೩. ಗಹಪತಿವಗ್ಗೋ

೧. ಪಠಮಉಗ್ಗಸುತ್ತಂ

೨೧. ಏಕಂ ಸಮಯಂ ಭಗವಾ ವೇಸಾಲಿಯಂ ವಿಹರತಿ ಮಹಾವನೇ ಕೂಟಾಗಾರಸಾಲಾಯಂ. ತತ್ರ ಖೋ ಭಗವಾ ಭಿಕ್ಖೂ ಆಮನ್ತೇಸಿ ‘‘ಅಟ್ಠಹಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅಚ್ಛರಿಯೇಹಿ ಅಬ್ಭುತೇಹಿ ಧಮ್ಮೇಹಿ [ಅಬ್ಭುತಧಮ್ಮೇಹಿ (ಸ್ಯಾ. ಕ.)] ಸಮನ್ನಾಗತಂ ಉಗ್ಗಂ ಗಹಪತಿಂ ವೇಸಾಲಿಕಂ ಧಾರೇಥಾ’’ತಿ. ಇದಮವೋಚ ಭಗವಾ. ಇದಂ ವತ್ವಾನ ಸುಗತೋ ಉಟ್ಠಾಯಾಸನಾ ವಿಹಾರಂ ಪಾವಿಸಿ.

ಅಥ ಖೋ ಅಞ್ಞತರೋ ಭಿಕ್ಖು ಪುಬ್ಬಣ್ಹಸಮಯಂ ನಿವಾಸೇತ್ವಾ ಪತ್ತಚೀವರಮಾದಾಯ ಯೇನ ಉಗ್ಗಸ್ಸ ಗಹಪತಿನೋ ವೇಸಾಲಿಕಸ್ಸ ನಿವೇಸನಂ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿ; ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಪಞ್ಞತ್ತೇ ಆಸನೇ ನಿಸೀದಿ. ಅಥ ಖೋ ಉಗ್ಗೋ ಗಹಪತಿ ವೇಸಾಲಿಕೋ ಯೇನ ಸೋ ಭಿಕ್ಖು ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿ; ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ತಂ ಭಿಕ್ಖುಂ ಅಭಿವಾದೇತ್ವಾ ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸೀದಿ. ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸಿನ್ನಂ ಖೋ ಉಗ್ಗಂ ಗಹಪತಿಂ ವೇಸಾಲಿಕಂ ಸೋ ಭಿಕ್ಖು ಏತದವೋಚ –

‘‘ಅಟ್ಠಹಿ ಖೋ ತ್ವಂ, ಗಹಪತಿ, ಅಚ್ಛರಿಯೇಹಿ ಅಬ್ಭುತೇಹಿ ಧಮ್ಮೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತೋ ಭಗವತಾ ಬ್ಯಾಕತೋ. ಕತಮೇ ತೇ, ಗಹಪತಿ, ಅಟ್ಠ ಅಚ್ಛರಿಯಾ ಅಬ್ಭುತಾ ಧಮ್ಮಾ, ಯೇಹಿ ತ್ವಂ ಸಮನ್ನಾಗತೋ ಭಗವತಾ ಬ್ಯಾಕತೋ’’ತಿ? ‘‘ನ ಖೋ ಅಹಂ, ಭನ್ತೇ, ಜಾನಾಮಿ – ಕತಮೇಹಿ ಅಟ್ಠಹಿ ಅಚ್ಛರಿಯೇಹಿ ಅಬ್ಭುತೇಹಿ ಧಮ್ಮೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತೋ ಭಗವತಾ ಬ್ಯಾಕತೋತಿ. ಅಪಿ ಚ, ಭನ್ತೇ, ಯೇ ಮೇ ಅಟ್ಠ ಅಚ್ಛರಿಯಾ ಅಬ್ಭುತಾ ಧಮ್ಮಾ ಸಂವಿಜ್ಜನ್ತಿ, ತಂ ಸುಣೋಹಿ, ಸಾಧುಕಂ ಮನಸಿ ಕರೋಹಿ; ಭಾಸಿಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ. ‘‘ಏವಂ, ಗಹಪತೀ’’ತಿ ಖೋ ಸೋ ಭಿಕ್ಖು ಉಗ್ಗಸ್ಸ ಗಹಪತಿನೋ ವೇಸಾಲಿಕಸ್ಸ ಪಚ್ಚಸ್ಸೋಸಿ. ಉಗ್ಗೋ ಗಹಪತಿ ವೇಸಾಲಿಕೋ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಯದಾಹಂ, ಭನ್ತೇ, ಭಗವನ್ತಂ ಪಠಮಂ ದೂರತೋವ ಅದ್ದಸಂ; ಸಹ ದಸ್ಸನೇನೇವ ಮೇ, ಭನ್ತೇ, ಭಗವತೋ ಚಿತ್ತಂ ಪಸೀದಿ. ಅಯಂ ಖೋ ಮೇ, ಭನ್ತೇ, ಪಠಮೋ ಅಚ್ಛರಿಯೋ ಅಬ್ಭುತೋ ಧಮ್ಮೋ ಸಂವಿಜ್ಜತಿ’’.

‘‘ಸೋ ಖೋ ಅಹಂ, ಭನ್ತೇ, ಪಸನ್ನಚಿತ್ತೋ ಭಗವನ್ತಂ ಪಯಿರುಪಾಸಿಂ. ತಸ್ಸ ಮೇ ಭಗವಾ ಅನುಪುಬ್ಬಿಂ ಕಥಂ ಕಥೇಸಿ, ಸೇಯ್ಯಥಿದಂ – ದಾನಕಥಂ ಸೀಲಕಥಂ ಸಗ್ಗಕಥಂ; ಕಾಮಾನಂ ಆದೀನವಂ ಓಕಾರಂ ಸಂಕಿಲೇಸಂ, ನೇಕ್ಖಮ್ಮೇ ಆನಿಸಂಸಂ ಪಕಾಸೇಸಿ. ಯದಾ ಮಂ ಭಗವಾ ಅಞ್ಞಾಸಿ ಕಲ್ಲಚಿತ್ತಂ ಮುದುಚಿತ್ತಂ ವಿನೀವರಣಚಿತ್ತಂ ಉದಗ್ಗಚಿತ್ತಂ ಪಸನ್ನಚಿತ್ತಂ, ಅಥ ಯಾ ಬುದ್ಧಾನಂ ಸಾಮುಕ್ಕಂಸಿಕಾ ಧಮ್ಮದೇಸನಾ ತಂ ಪಕಾಸೇಸಿ – ದುಕ್ಖಂ, ಸಮುದಯಂ, ನಿರೋಧಂ, ಮಗ್ಗಂ. ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ ನಾಮ ಸುದ್ಧಂ ವತ್ಥಂ ಅಪಗತಕಾಳಕಂ ಸಮ್ಮದೇವ ರಜನಂ ಪಟಿಗ್ಗಣ್ಹೇಯ್ಯ; ಏವಮೇವಂ ಖೋ ಮೇ ತಸ್ಮಿಂಯೇವ ಆಸನೇ ವಿರಜಂ ವೀತಮಲಂ ಧಮ್ಮಚಕ್ಖುಂ ಉದಪಾದಿ – ‘ಯಂ ಕಿಞ್ಚಿ ಸಮುದಯಧಮ್ಮಂ, ಸಬ್ಬಂ ತಂ ನಿರೋಧಧಮ್ಮ’ನ್ತಿ. ಸೋ ಖೋ ಅಹಂ, ಭನ್ತೇ, ದಿಟ್ಠಧಮ್ಮೋ ಪತ್ತಧಮ್ಮೋ ವಿದಿತಧಮ್ಮೋ ಪರಿಯೋಗಾಳ್ಹಧಮ್ಮೋ ತಿಣ್ಣವಿಚಿಕಿಚ್ಛೋ ವಿಗತಕಥಂಕಥೋ ವೇಸಾರಜ್ಜಪ್ಪತ್ತೋ ಅಪರಪ್ಪಚ್ಚಯೋ ಸತ್ಥುಸಾಸನೇ ತತ್ಥೇವ ಬುದ್ಧಞ್ಚ ಧಮ್ಮಞ್ಚ ಸಙ್ಘಞ್ಚ ಸರಣಂ ಅಗಮಾಸಿಂ, ಬ್ರಹ್ಮಚರಿಯಪಞ್ಚಮಾನಿ ಚ ಸಿಕ್ಖಾಪದಾನಿ ಸಮಾದಿಯಿಂ. ಅಯಂ ಖೋ ಮೇ, ಭನ್ತೇ, ದುತಿಯೋ ಅಚ್ಛರಿಯೋ ಅಬ್ಭುತೋ ಧಮ್ಮೋ ಸಂವಿಜ್ಜತಿ.

‘‘ತಸ್ಸ ಮಯ್ಹಂ, ಭನ್ತೇ, ಚತಸ್ಸೋ ಕೋಮಾರಿಯೋ ಪಜಾಪತಿಯೋ ಅಹೇಸುಂ. ಅಥ ಖ್ವಾಹಂ, ಭನ್ತೇ, ಯೇನ ತಾ ಪಜಾಪತಿಯೋ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿಂ; ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ತಾ ಪಜಾಪತಿಯೋ ಏತದವಚಂ – ‘ಮಯಾ ಖೋ, ಭಗಿನಿಯೋ, ಬ್ರಹ್ಮಚರಿಯಪಞ್ಚಮಾನಿ ಸಿಕ್ಖಾಪದಾನಿ ಸಮಾದಿನ್ನಾನಿ [ಸಮಾದಿಣ್ಣಾನಿ (ಸೀ. ಕ.)]. ಯಾ ಇಚ್ಛತಿ ಸಾ ಇಧೇವ ಭೋಗೇ ಚ ಭುಞ್ಜತು ಪುಞ್ಞಾನಿ ಚ ಕರೋತು, ಸಕಾನಿ ವಾ ಞಾತಿಕುಲಾನಿ ಗಚ್ಛತು. ಹೋತಿ ವಾ ಪನ ಪುರಿಸಾಧಿಪ್ಪಾಯೋ, ಕಸ್ಸ ವೋ ದಮ್ಮೀ’ತಿ? ಏವಂ ವುತ್ತೇ ಸಾ, ಭನ್ತೇ, ಜೇಟ್ಠಾ ಪಜಾಪತಿ ಮಂ ಏತದವೋಚ – ‘ಇತ್ಥನ್ನಾಮಸ್ಸ ಮಂ, ಅಯ್ಯಪುತ್ತ, ಪುರಿಸಸ್ಸ ದೇಹೀ’ತಿ. ಅಥ ಖೋ ಅಹಂ, ಭನ್ತೇ, ತಂ ಪುರಿಸಂ ಪಕ್ಕೋಸಾಪೇತ್ವಾ ವಾಮೇನ ಹತ್ಥೇನ ಪಜಾಪತಿಂ ಗಹೇತ್ವಾ ದಕ್ಖಿಣೇನ ಹತ್ಥೇನ ಭಿಙ್ಗಾರಂ ಗಹೇತ್ವಾ ತಸ್ಸ ಪುರಿಸಸ್ಸ ಓಣೋಜೇಸಿಂ. ಕೋಮಾರಿಂ ಖೋ ಪನಾಹಂ, ಭನ್ತೇ, ದಾರಂ ಪರಿಚ್ಚಜನ್ತೋ ನಾಭಿಜಾನಾಮಿ ಚಿತ್ತಸ್ಸ ಅಞ್ಞಥತ್ತಂ. ಅಯಂ ಖೋ ಮೇ, ಭನ್ತೇ, ತತಿಯೋ ಅಚ್ಛರಿಯೋ ಅಬ್ಭುತೋ ಧಮ್ಮೋ ಸಂವಿಜ್ಜತಿ.

‘‘ಸಂವಿಜ್ಜನ್ತಿ ಖೋ ಪನ ಮೇ, ಭನ್ತೇ, ಕುಲೇ ಭೋಗಾ. ತೇ ಚ ಖೋ ಅಪ್ಪಟಿವಿಭತ್ತಾ ಸೀಲವನ್ತೇಹಿ ಕಲ್ಯಾಣಧಮ್ಮೇಹಿ. ಅಯಂ ಖೋ ಮೇ, ಭನ್ತೇ, ಚತುತ್ಥೋ ಅಚ್ಛರಿಯೋ ಅಬ್ಭುತೋ ಧಮ್ಮೋ ಸಂವಿಜ್ಜತಿ.

‘‘ಯಂ ಖೋ ಪನಾಹಂ, ಭನ್ತೇ, ಭಿಕ್ಖುಂ ಪಯಿರುಪಾಸಾಮಿ; ಸಕ್ಕಚ್ಚಂಯೇವ ಪಯಿರುಪಾಸಾಮಿ, ನೋ ಅಸಕ್ಕಚ್ಚಂ. ಅಯಂ ಖೋ ಮೇ, ಭನ್ತೇ, ಪಞ್ಚಮೋ ಅಚ್ಛರಿಯೋ ಅಬ್ಭುತೋ ಧಮ್ಮೋ ಸಂವಿಜ್ಜತಿ.

‘‘ಸೋ ಚೇ, ಭನ್ತೇ, ಮೇ ಆಯಸ್ಮಾ ಧಮ್ಮಂ ದೇಸೇತಿ; ಸಕ್ಕಚ್ಚಂಯೇವ ಸುಣೋಮಿ, ನೋ ಅಸಕ್ಕಚ್ಚಂ. ನೋ ಚೇ ಮೇ ಸೋ ಆಯಸ್ಮಾ ಧಮ್ಮಂ ದೇಸೇತಿ, ಅಹಮಸ್ಸ ಧಮ್ಮಂ ದೇಸೇಮಿ. ಅಯಂ ಖೋ ಮೇ, ಭನ್ತೇ ಛಟ್ಠೋ ಅಚ್ಛರಿಯೋ ಅಬ್ಭುತೋ ಧಮ್ಮೋ ಸಂವಿಜ್ಜತಿ.

