೧೨೮. ಅತ್ಯಾ
ವುತ್ತಿಯಂ ಏತಸ್ಮಿಂ ವಿಸಯೇತಿ ಏತ್ಥ ಏತಸ್ಮಿನ್ತಿ ತ್ಯಾದಿನ್ತವಜ್ಜಿತಪಚ್ಚಯ ವಿಸಯೇತಿ ಅತ್ಥೋ. ವಿಞ್ಞಾಯಮಾನತ್ತಾ ಞಾಪಿತೋ ಹೋತೀತಿ ಗಮ್ಯತೇ. ನ ಞಾಪಕತೋತಿ ಇಮಿನಾ ಇದಂ ದಸ್ಸೇತಿ ‘‘ಕಿಞ್ಚಿ ವಚನಾನುಸಾರತೋ ವಿಞ್ಞಾಯಮಾನತಾಮತ್ತೇನ ಞಾಪೀಯತೇ ಕಿಞ್ಚಿ ಞಾಪಕೇನ, ಅಸ್ಮಿಮ್ಪಕ್ಖೇ ವುತ್ತಾನುಸಾರತೋ ಕತ್ಥಚಿ ಕಸ್ಸಚಿ ಧಾತುನೋ ಅಪ್ಪಯೋಗೋ ವಿಞ್ಞಾಪೀಯತೀ’’ತಿ. ಪಕ್ಖನ್ತರಮಾಹ- ‘ಞಾಪಕತ್ತಾಯೇವ ವಾ’ತಿಆದಿ. ಸಮತ್ಥೇತಿ ತಥಾಹಿಚ್ಚಾದಿನಾ. ಅಸಸ್ಸಾಪ್ಪಯೋಗೋತಿ ಅಸಧಾತುಸ್ಸ ಕಿಸ್ಮಿಞ್ಚಿ ತಬ್ಬಾದಿಕೇ ಪಚ್ಚಯೇ ಪರೇ ಭವಿತಬ್ಬನ್ತಿಆದೀನಮಪ್ಪಯೋಗೋತಿ ಅತ್ಥೋ.
ವಿನಾಪಿ ಸುತ್ತನ್ತಿ ‘‘ಅತ್ಯಾದೀ’’ತಿಆದಿಕಂ ಸುತ್ತಂ ವಿನಾಪಿ. ಏವಂ ಮಞ್ಞತೇ ‘‘ಅಸಸ್ಸ ಭೂಆದೇಸೇನ ಸಾಧೀಯಮಾನಂ ಸಬ್ಬಮಿಟ್ಠಂ ಬಹುಲಾಧಿಕಾರತೋ ಭೂಧಾತುನಾವ ಸಿಜ್ಝತಿ ವಿನಾಪಿ ಭೂಆದೇಸಸುತ್ತನ್ತರನ್ತಿ ಕತ್ಥಚಿ ಕಸ್ಸಚಿ ಅಪ್ಪಯೋಗಸ್ಸ ಞಾಪಕತ್ತಮ್ಪಿಸ್ಸ ಯುಜ್ಜತಿ ಅಞ್ಞತ್ಥ ಕರೀಯಮಾನಮಿಹಾಪಿ ಅತ್ಥವನ್ತಂ ಸಿಯಾ’’ತಿ.
ಯೇತಿ ಧಾತುಪ್ಪಯೋಗಾ ಯಸ್ಮಿನ್ತಿ ವಿಸಯೇ, ಪಾತಿಸ್ಸಾತಿ ‘ಪಾ-ರಕ್ಖಣೇ’ತೀಮಸ್ಸ, ನಪ್ಪಯೋಗೋ ಪಾಯಯತಿ ಪಾಯಯಿತಬ್ಬನ್ತಿಆದಿಪ್ಪಯೋಗೋ ನ ಹೋತೀತಿ. ಏವಮುಪರಿಪಿ ಯಥಾಯೋಗಂ ಞೇಯ್ಯಂ. ಬ್ರೂಸ್ಸಾತಿ ‘ಬ್ರೂ=ವಚನೇ’ಇಚ್ಚಸ್ಸ. ಅದಿಸ್ಸಾತಿ ‘ಅದ-ಭಕ್ಖಣೇ’ಇಚ್ಚಸ್ಸ. ಈಆದೀತಿ ಭೂತೇ ಈಆದಿ. ಏತಿಸ್ಸ ಚ ಈಆದೀಸೂತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ.
ಅವಬೋಧೇ ಏತಿಸ್ಸ ಣಿಸೇಸು ಚ ಈಆದೀಸು ಚ, ಅಜ್ಝೇನೇ ಏತಿಸ್ಸ ಪರೋಕ್ಖಾಸು ಚ ಣಿಸೇಸು ಚ ಈಆದೀಸುಚಾತಿ ಯೋಜೇತಬ್ಬಂ. ಸಬ್ಬತ್ಥ ನಪ್ಪಯೋಗೋತಿ ಯೋಜೇತ್ವಾ ಅತ್ಥೋ ವೇದಿತಬ್ಬೋ. ಬಹುಲಂವಿಧಾನತೋ ಞಾತಬ್ಬಾತಿ ಯೋಜನಾ. ಯಕ್ವಿಕರಣೇನ ನಿದ್ದೇಸಾ ‘ಅಸ-ಕ್ಖೇಪನೇತೀ ಮಸ್ಸಾ’ತಿ ವುತ್ತಂ, ತದಾಹ- ‘ಅಸಸ್ಸಾ’ತಿಆದಿ.