೩೯. ಛಟ್ಠೀ ಸಮ್ಬನ್ಧೇ

ಸಮ್ಬನ್ಧೇ ಛಟ್ಠೀ ಹೋತಿ. ರಞ್ಞೋ ಪುರಿಸೋತಿ ವುತ್ತೇ ಯಸ್ಮಾ ರಾಜಾ ದದಾತಿ, ಪುರಿಸೋ ಗಣ್ಹಾತಿ, ತಸ್ಮಾ ರಾಜಪುರಿಸೋತಿ ವಿಞ್ಞಾಯತಿ. ಏವಮೇವ ಯೋ ಯಸ್ಸ ಆಯತ್ತೋ ಸೇವಕಾದಿಭಾವೇನ ಭಣ್ಡಭಾವೇನ ವಾ ಸಮೀಪ+ಸಮೂಹಾ+ವಯವ+ವಿಕಾರ+ಕಾರಿಯ+ಅವತ್ಥಾ+ಜಾತಿ+ಗುಣ+ಕ್ರಿಯಾದಿವಸೇನ ವಾ, ಠಾನೀವಸೇನ ವಾ, ಆಗಮೀವಸೇನ ವಾ, ಸೋ ತಿವಿಧೋಪಿ ಅತ್ಥೋ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ ನಾಮ. ವುತ್ತಞ್ಹಿ –

ಕ್ರಿಯಾಕಾರಕಸಞ್ಜಾತೋ, ಅಸ್ಸೇ+ದಂಭಾವಹೇತುಕೋ;

ಸಮ್ಬನ್ಧೋ ನಾಮ ಸೋ ಅತ್ಥೋ, ತತ್ಥ ಛಟ್ಠೀ ವಿಧೀಯತೇ.

ಪಾರತನ್ತ್ಯಞ್ಹಿ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ, ತತ್ಥ ಛಟ್ಠೀ ಭವೇ ತಿತೋ;

ಉಪಾಧಿ+ಠಾನ್ಯಾ+ಗಮಿತೋ, ನ ವಿಸೇಸ್ಸಾದಿತೋ ತಿತೋತಿ.