‘‘ಅನಚ್ಛರಿಯಂ ಖೋ ಪನ ಮಂ, ಭನ್ತೇ, ದೇವತಾ ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಆರೋಚೇನ್ತಿ – ‘ಸ್ವಾಕ್ಖಾತೋ, ಗಹಪತಿ, ಭಗವತಾ ಧಮ್ಮೋ’ತಿ. ಏವಂ ವುತ್ತೇ ಅಹಂ, ಭನ್ತೇ, ತಾ ದೇವತಾ ಏವಂ ವದಾಮಿ – ‘ವದೇಯ್ಯಾಥ ವಾ ಏವಂ ಖೋ ತುಮ್ಹೇ ದೇವತಾ ನೋ ವಾ ವದೇಯ್ಯಾಥ, ಅಥ ಖೋ ಸ್ವಾಕ್ಖಾತೋ ಭಗವತಾ ಧಮ್ಮೋ’ತಿ. ನ ಖೋ ಪನಾಹಂ, ಭನ್ತೇ, ಅಭಿಜಾನಾಮಿ ತತೋನಿದಾನಂ ಚಿತ್ತಸ್ಸ ಉನ್ನತಿಂ [ಉಣ್ಣತಿಂ (ಕ.) ಧ. ಸ. ೧೧೨೧; ವಿಭ. ೮೪೩, ೮೪೫ ಪಸ್ಸಿತಬ್ಬಂ] – ‘ಮಂ ವಾ ದೇವತಾ ಉಪಸಙ್ಕಮನ್ತಿ, ಅಹಂ ವಾ ದೇವತಾಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಸಲ್ಲಪಾಮೀ’ತಿ. ಅಯಂ ಖೋ ಮೇ, ಭನ್ತೇ, ಸತ್ತಮೋ ಅಚ್ಛರಿಯೋ ಅಬ್ಭುತೋ ಧಮ್ಮೋ ಸಂವಿಜ್ಜತಿ.

‘‘ಯಾನಿಮಾನಿ, ಭನ್ತೇ, ಭಗವತಾ ದೇಸಿತಾನಿ ಪಞ್ಚೋರಮ್ಭಾಗಿಯಾನಿ ಸಂಯೋಜನಾನಿ, ನಾಹಂ ತೇಸಂ ಕಿಞ್ಚಿ ಅತ್ತನಿ ಅಪ್ಪಹೀನಂ ಸಮನುಪಸ್ಸಾಮಿ. ಅಯಂ ಖೋ ಮೇ, ಭನ್ತೇ, ಅಟ್ಠಮೋ ಅಚ್ಛರಿಯೋ ಅಬ್ಭುತೋ ಧಮ್ಮೋ ಸಂವಿಜ್ಜತಿ. ಇಮೇ ಖೋ ಮೇ, ಭನ್ತೇ, ಅಟ್ಠ ಅಚ್ಛರಿಯಾ ಅಬ್ಭುತಾ ಧಮ್ಮಾ ಸಂವಿಜ್ಜನ್ತಿ. ನ ಚ ಖೋ ಅಹಂ ಜಾನಾಮಿ – ಕತಮೇಹಿ ಚಾಹಂ [ಕತಮೇಹಿಪಹಂ (ಸೀ.), ಕತಮೇಹಿಪಾಹಂ (ಪೀ. ಕ.)] ಅಟ್ಠಹಿ ಅಚ್ಛರಿಯೇಹಿ ಅಬ್ಭುತೇಹಿ ಧಮ್ಮೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತೋ ಭಗವತಾ ಬ್ಯಾಕತೋ’’ತಿ.

ಅಥ ಖೋ ಸೋ ಭಿಕ್ಖು ಉಗ್ಗಸ್ಸ ಗಹಪತಿನೋ ವೇಸಾಲಿಕಸ್ಸ ನಿವೇಸನೇ ಪಿಣ್ಡಪಾತಂ ಗಹೇತ್ವಾ ಉಟ್ಠಾಯಾಸನಾ ಪಕ್ಕಾಮಿ. ಅಥ ಖೋ ಸೋ ಭಿಕ್ಖು ಪಚ್ಛಾಭತ್ತಂ ಪಿಣ್ಡಪಾತಪಟಿಕ್ಕನ್ತೋ ಯೇನ ಭಗವಾ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿ; ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಭಗವನ್ತಂ ಅಭಿವಾದೇತ್ವಾ ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸೀದಿ. ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸಿನ್ನೋ ಖೋ ಸೋ ಭಿಕ್ಖು ಯಾವತಕೋ ಅಹೋಸಿ ಉಗ್ಗೇನ ಗಹಪತಿನಾ ವೇಸಾಲಿಕೇನ ಸದ್ಧಿಂ ಕಥಾಸಲ್ಲಾಪೋ, ತಂ ಸಬ್ಬಂ ಭಗವತೋ ಆರೋಚೇಸಿ.

‘‘ಸಾಧು ಸಾಧು, ಭಿಕ್ಖು! ಯಥಾ ತಂ ಉಗ್ಗೋ ಗಹಪತಿ ವೇಸಾಲಿಕೋ ಸಮ್ಮಾ ಬ್ಯಾಕರಮಾನೋ ಬ್ಯಾಕರೇಯ್ಯ, ಇಮೇಹೇವ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖು, ಅಟ್ಠಹಿ ಅಚ್ಛರಿಯೇಹಿ ಅಬ್ಭುತೇಹಿ ಧಮ್ಮೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತೋ ಉಗ್ಗೋ ಗಹಪತಿ ವೇಸಾಲಿಕೋ ಮಯಾ ಬ್ಯಾಕತೋ. ಇಮೇಹಿ ಚ ಪನ, ಭಿಕ್ಖು, ಅಟ್ಠಹಿ ಅಚ್ಛರಿಯೇಹಿ ಅಬ್ಭುತೇಹಿ ಧಮ್ಮೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತಂ ಉಗ್ಗಂ ಗಹಪತಿಂ ವೇಸಾಲಿಕಂ ಧಾರೇಹೀ’’ತಿ. ಪಠಮಂ.

೨. ದುತಿಯಉಗ್ಗಸುತ್ತಂ

೨೨. ಏಕಂ ಸಮಯಂ ಭಗವಾ ವಜ್ಜೀಸು ವಿಹರತಿ ಹತ್ಥಿಗಾಮೇ. ತತ್ರ ಖೋ ಭಗವಾ ಭಿಕ್ಖೂ ಆಮನ್ತೇಸಿ – ‘‘ಅಟ್ಠಹಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅಚ್ಛರಿಯೇಹಿ ಅಬ್ಭುತೇಹಿ ಧಮ್ಮೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತಂ ಉಗ್ಗಂ ಗಹಪತಿಂ ಹತ್ಥಿಗಾಮಕಂ ಧಾರೇಥಾ’’ತಿ. ಇದಮವೋಚ ಭಗವಾ. ಇದಂ ವತ್ವಾನ ಸುಗತೋ ಉಟ್ಠಾಯಾಸನಾ ವಿಹಾರಂ ಪಾವಿಸಿ.

ಅಥ ಖೋ ಅಞ್ಞತರೋ ಭಿಕ್ಖು ಪುಬ್ಬಣ್ಹಸಮಯಂ ನಿವಾಸೇತ್ವಾ ಪತ್ತಚೀವರಮಾದಾಯ ಯೇನ ಉಗ್ಗಸ್ಸ ಗಹಪತಿನೋ ಹತ್ಥಿಗಾಮಕಸ್ಸ ನಿವೇಸನಂ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿ; ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಪಞ್ಞತ್ತೇ ಆಸನೇ ನಿಸೀದಿ. ಅಥ ಖೋ ಉಗ್ಗೋ ಗಹಪತಿ ಹತ್ಥಿಗಾಮಕೋ ಯೇನ ಸೋ ಭಿಕ್ಖು ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿ; ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ತಂ ಭಿಕ್ಖುಂ ಅಭಿವಾದೇತ್ವಾ ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸೀದಿ. ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸಿನ್ನಂ ಖೋ ಉಗ್ಗಂ ಗಹಪತಿಂ ಹತ್ಥಿಗಾಮಕಂ ಸೋ ಭಿಕ್ಖು ಏತದವೋಚ – ‘‘ಅಟ್ಠಹಿ ಖೋ ತ್ವಂ, ಗಹಪತಿ, ಅಚ್ಛರಿಯೇಹಿ ಅಬ್ಭುತೇಹಿ ಧಮ್ಮೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತೋ ಭಗವತಾ ಬ್ಯಾಕತೋ. ಕತಮೇ ತೇ, ಗಹಪತಿ, ಅಟ್ಠ ಅಚ್ಛರಿಯಾ ಅಬ್ಭುತಾ ಧಮ್ಮಾ, ಯೇಹಿ ತ್ವಂ ಸಮನ್ನಾಗತೋ ಭಗವತಾ ಬ್ಯಾಕತೋ’’ತಿ?

‘‘ನ ಖೋ ಅಹಂ, ಭನ್ತೇ, ಜಾನಾಮಿ – ಕತಮೇಹಿ ಅಟ್ಠಹಿ ಅಚ್ಛರಿಯೇಹಿ ಅಬ್ಭುತೇಹಿ ಧಮ್ಮೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತೋ ಭಗವತಾ ಬ್ಯಾಕತೋತಿ. ಅಪಿ ಚ, ಭನ್ತೇ, ಯೇ ಮೇ ಅಟ್ಠ ಅಚ್ಛರಿಯಾ ಅಬ್ಭುತಾ ಧಮ್ಮಾ ಸಂವಿಜ್ಜನ್ತಿ, ತಂ ಸುಣಾಹಿ, ಸಾಧುಕಂ ಮನಸಿ ಕರೋಹಿ; ಭಾಸಿಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ. ‘‘ಏವಂ, ಗಹಪತೀ’’ತಿ ಖೋ ಸೋ ಭಿಕ್ಖು ಉಗ್ಗಸ್ಸ ಗಹಪತಿನೋ ಹತ್ಥಿಗಾಮಕಸ್ಸ ಪಚ್ಚಸ್ಸೋಸಿ. ಉಗ್ಗೋ ಗಹಪತಿ ಹತ್ಥಿಗಾಮಕೋ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಯದಾಹಂ, ಭನ್ತೇ, ನಾಗವನೇ ಪರಿಚರನ್ತೋ ಭಗವನ್ತಂ ಪಠಮಂ ದೂರತೋವ ಅದ್ದಸಂ; ಸಹ ದಸ್ಸನೇನೇವ ಮೇ, ಭನ್ತೇ, ಭಗವತೋ ಚಿತ್ತಂ ಪಸೀದಿ, ಸುರಾಮದೋ ಚ ಪಹೀಯಿ. ಅಯಂ ಖೋ ಮೇ, ಭನ್ತೇ, ಪಠಮೋ ಅಚ್ಛರಿಯೋ ಅಬ್ಭುತೋ ಧಮ್ಮೋ ಸಂವಿಜ್ಜತಿ.

‘‘ಸೋ ಖೋ ಅಹಂ, ಭನ್ತೇ, ಪಸನ್ನಚಿತ್ತೋ ಭಗವನ್ತಂ ಪಯಿರುಪಾಸಿಂ. ತಸ್ಸ ಮೇ ಭಗವಾ ಅನುಪುಬ್ಬಿಂ ಕಥಂ ಕಥೇಸಿ, ಸೇಯ್ಯಥಿದಂ – ದಾನಕಥಂ ಸೀಲಕಥಂ ಸಗ್ಗಕಥಂ; ಕಾಮಾನಂ ಆದೀನವಂ ಓಕಾರಂ ಸಂಕಿಲೇಸಂ, ನೇಕ್ಖಮ್ಮೇ ಆನಿಸಂಸಂ ಪಕಾಸೇಸಿ. ಯದಾ ಮಂ ಭಗವಾ ಅಞ್ಞಾಸಿ ಕಲ್ಲಚಿತ್ತಂ ಮುದುಚಿತ್ತಂ ವಿನೀವರಣಚಿತ್ತಂ ಉದಗ್ಗಚಿತ್ತಂ ಪಸನ್ನಚಿತ್ತಂ, ಅಥ ಯಾ ಬುದ್ಧಾನಂ ಸಾಮುಕ್ಕಂಸಿಕಾ ಧಮ್ಮದೇಸನಾ ತಂ ಪಕಾಸೇಸಿ – ದುಕ್ಖಂ, ಸಮುದಯಂ, ನಿರೋಧಂ, ಮಗ್ಗಂ. ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ ನಾಮ ಸುದ್ಧಂ ವತ್ಥಂ ಅಪಗತಕಾಳಕಂ ಸಮ್ಮದೇವ ರಜನಂ ಪಟಿಗ್ಗಣ್ಹೇಯ್ಯ; ಏವಮೇವಂ ಖೋ ಮೇ ತಸ್ಮಿಂಯೇವ ಆಸನೇ ವಿರಜಂ ವೀತಮಲಂ ಧಮ್ಮಚಕ್ಖುಂ ಉದಪಾದಿ – ‘ಯಂ ಕಿಞ್ಚಿ ಸಮುದಯಧಮ್ಮಂ, ಸಬ್ಬಂ ತಂ ನಿರೋಧಧಮ್ಮ’ನ್ತಿ. ಸೋ ಖೋ ಅಹಂ, ಭನ್ತೇ, ದಿಟ್ಠಧಮ್ಮೋ ಪತ್ತಧಮ್ಮೋ ವಿದಿತಧಮ್ಮೋ ಪರಿಯೋಗಾಳ್ಹಧಮ್ಮೋ ತಿಣ್ಣವಿಚಿಕಿಚ್ಛೋ ವಿಗತಕಥಂಕಥೋ ವೇಸಾರಜ್ಜಪ್ಪತ್ತೋ ಅಪರಪ್ಪಚ್ಚಯೋ ಸತ್ಥುಸಾಸನೇ ತತ್ಥೇವ ಬುದ್ಧಞ್ಚ ಧಮ್ಮಞ್ಚ ಸಙ್ಘಞ್ಚ ಸರಣಂ ಅಗಮಾಸಿಂ, ಬ್ರಹ್ಮಚರಿಯಪಞ್ಚಮಾನಿ ಚ ಸಿಕ್ಖಾಪದಾನಿ ಸಮಾದಿಯಿಂ. ಅಯಂ ಖೋ ಮೇ, ಭನ್ತೇ, ದುತಿಯೋ ಅಚ್ಛರಿಯೋ ಅಬ್ಭುತೋ ಧಮ್ಮೋ ಸಂವಿಜ್ಜತಿ.

