೮೦. ದಣ್ಡಾ

ದ್ವೇ ಹೋನ್ತೀತಿ ಇಕೋ ಈಚೇತಿ ದ್ವೇ ಹೋನ್ತಿ, ಏಕಮೇಕಂವಾತಿ ಉಭಿನ್ನಂ. ವಾಸದ್ದೋ ದ್ವೇ ಹೋನ್ತೀತಿ ಏತ್ಥಾಪಿ ದಟ್ಠಬ್ಬೋ. ಉತ್ತಮೀಣೇವ ಧನಾ ಇಕೋತಿ ಗಣಸುತ್ತಂ ವಿವರತಿ ‘ಉತ್ತಮೀಣೇವಾ’ತಿಆದಿ. ಕೇನೇತ್ಥ ಸಮಾಸೋತಿ ಆಹ- ‘ಸ್ಯಾದಿಸ್ಯಾದಿನೇಕತ್ಥನ್ತಿ ಸಮಾಸೋ’ತಿ. ಉತ್ತಮೀಣೋ ಧನಸಾಮೀ. ಅಸನ್ನಿಹಿತೇ ಅತ್ಥಾತಿ ಗಣಸುತ್ತಂ, ಅಸನ್ನಿಹಿತೇತೀಮಸ್ಸ ಅತ್ಥಂ ವಿವರತಿ ‘ಅಪ್ಪತ್ತೇ’ತಿ. ಅಸಮ್ಪತ್ತೇತಿ ಅತ್ಥೋ. ಅಸನ್ನಿಹಿತೇತಿ ಚ ಅತ್ಥೋ ಇಚ್ಚಸ್ಸ ವಿಸೇಸನಂ. ಅತ್ಥನಂ ಅಸನ್ನಿಹಿತೇ ಅತ್ಥೇ ಆಸಿಸನಂ ಅತ್ಥೋ, ಸೋ ಅಸ್ಸ ಅತ್ಥೀತಿ ಅತ್ಥಿಕೋ ಅತ್ಥೀ. ತದನ್ತಾಚಾತಿ ಗಣಸುತ್ತಂ, ಅಸನ್ನಿಹಿತೇತ್ಯನುವತ್ತತೇ, ಅಸನ್ನಿಹಿತೋಪಾಧಿಕಾ ಅತ್ಥನ್ತಾ ಚ ಇಕ ಈಪ್ಪಚ್ಚಯೋ ಭವತೀತ್ಯತ್ಥೋ. ವಣ್ಣನ್ತಾಈಯೇವಾತಿ ಗಣಸುತ್ತಂ, ಬ್ರಹ್ಮಾನಂ ದೇವಾನಂ ವಣ್ಣೋತಿ ವಾ ಸಮಾಸೋ. ಹತ್ಥದನ್ತೇಹಿ ಜಾತಿಯನ್ತಿ ಗಣಸುತ್ತಂ.

ಜಾತಿಯನ್ತಿ ಪಚ್ಚಯವಿಸೇಸನಂ. ವಣ್ಣತೋ ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿಮ್ಹೀತಿ ಗಣಸುತ್ತಂ. ಬ್ರಹ್ಮಸದ್ದೇನ ನಿಯಮವಿಸೇಸೋ ವುಚ್ಚತಿಚ್ಚಾಹ-‘ವಿಜ್ಜೇ’ಚ್ಚಾದಿ. ತಸ್ಮಿಞ್ಚನಿಯಮವಿಸೇಸಚರಣೇ ತಿಣ್ಣಂ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾದೀನಮೇವಾಧಿಕಾರೋ, ನಸುದ್ದಸ್ಸಾತಿ ದಸ್ಸೇನ್ತೋ ಆಹ- ‘ತಞ್ಚೇ’ಚ್ಚಾದಿ. ತೇವಣ್ಣಿಕೋ ವಣ್ಣೀತಿ ವುಚ್ಚತೀತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ. ತೀಸು ವಣ್ಣೇಸು ಭವೋ ತದನ್ತೋಗಧತ್ತಾ ತೇವಣ್ಣಿಕೋತಿ ಭವತ್ಥೇ ಣಿಕೋ. ವಣ್ಣಸದ್ದೋ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾದಿವಣ್ಣವಚನೋ. ತತ್ರ ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿಮ್ಹಿತ್ಯನೇನ ಸುದ್ದೋ ಬ್ಯವಚ್ಛಿಜ್ಜತೇ.

ಅಥವಾ ಬ್ರಹ್ಮನ್ತಿ ನಿಬ್ಬಾನಂ ತದತ್ಥೋ ಗನ್ಥೋಪಿ, ತಂ ಬ್ರಹ್ಮಂ ನಿಬ್ಬಾನಂ ಧಮ್ಮಂ ವಾ ತೇಪಿಟಕಂ ಚರತೀತಿ ಬ್ರಹ್ಮಚಾರೀ, ಯತಿ. ಯತಯೋಪಿ ಹಿ ವಣ್ಣೀತಿ ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿನೋತಿ ವುಚ್ಚನ್ತಿ. ವಣ್ಣೀಲಿಙ್ಗೀತಿ ಹಿ ವುತ್ತೇ ತಿಲಿಙ್ಗವಾತಿ ಅತ್ಥೋ. ವಣ್ಣ ಸದ್ದೋ ಪನೇತ್ಥ ಯಥಾವುತ್ತ ಬ್ರಹ್ಮಪರಿಯಾಯೋ. ಪೋಕ್ಖರಾದಿತೋ ದೇಸೇತಿ ಗಣಸುತ್ತಂ. ದೇಸೋ ಚೇತ್ಥ ಯತ್ಥ(ತ್ಥಿ ಪೋಕ್ಖರಾದೀನಿ ಸೋ). ಪದುಮಗಚ್ಛ ಪೋಕ್ಖರಣೀನಂ ವಾಚಕಸ್ಸಾತಿ ಇಮಿನಾ ಪದುಮಾನಿ ಅಸ್ಸಂ ಸನ್ತೀತಿ ಪದುಮಿನೀತಿ ಪೋಕ್ಖರಣೀಪಿ ವುಚ್ಚತೀತಿ ದಸ್ಸೇತಿ. ನಾವಾ ಅತ್ಥೀತಿ ನಾವಿಕೋ, ಯಾಗಮೇ ನಾವಾಯಿಕೋ. ಸುಖದುಕ್ಖಾ ಈ, ಬಲಾ ಬಾಹೂರುಪುಬ್ಬಾ ಚೇತಿ ಚ ಗಣಸುತ್ತಾನಿ.