೪೪. ಭಾವಕಾರಕೇ ಸ್ವ+ಘಣ ಘ ಕಾ

ಭಾವೇ ಕಾರಕೇ ಚ ಕ್ರಿಯತ್ಥಾ ಅ ಘಣ ಘ ಕಾ ಹೋನ್ತಿ ಬಹುಲಂ.

ಅಪಚ್ಚಯೋ-ಪಗ್ಗಣ್ಹನಂ ಪಗ್ಗಹೋ, ಏವಂ ನಿಗ್ಗಹೋ, ಧಮ್ಮಂ ಧಾರೇತೀತಿ ಧಮ್ಮಧರೋ, ಏವಂ ವಿನಯಧರೋ. ತಥಾ ತಂ ಕರೋತೀತಿ ತಕ್ಕರೋ, ದ್ವಿತ್ತಂ. ಏವಂ ಹಿತಕರೋ, ದಿವಸಕರೋ, ದಿನಕರೋ, ದಿವಾಕರೋ, ನಿಸಾಕರೋ, ಧನುಂ ಗಣ್ಹೀತಿ ಧನುಗ್ಗಹೋ. ಏವಂ ಕವಚಗ್ಗಹೋ. ದದ=ದಾನೇ, ಸಬ್ಬಕಾಮಂ ದದಾತೀತಿ ಸಬ್ಬಕಾಮದದೋ, ಸಬ್ಬದದೋ. ಆತೋ ‘‘ಪರೋಕ್ಖಾಯಞ್ಚಾ’’ತಿ ಚಗ್ಗಹಣೇನ ದ್ವಿತ್ತೇ ‘‘ರಸ್ಸೋ ಪುಬ್ಬಸ್ಸಾ’’ತಿ ರಸ್ಸೇ ಚ ಅನ್ನಂ ದದಾತೀತಿ ಅನ್ನದದೋ, ಏವಂ ಧನದೋ. ಸಂಪುಬ್ಬೋ ಧಾ=ಧಾರಣೇ, ಸಬ್ಬಂ ಸನ್ಧಹತೀತಿ ಸಬ್ಬಸನ್ಧೋ. ನೀ=ಪಾಪನೇ, ವಿಪುಬ್ಬೋ, ವಿನೇಸಿ ವಿನೇತಿ ವಿನೇಸ್ಸತಿ ಏತೇನ ಏತ್ಥಾತಿ ವಾ ವಿನಯೋ, ಏ+ಅಯಾದೇಸಾ. ನಯನಂ ನಯೋ. ಸಿ=ಸೇವಾಯಂ, ನಿಪುಬ್ಬೋ, ನಿಸ್ಸೀಯತೀತಿ ನಿಸ್ಸಯೋ. ಸಿ=ಸಯೇ, ಅನುಸಯಿ ಅನುಸೇತಿ ಅನುಸೇಸ್ಸತೀತಿ ಅನುಸಯೋ. ಇ=ಗತಿಮ್ಹಿ, ಪತಿಪುಬ್ಬೋ, ಪಟಿಚ್ಚ ಏತಸ್ಮಾ ಫಲ+ಮೇತೀತಿ ಪಚ್ಚಯೋ. ಸಂ+ಉಪುಬ್ಬೋ, ದಾಗಮೇ ಸಮುದಯೋ. ಚಿ=ಚಯೇ, ವಿನಿಚ್ಛಯತೇ+ನೇನ ವಿನಿಚ್ಛಯನಂ ವಾ ವಿನಿಚ್ಛಯೋ, ‘‘ನಿತೋ ಚಿಸ್ಸ ಛೋ’’ತಿ ಚಿಸ್ಸ ಛೋ. ಉಚ್ಚಯನಂ ಉಚ್ಚಯೋ, ಸಂಚಯೋ. ಖಿ=ಖಯೇ, ಖಯನಂ ಖಯೋ. ಜಿ=ಜಯೇ, ವಿಜಯನಂ ವಿಜಯೋ, ಜಯೋ. ಕೀ=ದಬ್ಬವಿನೀಮಯೇ, ವಿಕ್ಕಯನಂ ವಿಕ್ಕಯೋ, ಕಯೋ. ಲೀ=ಸಿಲೇಸನೇ, ಅಲ್ಲೀಯನ್ತಿ ಏತ್ಥಾತಿ ಆಲಯೋ, ಲಯೋ. (ಇವಣ್ಣನ್ತಾ).

ಆಸುಣನ್ತೀತಿ ಅಸ್ಸವಾ, ಆಸ್ಸ ರಸ್ಸೋ. ಪಟಿಸ್ಸವನಂ ಪಟಿಸ್ಸವೋ. ಸು=ಪಸ್ಸವನೇ, ಆಭವಗ್ಗಾ ಸವನ್ತೀತಿ ಆಸವಾ. ರು=ಸದ್ದೋ ರವತೀತಿ ರವೋ. ಭವತೀತಿ ಭವೋ. ಪಭವತಿ ಏತಸ್ಮಾತಿ ಪಭವೋ. ಲೂ=ಛೇದನೇ, ಲವನಂ ಲವೋ. (ಉವಣ್ಣನ್ತಾ).