ಉಪಾಧಿಸಙ್ಖಾತವಿಸೇಸನತೋ ತಾವ-ರಞ್ಞೋ ಪುರಿಸೋ. ಏತ್ಥ ಚ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾದಿಸಾಮಿತೋ ನಿವತ್ತೇತೀತಿ ರಾಜಾ ವಿಸೇಸನಂ, ಪುರಿಸೋ ತೇನ ವಿಸೇಸಿಯತೀತಿ ವಿಸೇಸ್ಸೋ. ಭಣ್ಡಸಮ್ಬನ್ಧತೋ-ಪಹುತಂ ಮೇ ಧನಂ ಸಕ್ಕ, ಏಕಸ್ಸ ಪಟಿವೀಸೋ, ಭಿಕ್ಖುಸ್ಸ ಪತ್ತಚೀವರಂ. ಸಮೀಪತೋ-ಅಮ್ಬವನಸ್ಸ ಅವಿದೂರೇ, ನಿಬ್ಬಾನಸ್ಸೇವ ಸನ್ತಿಕೇ. ಸಮೂಹೇ-ಸುವಣ್ಣಸ್ಸ ರಾಸಿ, ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಸಮೂಹೋ. ಅವಯವೇ-ಮನುಸ್ಸಸ್ಸೇವ ತೇ ಸೀಸಂ, ರುಕ್ಖಸ್ಸ ಸಾಖಾ. ವಿಕಾರೇ-ಸುವಣ್ಣಸ್ಸ ವಿಕತಿ, ಭಟ್ಠಧಞ್ಞಾನಂ ಸತ್ತು. ಕಾರಿಯೇ-ಯವಸ್ಸ ಅಙ್ಕುರೋ, ಮೇಘಸ್ಸ ಸದ್ದೋ, ಪುತ್ತಾಪಿ ತಸ್ಸ ಬಹವೋ, ಕಮ್ಮಾನಂ ಫಲಂ ವಿಪಾಕೋ. ಅವತ್ಥಾಯಂ-ಖನ್ಧಾನಂ ಪಾತುಭಾವೋ, ಜರಾ, ಭೇದೋ ವಾ. ಜಾತಿಯಂ-ಮನುಸ್ಸಸ್ಸ ಭಾವೋ, ಮನುಸ್ಸಾನಂ ಜಾತಿ. ಗುಣೇ-ಸುವಣ್ಣಸ್ಸ ವಣ್ಣೋ, ವಣ್ಣೋ ನ ಖೀಯೇಥ ತಥಾಗತಸ್ಸ ಬುದ್ಧಸ್ಸ ಗುಣಘೋಸೋ, ಪುಪ್ಫಾನಂ ಗನ್ಧೋ, ಫಲಾನಂ ರಸೋ, ಚಿತ್ತಸ್ಸ ಫುಸನಾ, ಸಿಪ್ಪಿಕಾನಂ ಸತಂ ನತ್ಥಿ, ತಿಲಾನಂ ಮುಟ್ಠಿ, ತೇಸಂ ಸಮಾಯೋಗೋ, ಸನ್ಧಿನೋ ವಿಮೋಕ್ಖೋ, ತಥಾಗತಸ್ಸ ಪಞ್ಞಾಪಾರಮಿಂ ಆರಬ್ಭ, ಸುಖಂ ತೇ, ದುಕ್ಖಂ ತೇ, ಚೇತಸೋ ಪರಿವಿತಕ್ಕೋ ಉದಪಾದಿ, ಪಞ್ಞಾಯ ಪಟುಭಾವೋ, ರೂಪಸ್ಸ ಲಹುತಾ, ಮುದುತಾ ವಾ, ಉಪಚಯೋ ವಾ. ಕ್ರಿಯಾಸಮ್ಬನ್ಧೇ-ಪಾದಸ್ಸ ಉಕ್ಖೇಪನಂ, ಅವಕ್ಖೇಪನಂ ವಾ, ಹತ್ಥಸ್ಸ ಸಮಿಞ್ಜನಂ, ದಾನಂ, ಪಸಾರಣಂ, ಧಾತೂನಂ ಗಮನಂ, ಠಾನಂ, ನಿಸಜ್ಜಾ, ಸಯನಂ ವಾ, ತಥಾಗತಸ್ಸ ನಾಮಗೋತ್ತಾದಿ, ತಸ್ಸ ಕಾರಣಂ, ತಸ್ಸ ಮಾತಾಪಿತರೋ, ತಸ್ಸ ಪುರತೋ ಪಾತುರಹೋಸಿ, ನಗರಸ್ಸ ದಕ್ಖಿಣತೋ, ವಸ್ಸಾನಂ ತತಿಯೇ ಮಾಸೇ, ನ ತಸ್ಸ ಉಪಮಾ, ಕುವೇರಸ್ಸ ಬಲಿ ಇಚ್ಚಾದಿ. ಅಪಿ ಚ –

ಗಾವಸ್ಸ ಜಾತಿ, ಧವಲೋ, ಗತಿ, ಸಿಙ್ಗಂ, ನಾಮನ್ತಿ+ಧ;

ದಬ್ಬಸ್ಸಾಪಿ ಚ ಜಾತ್ಯಾದಿ, ವಿಸೇಸ್ಸಾ ಹೋನ್ತಿ ಕಾಮತೋ.

ಗೋತ್ತಞ್ಚ ಸಬಲೋದಿಸ್ಸ, ಪಾಕ+ಮನ್ನಸ್ಸ ಸುಕ್ಕತಾ;

ಪಟಸ್ಸ, ಸಿಙ್ಗಂಮೇಣ್ಡಸ್ಸ, ನಾ+ಞ್ಞೇಸಂತಿ ವಿಸೇಸ್ಸತೇ.

