೩೨. ಗುಹಾ

ಸದ್ದಿಕಾನನ್ತಿ ಪಾಣಿನಿಯಕಚ್ಚಾಯನಾದಿವೇಯ್ಯಾಕರಣಾನಂ. ಪೇಸನಂ ಸಕ್ಕಾರಪುಬ್ಬಕಂ ವಾ ನಿಯೋಜನಂ. ಕಾಮಚಾರಾನುಞ್ಞಾತಿ ಕತ್ತುಮಿಚ್ಛತೋ ಯಥಿಚ್ಛ ಮನುಜಾನನಂ ಅತಿಸಗ್ಗೋನಾಮಾತಿ ಅತ್ಥೋ. ನಿಮಿತ್ತಭೂತಸ್ಸಾತಿ ‘‘ಭೋತಾ ಕಟೋ ಕತ್ತಬ್ಬೋ’ಚ್ಚಾದೀಸು ಕಟಕರಣಾದಿನೋ ಕಾರಣಭೂತಸ್ಸ.

ನನು ಚ ಸಾಮಞ್ಞೇನ ವಿಹಿತಾ ಏ(ತೇ), ತಥಾ ಚ ಸತಿ ವಿಜ್ಝತ್ಥವಿಹಿ ತೇಹಿ ಏಯ್ಯಾದೀಹಿ ತೇ ಬಾಧೀಯನ್ತಿಚ್ಚಾಹ- ‘ನಚೇ’ಚ್ಚಾದಿ. ವಿಧಿವಿಸೇಸತ್ತೇ ಪೀತಿ ವಿಧಾನಂ ವಿಧಿ ನಿಯೋಜನಂ ಕಿರಿಯಾಸು ಬ್ಯಾಪಾರಣಾ, ತಸ್ಸ ವಿಧಿನೋ ಪೇಸಾದೀನಂ ವಿಸೇಸತ್ತೇಪಿ, ನಾವಸ್ಸನ್ತಿಆದಿ ಜಯಾದಿಚ್ಚಬ್ಯಾಖ್ಯಾನಂ ನಿಸ್ಸಾಯ ವುತ್ತಂ, ವುತ್ತಞ್ಹಿ ತೇನ ‘‘ಕಿಮತ್ಥಂ ಪೇಸಾದೀಸು ಕಿಚ್ಚಸಞ್ಞಿನೋ ತಬ್ಬಅನೀಯಣ್ಯತ್ಯಪ್ಪಚ್ಚಯಾ ವಿಧೀಯನ್ತೇ, ನ ಸಾಮಞ್ಞೇನ ಭಾವಕಮ್ಮೇಸು ವಿಹಿತಾ, ಏವಮೇತೇ [ವಿಹಿತಾಏವ, ವೋ-ಕಾಸಿಕಾವುತ್ತಿ] ಪೇಸ್ವಾದೀಞ್ಞಸ್ವತ್ರ ಚ ಭವಿಸ್ಸನ್ತೀತಿ ವಿಸೇಸವಿಹಿತೇನ ವಿಧ್ಯಾದೀಸು ಪಚ್ಚಯೇನ ಬಾಧೀಯನ್ತೇ, ವಾಸರೂಪವಿಧಿನಾ ಭವಿಸ್ಸನ್ತಿ ಏವಞ್ಚರಹಿ ಏತಂ ಞಾಪೇತಿ ‘ಇತ್ಥೀಅಧಿಕಾರತೋ ಪರೇನ ವಾಸರೂಪವಿಧಿ ನಾವಸ್ಸಮ್ಭವತೀ’ತಿ [ಕಿಮತ್ಥಮಿಚ್ಚಾದಿ ಚೋದ್ಯ, ವಿಚಸಸವಿಹಿತೇಚ್ಚಾದಿ ಪರಿಹಾರೋ, ಕಿಚ್ಚಾ ಹಿ ಸಾಮಞ್ಞೇನ ವಿಹಿತಾ, ಪಞ್ಚಮೀ ತು ಪೇಸಾದಿನಾತ್ಥವಿಸೇಸೇನ, ಅತೋ ತೇನ ವಿಸೇಸವಿಹಿತೇನ ಕಿಚ್ಚಾ ಪೇಸಾದಿವಿಸಯೇ ಬಾಧೀಯೇರನ್ತಿ ಪುನಬ್ಬಿಯತೇ, ವಾಸರೂಪೇಚ್ಚಾದಿನಾ ಪರಿಹಾರಂ ವಿಘಟಯತಿ. ಏವಂ ಚರಹಿಚ್ಚಾದಿನಾ ಪೇಸಾದೀಸು ಕಿಚ್ಚವಿಧಾನಸ್ಸ ಞಾಪಕತ್ತಂ ದಸ್ಸಯತಿ. (ಜಿನಿನ್ದಬುದ್ಧಿನು ೨೧ ಸ)]. ಅಸರೂಪವಿಧಿ ಅಸರೂಪಾಪವಾದಪ್ಪಚ್ಚಯೋ ವಾ ವಿಕಪ್ಪೇನ ಬಾಧಕೋ ಹೋತಿ ಉಸ್ಸಗ್ಗಸ್ಸಾತಿ ಏತಂ ಅವಸ್ಸಂ ನ ಹೋತೀತಿ ಞಾಪನತ್ಥಮ್ಪಿ ನ ವಿಧೀಯತೇತಿ ಯೋಜನಾ. ‘‘ವಾ-ಸರೂಪೋ-ನಿತ್ಥಿಯಂ’’ತಿ (ಪಾ, ೩-೧-೯೪) ಪರಸುತ್ತಂ. ಧಾತ್ವಧಿಕಾರೇವಿಹಿತೋ ಅಸರೂಪೋ ಅಪವಾದಪ್ಪಚ್ಚಯೋ ಉಸ್ಸಗ್ಗಸ್ಸ ಬಾಧಕೋ ಭವತಿ ಇತ್ಥಿ ಅಧಿಕಾರೇ ವಿಹಿತಪ್ಪಚ್ಚಯಂ ವಜ್ಜಯಿತ್ವಾತಿ ಅತ್ಥೋ. ಹೇಟ್ಠಾ ವುತ್ತಾನುಸಾರೇನೇದಂ ವಿಞ್ಞಾತಬ್ಬಂ.