ಚರ=ಚರಣೇ, ಸಂಚರಣಂ ಸಂಚರೋ. ದರ=ವಿದಾರಣೇ, ಆದರನಂ ಆದರೋ. ಆಗಚ್ಛತಿ ಆಗಮನಂತಿ ವಾ ಆಗಮೋ. ಸಪ್ಪ=ಗಮನೇ, ಸಪ್ಪತೀತಿ ಸಪ್ಪೋ. ದಿಬ್ಬತೀತಿ ದೇವೋ. ಪಕ್ಕಮನಂ ಪಕ್ಕಮತೀತಿ ವಾ ಪಕ್ಕಮೋ, ಏವಂ ವಿಕ್ಕಮೋ. ಚರ=ಚರಣೇ, ವನಂ ಚರತೀತಿ ವನಚರೋ. ಕಾಮೋ ಅವಚರತಿ ಏತ್ಥಾತಿ ಕಾಮಾವಚರೋ ಲೋಕೋ, ಕಾಮಾವಚರಾ ಪಞ್ಞಾ, ಕಾಮಾವಚರಂ ಚಿತ್ತಂ. ಗಾವೋ ಚರನ್ತಿ ಏತ್ಥಾತಿ ಗೋಚರೋ. ಪಾದೇನ ಪಿವತೀತಿ ಪಾದಪೋ. ಏವಂ ಕಚ್ಛಪೋ. ಸಿರಸ್ಮಿಂ ರುಹತೀತಿ ಸಿರೋರುಹೋ, ಮನಾದಿತ್ತಾ ಓ. ಗುಹಾಯಂ ಸಯತೀತಿ ಗುಹಾಸಯಂ ಚಿತ್ತಂ, ಏವಂ ಕುಚ್ಛಿಸಯಾ ವಾತಾ. ಪಬ್ಬತೇ ತಿಟ್ಠತೀತಿ ಪಬ್ಬತಟ್ಠೋ ಪುರಿಸೋ, ಪಬ್ಬತಟ್ಠಾ ನದೀ, ಪಬ್ಬತಟ್ಠಂ ಭಸ್ಮಂ. ಏವಂ ಥಲಟ್ಠಂ ಜಲಟ್ಠಂ.

ಕಿಚ್ಛತ್ಥೇ ದುಮ್ಹಿ ಅಕಿಚ್ಛತ್ಥೇ ಸು+ಈಸಂ+ಸುಖ ಉಪಪದೇಸು-ದುಕ್ಖೇನ ಕರೀಯತಿ ಕರಣಂ ವಾ ದುಕ್ಕರಂ. ಏವಂ ದುಸ್ಸಯೋ, ದುಕ್ಖೇನ ಭರೀಯತೀತಿ ದುಬ್ಭರೋ ಮಹಿಚ್ಛೋ. ಏವಂ ದುರಕ್ಖಂ ಚಿತ್ತಂ, ದುದ್ದಸೋ ಧಮ್ಮೋ, ದುರನುಬೋಧೋ ಧಮ್ಮೋ. ಈಸಂ ಸಯತೀತಿ ಈಸಂಸಯೋ, ಏವಂ ಸುಖಸಯೋ. ಈಸಂ ಕರೀಯತೀತಿ ಈಸಕ್ಕರಂ ಕಮ್ಮಂ. ಸುಖೇನ ಕರೀಯತೀತಿ ಸುಕರಂ ಪಾಪಂ ಬಾಲೇನ. ಏವಂ ಸುಭರೋ ಅಪ್ಪಿಚ್ಛೋ, ಸುದಸ್ಸಂ ಪರವಜ್ಜಂ, ಸುಬೋಧ+ಮಿಚ್ಚಾದಿ. ಸಬ್ಬತ್ಥ ಪಾದಿಅಮಾದಿಸಮಾಸಾ.

ಘಣ-ಭವತೀತಿ ಭಾವೋ, ಓ+ಆವಾದೇಸಾ. ಅಯ=ಇತಿ ದಣ್ಡಕಧಾತು, ಅಯತಿ ಇತೋತಿ ಆಯೋ, ಆಹರತೀತಿ ಆಹಾರೋ. ಉಪಹನತೀತಿ ಉಪಘಾತೋ, ‘‘ಹನಸ್ಸ ಘಾತೋ ಣಾನುಬನ್ಧೇ’’ತಿ ಘಾತಾದೇಸೋ. ರಞ್ಜತೀತಿ ರಾಗೋ, ‘‘ಕಗಾ ಚಜಾನಂ ಘಾನುಬನ್ಧೇ’’ತಿ ಜಸ್ಸ ಗೋ. ರಞ್ಜನ್ತಿ ಅನೇನಾತಿ ರಾಗೋ. ‘‘ಅಸ್ಸಾ ಣಾನುಬನ್ಧೇ’’ತಿ ಆ, ಪಜ್ಜತೇ+ನೇನಾತಿ ಪಾದೋ. ತುದ=ಬ್ಯಥನೇ, ಪತುಜ್ಜತೇ+ನೇನಾತಿ ಪತೋದೋ. ಜರೀಯತಿ ಅನೇನಾತಿ ಜಾರೋ, ಏವಂ ದಾರೋ. ಭಜೀಯತೀತಿ ಭಾಗೋ. ಏವಂ ಭಾರೋ. ಲಬ್ಭತೀತಿ ಲಾಭೋ. ವಿ+ಓಪುಬ್ಬೋ, ವೋಹರೀಯತೀತಿ ವೋಹಾರೋ. ದಿಯ್ಯತೀತಿ ದಾಯೋ, ಯುಕ. ವಿಹಞ್ಞತಿ ಏತಸ್ಮಾತಿ ವಿಘಾತೋ. ವಿಹರನ್ತಿ ಏತ್ಥಾತಿ ವಿಹಾರೋ. ಆರಮನ್ತಿ ಏತಸ್ಮಿನ್ತಿ ಆರಾಮೋ. ಪಚನಂ ವಾ ಪಾಕೋ, ಚಸ್ಸ ಕೋ. ಚಜನಂ ಚಾಗೋ. ಯಜನಂ ಯಾಗೋ. ರಜನಂ ರಾಗೋ.