‘‘ತಸ್ಸ ಮಯ್ಹಂ, ಭನ್ತೇ, ಚತಸ್ಸೋ ಕೋಮಾರಿಯೋ ಪಜಾಪತಿಯೋ ಅಹೇಸುಂ. ಅಥ ಖ್ವಾಹಂ, ಭನ್ತೇ, ಯೇನ ತಾ ಪಜಾಪತಿಯೋ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿಂ; ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ತಾ ಪಜಾಪತಿಯೋ ಏತದವಚಂ – ‘ಮಯಾ ಖೋ, ಭಗಿನಿಯೋ, ಬ್ರಹ್ಮಚರಿಯಪಞ್ಚಮಾನಿ ಸಿಕ್ಖಾಪದಾನಿ ಸಮಾದಿನ್ನಾನಿ. ಯಾ ಇಚ್ಛತಿ ಸಾ ಇಧೇವ ಭೋಗೇ ಚ ಭುಞ್ಜತು ಪುಞ್ಞಾನಿ ಚ ಕರೋತು, ಸಕಾನಿ ವಾ ಞಾತಿಕುಲಾನಿ ಗಚ್ಛತು. ಹೋತಿ ವಾ ಪನ ಪುರಿಸಾಧಿಪ್ಪಾಯೋ, ಕಸ್ಸ ವೋ ದಮ್ಮೀ’ತಿ? ಏವಂ ವುತ್ತೇ ಸಾ, ಭನ್ತೇ, ಜೇಟ್ಠಾ ಪಜಾಪತಿ ಮಂ ಏತದವೋಚ – ‘ಇತ್ಥನ್ನಾಮಸ್ಸ ಮಂ, ಅಯ್ಯಪುತ್ತ, ಪುರಿಸಸ್ಸ ದೇಹೀ’ತಿ. ಅಥ ಖೋ ಅಹಂ, ಭನ್ತೇ, ತಂ ಪುರಿಸಂ ಪಕ್ಕೋಸಾಪೇತ್ವಾ ವಾಮೇನ ಹತ್ಥೇನ ಪಜಾಪತಿಂ ಗಹೇತ್ವಾ ದಕ್ಖಿಣೇನ ಹತ್ಥೇನ ಭಿಙ್ಗಾರಂ ಗಹೇತ್ವಾ ತಸ್ಸ ಪುರಿಸಸ್ಸ ಓಣೋಜೇಸಿಂ. ಕೋಮಾರಿಂ ಖೋ ಪನಾಹಂ, ಭನ್ತೇ, ದಾರಂ ಪರಿಚ್ಚಜನ್ತೋ ನಾಭಿಜಾನಾಮಿ ಚಿತ್ತಸ್ಸ ಅಞ್ಞಥತ್ತಂ. ಅಯಂ ಖೋ ಮೇ, ಭನ್ತೇ, ತತಿಯೋ ಅಚ್ಛರಿಯೋ ಅಬ್ಭುತೋ ಧಮ್ಮೋ ಸಂವಿಜ್ಜತಿ.

‘‘ಸಂವಿಜ್ಜನ್ತಿ ಖೋ ಪನ ಮೇ, ಭನ್ತೇ, ಕುಲೇ ಭೋಗಾ. ತೇ ಚ ಖೋ ಅಪ್ಪಟಿವಿಭತ್ತಾ ಸೀಲವನ್ತೇಹಿ ಕಲ್ಯಾಣಧಮ್ಮೇಹಿ. ಅಯಂ ಖೋ ಮೇ, ಭನ್ತೇ, ಚತುತ್ಥೋ ಅಚ್ಛರಿಯೋ ಅಬ್ಭುತೋ ಧಮ್ಮೋ ಸಂವಿಜ್ಜತಿ.

‘‘ಯಂ ಖೋ ಪನಾಹಂ, ಭನ್ತೇ, ಭಿಕ್ಖುಂ ಪಯಿರುಪಾಸಾಮಿ; ಸಕ್ಕಚ್ಚಂಯೇವ ಪಯಿರುಪಾಸಾಮಿ, ನೋ ಅಸಕ್ಕಚ್ಚಂ. ಸೋ ಚೇ ಮೇ ಆಯಸ್ಮಾ ಧಮ್ಮಂ ದೇಸೇತಿ; ಸಕ್ಕಚ್ಚಂಯೇವ ಸುಣೋಮಿ, ನೋ ಅಸಕ್ಕಚ್ಚಂ. ನೋ ಚೇ ಮೇ ಸೋ ಆಯಸ್ಮಾ ಧಮ್ಮಂ ದೇಸೇತಿ, ಅಹಮಸ್ಸ ಧಮ್ಮಂ ದೇಸೇಮಿ. ಅಯಂ ಖೋ ಮೇ, ಭನ್ತೇ, ಪಞ್ಚಮೋ ಅಚ್ಛರಿಯೋ ಅಬ್ಭುತೋ ಧಮ್ಮೋ ಸಂವಿಜ್ಜತಿ.

‘‘ಅನಚ್ಛರಿಯಂ ಖೋ ಪನ, ಭನ್ತೇ, ಸಙ್ಘೇ ನಿಮನ್ತಿತೇ ದೇವತಾ ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಆರೋಚೇನ್ತಿ – ‘ಅಸುಕೋ, ಗಹಪತಿ, ಭಿಕ್ಖು ಉಭತೋಭಾಗವಿಮುತ್ತೋ ಅಸುಕೋ ಪಞ್ಞಾವಿಮುತ್ತೋ ಅಸುಕೋ ಕಾಯಸಕ್ಖೀ ಅಸುಕೋ ದಿಟ್ಠಿಪ್ಪತ್ತೋ [ದಿಟ್ಠಪ್ಪತ್ತೋ (ಕ.)] ಅಸುಕೋ ಸದ್ಧಾವಿಮುತ್ತೋ ಅಸುಕೋ ಧಮ್ಮಾನುಸಾರೀ ಅಸುಕೋ ಸದ್ಧಾನುಸಾರೀ ಅಸುಕೋ ಸೀಲವಾ ಕಲ್ಯಾಣಧಮ್ಮೋ ಅಸುಕೋ ದುಸ್ಸೀಲೋ ಪಾಪಧಮ್ಮೋ’ತಿ. ಸಙ್ಘಂ ಖೋ ಪನಾಹಂ, ಭನ್ತೇ, ಪರಿವಿಸನ್ತೋ ನಾಭಿಜಾನಾಮಿ ಏವಂ ಚಿತ್ತಂ ಉಪ್ಪಾದೇನ್ತೋ – ‘ಇಮಸ್ಸ ವಾ ಥೋಕಂ ದೇಮಿ ಇಮಸ್ಸ ವಾ ಬಹುಕ’ನ್ತಿ. ಅಥ ಖ್ವಾಹಂ, ಭನ್ತೇ, ಸಮಚಿತ್ತೋವ ದೇಮಿ. ಅಯಂ ಖೋ ಮೇ, ಭನ್ತೇ, ಛಟ್ಠೋ ಅಚ್ಛರಿಯೋ ಅಬ್ಭುತೋ ಧಮ್ಮೋ ಸಂವಿಜ್ಜತಿ.

‘‘ಅನಚ್ಛರಿಯಂ ಖೋ ಪನ ಮಂ, ಭನ್ತೇ, ದೇವತಾ ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಆರೋಚೇನ್ತಿ – ‘ಸ್ವಾಕ್ಖಾತೋ, ಗಹಪತಿ, ಭಗವತಾ ಧಮ್ಮೋ’ತಿ. ಏವಂ ವುತ್ತೇ ಅಹಂ, ಭನ್ತೇ, ತಾ ದೇವತಾ ಏವಂ ವದೇಮಿ – ‘ವದೇಯ್ಯಾಥ ವಾ ಏವಂ ಖೋ ತುಮ್ಹೇ ದೇವತಾ ನೋ ವಾ ವದೇಯ್ಯಾಥ, ಅಥ ಖೋ ಸ್ವಾಕ್ಖಾತೋ ಭಗವತಾ ಧಮ್ಮೋ’ತಿ. ನ ಖೋ ಪನಾಹಂ, ಭನ್ತೇ, ಅಭಿಜಾನಾಮಿ ತತೋನಿದಾನಂ ಚಿತ್ತಸ್ಸ ಉನ್ನತಿಂ – ‘ಮಂ ತಾ ದೇವತಾ ಉಪಸಙ್ಕಮನ್ತಿ, ಅಹಂ ವಾ ದೇವತಾಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಸಲ್ಲಪಾಮೀ’ತಿ. ಅಯಂ ಖೋ ಮೇ, ಭನ್ತೇ, ಸತ್ತಮೋ ಅಚ್ಛರಿಯೋ ಅಬ್ಭುತೋ ಧಮ್ಮೋ ಸಂವಿಜ್ಜತಿ.

‘‘ಸಚೇ ಖೋ ಪನಾಹಂ, ಭನ್ತೇ, ಭಗವತೋ ಪಠಮತರಂ ಕಾಲಂ ಕರೇಯ್ಯಂ, ಅನಚ್ಛರಿಯಂ ಖೋ ಪನೇತಂ ಯಂ ಮಂ ಭಗವಾ ಏವಂ ಬ್ಯಾಕರೇಯ್ಯ – ‘ನತ್ಥಿ ತಂ ಸಂಯೋಜನಂ ಯೇನ ಸಂಯುತ್ತೋ ಉಗ್ಗೋ ಗಹಪತಿ ಹತ್ಥಿಗಾಮಕೋ ಪುನ ಇಮಂ ಲೋಕಂ ಆಗಚ್ಛೇಯ್ಯಾ’ತಿ. ಅಯಂ ಖೋ ಮೇ, ಭನ್ತೇ, ಅಟ್ಠಮೋ ಅಚ್ಛರಿಯೋ ಅಬ್ಭುತೋ ಧಮ್ಮೋ ಸಂವಿಜ್ಜತಿ. ಇಮೇ ಖೋ ಮೇ, ಭನ್ತೇ, ಅಟ್ಠ ಅಚ್ಛರಿಯಾ ಅಬ್ಭುತಾ ಧಮ್ಮಾ ಸಂವಿಜ್ಜನ್ತಿ. ನ ಚ ಖೋ ಅಹಂ ಜಾನಾಮಿ – ಕತಮೇಹಿ ಚಾಹಂ ಅಟ್ಠಹಿ ಅಚ್ಛರಿಯೇಹಿ ಅಬ್ಭುತೇಹಿ ಧಮ್ಮೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತೋ ಭಗವತಾ ಬ್ಯಾಕತೋ’’ತಿ.

‘‘ಅಥ ಖೋ ಸೋ ಭಿಕ್ಖು ಉಗ್ಗಸ್ಸ ಗಹಪತಿನೋ ಹತ್ಥಿಗಾಮಕಸ್ಸ ನಿವೇಸನೇ ಪಿಣ್ಡಪಾತಂ ಗಹೇತ್ವಾ ಉಟ್ಠಾಯಾಸನಾ ಪಕ್ಕಾಮಿ. ಅಥ ಖೋ ಸೋ ಭಿಕ್ಖು ಪಚ್ಛಾಭತ್ತಂ ಪಿಣ್ಡಪಾತಪಟಿಕ್ಕನ್ತೋ ಯೇನ ಭಗವಾ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿ; ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಭಗವನ್ತಂ ಅಭಿವಾದೇತ್ವಾ ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸೀದಿ. ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸಿನ್ನೋ ಖೋ ಸೋ ಭಿಕ್ಖು ಯಾವತಕೋ ಅಹೋಸಿ ಉಗ್ಗೇನ ಗಹಪತಿನಾ ಹತ್ಥಿಗಾಮಕೇನ ಸದ್ಧಿಂ ಕಥಾಸಲ್ಲಾಪೋ, ತಂ ಸಬ್ಬಂ ಭಗವತೋ ಆರೋಚೇಸಿ.

