೪೪. ಅಸಂ

ಅತಿಕ್ಕನ್ತಮಙ್ಗುಲಿಯೋತಿ ವಿಗ್ಗಹೋ. ದ್ವೇ ಅಙ್ಗುಲಿಯೋ ಸಮಾಹಟಾತಿ ಪರವಿಗ್ಗಹೇನಾತ್ಥಮಾಹ, ದ್ವೇ ಅಙ್ಗುಲಿಯೋ ಪಮಾಣಮಸ್ಸಾತಿ ವಿಗ್ಗಹೇನೇವಂ ಸಮಾಸೋ ತತೋ ಮತ್ತಪ್ಪಚ್ಚಯೇ ತಗ್ಘಪ್ಪಚ್ಚಯೇ ವಾ ತಸ್ಸ ‘‘ಲೋಪೋ’’ತಿ (೪-೧೨೩) ಇಮಿನಾ ಲೋಪೇ ಕತೇ ವಿಸೇಸನಸಮಾಸಾ ಅಕಾರೋತಿ ದಸ್ಸೇತುಂ ‘ಕಥ’ಮಿಚ್ಚಾದಿನಾ ಯಂ ವುತ್ತಂ ತಂ ದಸ್ಸೇತುಂ ‘ಅಞ್ಞಪದತ್ಥೇ’ಚ್ಚಾದಿ ವುತ್ತಂ. ಸಮಾಸವಿಧಾನಂ ಅತೋಪೀತಿ ಮತ್ತಾದಿಪ್ಪಚ್ಚಯಲೋಪಂ ಕತ್ವಾ ‘‘ವಿಸೇಸನಮೇಕತ್ಥೇನೇ’’ತಿ (೩-೧೧) ಸಮಾಸವಿಧಾನಾ, ಅಥ ನಾಯಮಙ್ಗುಲಿಸದ್ದೇನೇವಂ ಸಮಾಸೋ, ಮಾನೇ ಪಚ್ಚಯಲೋಪವಸೇನ ವಿನಾವ ಅಪ್ಪಚ್ಚಯೇನ ನಿಟ್ಠಪ್ಪತ್ತೀತಿ ಮನ್ತ್ವಾ ‘ಅಙ್ಗುಲಸದ್ದೋ ವಾ’ಚ್ಚಾದಿನಾ ಯಂ ವುತ್ತಿಯಂ ವುತ್ತಂ ತತ್ಥ ಆಸಙ್ಕಂ ವಿರಚಯತಿ ‘ಅಥೇ’ಚ್ಚಾದಿ. ದ್ವಙ್ಗುಲಸದ್ದಸ್ಸ ಪಮಾಣಿನಿವತ್ತನತೋ ಕಥಞ್ಚಿಪಿ ಅಞ್ಞಪದತ್ಥತಾ ಸಿಯಾತಿ ‘ಯಥಾ ತಥಾ ಅಞ್ಞಪದತ್ಥೇ ವತ್ತತೂ’ತಿವುತ್ತಂ. ನನು ನಿರಙ್ಗುಲನ್ತ್ಯಾದಿ ಸಬ್ಬಮಙ್ಗುಲಸದ್ದೇನ ಸಾಧೇತುಂ ಸಕ್ಕಾ, ತಥಾ ಸತಿ ಕಿಮಙ್ಗುಲಿ ಸದ್ದಾ ಅಪ್ಪಚ್ಚಯವಿಧಾನೇನೇತ್ಯಾಸಙ್ಕಿಯ ಪಯೋಜನನ್ತರಂ ಅಪದಿಸಿತುಮಾಹ- ‘ಸಬ್ಬತ್ಥೇ’ಚ್ಚಾದಿ. ಅಙ್ಗುಲಿಸದ್ದತೋ ಅಪ್ಪಚ್ಚಯೇ ಅವಿಹಿತೇ ನಿರಙ್ಗುಲಿಚ್ಚಾದಿಪಿ ಸಿಯಾ ತನ್ನಿವತ್ತನಮೇತ್ಥ ಪಯೋಜನನ್ತಿ ದಸ್ಸೇತಿ ‘ಅಙ್ಗುಲಿಸದ್ದನಿವತ್ತನತ್ಥ’ನ್ತಿ.