೬. ಆನನ್ದಸುತ್ತಂ

೩೭. ಏಕಂ ಸಮಯಂ ಆಯಸ್ಮಾ ಆನನ್ದೋ ಕೋಸಮ್ಬಿಯಂ ವಿಹರತಿ ಘೋಸಿತಾರಾಮೇ. ತತ್ರ ಖೋ ಆಯಸ್ಮಾ ಆನನ್ದೋ ಭಿಕ್ಖೂ ಆಮನ್ತೇಸಿ – ‘‘ಆವುಸೋ ಭಿಕ್ಖವೇ’’ತಿ. ‘‘ಆವುಸೋ’’ತಿ ಖೋ ತೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಆಯಸ್ಮತೋ ಆನನ್ದಸ್ಸ ಪಚ್ಚಸ್ಸೋಸುಂ. ಆಯಸ್ಮಾ ಆನನ್ದೋ ಏತದವೋಚ –

‘‘ಅಚ್ಛರಿಯಂ, ಆವುಸೋ, ಅಬ್ಭುತಂ, ಆವುಸೋ! ಯಾವಞ್ಚಿದಂ ತೇನ ಭಗವತಾ ಜಾನತಾ ಪಸ್ಸತಾ ಅರಹತಾ ಸಮ್ಮಾಸಮ್ಬುದ್ಧೇನ ಸಮ್ಬಾಧೇ ಓಕಾಸಾಧಿಗಮೋ ಅನುಬುದ್ಧೋ ಸತ್ತಾನಂ ವಿಸುದ್ಧಿಯಾ ಸೋಕಪರಿದೇವಾನಂ ಸಮತಿಕ್ಕಮಾಯ ದುಕ್ಖದೋಮನಸ್ಸಾನಂ ಅತ್ಥಙ್ಗಮಾಯ ಞಾಯಸ್ಸ ಅಧಿಗಮಾಯ ನಿಬ್ಬಾನಸ್ಸ ಸಚ್ಛಿಕಿರಿಯಾಯ. ತದೇವ ನಾಮ ಚಕ್ಖುಂ ಭವಿಸ್ಸತಿ ತೇ ರೂಪಾ ತಞ್ಚಾಯತನಂ ನೋ ಪಟಿಸಂವೇದಿಸ್ಸತಿ [ಪಟಿಸಂವೇದಯತಿ (ಕ.)]. ತದೇವ ನಾಮ ಸೋತಂ ಭವಿಸ್ಸತಿ ತೇ ಸದ್ದಾ ತಞ್ಚಾಯತನಂ ನೋ ಪಟಿಸಂವೇದಿಸ್ಸತಿ. ತದೇವ ನಾಮ ಘಾನಂ ಭವಿಸ್ಸತಿ ತೇ ಗನ್ಧಾ ತಞ್ಚಾಯತನಂ ನೋ ಪಟಿಸಂವೇದಿಸ್ಸತಿ. ಸಾವ ನಾಮ ಜಿವ್ಹಾ ಭವಿಸ್ಸತಿ ತೇ ರಸಾ ತಞ್ಚಾಯತನಂ ನೋ ಪಟಿಸಂವೇದಿಸ್ಸತಿ. ಸೋವ ನಾಮ ಕಾಯೋ ಭವಿಸ್ಸತಿ ತೇ ಫೋಟ್ಠಬ್ಬಾ ತಞ್ಚಾಯತನಂ ನೋ ಪಟಿಸಂವೇದಿಸ್ಸತೀ’’ತಿ.

ಏವಂ ವುತ್ತೇ ಆಯಸ್ಮಾ ಉದಾಯೀ ಆಯಸ್ಮನ್ತಂ ಆನನ್ದಂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಸಞ್ಞೀಮೇವ ನು ಖೋ, ಆವುಸೋ ಆನನ್ದ, ತದಾಯತನಂ ನೋ ಪಟಿಸಂವೇದೇತಿ ಉದಾಹು ಅಸಞ್ಞೀ’’ತಿ? ‘‘ಸಞ್ಞೀಮೇವ ಖೋ, ಆವುಸೋ, ತದಾಯತನಂ ನೋ ಪಟಿಸಂವೇದೇತಿ, ನೋ ಅಸಞ್ಞೀ’’ತಿ.

‘‘ಕಿಂಸಞ್ಞೀ ಪನಾವುಸೋ, ತದಾಯತನಂ ನೋ ಪಟಿಸಂವೇದೇತೀ’’ತಿ? ‘‘ಇಧಾವುಸೋ, ಭಿಕ್ಖು, ಸಬ್ಬಸೋ ರೂಪಸಞ್ಞಾನಂ ಸಮತಿಕ್ಕಮಾ ಪಟಿಘಸಞ್ಞಾನಂ ಅತ್ಥಙ್ಗಮಾ ನಾನತ್ತಸಞ್ಞಾನಂ ಅಮನಸಿಕಾರಾ ‘ಅನನ್ತೋ ಆಕಾಸೋ’ತಿ ಆಕಾಸಾನಞ್ಚಾಯತನಂ ಉಪಸಮ್ಪಜ್ಜ ವಿಹರತಿ. ಏವಂಸಞ್ಞೀಪಿ ಖೋ, ಆವುಸೋ, ತದಾಯತನಂ ನೋ ಪಟಿಸಂವೇದೇತಿ.

