೧. ತಿಜ

ಖಮಾವೀಮಂಸಾಸೂತಿ ಪಕತಿವಿಸೇಸನಮೇವ ಕಥಮಿಚ್ಛಿತನ್ತಿ ಆಹ- ‘ಸಮ್ಬನ್ಧಸ್ಸಿ’ಚ್ಚಾದಿ, ಪದಾನಮಞ್ಞಮಞ್ಞಸಮ್ಬನ್ಧಸ್ಸ ಪುರಿಸಾಧೀನತ್ತಾತಿ ಅತ್ಥೋ, ಪಕತಿ ವಿಸೇಸನನ್ತಿ ತಿಜಮಾಹ ಸದ್ದಾನಂ ವಿಸೇಸನಂ, ಕಿಮ್ಪನ ಪಕತಿವಿಸೇಸನೇ ಫಲ ಮಿಚ್ಚಾಹ- ‘ಪಕತಿವಿಸೇಸನೋಪಾದಾನ’ಮಿಚ್ಚಾದಿ. ಯಜ್ಜತ್ರ ‘ಖಮಾವೀಮಂಸಾಸೂ’ತಿ ಪಕತಿವಿಸೇಸನಂ, ಕಸ್ಮಿಂ ಅತ್ಥೇ ಚರತಿ ಖಸಾ ವಿಧೀಯನ್ತಿಚ್ಚಾಹ- ‘ಅತ್ಥನ್ತರಸ್ಸಾ ನಿದ್ದೇಸಾ’ಇಚ್ಚಾದಿ. ಅತ್ಥನ್ತರಸ್ಸಾತಿ ನಿಸಾನಾದಿಅತ್ಥನ್ತರಸ್ಸ. ‘‘ಸುತಾನುಮಿತೇಸು ಸುತಸಮ್ಬನ್ಧೋವ ಬಲವಾ’’ತಿ ಪರಿಭಾಸಮುಪಲಕ್ಖೇತಿ ‘ಸುತಾನುಮಿತಾನ’ಮಿಚ್ಚಾದಿನಾ. ತೇನೇವಾತಿ ಕಿರಿಯಾರೂಪಾಸು ಖಮಾವೀಮಂಸು ಖಸಾನಂ ವೀಧಾನೇನೇವ, ಸಕತ್ಥೇ ವಿಧಾನೇನೇತಿ ವುತ್ತಂ ಹೋತಿ. ತಿತಿಕ್ಖಕಿರಿಯತ್ತಾತಿ ಇಮಿನಾ ಪರೇಸಂ ವಿಯ ಖಾದ್ಯನ್ತಾನಂ ಧಾತುಸಞ್ಞಾವಿಧಾನ ಮನತ್ಥಕನ್ತಿ ದಸ್ಸೇತಿ.

ತಿತಿಕ್ಖಾ ಖಮಾ, ತಿತಿಕ್ಖತಿ ಖಮತಿ, ವೀಮಂಸಾ ಉಪಪರಿಕ್ಖಾ, ವೀಮಂಸತಿ ಉಪಪರಿಕ್ಖತೀತಿ ಅತ್ಥೋ. ಸುತ್ತೇ ತಿಜಇತಿ ನಿದ್ದೇಸಾ ಭೂವಾದಿಕಸ್ಸ ಗಹಣಂ. ನಿಚ್ಚಣ್ಯನ್ತಸ್ಸ ಚುರಾದಿಕಸ್ಸ ಹಿ ತಾದಿಸೇ ಪಯೋಜನೇ ಸತಿ ಬಹುಲಂ ವಿಧೀಯಮಾನೇಪಿ ನಿಚ್ಚತ್ತಮತ್ತನೋ ನಾತಿವತ್ತತಿ. ಅಥವಾ ಚುರಾದಿಮಾನೇನಾಬ್ಯಭಿಚಾರಿನಾ ಸಾಹಚರಿಯಾ ತಿಜೋಪಿ ಚುರಾದಿಕೋವ, ತಂ ಯಥಾ ‘ಗಾವಸ್ಸ ದುತಿಯೇನಾತ್ಥೋ’ತಿ. ವುತ್ತೇಗೋಯೇವೋಪಾದೀಯತೇ, ನಾಸ್ಸೋ, ನ ಗದ್ರಭೋ. ಕದಾಚಿ ಪನ ಅಸ್ಸಾದಿನೋಪಿ ದುತಿಯಸ್ಸ ಗಹಣಂ ಸಿಯಾ ಅತ್ಥಪ್ಪಕರಣಾ ದಿಪ್ಪಭಾವತೋ.

ನನು ಚ ವೀಮಂಸಾಯಂ ಸಪ್ಪಚ್ಚಯವಿಧಾನ ಮನುಪಪನ್ನಮಿತರೇತರನಿಸ್ಸಯದೋಸ ದುಟ್ಠತ್ತಾ, ತಥಾಹಿ ಸಿದ್ಧೇ ವೀಮಂಸಾಸದ್ದೇ ಸಪ್ಪಚ್ಚಯೋ ಉಪ್ಪಜ್ಜತೇ, ಸತಿ ಚ ತಸ್ಮಿಂ ವೀಮಂಸಾತಿ ರೂಪಂ ಸಮ್ಪಜ್ಜತೀತಿ ಇತರೇತರನಿಸ್ಸಯೋ, ಇತರೇತರ ನಿಸ್ಸಯಾನಿ ಚ ಕಾರಿಯಾನೀ ನೋಪಕಪ್ಪನ್ತೀತಿ ತೇನಾಹ- ‘ಅನುವಾದರೂಪಾನ’ಮಿಚ್ಚಾದಿ. ಅನಾದಿಕಾಲಸಂಸಿದ್ಧಸದ್ದಾನುವಾತೋ ನತ್ಥಿ ಇತರೇತರನಿಸ್ಸಯೋ ದೋಸೋತಿ ಭಾವೋ. ಪಯೋಜಕಬ್ಯಾಪಾರಣಿಪ್ಪಚ್ಚಯಾಭಾವೇ ತೇಜತೇತಿ ರೂಪಂ.