ಭೋತಾ ಖಲು ಕಟೋ ಕಾತಬ್ಬೋಚ್ಚಾದಿ ಪೇಸನೇ. ತ್ವಯಾ ಕಟೋ ಕಾತಬ್ಬೋತಿ ಅನುಞ್ಞಾಯಂ. ಪತ್ತಕಾಲೇ ಪರಮುದಾಹರಣಂ. ಏತ್ಥ ಪನ ಕಟಕರಣೇ ಕಾಲಾರೋಚನಮತ್ತಮೇವ ವಿಞ್ಞಾಯತಿ, ನ ಪೇಸಾದಿ. ‘‘ಸತ್ತ್ಯರಹೇಸ್ವೇಯ್ಯಾದೀ’’ತಿ (೬-೧೧) ಸುತ್ತಂ ವಿಸೇಸವಿಹಿತಂ, ತೇನಾಹ- ‘ಸಾಮಞ್ಞ ವಿಧಾನತೋ’ಚ್ಚಾದಿ. ಸತ್ತಿವಿಸಿಟ್ಠೇಚ್ಚಾದಿನಾ ವುತ್ತಮತ್ಥಂ ವಿವರತಿ ‘ಸತ್ತೀ’ತಿಆದಿನಾ. ಕಥಂ ಸತ್ತಿವಿಸಿಟ್ಠತಾ ಕತ್ತುನೋತಿ ಆಹ- ‘ತಂಯೋಗಾ’ತಿ. ತಾಯ ಸತ್ತಿಯಾ ಯೋಗೋ ತಂಯೋಗೋ. ಅವಸ್ಸಕಾಧಮೀಣತಾವಿಸಿಟ್ಠೇ ತು ಕತ್ತರಿ ಕಿಚ್ಚಾನಂ ತದಞ್ಞೇಸಞ್ಚ ಭಾವಾಯ ವಿಸುಂ- ಸುತ್ತಿತಂ, ತೇನ, ವುತ್ತಂ ‘ಆವಸ್ಸಕಾಧಮೀಣತಾ ವಿಸಿಟ್ಠೇವ ಕತ್ತರೀ’ತಿ. ಸಬ್ಬತ್ಥೇವೇತ್ಥ ‘ಉದ್ಧಂ ಮುಹುತ್ತತೋ’ತಿಆದಿನಾ ಏಕೇಕಮುದಾಹರಣಂ ಕಮೇನ ದಸ್ಸಿತಂ. ಭೋತಾ ರಜ್ಜಂ ಕಾತಬ್ಬನ್ತಿ ಅರಹೇ, ಭವತಾ ರಜ್ಜಂ ಕಾತಬ್ಬನ್ತಿ ಅತ್ಥೋ. ಭವಂ ಅರಹೋತಿ ಪನ ಅರಹಕತ್ತುತ್ತಪ್ಪಕಾಸನತ್ಥಂ ವುತ್ತಂ. ಏವಮುಪರಿಪಿ. ಸಬ್ಬಮೇತಂ ಬಹುಲಗ್ಗಹಣಾನುಭಾವೇನೇತಿ ವಿಞ್ಞೇಯ್ಯಂ.