೧೨. ಧಾತ್ವಾ
ಅಪರಿನಿಪ್ಫನ್ನೋತಿ ಅನಿಪ್ಫನ್ನೋ ಅಸಿದ್ಧಾವತ್ಥೋತಿ ಅತ್ಥೋ. ಕಾರಕಸಾಧಿಯೋತಿ ಯಥಾಲಾಭಂ ಕಾರಕೇಹಿ ಸಾಧಿಯೋ. ಅಸತ್ವಭೂತೋತಿ ಅದಬ್ಬಭೂತೋ. ಅಯನ್ತು ಕಿರಿಯಾರೂಪೋ ಪದತ್ಥೋ ಪಚತ್ಯಾದೀನಂ ವಿಕ್ಲೇದನಾದಿಪಧಾನಕಿರಿಯಾರೂಪೋ ಚ ತದವಯವರೂಪಾ ಪುಬ್ಬಪರೀಭೂತಉದ್ಧನಾರೋ ಪನಾದಿಕಾದಯೋ ತಾದತ್ಥಿಯಾ ಚ ಪಚತ್ಯಾದಿವಚನೀಯಾ. ತಸ್ಮಾ ಯಥಾ ವುತ್ತಲಕ್ಖಣೇ ಧಾತ್ವತ್ಥೇ ಧಾತುತೋ ವಿಧೀಯಮಾನೋ ತ್ಯಾದಿಪ್ಪಚ್ಚಯೋ ತಥಾಭೂತಮೇವ ವದತೀತಿ ಭೇದಾಭಾವಾ ಅಭೇದಸಙ್ಖ್ಯಾಯೇಕವಚನೇನೋಚ್ಚತೇ, ‘ನ ಬಹುವಚನೇನ, ತೇನೇತ್ಥ ‘ಠೀಯತೇ ದೇವದತ್ತೇನ, ಠೀಯತೇ ದೇವದತ್ತೇಹೀ’ತಿ ಭವತಿ. ನ ಯತೋಕುತೋಚೀತಿಆದಿನಾ ಯತೋ ಯತ್ಥ ನ ದಿಸ್ಸತಿ, ತತೋ ತತ್ಥ ನ ಹೋತೀತಿ ದೀಪೇತಿ. ಯತೋ ಯತ್ಥ ವಿಧಿ, ಸ ತಸ್ಸ ಸಮ್ಬನ್ಧೀ ಭವತೀತಿ ನಾಮೇಹಿ ವಚನೀಯತ್ಥತೋ-ತ್ಥನ್ತರಭೂತೋ ಯೋಯಂ ಧಾತ್ವತ್ಥೋ ಕಮಾದೀನಮತ್ಥಭೂತೋ, ಸೋ ಸಕತ್ಥೋತಿ ಸಕತ್ಥೇಯೇವಾಯಮಿಪ್ಪಚ್ಚಯೋ ಚುರಾದಿಣಿವಿಯಾತಿ ವೇದಿತಬ್ಬೋ.
ತಸ್ಸಚಾತಿ ಏಕಾರಸ್ಸ ಚ. ಅಥ ಅತಿಹತ್ಥಯತಿಚ್ಚಾದೋ ಪಾದಿವಿಸಿಟ್ಠೇ ಏವ ಧಾತ್ವತ್ಥೇ ಇಪ್ಪಚ್ಚಯಸ್ಸ ವಿಧಾನಾ ತದತ್ಥವಿಹಿತೇನೇವ ಇಪ್ಪಚ್ಚಯೇನ ಪಾದಿವಿಸಿಟ್ಠೋ ಧಾತ್ವತ್ಥೋ ವುತ್ತೋ, ತೇನ ಕಿಮತ್ಥೋ ಇಪ್ಪಚ್ಚಯನ್ತಸ್ಸ ಪಾದಿಯೋಗೋಚ್ಚಾಸಙ್ಕಿಯ ಪಯೋಜನಮಾಖ್ಯಾತುಮಾಹ- ‘ಅತಿಹತ್ಥಯತಿ’ಚ್ಚಾದಿ. ನ ಸಾಮತ್ಥಿಯನ್ತಿ ಸಮತ್ಥತಾ ನತ್ಥೀತಿ ಅತ್ಥೋ.