೯. ತಂ ನಪುಂಸಕನ್ತಿ
ನಪುಂಸಕಲಿಙ್ಗೇ ಚ ‘‘ಪುಬ್ಬಸ್ಮಾ+ಮಾದಿತೋ’’ತಿ ಸಬ್ಬವಿಭತ್ತೀನಂ ಲೋಪೇ ಚ ಕತೇ ಅಧಿತ್ಥಿ ತಿಟ್ಠತಿ, ಭೋ ಅಧಿತ್ಥಿ, ಅಧಿತ್ಥಿ ಪಸ್ಸ, ಅಧಿತ್ಥಿ ಕತಂ, ಅಧಿತ್ತಿ ಚರತಿ, ಅಧಿತ್ಥಿ ದೇಹಿ, ಅಧಿತ್ಥಿ ಅಪೇಹಿ, ಅಧಿತ್ಥಿ ಆಯತ್ತಂ, ಅಧಿತ್ಥಿ ಪತಿಟ್ಠಿತಂ. ಏವಂ ಅಧಿಕುಮಾರಿ, ಅನ್ತಭೂತಸ್ಸ ಅಪ್ಪಧಾನಸ್ಸ ಘಪಸ್ಸ ‘‘ಘಪಸ್ಸ+ನ್ತಸ್ಸಾ+ಪ್ಪಧಾನಸ್ಸಾ’’ತಿ ಪಸ್ಸ ರಸ್ಸೋ.
ಸಹ=ಸಮ್ಪನ್ನಂ ಬ್ರಹ್ಮಂ ಸಬ್ರಹ್ಮಂ. ವುತ್ತನಯೇನ ಏತ್ಥ ಚ ಉಪರಿ ಚ ಸಮಾಸಾದಯೋ ಹೋನ್ತಿ, ಏತ್ಥ ‘‘ಅಕಾಲೇ ಸತತ್ಥೇ’’ತಿ ಸಹಸ್ಸ ಸಾದೇಸೋ. ಸ್ಯಾದಿಮ್ಹಿ ಕತೇ ‘‘ಪುಬ್ಬಸ್ಮಾ+ಮಾದಿತೋ’’ತಿ ಸ್ಯಾದೀನಂ ಲೋಪೇ ಚ ಸಮ್ಪತ್ತೇ ‘‘ನಾ+ತೋ+ಮಪಞ್ಚಮಿಯಾ’’ತಿ ಅಪಞ್ಚಮಿಯಾ ಪಟಿಸೇಧೋ ಚ ಅಕಾರನ್ತಅಸಂಖ್ಯಸಮಾಸತೋ ಪರಾಸಂ ಸಬ್ಬವಿಭತ್ತೀನಂ ಅಂಆದೇಸೋ ಚ ಹೋತಿ. ಏವ+ಮುಪರಿಪಿ.
ಭಿಕ್ಖಾನಂ ಸಮಿದ್ಧಿ ಸುಭಿಕ್ಖಂ, ಏತ್ಥ ಘಸ್ಸ ರಸ್ಸೋ. ಸುಭಿಕ್ಖಂ ತಿಟ್ಠತಿ ಭೋ ಸುಭಿಕ್ಖಂ, ಸುಭಿಕ್ಖಂ ಪಸ್ಸ. ನಾ+ಸ್ಮಿಂಸು ‘‘ವಾ ತತಿಯಾ ಸತ್ತಮೀನಂ’’ತಿ ವಿಕಪ್ಪೇನ ಅಂ, ಸುಭಿಕ್ಖಂ ಸುಭಿಕ್ಖೇನ ವಾ ಕತಂ, ಸುಭಿಕ್ಖಂ ಸುಭಿಕ್ಖೇನ ವಾ ಚರತಿ, ಸುಭಿಕ್ಖಂ ದೇಹಿ. ಪಞ್ಚಮಿಯಂ ಅ+ಮಬ್ಭಾವಾ ಸುಭಿಕ್ಖಾ ಅಪಗಚ್ಛ, ಸುಭಿಕ್ಖ+ಮಾಯತ್ತಂ, ಸುಭಿಕ್ಖಂ ಸುಭಿಕ್ಖೇ ವಾ ಪತಿಟ್ಠಿತಂ.