ಠಾನಿತೋ-ಯುವಣ್ಣಾನ+ಮೇಓ ಲುತ್ತಾ. ಆಗಮಿತೋ-ಸುಞ ಸಸ್ಸ. ಸಾಮಿಯೋಗೇ-ದೇವಾನ+ಮಿನ್ದೋ, ಮಿಗಾನಂ ರಾಜಾ. ರುಜಾದಿಯೋಗೇ-ದೇವದತ್ತಸ್ಸ ರುಜತಿ, ತಸ್ಸ ರೋಗೋ ಉಪ್ಪಜ್ಜಿ, ಮಹಾಸೇನಾಪತೀನಂ ಉಜ್ಝಾಪೇತಬ್ಬಂ, ರಜಕಸ್ಸ ವತ್ಥಂ ದದಾತಿ, ಮುಸಾವಾದಸ್ಸ ಓತ್ತಪ್ಪಂ ಇಚ್ಚಾದಿ. ಯಜಸ್ಸ ಯೋಗೇ-ಪುಪ್ಫಸ್ಸ ಬುದ್ಧಸ್ಸ ಯಜತಿ, ಪುಪ್ಫೇನಾತ್ಯತ್ಥೋ. ಏವಂ ಘತಸ್ಸ ಅಗ್ಗಿಂ ಜುಹತಿ. ಸುಹಿತತ್ಥೇ-ಪತ್ತಂ ಓದನಸ್ಸ ಪೂರೇತ್ವಾ, ಪೂರಂ ನಾನಾಪಕಾರಸ್ಸ ಅಸುಚಿನೋ, ಪೂರಂ ಹಿರಞ್ಞಸುವಣ್ಣಸ್ಸ, ಪೂರತಿ ಬಾಲೋ ಪಾಪಸ್ಸ. ಕಿತಕಪ್ಪಯೋಗೇ-ಬಹುಲಂವಿಧಾನಾ ಛಟ್ಠೀ, ರಞ್ಞೋ ಸಮ್ಮತೋ, ಪೂಜಿತೋ, ಸಕ್ಕತೋ, ಅಪಚಿತೋ, ಮಾನಿತೋ ವಾ, ಅಮತಂ ತೇಸಂ ಭಿಕ್ಖವೇ ಅಪರಿಭುತ್ತಂ, ಯೇಸಂ ಕಾಯಗತಾ ಸತಿ ಅಪರಿಭುತ್ತಾ, ಸಾಧುಸಮ್ಮತೋ ಬಹುಜನಸ್ಸ, ಸುಪ್ಪಟಿವಿದ್ಧಾ ಬುದ್ಧಾನಂ ಧಮ್ಮಧಾತು, ಧಮ್ಮಸ್ಸ ಗುತ್ತೋ ಮೇಧಾವೀ. ಕಮ್ಮತ್ಥೇ-ತಸ್ಸ ಭವನ್ತಿ ವತ್ತಾರೋ, ಸಹಸಾ ಕಮ್ಮಸ್ಸ ಕತ್ತಾರೋ, ಅಮತಸ್ಸ ದಾತಾ, ಭಿನ್ನಾನಂ ಸನ್ಧಾತಾ, ಸಹಿತಾನಂ ಅನುಪ್ಪದಾತಾ, ಬೋಧೇತಾ ಪಜಾಯ, ಕಮ್ಮಸ್ಸ ಕಾರಕೋ ನತ್ಥಿ, ವಿಪಾಕಸ್ಸ ಚ ವೇದಕೋ, ಅವಿಸಂವಾದಕೋ ಲೋಕಸ್ಸ, ಚತುನ್ನಂ ಮಹಾಭೂತಾನಂ ಉಪಾದಾಯ ಪಸಾದೋ. ಸರತಿ+ಚ್ಛಾಯೋಗೇ-ಮಾತು ಸರತಿ, ನ ತೇಸಂ ಕೋಚಿ ಸರತಿ, ಸತ್ತಾನಂ ಕಮ್ಮಪಚ್ಚಯಾ, ಪುತ್ತಸ್ಸ ಇಚ್ಛತಿ. ಕರೋತಿಸ್ಸ (ಯೋಗೇ) – ಉದಕಸ್ಸ ಪತಿಕುರುತೇ, ಕಣ್ಡಸ್ಸ ಪತಿಕುರುತೇ, ಅಭಿಸಙ್ಖರೋತೀತ್ಯತ್ಥೋ. ಪಞ್ಚಮಿಯತ್ಥೇ ಪರಿಹಾನಿಭಯತ್ಥಯೋಗೇಪಿ ಛಟ್ಠೀ, ಅಸ್ಸವನತಾಯ ಧಮ್ಮಸ್ಸ ಪರಿಯಾಯನ್ತಿ, ಕಿನ್ನು ಖೋ ಅಹಂ ತಸ್ಸ ಸುಖಸ್ಸ ಭಾಯಾಮಿ, ಸಬ್ಬೇ ತಸನ್ತಿ ದಣ್ಡಸ್ಸ, ಸಬ್ಬೇ ಭಾಯನ್ತಿ ಮಚ್ಚುನೋ, ಭೀತೋ ಚತುನ್ನಂ ಆಸೀವಿಸಾನಂ ಘೋರವಿಸಾನಂ ಇಚ್ಚಾದಿ.