೬. ಪರೋ

ಸಮಾಸೋತಿ ಛಟ್ಠೀಸಮಾಸೋ ಕಾರಕಸಮಾಸೋ ವಾ. ನಿಪಾತನತಾ ಚಾಸ್ಸ ವಿಸೇಸತೋತಿ. ಏತಞ್ಚಾತಿ ಪರೋಕ್ಖೇತಿ ಏತಞ್ಚ. ಕ್ರಿಯತ್ಥಸ್ಸ ಉಪಾಧಿ ವಿಸೇಸನಂ ಕ್ರಿಯತ್ಥೋಪಾಧಿ, ತಸ್ಸ ಕ್ರಿಯತ್ಥೋಪಾಧಿನೋ ಭೂತಾ ನಜ್ಜತನಸ್ಸ ಸಾಧನದ್ವಾರೇನ ವಿಸೇಸನಂ, ನ ತೂಜುಕಂತ್ಯತ್ಥೋ. ಕಸ್ಮಾ ನೋಜುಕಂ ವಿಸೇಸನಂ ತ್ಯಾಹ ‘ಬ್ಯವಚ್ಛೇಜ್ಜಾಭಾವಾ’ತಿ. ತಮೇವ ಫುಟಯಿತುಮಾಹ- ‘ತಥಾಹಿ’ಚ್ಚಾದಿ.

ಸಾಧಿಯಮಾನಾತಿ ಇಮಿನಾ ಧಾತ್ವತ್ಥಸ್ಸಾಪರಿನಿಪ್ಫನ್ನತಂ ಬೋಧೇತಿ. ತೇ ಸನ್ತಿ ಇನ್ದ್ರಿಯಾನಂ. ಸನ್ತೋ ವಿಜ್ಜಮಾನೋ ವಿಸಯೋ ಯೇಸಂ ಇನ್ದ್ರಿಯಾನಂ ತೇ ಸಮ್ಭಾವೋ ತತ್ತಂ, ತಸ್ಮಾ. ನೇತಿ ಪಟಿಸೇಧೇ, ಸಾಧನದ್ವಾರೇನ ವಿಸೇಸನತ್ತೇ ಬ್ಯವಚ್ಛೇಜ್ಜಸಬ್ಭಾವಾ ಯಥಾವುತ್ತದೋಸೋ ನ ಭವತೀತಿ ಅತ್ಥೋ. ದೋಸಾ ಭಾವಮೇವ ದಸ್ಸೇತುಮಾಹ- ‘ಯಸ್ಸಿ’ಚ್ಚಾದಿ. ಯಸ್ಸಾತಿ ಧಾತ್ವತ್ಥಸ್ಸ. ತತ್ಥಾತಿ ತಸ್ಮಿಂ ಅಪ್ಪಚ್ಚಕ್ಖೇ ಧಾತ್ವತ್ಥೇ. ಕಾರಕಾನಂ ಸತ್ತಿಸಭಾವತ್ತಾ ಸಾಪಿ ಅಪಚ್ಚಕ್ಖಾ ವಾತಿ ಚೋದೇತಿ ನನುಚೇಚ್ಚಾದಿನಾ. ಅಸತ್ತೋತಿ ಅಸಮತ್ಥೋ.

ಅತ್ತಾನಾಮ ಅತ್ತನೋ ಪಚ್ಚಕ್ಖೋತಿ ತಬ್ಬಿಸಯೇ ಅಮ್ಹಕಾರಕಸ್ಸ ವಿಧಾನಮಯುತ್ತನ್ತಿ ಮನಸಿ ನಿಧಾಯ ಯಂ ವುತ್ತಂ ವುತ್ತಿಕಾರೇನ, ತಮುಪದಸ್ಸೇತುಮಾಹ- ‘ನನುಚೇ’ಚ್ಚಾದಿ. ಅತ್ತಬೋಧನೀಯಾಪಿ ಹಿ ಕಿರಿಯಾ ಯದಾ ಚಿತ್ತವಿಕ್ಖೇಪತೋ ನೋಪಲಕ್ಖೀಯತೇ, ತದಾಯಂ ಪರೋಕ್ಖಾ ಭವತಿ, ತೇನುತ್ತಮವಿಸಯೇಪಿ ಪರೋಕ್ಖಭಾವೋ ತಸ್ಸಾ ಭವತ್ವೇವ. ಜಾಗರತೋಪಿ ಯದಾ ಮದಾ ಮನೋಬ್ಯಾತಙ್ಗತೋ ಅನುಪಲದ್ಧಿ, ತದಾಪಿ ಭವತ್ಯೇವೇತಿ ದಸ್ಸೇತುಂ ವುತ್ತಂ ಬ್ಯಾಸತ್ತವಚನಂ. ಅಭಿನಿಬ್ಬತ್ತಿಕಾಲೇತಿ ಕಿರಿಯಾ ನಿಬ್ಬತ್ತಿಕಾಲೇ, ‘ಸುತ್ತೋ-ಹಂ ಕಿಂ ವಿಲಲಾಪ, ಮತ್ತೋ-ಹಂ ಕಿಂವಿಲಲಾಪೇ’ತಿ ಇದಮತ್ರೋದಾಹರಣಂ. ಚಿತ್ತ ಚಿಕ್ಖೇಪವಿಸಯಪ್ಪದಸ್ಸನಾಯೇತ್ಥ ಸುತ್ತವಚನಂ.