‘‘ಪುನ ಚಪರಂ, ಆವುಸೋ, ಭಿಕ್ಖು ಸಬ್ಬಸೋ ಆಕಾಸಾನಞ್ಚಾಯತನಂ ಸಮತಿಕ್ಕಮ್ಮ ‘ಅನನ್ತಂ ವಿಞ್ಞಾಣ’ನ್ತಿ ವಿಞ್ಞಾಣಞ್ಚಾಯತನಂ ಉಪಸಮ್ಪಜ್ಜ ವಿಹರತಿ. ಏವಂಸಞ್ಞೀಪಿ ಖೋ, ಆವುಸೋ, ತದಾಯತನಂ ನೋ ಪಟಿಸಂವೇದೇತಿ.

‘‘ಪುನ ಚಪರಂ, ಆವುಸೋ, ಭಿಕ್ಖು ಸಬ್ಬಸೋ ವಿಞ್ಞಾಣಞ್ಚಾಯತನಂ ಸಮತಿಕ್ಕಮ್ಮ ‘ನತ್ಥಿ ಕಿಞ್ಚೀ’ತಿ ಆಕಿಞ್ಚಞ್ಞಾಯತನಂ ಉಪಸಮ್ಪಜ್ಜ ವಿಹರತಿ. ಏವಂಸಞ್ಞೀಪಿ ಖೋ, ಆವುಸೋ, ತದಾಯತನಂ ನೋ ಪಟಿಸಂವೇದೇತೀ’’ತಿ.

‘‘ಏಕಮಿದಾಹಂ, ಆವುಸೋ, ಸಮಯಂ ಸಾಕೇತೇ ವಿಹರಾಮಿ ಅಞ್ಜನವನೇ ಮಿಗದಾಯೇ. ಅಥ ಖೋ, ಆವುಸೋ, ಜಟಿಲವಾಸಿಕಾ [ಜಟಿಲಗಾಹಿಯಾ (ಸೀ. ಪೀ.), ಜಡಿಲಭಾಗಿಕಾ (ಸ್ಯಾ.)] ಭಿಕ್ಖುನೀ ಯೇನಾಹಂ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿ; ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಮಂ ಅಭಿವಾದೇತ್ವಾ ಏಕಮನ್ತಂ ಅಟ್ಠಾಸಿ. ಏಕಮನ್ತಂ ಠಿತಾ ಖೋ, ಆವುಸೋ, ಜಟಿಲವಾಸಿಕಾ ಭಿಕ್ಖುನೀ ಮಂ ಏತದವೋಚ – ‘ಯಾಯಂ, ಭನ್ತೇ ಆನನ್ದ, ಸಮಾಧಿ ನ ಚಾಭಿನತೋ ನ ಚಾಪನತೋ ನ ಚ ಸಸಙ್ಖಾರನಿಗ್ಗಯ್ಹವಾರಿತಗತೋ [ಸಸಙ್ಖಾರನಿಗ್ಗಯ್ಹವಾರಿತವತೋ (ಸೀ. ಸ್ಯಾ. ಕಂ. ಪೀ.), ಸಸಙ್ಖಾರನಿಗ್ಗಯ್ಹವಾರಿವಾವಟೋ (ಕ.) ಅ. ನಿ. ೩.೧೦೨; ೫.೨೭; ದೀ. ನಿ. ೩.೩೫೫], ವಿಮುತ್ತತ್ತಾ ಠಿತೋ, ಠಿತತ್ತಾ ಸನ್ತುಸಿತೋ, ಸನ್ತುಸಿತತ್ತಾ ನೋ ಪರಿತಸ್ಸತಿ. ಅಯಂ, ಭನ್ತೇ ಆನನ್ದ, ಸಮಾಧಿ ಕಿಂಫಲೋ ವುತ್ತೋ ಭಗವತಾ’’’ತಿ?

‘‘ಏವಂ ವುತ್ತೇ, ಸೋಹಂ, ಆವುಸೋ, ಜಟಿಲವಾಸಿಕಂ ಭಿಕ್ಖುನಿಂ ಏತದವೋಚಂ – ‘ಯಾಯಂ, ಭಗಿನಿ, ಸಮಾಧಿ ನ ಚಾಭಿನತೋ ನ ಚಾಪನತೋ ನ ಚ ಸಸಙ್ಖಾರನಿಗ್ಗಯ್ಹವಾರಿತಗತೋ, ವಿಮುತ್ತತ್ತಾ ಠಿತೋ, ಠಿತತ್ತಾ ಸನ್ತುಸಿತೋ, ಸನ್ತುಸಿತತ್ತಾ ನೋ ಪರಿತಸ್ಸತಿ. ಅಯಂ, ಭಗಿನಿ, ಸಮಾಧಿ ಅಞ್ಞಾಫಲೋ ವುತ್ತೋ ಭಗವತಾ’ತಿ. ಏವಂಸಞ್ಞೀಪಿ ಖೋ, ಆವುಸೋ, ತದಾಯತನಂ ನೋ ಪಟಿಸಂವೇದೇತೀ’’ತಿ. ಛಟ್ಠಂ.