‘‘ಸಾಧು ಸಾಧು, ಭಿಕ್ಖು! ಯಥಾ ತಂ ಉಗ್ಗೋ ಗಹಪತಿ ಹತ್ಥಿಗಾಮಕೋ ಸಮ್ಮಾ ಬ್ಯಾಕರಮಾನೋ ಬ್ಯಾಕರೇಯ್ಯ, ಇಮೇಹೇವ ಖೋ ಭಿಕ್ಖು, ಅಟ್ಠಹಿ ಅಚ್ಛರಿಯೇಹಿ ಅಬ್ಭುತೇಹಿ ಧಮ್ಮೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತೋ ಉಗ್ಗೋ ಗಹಪತಿ ಹತ್ಥಿಗಾಮಕೋ ಮಯಾ ಬ್ಯಾಕತೋ. ಇಮೇಹಿ ಚ ಪನ, ಭಿಕ್ಖು, ಅಟ್ಠಹಿ ಅಚ್ಛರಿಯೇಹಿ ಅಬ್ಭುತೇಹಿ ಧಮ್ಮೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತಂ ಉಗ್ಗಂ ಗಹಪತಿಂ ಹತ್ಥಿಗಾಮಕಂ ಧಾರೇಹೀ’’ತಿ. ದುತಿಯಂ.

೩. ಪಠಮಹತ್ಥಕಸುತ್ತಂ

೨೩. ಏಕಂ ಸಮಯಂ ಭಗವಾ ಆಳವಿಯಂ ವಿಹರತಿ ಅಗ್ಗಾಳವೇ ಚೇತಿಯೇ. ತತ್ರ ಖೋ ಭಗವಾ ಭಿಕ್ಖೂ ಆಮನ್ತೇಸಿ – ‘‘ಸತ್ತಹಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅಚ್ಛರಿಯೇಹಿ ಅಬ್ಭುತೇಹಿ ಧಮ್ಮೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತಂ ಹತ್ಥಕಂ ಆಳವಕಂ ಧಾರೇಥ. ಕತಮೇಹಿ ಸತ್ತಹಿ? ಸದ್ಧೋ ಹಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಹತ್ಥಕೋ ಆಳವಕೋ; ಸೀಲವಾ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಹತ್ಥಕೋ ಆಳವಕೋ; ಹಿರೀಮಾ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಹತ್ಥಕೋ ಆಳವಕೋ; ಓತ್ತಪ್ಪೀ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಹತ್ಥಕೋ ಆಳವಕೋ; ಬಹುಸ್ಸುತೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಹತ್ಥಕೋ ಆಳವಕೋ; ಚಾಗವಾ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಹತ್ಥಕೋ ಆಳವಕೋ; ಪಞ್ಞವಾ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಹತ್ಥಕೋ ಆಳವಕೋ – ಇಮೇಹಿ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸತ್ತಹಿ ಅಚ್ಛರಿಯೇಹಿ ಅಬ್ಭುತೇಹಿ ಧಮ್ಮೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತಂ ಹತ್ಥಕಂ ಆಳವಕಂ ಧಾರೇಥಾ’’ತಿ. ಇದಮವೋಚ ಭಗವಾ. ಇದಂ ವತ್ವಾನ ಸುಗತೋ ಉಟ್ಠಾಯಾಸನಾ ವಿಹಾರಂ ಪಾವಿಸಿ.

ಅಥ ಖೋ ಅಞ್ಞತರೋ ಭಿಕ್ಖು ಪುಬ್ಬಣ್ಹಸಮಯಂ ನಿವಾಸೇತ್ವಾ ಪತ್ತಚೀವರಮಾದಾಯ ಯೇನ ಹತ್ಥಕಸ್ಸ ಆಳವಕಸ್ಸ ನಿವೇಸನಂ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿ; ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಪಞ್ಞತ್ತೇ ಆಸನೇ ನಿಸೀದಿ. ಅಥ ಖೋ ಹತ್ಥಕೋ ಆಳವಕೋ ಯೇನ ಸೋ ಭಿಕ್ಖು ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿ; ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ತಂ ಭಿಕ್ಖುಂ ಅಭಿವಾದೇತ್ವಾ ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸೀದಿ. ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸಿನ್ನಂ ಖೋ ಹತ್ಥಕಂ ಆಳವಕಂ ಸೋ ಭಿಕ್ಖು ಏತದವೋಚ –

‘‘ಸತ್ತಹಿ ಖೋ ತ್ವಂ, ಆವುಸೋ, ಅಚ್ಛರಿಯೇಹಿ ಅಬ್ಭುತೇಹಿ ಧಮ್ಮೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತೋ ಭಗವತಾ ಬ್ಯಾಕತೋ. ಕತಮೇಹಿ ಸತ್ತಹಿ? ‘ಸದ್ಧೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಹತ್ಥಕೋ ಆಳವಕೋ; ಸೀಲವಾ…ಪೇ… ಹಿರಿಮಾ… ಓತ್ತಪ್ಪೀ… ಬಹುಸ್ಸುತೋ… ಚಾಗವಾ… ಪಞ್ಞವಾ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಹತ್ಥಕೋ ಆಳವಕೋ’ತಿ. ಇಮೇಹಿ ಖೋ ತ್ವಂ, ಆವುಸೋ, ಸತ್ತಹಿ ಅಚ್ಛರಿಯೇಹಿ ಅಬ್ಭುತೇಹಿ ಧಮ್ಮೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತೋ ಭಗವತಾ ಬ್ಯಾಕತೋ’’ತಿ. ‘‘ಕಚ್ಚಿತ್ಥ, ಭನ್ತೇ, ನ ಕೋಚಿ ಗಿಹೀ ಅಹೋಸಿ ಓದಾತವಸನೋ’’ತಿ? ‘‘ನ ಹೇತ್ಥ, ಆವುಸೋ, ಕೋಚಿ ಗಿಹೀ ಅಹೋಸಿ ಓದಾತವಸನೋ’’ತಿ. ‘‘ಸಾಧು, ಭನ್ತೇ, ಯದೇತ್ಥ ನ ಕೋಚಿ ಗಿಹೀ ಅಹೋಸಿ ಓದಾತವಸನೋ’’ತಿ.

ಅಥ ಖೋ ಸೋ ಭಿಕ್ಖು ಹತ್ಥಕಸ್ಸ ಆಳವಕಸ್ಸ ನಿವೇಸನೇ ಪಿಣ್ಡಪಾತಂ ಗಹೇತ್ವಾ ಉಟ್ಠಾಯಾಸನಾ ಪಕ್ಕಾಮಿ. ಅಥ ಖೋ ಸೋ ಭಿಕ್ಖು ಪಚ್ಛಾಭತ್ತಂ ಪಿಣ್ಡಪಾತಪಟಿಕ್ಕನ್ತೋ ಯೇನ ಭಗವಾ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿ; ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಭಗವನ್ತಂ ಅಭಿವಾದೇತ್ವಾ ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸೀದಿ. ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸಿನ್ನೋ ಖೋ ಸೋ ಭಿಕ್ಖು ಭಗವನ್ತಂ ಏತದವೋಚ –

‘‘ಇಧಾಹಂ, ಭನ್ತೇ, ಪುಬ್ಬಣ್ಹಸಮಯಂ ನಿವಾಸೇತ್ವಾ ಪತ್ತಚೀವರಮಾದಾಯ ಯೇನ ಹತ್ಥಕಸ್ಸ ಆಳವಕಸ್ಸ ನಿವೇಸನಂ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿಂ; ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಪಞ್ಞತ್ತೇ ಆಸನೇ ನಿಸೀದಿಂ. ಅಥ ಖೋ, ಭನ್ತೇ, ಹತ್ಥಕೋ ಆಳವಕೋ ಯೇನಾಹಂ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿ; ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಮಂ ಅಭಿವಾದೇತ್ವಾ ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸೀದಿ. ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸಿನ್ನಂ ಖೋ ಅಹಂ, ಭನ್ತೇ, ಹತ್ಥಕಂ ಆಳವಕಂ ಏತದವಚಂ – ‘ಸತ್ತಹಿ ಖೋ ತ್ವಂ, ಆವುಸೋ, ಅಚ್ಛರಿಯೇಹಿ ಅಬ್ಭುತೇಹಿ ಧಮ್ಮೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತೋ ಭಗವತಾ ಬ್ಯಾಕತೋ. ಕತಮೇಹಿ ಸತ್ತಹಿ? ಸದ್ಧೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಹತ್ಥಕೋ ಆಳವಕೋ; ಸೀಲವಾ…ಪೇ… ಹಿರಿಮಾ… ಓತ್ತಪ್ಪೀ… ಬಹುಸ್ಸುತೋ… ಚಾಗವಾ… ಪಞ್ಞವಾ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಹತ್ಥಕೋ ಆಳವಕೋತಿ. ಇಮೇಹಿ ಖೋ ತ್ವಂ, ಆವುಸೋ, ಸತ್ತಹಿ ಅಚ್ಛರಿಯೇಹಿ ಅಬ್ಭುತೇಹಿ ಧಮ್ಮೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತೋ ಭಗವತಾ ಬ್ಯಾಕತೋ’ತಿ.

‘‘ಏವಂ ವುತ್ತೇ, ಭನ್ತೇ, ಹತ್ಥಕೋ ಮಂ ಏತದವೋಚ – ‘ಕಚ್ಚಿತ್ಥ, ಭನ್ತೇ, ನ ಕೋಚಿ ಗಿಹೀ ಅಹೋಸಿ ಓದಾತವಸನೋ’ತಿ? ‘ನ ಹೇತ್ಥ, ಆವುಸೋ, ಕೋಚಿ ಗಿಹೀ ಅಹೋಸಿ ಓದಾತವಸನೋ’ತಿ. ‘ಸಾಧು, ಭನ್ತೇ, ಯದೇತ್ಥ ನ ಕೋಚಿ ಗಿಹೀ ಅಹೋಸಿ ಓದಾತವಸನೋ’’’ತಿ.

‘‘ಸಾಧು ಸಾಧು, ಭಿಕ್ಖು! ಅಪ್ಪಿಚ್ಛೋ ಸೋ, ಭಿಕ್ಖು, ಕುಲಪುತ್ತೋ. ಸನ್ತೇಯೇವ ಅತ್ತನಿ ಕುಸಲಧಮ್ಮೇ ನ ಇಚ್ಛತಿ ಪರೇಹಿ ಞಾಯಮಾನೇ [ಪಞ್ಞಾಪಯಮಾನೇ (ಕ.)]. ತೇನ ಹಿ ತ್ವಂ, ಭಿಕ್ಖು, ಇಮಿನಾಪಿ ಅಟ್ಠಮೇನ ಅಚ್ಛರಿಯೇನ ಅಬ್ಭುತೇನ ಧಮ್ಮೇನ ಸಮನ್ನಾಗತಂ ಹತ್ಥಕಂ ಆಳವಕಂ ಧಾರೇಹಿ, ಯದಿದಂ ಅಪ್ಪಿಚ್ಛತಾಯಾ’’ತಿ. ತತಿಯಂ.

೪. ದುತಿಯಹತ್ಥಕಸುತ್ತಂ

೨೪. ಏಕಂ ಸಮಯಂ ಭಗವಾ ಆಳವಿಯಂ ವಿಹರತಿ ಅಗ್ಗಾಳವೇ ಚೇತಿಯೇ. ಅಥ ಖೋ ಹತ್ಥಕೋ ಆಳವಕೋ ಪಞ್ಚಮತ್ತೇಹಿ ಉಪಾಸಕಸತೇಹಿ ಪರಿವುತೋ ಯೇನ ಭಗವಾ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿ; ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಭಗವನ್ತಂ ಅಭಿವಾದೇತ್ವಾ ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸೀದಿ. ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸಿನ್ನಂ ಖೋ ಹತ್ಥಕಂ ಆಳವಕಂ ಭಗವಾ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಮಹತೀ ಖೋ ತ್ಯಾಯಂ, ಹತ್ಥಕ, ಪರಿಸಾ. ಕಥಂ ಪನ ತ್ವಂ, ಹತ್ಥಕ, ಇಮಂ ಮಹತಿಂ ಪರಿಸಂ ಸಙ್ಗಣ್ಹಾಸೀ’’ತಿ? ‘‘ಯಾನಿಮಾನಿ, ಭನ್ತೇ, ಭಗವತಾ ದೇಸಿತಾನಿ [ಅ. ನಿ. ೪.೩೨; ದೀ. ನಿ. ೩.೩೧೩] ಚತ್ತಾರಿ ಸಙ್ಗಹವತ್ಥೂನಿ, ತೇಹಾಹಂ [ತೇನಾಹಂ (ಸೀ.)] ಇಮಂ ಮಹತಿಂ ಪರಿಸಂ ಸಙ್ಗಣ್ಹಾಮಿ. ಅಹಂ, ಭನ್ತೇ, ಯಂ ಜಾನಾಮಿ – ‘ಅಯಂ ದಾನೇನ ಸಙ್ಗಹೇತಬ್ಬೋ’ತಿ, ತಂ ದಾನೇನ ಸಙ್ಗಣ್ಹಾಮಿ; ಯಂ ಜಾನಾಮಿ – ‘ಅಯಂ ಪೇಯ್ಯವಜ್ಜೇನ ಸಙ್ಗಹೇತಬ್ಬೋ’ತಿ, ತಂ ಪೇಯ್ಯವಜ್ಜೇನ ಸಙ್ಗಣ್ಹಾಮಿ; ಯಂ ಜಾನಾಮಿ – ‘ಅಯಂ ಅತ್ಥಚರಿಯಾಯ ಸಙ್ಗಹೇತಬ್ಬೋ’ತಿ, ತಂ ಅತ್ಥಚರಿಯಾಯ ಸಙ್ಗಣ್ಹಾಮಿ; ಯಂ ಜಾನಾಮಿ – ‘ಅಯಂ ಸಮಾನತ್ತತಾಯ ಸಙ್ಗಹೇತಬ್ಬೋ’ತಿ, ತಂ ಸಮಾನತ್ತತಾಯ ಸಙ್ಗಣ್ಹಾಮಿ. ಸಂವಿಜ್ಜನ್ತಿ ಖೋ ಪನ ಮೇ, ಭನ್ತೇ, ಕುಲೇ ಭೋಗಾ. ದಲಿದ್ದಸ್ಸ ಖೋ ನೋ ತಥಾ ಸೋತಬ್ಬಂ ಮಞ್ಞನ್ತೀ’’ತಿ. ‘‘ಸಾಧು ಸಾಧು, ಹತ್ಥಕ! ಯೋನಿ ಖೋ ತ್ಯಾಯಂ, ಹತ್ಥಕ, ಮಹತಿಂ ಪರಿಸಂ ಸಙ್ಗಹೇತುಂ. ಯೇ ಹಿ ಕೇಚಿ, ಹತ್ಥಕ, ಅತೀತಮದ್ಧಾನಂ ಮಹತಿಂ ಪರಿಸಂ ಸಙ್ಗಹೇಸುಂ, ಸಬ್ಬೇ ತೇ ಇಮೇಹೇವ ಚತೂಹಿ ಸಙ್ಗಹವತ್ಥೂಹಿ ಮಹತಿಂ ಪರಿಸಂ ಸಙ್ಗಹೇಸುಂ. ಯೇಪಿ ಹಿ ಕೇಚಿ, ಹತ್ಥಕ, ಅನಾಗತಮದ್ಧಾನಂ ಮಹತಿಂ ಪರಿಸಂ ಸಙ್ಗಣ್ಹಿಸ್ಸನ್ತಿ, ಸಬ್ಬೇ ತೇ ಇಮೇಹೇವ ಚತೂಹಿ ಸಙ್ಗಹವತ್ಥೂಹಿ ಮಹತಿಂ ಪರಿಸಂ ಸಙ್ಗಣ್ಹಿಸ್ಸನ್ತಿ. ಯೇಪಿ ಹಿ ಕೇಚಿ, ಹತ್ಥಕ, ಏತರಹಿ ಮಹತಿಂ ಪರಿಸಂ ಸಙ್ಗಣ್ಹನ್ತಿ, ಸಬ್ಬೇ ತೇ ಇಮೇಹೇವ ಚತೂಹಿ ಸಙ್ಗಹವತ್ಥೂಹಿ ಮಹತಿಂ ಪರಿಸಂ ಸಙ್ಗಣ್ಹನ್ತೀ’’ತಿ.

