೧೩. ಮಾಯೋ
ಸೂತಿ ಮಾಸೂತಿ ಏತ್ಥ ಸುಸದ್ದೋ. ಏತ್ಥ ಇಮಸ್ಮಿಂ ಉದಾಹರಣೇ. ನಿವತ್ತೇತಿ ಮಾಸದ್ದೋತಿ ಸೇಸೋ. ಆರದ್ಧನ್ತಿ ಇಮಿನಾ ವತ್ತಮಾನಂ ವನಗಮನಂ ದಸ್ಸೇತಿ. ಅನ್ತೋಭೂತಣ್ಯತ್ಥಾತಿ ಣಿಪ್ಪಚ್ಚಯಾಭಾವೇಪಿ ಅತ್ತನಿ ಅನ್ತೋಭೂತಣ್ಯತ್ಥ ಧಾತುತೋ. ಈಆದೀನಂ ಆಆದೀನಞ್ಚ ಸಕಕಾಲೋನಾಮ ಭೂತೋ ಕಾಲೋ. ಧಾತುಸಮ್ಬನ್ಧೋ ವಿಸೇಸನವಿಸೇಸ್ಸಭಾವೋ, ತೇನಾಹ- ‘ಧಾತ್ವತ್ಥ ಸಮ್ಬನ್ಧೇ ವಿಸೇಸನ ವಿಸೇಸ್ಸಭಾವಲಕ್ಖಣೇ’ತಿ. ಸಬ್ಬತ್ಥಾಖ್ಯಾತ ವಾಚ್ಚೋತ್ಥೋ ವಿಸೇಸ್ಸೋ ಸ್ಯಾದ್ಯನ್ತವಾಚ್ಚೋ ವಿಸೇಸನಂ.
ಇಟ್ಠೋತಿ ಪರೇಸಮಿಟ್ಠೋ. ಜಾನನತ್ಥವಸೇನ ಗಮನತ್ಥತ್ತಾತಿ ‘‘ಗಮನತ್ಥಾ ಕಮ್ಮಕಾ’’ತಿ (೫-೫೯) ಸುತ್ತೇ ಗಮನತ್ಥಸದ್ದೇನ ‘ಯೇ ಗತ್ಯತ್ಥಾ ತೇ ಬುದ್ಧ್ಯತ್ಥಾ’ತಿ ಜಾನನತ್ಥೋಪಿ ಗಹಿತೋತಿ ಏವಂ ಗಹಿತಜಾನನತ್ಥವಸೇನ ಗಮನತ್ಥತ್ತಾತಿ ಅತ್ಥೋ. ಅಭಿಮತಾನಿ ಪಾಣಿನಿಯಾನಂ. ತಥಾ ಸದ್ದಸ್ಸತ್ಥಮಾಹ- ‘ಅನನ್ತರೇನ ಗತತ್ಥ’(ನ್ತಿ ಅನ)ನ್ತರೇ ವುತ್ತೇನ ಕರಣಭೂತೇನಾತಿ ಅತ್ಥೋ. ಅಭಿಮತೋತಿ ಪಾಣಿನಿಯಾನಮೇವ ಇಧಾಧಿಪ್ಪೇತಸಮುಚ್ಚಯಂ ವತ್ತುಮಾಹ- ‘ಸಮುಚ್ಚಯೋ’ಇಚ್ಚಾದಿ. ಅಥಾತ್ರ ಕಥಮನೇಕಾಸಂ ಕಿರಿಯಾನಂ ಚೀಯ ಮಾನತಾ ಯಾವತಾ ಏಕಾವಾಟನಕಿರಿಯಾಜ್ಝಯನಕಿರಿಯಾ ಚೇತ್ಯಾಸಙ್ಕಿಯಾಹ- ‘ಸಾಧನಭೇದನೇ’ಚ್ಚಾದಿ. ಮಠಾದಿಸಾಧನಾನಮ್ಭೇದೇನಾಟನ ಕಿರಿಯಾಯಪಿ ಭೇದೋತಿ ಅತ್ಥೋ. ತಕ್ಕಿರಿಯಾಪ್ಪಧಾನಸ್ಸಾತಿ ಸಾ ಲವನಕಿರಿಯಾ ಪಧಾನಮಸ್ಸ ಕತ್ತುನೋ. ಯೋ- ಯಮಞ್ಞೇಪಿ ನಿಯೋಜೇನ್ತೋ ವಿಯ ಕಿರಿಯಂ ಕರೋತಿ ಸೋ ನಾ-ಞ್ಞಕಿರಿಯಾಪಧಾನೇ ಯುತ್ತೋ, ತಕ್ಕಿರಿಯಾಪ್ಪಧಾನೇಯೇವೇತಿ.