೪. ದುತಿಯಹತ್ಥಕಸುತ್ತಂ

೨೪. ಏಕಂ ಸಮಯಂ ಭಗವಾ ಆಳವಿಯಂ ವಿಹರತಿ ಅಗ್ಗಾಳವೇ ಚೇತಿಯೇ. ಅಥ ಖೋ ಹತ್ಥಕೋ ಆಳವಕೋ ಪಞ್ಚಮತ್ತೇಹಿ ಉಪಾಸಕಸತೇಹಿ ಪರಿವುತೋ ಯೇನ ಭಗವಾ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿ; ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಭಗವನ್ತಂ ಅಭಿವಾದೇತ್ವಾ ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸೀದಿ. ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸಿನ್ನಂ ಖೋ ಹತ್ಥಕಂ ಆಳವಕಂ ಭಗವಾ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಮಹತೀ ಖೋ ತ್ಯಾಯಂ, ಹತ್ಥಕ, ಪರಿಸಾ. ಕಥಂ ಪನ ತ್ವಂ, ಹತ್ಥಕ, ಇಮಂ ಮಹತಿಂ ಪರಿಸಂ ಸಙ್ಗಣ್ಹಾಸೀ’’ತಿ? ‘‘ಯಾನಿಮಾನಿ, ಭನ್ತೇ, ಭಗವತಾ ದೇಸಿತಾನಿ [ಅ. ನಿ. ೪.೩೨; ದೀ. ನಿ. ೩.೩೧೩] ಚತ್ತಾರಿ ಸಙ್ಗಹವತ್ಥೂನಿ, ತೇಹಾಹಂ [ತೇನಾಹಂ (ಸೀ.)] ಇಮಂ ಮಹತಿಂ ಪರಿಸಂ ಸಙ್ಗಣ್ಹಾಮಿ. ಅಹಂ, ಭನ್ತೇ, ಯಂ ಜಾನಾಮಿ – ‘ಅಯಂ ದಾನೇನ ಸಙ್ಗಹೇತಬ್ಬೋ’ತಿ, ತಂ ದಾನೇನ ಸಙ್ಗಣ್ಹಾಮಿ; ಯಂ ಜಾನಾಮಿ – ‘ಅಯಂ ಪೇಯ್ಯವಜ್ಜೇನ ಸಙ್ಗಹೇತಬ್ಬೋ’ತಿ, ತಂ ಪೇಯ್ಯವಜ್ಜೇನ ಸಙ್ಗಣ್ಹಾಮಿ; ಯಂ ಜಾನಾಮಿ – ‘ಅಯಂ ಅತ್ಥಚರಿಯಾಯ ಸಙ್ಗಹೇತಬ್ಬೋ’ತಿ, ತಂ ಅತ್ಥಚರಿಯಾಯ ಸಙ್ಗಣ್ಹಾಮಿ; ಯಂ ಜಾನಾಮಿ – ‘ಅಯಂ ಸಮಾನತ್ತತಾಯ ಸಙ್ಗಹೇತಬ್ಬೋ’ತಿ, ತಂ ಸಮಾನತ್ತತಾಯ ಸಙ್ಗಣ್ಹಾಮಿ. ಸಂವಿಜ್ಜನ್ತಿ ಖೋ ಪನ ಮೇ, ಭನ್ತೇ, ಕುಲೇ ಭೋಗಾ. ದಲಿದ್ದಸ್ಸ ಖೋ ನೋ ತಥಾ ಸೋತಬ್ಬಂ ಮಞ್ಞನ್ತೀ’’ತಿ. ‘‘ಸಾಧು ಸಾಧು, ಹತ್ಥಕ! ಯೋನಿ ಖೋ ತ್ಯಾಯಂ, ಹತ್ಥಕ, ಮಹತಿಂ ಪರಿಸಂ ಸಙ್ಗಹೇತುಂ. ಯೇ ಹಿ ಕೇಚಿ, ಹತ್ಥಕ, ಅತೀತಮದ್ಧಾನಂ ಮಹತಿಂ ಪರಿಸಂ ಸಙ್ಗಹೇಸುಂ, ಸಬ್ಬೇ ತೇ ಇಮೇಹೇವ ಚತೂಹಿ ಸಙ್ಗಹವತ್ಥೂಹಿ ಮಹತಿಂ ಪರಿಸಂ ಸಙ್ಗಹೇಸುಂ. ಯೇಪಿ ಹಿ ಕೇಚಿ, ಹತ್ಥಕ, ಅನಾಗತಮದ್ಧಾನಂ ಮಹತಿಂ ಪರಿಸಂ ಸಙ್ಗಣ್ಹಿಸ್ಸನ್ತಿ, ಸಬ್ಬೇ ತೇ ಇಮೇಹೇವ ಚತೂಹಿ ಸಙ್ಗಹವತ್ಥೂಹಿ ಮಹತಿಂ ಪರಿಸಂ ಸಙ್ಗಣ್ಹಿಸ್ಸನ್ತಿ. ಯೇಪಿ ಹಿ ಕೇಚಿ, ಹತ್ಥಕ, ಏತರಹಿ ಮಹತಿಂ ಪರಿಸಂ ಸಙ್ಗಣ್ಹನ್ತಿ, ಸಬ್ಬೇ ತೇ ಇಮೇಹೇವ ಚತೂಹಿ ಸಙ್ಗಹವತ್ಥೂಹಿ ಮಹತಿಂ ಪರಿಸಂ ಸಙ್ಗಣ್ಹನ್ತೀ’’ತಿ.

ಅಥ ಖೋ ಹತ್ಥಕೋ ಆಳವಕೋ ಭಗವತಾ ಧಮ್ಮಿಯಾ ಕಥಾಯ ಸನ್ದಸ್ಸಿತೋ ಸಮಾದಪಿತೋ ಸಮುತ್ತೇಜಿತೋ ಸಮ್ಪಹಂಸಿತೋ ಉಟ್ಠಾಯಾಸನಾ ಭಗವನ್ತಂ ಅಭಿವಾದೇತ್ವಾ ಪದಕ್ಖಿಣಂ ಕತ್ವಾ ಪಕ್ಕಾಮಿ. ಅಥ ಖೋ ಭಗವಾ ಅಚಿರಪಕ್ಕನ್ತೇ ಹತ್ಥಕೇ ಆಳವಕೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಆಮನ್ತೇಸಿ – ‘‘ಅಟ್ಠಹಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅಚ್ಛರಿಯೇಹಿ ಅಬ್ಭುತೇಹಿ ಧಮ್ಮೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತಂ ಹತ್ಥಕಂ ಆಳವಕಂ ಧಾರೇಥ. ಕತಮೇಹಿ ಅಟ್ಠಹಿ? ಸದ್ಧೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಹತ್ಥಕೋ ಆಳವಕೋ; ಸೀಲವಾ, ಭಿಕ್ಖವೇ…ಪೇ… ಹಿರೀಮಾ… ಓತ್ತಪ್ಪೀ… ಬಹುಸ್ಸುತೋ… ಚಾಗವಾ… ಪಞ್ಞವಾ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಹತ್ಥಕೋ ಆಳವಕೋ; ಅಪ್ಪಿಚ್ಛೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಹತ್ಥಕೋ ಆಳವಕೋ. ಇಮೇಹಿ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅಟ್ಠಹಿ ಅಚ್ಛರಿಯೇಹಿ ಅಬ್ಭುತೇಹಿ ಧಮ್ಮೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತಂ ಹತ್ಥಕಂ ಆಳವಕಂ ಧಾರೇಥಾ’’ತಿ. ಚತುತ್ಥಂ.