ಅಥ ಖೋ ಹತ್ಥಕೋ ಆಳವಕೋ ಭಗವತಾ ಧಮ್ಮಿಯಾ ಕಥಾಯ ಸನ್ದಸ್ಸಿತೋ ಸಮಾದಪಿತೋ ಸಮುತ್ತೇಜಿತೋ ಸಮ್ಪಹಂಸಿತೋ ಉಟ್ಠಾಯಾಸನಾ ಭಗವನ್ತಂ ಅಭಿವಾದೇತ್ವಾ ಪದಕ್ಖಿಣಂ ಕತ್ವಾ ಪಕ್ಕಾಮಿ. ಅಥ ಖೋ ಭಗವಾ ಅಚಿರಪಕ್ಕನ್ತೇ ಹತ್ಥಕೇ ಆಳವಕೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಆಮನ್ತೇಸಿ – ‘‘ಅಟ್ಠಹಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅಚ್ಛರಿಯೇಹಿ ಅಬ್ಭುತೇಹಿ ಧಮ್ಮೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತಂ ಹತ್ಥಕಂ ಆಳವಕಂ ಧಾರೇಥ. ಕತಮೇಹಿ ಅಟ್ಠಹಿ? ಸದ್ಧೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಹತ್ಥಕೋ ಆಳವಕೋ; ಸೀಲವಾ, ಭಿಕ್ಖವೇ…ಪೇ… ಹಿರೀಮಾ… ಓತ್ತಪ್ಪೀ… ಬಹುಸ್ಸುತೋ… ಚಾಗವಾ… ಪಞ್ಞವಾ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಹತ್ಥಕೋ ಆಳವಕೋ; ಅಪ್ಪಿಚ್ಛೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಹತ್ಥಕೋ ಆಳವಕೋ. ಇಮೇಹಿ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅಟ್ಠಹಿ ಅಚ್ಛರಿಯೇಹಿ ಅಬ್ಭುತೇಹಿ ಧಮ್ಮೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತಂ ಹತ್ಥಕಂ ಆಳವಕಂ ಧಾರೇಥಾ’’ತಿ. ಚತುತ್ಥಂ.

೫. ಮಹಾನಾಮಸುತ್ತಂ

೨೫. ಏಕಂ ಸಮಯಂ ಭಗವಾ ಸಕ್ಕೇಸು ವಿಹರತಿ ಕಪಿಲವತ್ಥುಸ್ಮಿಂ ನಿಗ್ರೋಧಾರಾಮೇ. ಅಥ ಖೋ ಮಹಾನಾಮೋ ಸಕ್ಕೋ ಯೇನ ಭಗವಾ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿ; ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಭಗವನ್ತಂ ಅಭಿವಾದೇತ್ವಾ ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸೀದಿ. ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸಿನ್ನೋ ಖೋ ಮಹಾನಾಮೋ ಸಕ್ಕೋ ಭಗವನ್ತಂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಕಿತ್ತಾವತಾ ನು ಖೋ, ಭನ್ತೇ, ಉಪಾಸಕೋ ಹೋತೀ’’ತಿ? ‘‘ಯತೋ ಖೋ, ಮಹಾನಾಮ, ಬುದ್ಧಂ ಸರಣಂ ಗತೋ ಹೋತಿ, ಧಮ್ಮಂ ಸರಣಂ ಗತೋ ಹೋತಿ, ಸಙ್ಘಂ ಸರಣಂ ಗತೋ ಹೋತಿ; ಏತ್ತಾವತಾ ಖೋ, ಮಹಾನಾಮ, ಉಪಾಸಕೋ ಹೋತೀ’’ತಿ.

‘‘ಕಿತ್ತಾವತಾ ಪನ, ಭನ್ತೇ, ಉಪಾಸಕೋ ಸೀಲವಾ ಹೋತೀ’’ತಿ? ‘‘ಯತೋ ಖೋ, ಮಹಾನಾಮ, ಉಪಾಸಕೋ ಪಾಣಾತಿಪಾತಾ ಪಟಿವಿರತೋ ಹೋತಿ, ಅದಿನ್ನಾದಾನಾ ಪಟಿವಿರತೋ ಹೋತಿ, ಕಾಮೇಸುಮಿಚ್ಛಾಚಾರಾ ಪಟಿವಿರತೋ ಹೋತಿ, ಮುಸಾವಾದಾ ಪಟಿವಿರತೋ ಹೋತಿ, ಸುರಾಮೇರಯಮಜ್ಜಪಮಾದಟ್ಠಾನಾ ಪಟಿವಿರತೋ ಹೋತಿ; ಏತ್ತಾವತಾ ಖೋ, ಮಹಾನಾಮ, ಉಪಾಸಕೋ ಸೀಲವಾ ಹೋತೀ’’ತಿ.

‘‘ಕಿತ್ತಾವತಾ ಪನ, ಭನ್ತೇ, ಉಪಾಸಕೋ ಅತ್ತಹಿತಾಯ ಪಟಿಪನ್ನೋ ಹೋತಿ, ನೋ ಪರಹಿತಾಯಾ’’ತಿ? ‘‘ಯತೋ ಖೋ, ಮಹಾನಾಮ, ಉಪಾಸಕೋ ಅತ್ತನಾವ ಸದ್ಧಾಸಮ್ಪನ್ನೋ ಹೋತಿ, ನೋ ಪರಂ ಸದ್ಧಾಸಮ್ಪದಾಯ ಸಮಾದಪೇತಿ [ಸಮಾದಾಪೇತಿ (?)]; ಅತ್ತನಾವ ಸೀಲಸಮ್ಪನ್ನೋ ಹೋತಿ, ನೋ ಪರಂ ಸೀಲಸಮ್ಪದಾಯ ಸಮಾದಪೇತಿ; ಅತ್ತನಾವ ಚಾಗಸಮ್ಪನ್ನೋ ಹೋತಿ, ನೋ ಪರಂ ಚಾಗಸಮ್ಪದಾಯ ಸಮಾದಪೇತಿ; ಅತ್ತನಾವ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ದಸ್ಸನಕಾಮೋ ಹೋತಿ, ನೋ ಪರಂ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ದಸ್ಸನೇ ಸಮಾದಪೇತಿ; ಅತ್ತನಾವ ಸದ್ಧಮ್ಮಂ ಸೋತುಕಾಮೋ ಹೋತಿ, ನೋ ಪರಂ ಸದ್ಧಮ್ಮಸ್ಸವನೇ ಸಮಾದಪೇತಿ; ಅತ್ತನಾವ ಸುತಾನಂ ಧಮ್ಮಾನಂ ಧಾರಣಜಾತಿಕೋ ಹೋತಿ, ನೋ ಪರಂ ಧಮ್ಮಧಾರಣಾಯ ಸಮಾದಪೇತಿ; ಅತ್ತನಾವ ಸುತಾನಂ ಧಮ್ಮಾನಂ ಅತ್ಥೂಪಪರಿಕ್ಖಿತಾ ಹೋತಿ, ನೋ ಪರಂ ಅತ್ಥೂಪಪರಿಕ್ಖಾಯ ಸಮಾದಪೇತಿ; ಅತ್ತನಾವ ಅತ್ಥಮಞ್ಞಾಯ ಧಮ್ಮಮಞ್ಞಾಯ ಧಮ್ಮಾನುಧಮ್ಮಪ್ಪಟಿಪನ್ನೋ ಹೋತಿ, ನೋ ಪರಂ ಧಮ್ಮಾನುಧಮ್ಮಪ್ಪಟಿಪತ್ತಿಯಾ ಸಮಾದಪೇತಿ. ಏತ್ತಾವತಾ ಖೋ, ಮಹಾನಾಮ, ಉಪಾಸಕೋ ಅತ್ತಹಿತಾಯ ಪಟಿಪನ್ನೋ ಹೋತಿ, ನೋ ಪರಹಿತಾಯಾ’’ತಿ.

‘‘ಕಿತ್ತಾವತಾ ಪನ, ಭನ್ತೇ, ಉಪಾಸಕೋ ಅತ್ತಹಿತಾಯ ಚ ಪಟಿಪನ್ನೋ ಹೋತಿ ಪರಹಿತಾಯ ಚಾ’’ತಿ? ‘‘ಯತೋ ಖೋ, ಮಹಾನಾಮ, ಉಪಾಸಕೋ ಅತ್ತನಾ ಚ ಸದ್ಧಾಸಮ್ಪನ್ನೋ ಹೋತಿ, ಪರಞ್ಚ ಸದ್ಧಾಸಮ್ಪದಾಯ ಸಮಾದಪೇತಿ; ಅತ್ತನಾ ಚ ಸೀಲಸಮ್ಪನ್ನೋ ಹೋತಿ, ಪರಞ್ಚ ಸೀಲಸಮ್ಪದಾಯ ಸಮಾದಪೇತಿ; ಅತ್ತನಾ ಚ ಚಾಗಸಮ್ಪನ್ನೋ ಹೋತಿ, ಪರಞ್ಚ ಚಾಗಸಮ್ಪದಾಯ ಸಮಾದಪೇತಿ; ಅತ್ತನಾ ಚ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ದಸ್ಸನಕಾಮೋ ಹೋತಿ, ಪರಞ್ಚ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ದಸ್ಸನೇ ಸಮಾದಪೇತಿ; ಅತ್ತನಾ ಚ ಸದ್ಧಮ್ಮಂ ಸೋತುಕಾಮೋ ಹೋತಿ, ಪರಞ್ಚ ಸದ್ಧಮ್ಮಸ್ಸವನೇ ಸಮಾದಪೇತಿ; ಅತ್ತನಾ ಚ ಸುತಾನಂ ಧಮ್ಮಾನಂ ಧಾರಣಜಾತಿಕೋ ಹೋತಿ, ಪರಞ್ಚ ಧಮ್ಮಧಾರಣಾಯ ಸಮಾದಪೇತಿ; ಅತ್ತನಾ ಚ ಸುತಾನಂ ಧಮ್ಮಾನಂ ಅತ್ಥೂಪಪರಿಕ್ಖಿತಾ ಹೋತಿ, ಪರಞ್ಚ ಅತ್ಥೂಪಪರಿಕ್ಖಾಯ ಸಮಾದಪೇತಿ, ಅತ್ತನಾ ಚ ಅತ್ಥಮಞ್ಞಾಯ ಧಮ್ಮಮಞ್ಞಾಯ ಧಮ್ಮಾನುಧಮ್ಮಪ್ಪಟಿಪನ್ನೋ ಹೋತಿ, ಪರಞ್ಚ ಧಮ್ಮಾನುಧಮ್ಮಪ್ಪಟಿಪತ್ತಿಯಾ ಸಮಾದಪೇತಿ. ಏತ್ತಾವತಾ ಖೋ, ಮಹಾನಾಮ, ಉಪಾಸಕೋ ಅತ್ತಹಿತಾಯ ಚ ಪಟಿಪನ್ನೋ ಹೋತಿ ಪರಹಿತಾಯ ಚಾ’’ತಿ. ಪಞ್ಚಮಂ.

