ್ಖೀಯನ್ತೀತಿ ವಾ ಸಿಕ್ಖಾ. ಏವಂ ಭಿಕ್ಖಾ. ಇಚ್ಛನಂ ಇಚ್ಛಾ. ‘‘ಗಮಯಮಿ’’ಚ್ಚಾದಿನಾ ಚ್ಛಙಾದೇಸೋ. ಪುಚ್ಛ=ಪುಚ್ಛನೇ, ಪುಚ್ಛನಂ ಪುಚ್ಛಾ. ಮಿಧ+ಮೇಧ=ಸಙ್ಗಮೇ, ಅಪಠಿತಧಾತು, ಮೇಧನಂ ಮೇಧಾ. ಏವಂ ಗುಧ=ಪರಿವೇಠನೇ, ಗೋಧನಂ ಗೋಧಾ. ತಿತಿಕ್ಖನಂ ತಿತಿಕ್ಖಾ. ಏವಂ ವೀಮಂಸಾ, ಜಿಗುಚ್ಛಾ, ಪಿಪಾಸಾ, ಪುತ್ತಿಯಾ. ಈಹನಂ ಈಹಾ.
ಣ-ಕರಣಂ ಕಾರಾ, ‘‘ಅಸ್ಸಾ ಣಾನುಬನ್ಧೇ’’ತಿ ಆ ಹೋತಿ, ಏವ+ಮುಪರಿಪಿ. ಹರಣಂ ಹಾರಾ ಮುತ್ತಾವಲಿ. ತರಣಂ ತಾರಾ, ಧರಣಂ ಧಾರಾ. ಅರಣಂ ಆರಾ.
ಯಥಾಕಥಞ್ಚಿ ಸದ್ದಮ್ಹಿ, ರುಳ್ಹಿಯಾ ಅತ್ಥನಿಚ್ಛಯೋ.
ಕ್ತಿ-ಸಮ್ಭುವನಂ ಸಮ್ಭುತಿ. ‘‘ನ ತೇ’’ಚ್ಚಾದಿನಾ ನ ವುದ್ಧಿ. ಸವನಂ ಸುತಿ. ನಯನಂ ನಯತಿ ಏತಾಯಾತಿ ವಾ ನೀತಿ. ಮಞ್ಞತೀತಿ ಮತಿ, ‘‘ಗಮಾದಿರಾನಂ ಲೋಪೋನ್ತಬ್ಯಞ್ಜನಸ್ಸಾ’’ತಿ ಗಮಾದಿತ್ತಾ ನಲೋಪೋ. ಗಮನಂ ಗನ್ತಬ್ಬಾತಿ ವಾ ಗತಿ. ಉಪಹನನಂ ಉಪಹತಿ. ರಮನ್ತಿ ಏತಾಯ ರಮನಂ ವಾ ರತಿ. ತನನಂ ತತಿ. ನಿಯಮನಂ ನಿಯತಿ. ಭುಞ್ಜನಂ ಭುತ್ತಿ. ಯುಞ್ಜನಂ ಯುತ್ತಿ, ಪರರೂಪಂ. ಏವಂ ಸಮಾಪಜ್ಜನಂ ಸಮಾಪಜ್ಜತೇತಿ ಸಮಾಪತ್ತಿ. ಸಮ್ಪತ್ತಿ. ಯಜ=ದೇವಪೂಜಾಸಙ್ಗತಿಕರಣದಾನೇಸು, ಯಜನಂ ಇಟ್ಠಿ, ‘‘ಯಜಸ್ಸ ಯಸ್ಸ ಟಿಯೀ’’ತಿ ಟಿಆದೇಸೋ, ‘‘ಪುಚ್ಛಾದಿತೋ’’ತಿ ತಸ್ಸ ಠೋ, ಪರರೂಪಪಠಮಕ್ಖರಾ ಚ. ಸಾಸನಂ ಸಿಟ್ಠಿ, ‘‘ಸಾಸಸ್ಸ ಸಿಸ ವಾ’’ತಿ ಸಿಸ, ಸಾನನ್ತರಸ್ಸ ತಸ್ಸ ಠೋ’’ತಿ ಠಾದೇಸೋ. ಭೇದನಂ ಭಿಜ್ಜತೇತಿ ವಾ ಭಿತ್ತಿ. ಭಜ=ಸೇವಾಯಂ, ಭಜನಂ ಭತ್ತಿ. ತನ=ವಿತ್ಥಾರೇ, ತನೋತೀತಿ ತನ್ತಿ, ನಸ್ಸ ನಿಗ್ಗಹೀತಾದಿ.
ಕ-ಗುಹನ್ತೀ ಏತ್ಥಾತಿ ಗುಹಾ, ಓಕಾರನಿವುತ್ತಿ. ರುಜತೀತಿ ರುಜಾ. ಮೋದನ್ತಿ ಏತಾಯಾತಿ ಮುದಾ ನಾಮ ಮುದಿತಾ.
ಯಕ-ವಿದ=ಞಾಣೇ, ವಿದನಂ ವಿದನ್ತಿ ಏತಾಯಾತಿ ವಾ ವಿಜ್ಜಾ, ದಸ್ಸ ಜೇ ಪುಬ್ಬರೂಪಂ. ಯಜನಂ ಇಜ್ಜಾ, ಟಿಆದೇಸೋ.
ಯ-ಸಯನ್ತಿ ಏತ್ಥಾತಿ ಸೇಯ್ಯಾ, ದ್ವಿತ್ತಂ. ಅಜ=ವಜ=ಗಮನೇ, ಸಮಜನಂ ಸಮಜನ್ತಿ ಏತ್ಥಾತಿ ವಾ ಸಮಜ್ಜಾ. ಪಪುಬ್ಬೋ, ಪಬ್ಬಜನಂ ಪಬ್ಬಜ್ಜಾ. ತವಗ್ಗವರಣಾ’’ದಿಮ್ಹಿ ‘‘ಚವಗ್ಗಬಯಞಾ’’ತಿ ಯೋಗವಿಭಾಗೇನ ವಸ್ಸ ಬೇ ದ್ವಿತ್ತಂ. ಊಮ್ಹಿ ಪರಿಚರಣಂ ಪರಿಚರಿಯಾ. ಜಾಗರಣಂ ಜಾಗರಿಯಾ.
ಅನ-ಪಯೋಜಕೇ ಕಾರಿಯಧಾತುತೋ ಕತ್ತುಂ ಪಯೋಜನಂ ಕಾರಣಂ, ಏಕಾರನಿಸೇಧೋ ನಸ್ಸ ಣೋ ಚ. ಏವಂ ಹರಿತುಂ ಪಯೋಜನಂ ಹಾರಣಂ. ವಿದ=ಅನುಭವೇ, ವಿತ್ತಿ ವೇದಯತೀತಿ ವಾ ವೇದನಾ. ವನ್ದ=ಅಭಿವಾದನಥುತೀಸು, ವನ್ದನಂ ವನ್ದನಾ. ಉಪಾಸನಂ ಉಪಾಸನಾ. ಚಿತ=ಸಂಚೇತನಾಯಂ, ಚೇತಯತೀತಿ ಚೇತನಾ. ದೇಸಿಯತೀತಿ ದೇಸನಾ. ಭಾವಿಯತೀತಿ ಭಾವನಾ.