ಸಮೀಪತ್ಥೇ-ಕುಮ್ಭಸ್ಸ ಸಮೀಪಂ ಉಪಕುಮ್ಭಂ, ಏವಂ ಉಪನಗರಂ, ಭೋ ಉಪಕುಮ್ಭಂ ಇಚ್ಚಾದಿ.
ಸಾಕಲ್ಯೇ-ತಿಣಮ್ಪಿ ಅಸೇಸೇತ್ವಾತಿ ಸತಿಣಂ, ತಿಣಮ್ಪಿ ಅಸೇಸೇತ್ವಾ ಅಜ್ಝೋಹರಣೀಯ+ಮಜ್ಝೋಹರತೀತ್ಯತ್ಥೋ. ಸೇಸಂ ಸಬ್ರಹ್ಮಸಮಂ. ಅಗ್ಗಿಮ್ಪಿ ಅಸೇಸೇತ್ವಾತಿ ಸಾಗ್ಗಿ, ಅಗ್ಗಿಗನ್ಥಂಪಿ ಅಸೇಸೇತ್ವಾ ಅಧೀತೇತ್ಯತ್ಥೋ. ವಾರಗ್ಗಹಣಂ ಅಧಿತ್ಥಿಸಮಂ.
ಅಭಾವೋ ಸಮ್ಬನ್ಧೀಭೇದಾ ಬಹುವಿಧೋ, ತತ್ರ ಇದ್ಧಾಭಾವೇವಿಗತಾ ಇದ್ಧಿ=ವಿಭೂತಿ ಸದ್ದಿಕಾನನ್ತಿ ದುಸ್ಸದ್ದಿಕಂ. ಅತ್ಥಾಭಾವೇಮಕ್ಖಿಕಾನಂ ಅಭಾವೋ ನಿಮ್ಮಕ್ಖಿಕಂ, ನಿದ್ದರಥಂ, ನಿಮ್ಮಸಕಂ. ಅತಿಕ್ಕಮಾಭಾವೇ-ಅತಿಗತಾನಿ ತಿಣಾನಿ ನಿತ್ತಿಣಂ. ಉಪಭೋಗಸಮ್ಬನ್ಧೀವತ್ತಮಾನಕಾಲಸ್ಸ ಅಭಾವೇ-ಅತಿಗತಂ ಲಹುಪಾವುರಣಂ ಅತಿಲಹುಪಾವುರಣಂ, ಲಹುಪಾವುರಣಸ್ಸ ನಾ+ಯಂ ಉಪಭೋಗತಾ ಲೋತಿ ಅತ್ಥೋ.
ಯಥಾತ್ಥೋ+ನೇಕವಿಧೋ, ತತ್ರ ಯೋಗ್ಗತಾಯಂ-ಯೋಗ್ಗಂ ರೂಪ+ಮನುರೂಪಂ. ವಿಚ್ಛಾಯಂ-ಅದ್ಧಮಾಸಂ ಅದ್ಧಮಾಸಂ ಅನು ಅನ್ವದ್ಧಮಾಸಂ, ಏವಂ ಪಚ್ಚತ್ತಂ. ಅತ್ಥಾನತಿವತ್ತಿಯಂ-ಸತ್ತಿಂ ಅನತಿಕ್ಕಮ್ಮ ಯಥಾಸತ್ತಿ. ಏವಂ ಯಥಾಕ್ಕಮಂ, ಯಥಾಬಲಂ. ಬಹುಲಾಧಿಕಾರಾ ಯಾ ಯಾ ಪರಿಸಾ ಯಥಾಪರಿಸಾ. ಸದಿಸತ್ಥೇ-ಕಿಖಿಯಾ ಕಣ್ಹವಿಚ್ಛಿತಧೇನುಯಾ ಸದಿಸೋ ಸಕಿಖಿ, ಸಹಸ್ಸ ಸಾದೇಸೋ. ಆನುಪುಬ್ಬಿಯಂ-ಜೇಟ್ಠಾನುಕ್ಕಮೇನ ಅನುಜೇಟ್ಠಂ.
ಪಚ್ಛಾಅತ್ಥೇ-ರಥಸ್ಸ ಪಚ್ಛಾ ಅನುರಥಂ.
ಯುಗಪದತ್ಥೇ-ಚಕ್ಕೇನ ಸಹ=ಏಕಕಾಲಂ ಸಚಕ್ಕಂ, ಚಕ್ಕೇನ ಏಕಕ್ಖಣೇ ನಿಧೇತೀತಿ ಅತ್ಥೋ.