೬. ಜೀವಕಸುತ್ತಂ

೨೬. ಏಕಂ ಸಮಯಂ ಭಗವಾ ರಾಜಗಹೇ ವಿಹರತಿ ಜೀವಕಮ್ಬವನೇ. ಅಥ ಖೋ ಜೀವಕೋ ಕೋಮಾರಭಚ್ಚೋ ಯೇನ ಭಗವಾ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿ; ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಭಗವನ್ತಂ ಅಭಿವಾದೇತ್ವಾ ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸೀದಿ. ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸಿನ್ನೋ ಖೋ ಜೀವಕೋ ಕೋಮಾರಭಚ್ಚೋ ಭಗವನ್ತಂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಕಿತ್ತಾವತಾ ನು ಖೋ, ಭನ್ತೇ, ಉಪಾಸಕೋ ಹೋತೀ’’ತಿ? ‘‘ಯತೋ ಖೋ, ಜೀವಕ, ಬುದ್ಧಂ ಸರಣಂ ಗತೋ ಹೋತಿ, ಧಮ್ಮಂ ಸರಣಂ ಗತೋ ಹೋತಿ, ಸಙ್ಘಂ ಸರಣಂ ಗತೋ ಹೋತಿ; ಏತ್ತಾವತಾ ಖೋ ಜೀವಕ, ಉಪಾಸಕೋ ಹೋತೀ’’ತಿ.

‘‘ಕಿತ್ತಾವತಾ ಪನ, ಭನ್ತೇ, ಉಪಾಸಕೋ ಸೀಲವಾ ಹೋತೀ’’ತಿ? ‘‘ಯತೋ ಖೋ, ಜೀವಕ, ಉಪಾಸಕೋ ಪಾಣಾತಿಪಾತಾ ಪಟಿವಿರತೋ ಹೋತಿ…ಪೇ… ಸುರಾಮೇರಯಮಜ್ಜಪಮಾದಟ್ಠಾನಾ ಪಟಿವಿರತೋ ಹೋತಿ; ಏತ್ತಾವತಾ ಖೋ, ಜೀವಕ, ಉಪಾಸಕೋ ಸೀಲವಾ ಹೋತೀ’’ತಿ.

‘‘ಕಿತ್ತಾವತಾ ಪನ, ಭನ್ತೇ, ಉಪಾಸಕೋ ಅತ್ತಹಿತಾಯ ಪಟಿಪನ್ನೋ ಹೋತಿ, ನೋ ಪರಹಿತಾಯಾ’’ತಿ? ‘‘ಯತೋ ಖೋ, ಜೀವಕ, ಉಪಾಸಕೋ ಅತ್ತನಾವ ಸದ್ಧಾಸಮ್ಪನ್ನೋ ಹೋತಿ, ನೋ ಪರಂ ಸದ್ಧಾಸಮ್ಪದಾಯ ಸಮಾದಪೇತಿ…ಪೇ… ಅತ್ತನಾವ ಅತ್ಥಮಞ್ಞಾಯ ಧಮ್ಮಮಞ್ಞಾಯ ಧಮ್ಮಾನುಧಮ್ಮಪ್ಪಟಿಪನ್ನೋ ಹೋತಿ, ನೋ ಪರಂ ಧಮ್ಮಾನುಧಮ್ಮಪ್ಪಟಿಪತ್ತಿಯಾ ಸಮಾದಪೇತಿ. ಏತ್ತಾವತಾ ಖೋ, ಜೀವಕ, ಉಪಾಸಕೋ ಅತ್ತಹಿತಾಯ ಪಟಿಪನ್ನೋ ಹೋತಿ, ನೋ ಪರಹಿತಾಯಾ’’ತಿ.

‘‘ಕಿತ್ತಾವತಾ ಪನ, ಭನ್ತೇ, ಉಪಾಸಕೋ ಅತ್ತಹಿತಾಯ ಚ ಪಟಿಪನ್ನೋ ಹೋತಿ ಪರಹಿತಾಯ ಚಾ’’ತಿ? ‘‘ಯತೋ ಖೋ, ಜೀವಕ, ಉಪಾಸಕೋ ಅತ್ತನಾ ಚ ಸದ್ಧಾಸಮ್ಪನ್ನೋ ಹೋತಿ, ಪರಞ್ಚ ಸದ್ಧಾಸಮ್ಪದಾಯ ಸಮಾದಪೇತಿ; ಅತ್ತನಾ ಚ ಸೀಲಸಮ್ಪನ್ನೋ ಹೋತಿ, ಪರಞ್ಚ ಸೀಲಸಮ್ಪದಾಯ ಸಮಾದಪೇತಿ; ಅತ್ತನಾ ಚ ಚಾಗಸಮ್ಪನ್ನೋ ಹೋತಿ, ಪರಞ್ಚ ಚಾಗಸಮ್ಪದಾಯ ಸಮಾದಪೇತಿ; ಅತ್ತನಾ ಚ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ದಸ್ಸನಕಾಮೋ ಹೋತಿ, ಪರಞ್ಚ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ದಸ್ಸನೇ ಸಮಾದಪೇತಿ; ಅತ್ತನಾ ಚ ಸದ್ಧಮ್ಮಂ ಸೋತುಕಾಮೋ ಹೋತಿ, ಪರಞ್ಚ ಸದ್ಧಮ್ಮಸ್ಸವನೇ ಸಮಾದಪೇತಿ; ಅತ್ತನಾ ಚ ಸುತಾನಂ ಧಮ್ಮಾನಂ ಧಾರಣಜಾತಿಕೋ ಹೋತಿ, ಪರಞ್ಚ ಧಮ್ಮಧಾರಣಾಯ ಸಮಾದಪೇತಿ; ಅತ್ತನಾ ಚ ಸುತಾನಂ ಧಮ್ಮಾನಂ ಅತ್ಥೂಪಪರಿಕ್ಖಿತಾ ಹೋತಿ, ಪರಞ್ಚ ಅತ್ಥೂಪಪರಿಕ್ಖಾಯ ಸಮಾದಪೇತಿ; ಅತ್ತನಾ ಚ ಅತ್ಥಮಞ್ಞಾಯ ಧಮ್ಮಮಞ್ಞಾಯ ಧಮ್ಮಾನುಧಮ್ಮಪ್ಪಟಿಪನ್ನೋ ಹೋತಿ, ಪರಞ್ಚ ಧಮ್ಮಾನುಧಮ್ಮಪ್ಪಟಿಪತ್ತಿಯಾ ಸಮಾದಪೇತಿ. ಏತ್ತಾವತಾ ಖೋ, ಜೀವಕ, ಉಪಾಸಕೋ ಅತ್ತಹಿತಾಯ ಚ ಪಟಿಪನ್ನೋ ಹೋತಿ ಪರಹಿತಾಯ ಚಾ’’ತಿ. ಛಟ್ಠಂ.

೭. ಪಠಮಬಲಸುತ್ತಂ

೨೭. ‘‘ಅಟ್ಠಿಮಾನಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಬಲಾನಿ. ಕತಮಾನಿ ಅಟ್ಠ? ರುಣ್ಣಬಲಾ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ದಾರಕಾ, ಕೋಧಬಲಾ ಮಾತುಗಾಮಾ, ಆವುಧಬಲಾ ಚೋರಾ, ಇಸ್ಸರಿಯಬಲಾ ರಾಜಾನೋ, ಉಜ್ಝತ್ತಿಬಲಾ ಬಾಲಾ, ನಿಜ್ಝತ್ತಿಬಲಾ ಪಣ್ಡಿತಾ, ಪಟಿಸಙ್ಖಾನಬಲಾ ಬಹುಸ್ಸುತಾ, ಖನ್ತಿಬಲಾ ಸಮಣಬ್ರಾಹ್ಮಣಾ – ಇಮಾನಿ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅಟ್ಠ ಬಲಾನೀ’’ತಿ. ಸತ್ತಮಂ.

೮. ದುತಿಯಬಲಸುತ್ತಂ

೨೮. ಅಥ ಖೋ ಆಯಸ್ಮಾ ಸಾರಿಪುತ್ತೋ ಯೇನ ಭಗವಾ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿ; ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಭಗವನ್ತಂ ಅಭಿವಾದೇತ್ವಾ ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸೀದಿ. ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸಿನ್ನಂ ಖೋ ಆಯಸ್ಮನ್ತಂ ಸಾರಿಪುತ್ತಂ ಭಗವಾ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಕತಿ ನು ಖೋ, ಸಾರಿಪುತ್ತ, ಖೀಣಾಸವಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ ಬಲಾನಿ, ಯೇಹಿ ಬಲೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತೋ ಖೀಣಾಸವೋ ಭಿಕ್ಖು ಆಸವಾನಂ ಖಯಂ ಪಟಿಜಾನಾತಿ – ‘ಖೀಣಾ ಮೇ ಆಸವಾ’’’ತಿ? ‘‘ಅಟ್ಠ, ಭನ್ತೇ, ಖೀಣಾಸವಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ ಬಲಾನಿ, ಯೇಹಿ ಬಲೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತೋ ಖೀಣಾಸವೋ ಭಿಕ್ಖು ಆಸವಾನಂ ಖಯಂ ಪಟಿಜಾನಾತಿ – ‘ಖೀಣಾ ಮೇ ಆಸವಾ’’’ತಿ.

‘‘ಕತಮಾನಿ ಅಟ್ಠ? [ಅ. ನಿ. ೧೦.೯೦; ಪಟಿ. ಮ. ೨.೪೪] ಇಧ, ಭನ್ತೇ, ಖೀಣಾಸವಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ ಅನಿಚ್ಚತೋ ಸಬ್ಬೇ ಸಙ್ಖಾರಾ ಯಥಾಭೂತಂ ಸಮ್ಮಪ್ಪಞ್ಞಾಯ ಸುದಿಟ್ಠಾ ಹೋನ್ತಿ. ಯಮ್ಪಿ, ಭನ್ತೇ, ಖೀಣಾಸವಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ ಅನಿಚ್ಚತೋ ಸಬ್ಬೇ ಸಙ್ಖಾರಾ ಯಥಾಭೂತಂ ಸಮ್ಮಪ್ಪಞ್ಞಾಯ ಸುದಿಟ್ಠಾ ಹೋನ್ತಿ, ಇದಮ್ಪಿ, ಭನ್ತೇ, ಖೀಣಾಸವಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ ಬಲಂ ಹೋತಿ, ಯಂ ಬಲಂ ಆಗಮ್ಮ ಖೀಣಾಸವೋ ಭಿಕ್ಖು ಆಸವಾನಂ ಖಯಂ ಪಟಿಜಾನಾತಿ – ‘ಖೀಣಾ ಮೇ ಆಸವಾ’’’ತಿ.

‘‘ಪುನ ಚಪರಂ, ಭನ್ತೇ, ಖೀಣಾಸವಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ ಅಙ್ಗಾರಕಾಸೂಪಮಾ ಕಾಮಾ ಯಥಾಭೂತಂ ಸಮ್ಮಪ್ಪಞ್ಞಾಯ ಸುದಿಟ್ಠಾ ಹೋನ್ತಿ. ಯಮ್ಪಿ, ಭನ್ತೇ, ಖೀಣಾಸವಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ ಅಙ್ಗಾರಕಾಸೂಪಮಾ ಕಾಮಾ ಯಥಾಭೂತಂ ಸಮ್ಮಪ್ಪಞ್ಞಾಯ ಸುದಿಟ್ಠಾ ಹೋನ್ತಿ, ಇದಮ್ಪಿ, ಭನ್ತೇ, ಖೀಣಾಸವಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ ಬಲಂ ಹೋತಿ, ಯಂ ಬಲಂ ಆಗಮ್ಮ ಖೀಣಾಸವೋ ಭಿಕ್ಖು ಆಸವಾನಂ ಖಯಂ ಪಟಿಜಾನಾತಿ – ‘ಖೀಣಾ ಮೇ ಆಸವಾ’’’ತಿ.

‘‘ಪುನ ಚಪರಂ, ಭನ್ತೇ, ಖೀಣಾಸವಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ ವಿವೇಕನಿನ್ನಂ ಚಿತ್ತಂ ಹೋತಿ ವಿವೇಕಪೋಣಂ ವಿವೇಕಪಬ್ಭಾರಂ ವಿವೇಕಟ್ಠಂ ನೇಕ್ಖಮ್ಮಾಭಿರತಂ ಬ್ಯನ್ತಿಭೂತಂ ಸಬ್ಬಸೋ ಆಸವಟ್ಠಾನಿಯೇಹಿ ಧಮ್ಮೇಹಿ. ಯಮ್ಪಿ, ಭನ್ತೇ, ಖೀಣಾಸವಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ ವಿವೇಕನಿನ್ನಂ ಚಿತ್ತಂ ಹೋತಿ ವಿವೇಕಪೋಣಂ ವಿವೇಕಪಬ್ಭಾರಂ ವಿವೇಕಟ್ಠಂ ನೇಕ್ಖಮ್ಮಾಭಿರತಂ ಬ್ಯನ್ತಿಭೂತಂ ಸಬ್ಬಸೋ ಆಸವಟ್ಠಾನಿಯೇಹಿ ಧಮ್ಮೇಹಿ, ಇದಮ್ಪಿ, ಭನ್ತೇ, ಖೀಣಾಸವಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ ಬಲಂ ಹೋತಿ, ಯಂ ಬಲಂ ಆಗಮ್ಮ ಖೀಣಾಸವೋ ಭಿಕ್ಖು ಆಸವಾನಂ ಖಯಂ ಪಟಿಜಾನಾತಿ – ‘ಖೀಣಾ ಮೇ ಆಸವಾ’’’ತಿ.

‘‘ಪುನ ಚಪರಂ, ಭನ್ತೇ, ಖೀಣಾಸವಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ ಚತ್ತಾರೋ ಸತಿಪಟ್ಠಾನಾ ಭಾವಿತಾ ಹೋನ್ತಿ ಸುಭಾವಿತಾ. ಯಮ್ಪಿ, ಭನ್ತೇ, ಖೀಣಾಸವಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ ಚತ್ತಾರೋ ಸತಿಪಟ್ಠಾನಾ ಭಾವಿತಾ ಹೋನ್ತಿ ಸುಭಾವಿತಾ, ಇದಮ್ಪಿ, ಭನ್ತೇ, ಖೀಣಾಸವಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ ಬಲಂ ಹೋತಿ, ಯಂ ಬಲಂ ಆಗಮ್ಮ ಖೀಣಾಸವೋ ಭಿಕ್ಖು ಆಸವಾನಂ ಖಯಂ ಪಟಿಜಾನಾತಿ – ‘ಖೀಣಾ ಮೇ ಆಸವಾ’’’ತಿ.

‘‘ಪುನ ಚಪರಂ, ಭನ್ತೇ, ಖೀಣಾಸವಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ ಚತ್ತಾರೋ ಇದ್ಧಿಪಾದಾ ಭಾವಿತಾ ಹೋನ್ತಿ ಸುಭಾವಿತಾ…ಪೇ… ಪಞ್ಚಿನ್ದ್ರಿಯಾನಿ ಭಾವಿತಾನಿ ಹೋನ್ತಿ ಸುಭಾವಿತಾನಿ…ಪೇ… ಸತ್ತ ಬೋಜ್ಝಙ್ಗಾ ಭಾವಿತಾ ಹೋನ್ತಿ ಸುಭಾವಿತಾ…ಪೇ… ಅರಿಯೋ ಅಟ್ಠಙ್ಗಿಕೋ ಮಗ್ಗೋ ಭಾವಿತೋ ಹೋತಿ ಸುಭಾವಿತೋ. ಯಮ್ಪಿ, ಭನ್ತೇ, ಖೀಣಾಸವಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ ಅರಿಯೋ ಅಟ್ಠಙ್ಗಿಕೋ ಮಗ್ಗೋ ಭಾವಿತೋ ಹೋತಿ ಸುಭಾವಿತೋ, ಇದಮ್ಪಿ, ಭನ್ತೇ, ಖೀಣಾಸವಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ ಬಲಂ ಹೋತಿ, ಯಂ ಬಲಂ ಆಗಮ್ಮ ಖೀಣಾಸವೋ ಭಿಕ್ಖು ಆಸವಾನಂ ಖಯಂ ಪಟಿಜಾನಾತಿ – ‘ಖೀಣಾ ಮೇ ಆಸವಾ’’’ತಿ.

‘‘ಇಮಾನಿ ಖೋ, ಭನ್ತೇ, ಅಟ್ಠ ಖೀಣಾಸವಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ ಬಲಾನಿ, ಯೇಹಿ ಬಲೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತೋ ಖೀಣಾಸವೋ ಭಿಕ್ಖು ಆಸವಾನಂ ಖಯಂ ಪಟಿಜಾನಾತಿ – ‘ಖೀಣಾ ಮೇ ಆಸವಾ’’’ತಿ. ಅಟ್ಠಮಂ.

೯. ಅಕ್ಖಣಸುತ್ತಂ

೨೯. ‘‘‘ಖಣಕಿಚ್ಚೋ ಲೋಕೋ, ಖಣಕಿಚ್ಚೋ ಲೋಕೋ’ತಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅಸ್ಸುತವಾ ಪುಥುಜ್ಜನೋ ಭಾಸತಿ, ನೋ ಚ ಖೋ ಸೋ ಜಾನಾತಿ ಖಣಂ ವಾ ಅಕ್ಖಣಂ ವಾ. ಅಟ್ಠಿಮೇ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅಕ್ಖಣಾ ಅಸಮಯಾ ಬ್ರಹ್ಮಚರಿಯವಾಸಾಯ. ಕತಮೇ ಅಟ್ಠ? ಇಧ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ತಥಾಗತೋ ಚ ಲೋಕೇ ಉಪ್ಪನ್ನೋ ಹೋತಿ ಅರಹಂ ಸಮ್ಮಾಸಮ್ಬುದ್ಧೋ ವಿಜ್ಜಾಚರಣಸಮ್ಪನ್ನೋ ಸುಗತೋ ಲೋಕವಿದೂ ಅನುತ್ತರೋ ಪುರಿಸದಮ್ಮಸಾರಥಿ ಸತ್ಥಾ ದೇವಮನುಸ್ಸಾನಂ ಬುದ್ಧೋ ಭಗವಾ, ಧಮ್ಮೋ ಚ ದೇಸಿಯತಿ ಓಪಸಮಿಕೋ ಪರಿನಿಬ್ಬಾನಿಕೋ ಸಮ್ಬೋಧಗಾಮೀ ಸುಗತಪ್ಪವೇದಿತೋ; ಅಯಞ್ಚ ಪುಗ್ಗಲೋ ನಿರಯಂ ಉಪಪನ್ನೋ ಹೋತಿ. ಅಯಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಪಠಮೋ ಅಕ್ಖಣೋ ಅಸಮಯೋ ಬ್ರಹ್ಮಚರಿಯವಾಸಾಯ.

‘‘ಪುನ ಚಪರಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ತಥಾಗತೋ ಚ ಲೋಕೇ ಉಪ್ಪನ್ನೋ ಹೋತಿ…ಪೇ… ಸತ್ಥಾ ದೇವಮನುಸ್ಸಾನಂ ಬುದ್ಧೋ ಭಗವಾ, ಧಮ್ಮೋ ಚ ದೇಸಿಯತಿ ಓಪಸಮಿಕೋ ಪರಿನಿಬ್ಬಾನಿಕೋ ಸಮ್ಬೋಧಗಾಮೀ ಸುಗತಪ್ಪವೇದಿತೋ; ಅಯಞ್ಚ ಪುಗ್ಗಲೋ ತಿರಚ್ಛಾನಯೋನಿಂ ಉಪಪನ್ನೋ ಹೋತಿ…ಪೇ….

‘‘ಪುನ ಚಪರಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ…ಪೇ… ಅಯಞ್ಚ ಪುಗ್ಗಲೋ ಪೇತ್ತಿವಿಸಯಂ ಉಪಪನ್ನೋ ಹೋತಿ…ಪೇ….

‘‘ಪುನ ಚಪರಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ…ಪೇ… ಅಯಞ್ಚ ಪುಗ್ಗಲೋ ಅಞ್ಞತರಂ ದೀಘಾಯುಕಂ ದೇವನಿಕಾಯಂ ಉಪಪನ್ನೋ ಹೋತಿ…ಪೇ….

‘‘ಪುನ ಚಪರಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ…ಪೇ… ಅಯಞ್ಚ ಪುಗ್ಗಲೋ ಪಚ್ಚನ್ತಿಮೇಸು ಜನಪದೇಸು ಪಚ್ಚಾಜಾತೋ ಹೋತಿ, ಸೋ ಚ ಹೋತಿ ಅವಿಞ್ಞಾತಾರೇಸು ಮಿಲಕ್ಖೇಸು [ಮಿಲಕ್ಖೂಸು (ಸ್ಯಾ. ಕ.) ದೀ. ನಿ. ೩.೩೫೮], ಯತ್ಥ ನತ್ಥಿ ಗತಿ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಭಿಕ್ಖುನೀನಂ ಉಪಾಸಕಾನಂ ಉಪಾಸಿಕಾನಂ…ಪೇ… ಪಞ್ಚಮೋ ಅಕ್ಖಣೋ ಅಸಮಯೋ ಬ್ರಹ್ಮಚರಿಯವಾಸಾಯ.

‘‘ಪುನ ಚಪರಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ…ಪೇ… ಅಯಞ್ಚ ಪುಗ್ಗಲೋ ಮಜ್ಝಿಮೇಸು ಜನಪದೇಸು ಪಚ್ಚಾಜಾತೋ ಹೋತಿ, ಸೋ ಚ ಹೋತಿ ಮಿಚ್ಛಾದಿಟ್ಠಿಕೋ ವಿಪರೀತದಸ್ಸನೋ – ‘ನತ್ಥಿ ದಿನ್ನಂ, ನತ್ಥಿ ಯಿಟ್ಠಂ, ನತ್ಥಿ ಹುತಂ, ನತ್ಥಿ ಸುಕತದುಕ್ಕಟಾನಂ ಕಮ್ಮಾನಂ ಫಲಂ ವಿಪಾಕೋ, ನತ್ಥಿ ಅಯಂ ಲೋಕೋ, ನತ್ಥಿ ಪರೋ ಲೋಕೋ, ನತ್ಥಿ ಮಾತಾ, ನತ್ಥಿ ಪಿತಾ, ನತ್ಥಿ ಸತ್ತಾ ಓಪಪಾತಿಕಾ, ನತ್ಥಿ ಲೋಕೇ ಸಮಣಬ್ರಾಹ್ಮಣಾ ಸಮ್ಮಗ್ಗತಾ ಸಮ್ಮಾ ಪಟಿಪನ್ನಾ ಯೇ ಇಮಞ್ಚ ಲೋಕಂ ಪರಞ್ಚ ಲೋಕಂ ಸಯಂ ಅಭಿಞ್ಞಾ ಸಚ್ಛಿಕತ್ವಾ ಪವೇದೇನ್ತೀ’ತಿ…ಪೇ….

‘‘ಪುನ ಚಪರಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ…ಪೇ… ಅಯಞ್ಚ ಪುಗ್ಗಲೋ ಮಜ್ಝಿಮೇಸು ಜನಪದೇಸು ಪಚ್ಚಾಜಾತೋ ಹೋತಿ, ಸೋ ಚ ಹೋತಿ ದುಪ್ಪಞ್ಞೋ ಜಳೋ ಏಳಮೂಗೋ ಅಪ್ಪಟಿಬಲೋ ಸುಭಾಸಿತದುಬ್ಭಾಸಿತಸ್ಸ ಅತ್ಥಮಞ್ಞಾತುಂ. ಅಯಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸತ್ತಮೋ ಅಕ್ಖಣೋ ಅಸಮಯೋ ಬ್ರಹ್ಮಚರಿಯವಾಸಾಯ.

‘‘ಪುನ ಚಪರಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ತಥಾಗತೋ ಚ ಲೋಕೇ ಅನುಪ್ಪನ್ನೋ ಹೋತಿ ಅರಹಂ ಸಮ್ಮಾಸಮ್ಬುದ್ಧೋ…ಪೇ… ಸತ್ಥಾ ದೇವಮನುಸ್ಸಾನಂ ಬುದ್ಧೋ ಭಗವಾ. ಧಮ್ಮೋ ಚ ನ ದೇಸಿಯತಿ ಓಪಸಮಿಕೋ ಪರಿನಿಬ್ಬಾನಿಕೋ ಸಮ್ಬೋಧಗಾಮೀ ಸುಗತಪ್ಪವೇದಿತೋ. ಅಯಞ್ಚ ಪುಗ್ಗಲೋ ಮಜ್ಝಿಮೇಸು ಜನಪದೇಸು ಪಚ್ಚಾಜಾತೋ ಹೋತಿ, ಸೋ ಚ ಹೋತಿ ಪಞ್ಞವಾ ಅಜಳೋ ಅನೇಳಮೂಗೋ ಪಟಿಬಲೋ ಸುಭಾಸಿತದುಬ್ಭಾಸಿತಸ್ಸ ಅತ್ಥಮಞ್ಞಾತುಂ. ಅಯಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅಟ್ಠಮೋ ಅಕ್ಖಣೋ ಅಸಮಯೋ ಬ್ರಹ್ಮಚರಿಯವಾಸಾಯ. ‘ಇಮೇ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅಟ್ಠ ಅಕ್ಖಣಾ ಅಸಮಯಾ ಬ್ರಹ್ಮಚರಿಯವಾಸಾಯ’’’.

‘‘ಏಕೋವ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಖಣೋ ಚ ಸಮಯೋ ಚ ಬ್ರಹ್ಮಚರಿಯವಾಸಾಯ. ಕತಮೋ ಏಕೋ? ಇಧ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ತಥಾಗತೋ ಚ ಲೋಕೇ ಉಪ್ಪನ್ನೋ ಹೋತಿ ಅರಹಂ ಸಮ್ಮಾಸಮ್ಬುದ್ಧೋ ವಿಜ್ಜಾಚರಣಸಮ್ಪನ್ನೋ ಸುಗತೋ ಲೋಕವಿದೂ ಅನುತ್ತರೋ ಪುರಿಸದಮ್ಮಸಾರಥಿ ಸತ್ಥಾ ದೇವಮನುಸ್ಸಾನಂ ಬುದ್ಧೋ ಭಗವಾ. ಧಮ್ಮೋ ಚ ದೇಸಿಯತಿ ಓಪಸಮಿಕೋ ಪರಿನಿಬ್ಬಾನಿಕೋ ಸಮ್ಬೋಧಗಾಮೀ ಸುಗತಪ್ಪವೇದಿತೋ. ಅಯಞ್ಚ ಪುಗ್ಗಲೋ ಮಜ್ಝಿಮೇಸು ಜನಪದೇಸು ಪಚ್ಚಾಜಾತೋ ಹೋತಿ, ಸೋ ಚ ಹೋತಿ ಪಞ್ಞವಾ ಅಜಳೋ ಅನೇಳಮೂಗೋ ಪಟಿಬಲೋ ಸುಭಾಸಿತದುಬ್ಭಾಸಿತಸ್ಸ ಅತ್ಥಮಞ್ಞಾತುಂ. ಅಯಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಏಕೋವ ಖಣೋ ಚ ಸಮಯೋ ಚ ಬ್ರಹ್ಮಚರಿಯವಾಸಾಯಾ’’ತಿ.

‘‘ಮನುಸ್ಸಲಾಭಂ [ಮನುಸ್ಸಲೋಕಂ (ಸ್ಯಾ.)] ಲದ್ಧಾನ, ಸದ್ಧಮ್ಮೇ ಸುಪ್ಪವೇದಿತೇ;

ಯೇ ಖಣಂ ನಾಧಿಗಚ್ಛನ್ತಿ, ಅತಿನಾಮೇನ್ತಿ ತೇ ಖಣಂ.

‘‘ಬಹೂ ಹಿ ಅಕ್ಖಣಾ ವುತ್ತಾ, ಮಗ್ಗಸ್ಸ ಅನ್ತರಾಯಿಕಾ;

ಕದಾಚಿ ಕರಹಚಿ ಲೋಕೇ, ಉಪ್ಪಜ್ಜನ್ತಿ ತಥಾಗತಾ.

‘‘ತಯಿದಂ [ತಸ್ಸಿದಂ (ಕ.)] ಸಮ್ಮುಖೀಭೂತಂ, ಯಂ ಲೋಕಸ್ಮಿಂ ಸುದುಲ್ಲಭಂ;

ಮನುಸ್ಸಪಟಿಲಾಭೋ ಚ, ಸದ್ಧಮ್ಮಸ್ಸ ಚ ದೇಸನಾ;

ಅಲಂ ವಾಯಮಿತುಂ ತತ್ಥ, ಅತ್ತಕಾಮೇನ [ಅತ್ಥಕಾಮೇನ (ಸೀ. ಸ್ಯಾ. ಕ.)] ಜನ್ತುನಾ.

‘‘ಕಥಂ ವಿಜಞ್ಞಾ ಸದ್ಧಮ್ಮಂ, ಖಣೋ ವೇ [ವೋ (ಸ್ಯಾ.)] ಮಾ ಉಪಚ್ಚಗಾ;

ಖಣಾತೀತಾ ಹಿ ಸೋಚನ್ತಿ, ನಿರಯಮ್ಹಿ ಸಮಪ್ಪಿತಾ.

‘‘ಇಧ ಚೇ ನಂ ವಿರಾಧೇತಿ, ಸದ್ಧಮ್ಮಸ್ಸ ನಿಯಾಮತಂ [ನಿಯಾಮಿತಂ (ಸ್ಯಾ.)];

ವಾಣಿಜೋವ ಅತೀತತ್ಥೋ, ಚಿರತ್ತಂ [ಚಿರನ್ತಂ (ಕ.)] ಅನುತಪಿಸ್ಸತಿ.

‘‘ಅವಿಜ್ಜಾನಿವುತೋ ಪೋಸೋ, ಸದ್ಧಮ್ಮಂ ಅಪರಾಧಿಕೋ;

ಜಾತಿಮರಣಸಂಸಾರಂ, ಚಿರಂ ಪಚ್ಚನುಭೋಸ್ಸತಿ.

‘‘ಯೇ ಚ ಲದ್ಧಾ ಮನುಸ್ಸತ್ತಂ, ಸದ್ಧಮ್ಮೇ ಸುಪ್ಪವೇದಿತೇ;

ಅಕಂಸು ಸತ್ಥು ವಚನಂ, ಕರಿಸ್ಸನ್ತಿ ಕರೋನ್ತಿ ವಾ.

‘‘ಖಣಂ ಪಚ್ಚವಿದುಂ ಲೋಕೇ, ಬ್ರಹ್ಮಚರಿಯಂ ಅನುತ್ತರಂ;

ಯೇ ಮಗ್ಗಂ ಪಟಿಪಜ್ಜಿಂಸು, ತಥಾಗತಪ್ಪವೇದಿತಂ.

‘‘ಯೇ ಸಂವರಾ ಚಕ್ಖುಮತಾ, ದೇಸಿತಾದಿಚ್ಚಬನ್ಧುನಾ;

ತೇಸು [ತೇಸಂ (ಕ.)] ಗುತ್ತೋ ಸದಾ ಸತೋ, ವಿಹರೇ ಅನವಸ್ಸುತೋ.

‘‘ಸಬ್ಬೇ ಅನುಸಯೇ ಛೇತ್ವಾ, ಮಾರಧೇಯ್ಯಪರಾನುಗೇ;

ತೇ ವೇ ಪಾರಙ್ಗತಾ [ಪಾರಗತಾ (ಸೀ. ಸ್ಯಾ. ಪೀ.)] ಲೋಕೇ, ಯೇ ಪತ್ತಾ ಆಸವಕ್ಖಯ’’ನ್ತಿ. ನವಮಂ;

೧೦. ಅನುರುದ್ಧಮಹಾವಿತಕ್ಕಸುತ್ತಂ

೩೦. ಏಕಂ ಸಮಯಂ ಭಗವಾ ಭಗ್ಗೇಸು ವಿಹರತಿ ಸುಂಸುಮಾರಗಿರೇ ಭೇಸಕಳಾವನೇ ಮಿಗದಾಯೇ. ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಆಯಸ್ಮಾ ಅನುರುದ್ಧೋ ಚೇತೀಸು ವಿಹರತಿ ಪಾಚೀನವಂಸದಾಯೇ. ಅಥ ಖೋ ಆಯಸ್ಮತೋ ಅನುರುದ್ಧಸ್ಸ ರಹೋಗತಸ್ಸ ಪಟಿಸಲ್ಲೀನಸ್ಸ ಏವಂ ಚೇತಸೋ ಪರಿವಿತಕ್ಕೋ ಉದಪಾದಿ – ‘‘ಅಪ್ಪಿಚ್ಛಸ್ಸಾಯಂ ಧಮ್ಮೋ, ನಾಯಂ ಧಮ್ಮೋ ಮಹಿಚ್ಛಸ್ಸ; ಸನ್ತುಟ್ಠಸ್ಸಾಯಂ ಧಮ್ಮೋ, ನಾಯಂ ಧಮ್ಮೋ ಅಸನ್ತುಟ್ಠಸ್ಸ; ಪವಿವಿತ್ತಸ್ಸಾಯಂ ಧಮ್ಮೋ, ನಾಯಂ ಧಮ್ಮೋ ಸಙ್ಗಣಿಕಾರಾಮಸ್ಸ; ಆರದ್ಧವೀರಿಯಸ್ಸಾಯಂ ಧಮ್ಮೋ, ನಾಯಂ ಧಮ್ಮೋ ಕುಸೀತಸ್ಸ; ಉಪಟ್ಠಿತಸ್ಸತಿಸ್ಸಾಯಂ [ಉಪಟ್ಠಿತಸತಿಸ್ಸಾಯಂ (ಸೀ. ಸ್ಯಾ. ಪೀ.)] ಧಮ್ಮೋ, ನಾಯಂ ಧಮ್ಮೋ ಮುಟ್ಠಸ್ಸತಿಸ್ಸ [ಮುಟ್ಠಸತಿಸ್ಸ (ಸೀ. ಸ್ಯಾ. ಪೀ.)]; ಸಮಾಹಿತಸ್ಸಾಯಂ ಧಮ್ಮೋ, ನಾಯಂ ಧಮ್ಮೋ ಅಸಮಾಹಿತಸ್ಸ; ಪಞ್ಞವತೋ ಅಯಂ ಧಮ್ಮೋ, ನಾಯಂ ಧಮ್ಮೋ ದುಪ್ಪಞ್ಞಸ್ಸಾ’’ತಿ.

ಅಥ ಖೋ ಭಗವಾ ಆಯಸ್ಮತೋ ಅನುರುದ್ಧಸ್ಸ ಚೇತಸಾ ಚೇತೋಪರಿವಿತಕ್ಕಮಞ್ಞಾಯ – ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ ನಾಮ ಬಲವಾ ಪುರಿಸೋ ಸಮಿಞ್ಜಿತಂ ವಾ ಬಾಹಂ ಪಸಾರೇಯ್ಯ, ಪಸಾರಿತಂ ವಾ ಬಾಹಂ ಸಮಿಞ್ಜೇಯ್ಯ; ಏವಮೇವಂ – ಭಗ್ಗೇಸು ಸುಂಸುಮಾರಗಿರೇ ಭೇಸಕಳಾವನೇ ಮಿಗದಾಯೇ ಅನ್ತರಹಿತೋ ಚೇತೀಸು ಪಾಚೀನವಂಸದಾಯೇ ಆಯಸ್ಮತೋ ಅನುರುದ್ಧಸ್ಸ ಸಮ್ಮುಖೇ ಪಾತುರಹೋಸಿ. ನಿಸೀದಿ ಭಗವಾ ಪಞ್ಞತ್ತೇ ಆಸನೇ. ಆಯಸ್ಮಾಪಿ ಖೋ ಅನುರುದ್ಧೋ ಭಗವನ್ತಂ ಅಭಿವಾದೇತ್ವಾ ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸೀದಿ. ಏಕಮನ್ತಂ

ನಿಸಿನ್ನಂ ಖೋ ಆಯಸ್ಮನ್ತಂ ಅನುರುದ್ಧಂ ಭಗವಾ ಏತದವೋಚ –

‘‘ಸಾಧು ಸಾಧು, ಅನುರುದ್ಧ! ಸಾಧು ಖೋ ತ್ವಂ, ಅನುರುದ್ಧ, (ಯಂ ತಂ ಮಹಾಪುರಿಸವಿತಕ್ಕಂ) [ಸತ್ತ ಮಹಾಪುರಿಸವಿತಕ್ಕೇ (ಸೀ. ಪೀ.) ದೀ. ನಿ. ೩.೩೫೮] ವಿತಕ್ಕೇಸಿ – ‘ಅಪ್ಪಿಚ್ಛಸ್ಸಾಯಂ ಧಮ್ಮೋ, ನಾಯಂ ಧಮ್ಮೋ ಮಹಿಚ್ಛಸ್ಸ; ಸನ್ತುಟ್ಠಸ್ಸಾಯಂ ಧಮ್ಮೋ, ನಾಯಂ ಧಮ್ಮೋ ಅಸನ್ತುಟ್ಠಸ್ಸ; ಪವಿವಿತ್ತಸ್ಸಾಯಂ ಧಮ್ಮೋ, ನಾಯಂ ಧಮ್ಮೋ ಸಙ್ಗಣಿಕಾರಾಮಸ್ಸ; ಆರದ್ಧವೀರಿಯಸ್ಸಾಯಂ ಧಮ್ಮೋ, ನಾಯಂ ಧಮ್ಮೋ ಕುಸೀತಸ್ಸ; ಉಪಟ್ಠಿತಸ್ಸತಿಸ್ಸಾಯಂ ಧಮ್ಮೋ, ನಾಯಂ ಧಮ್ಮೋ ಮುಟ್ಠಸ್ಸತಿಸ್ಸ; ಸಮಾಹಿತಸ್ಸಾಯಂ ಧಮ್ಮೋ, ನಾಯಂ ಧಮ್ಮೋ ಅಸಮಾಹಿತಸ್ಸ; ಪಞ್ಞವತೋ ಅಯಂ ಧಮ್ಮೋ, ನಾಯಂ ಧಮ್ಮೋ ದುಪ್ಪಞ್ಞಸ್ಸಾ’ತಿ. ತೇನ ಹಿ ತ್ವಂ, ಅನುರುದ್ಧ, ಇಮಮ್ಪಿ ಅಟ್ಠಮಂ ಮಹಾಪುರಿಸವಿತಕ್ಕಂ ವಿತಕ್ಕೇಹಿ – ‘ನಿಪ್ಪಪಞ್ಚಾರಾಮಸ್ಸಾಯಂ ಧಮ್ಮೋ ನಿಪ್ಪಪಞ್ಚರತಿನೋ, ನಾಯಂ ಧಮ್ಮೋ ಪಪಞ್ಚಾರಾಮಸ್ಸ ಪಪಞ್ಚರತಿನೋ’’’ತಿ.

‘‘ಯತೋ ಖೋ ತ್ವಂ, ಅನುರುದ್ಧ, ಇಮೇ ಅಟ್ಠ ಮಹಾಪುರಿಸವಿತಕ್ಕೇ ವಿತಕ್ಕೇಸ್ಸಸಿ, ತತೋ ತ್ವಂ, ಅನುರುದ್ಧ, ಯಾವದೇವ [ಯಾವದೇ (ಸಂ. ನಿ. ೨.೧೫೨)] ಆಕಙ್ಖಿಸ್ಸಸಿ, ವಿವಿಚ್ಚೇವ ಕಾಮೇಹಿ ವಿವಿಚ್ಚ ಅಕುಸಲೇಹಿ ಧಮ್ಮೇಹಿ ಸವಿತಕ್ಕಂ ಸವಿಚಾರಂ ವಿವೇಕಜಂ ಪೀತಿಸುಖಂ ಪಠಮಂ ಝಾನಂ ಉಪಸಮ್ಪಜ್ಜ ವಿಹರಿಸ್ಸಸಿ.

‘‘ಯತೋ ಖೋ ತ್ವಂ, ಅನುರುದ್ಧ, ಇಮೇ ಅಟ್ಠ ಮಹಾಪುರಿಸವಿತಕ್ಕೇ ವಿತಕ್ಕೇಸ್ಸಸಿ, ತತೋ ತ್ವಂ, ಅನುರುದ್ಧ, ಯಾವದೇವ ಆಕಙ್ಖಿಸ್ಸಸಿ, ವಿತಕ್ಕವಿಚಾರಾನಂ ವೂಪಸಮಾ ಅಜ್ಝತ್ತಂ ಸಮ್ಪಸಾದನಂ ಚೇತಸೋ ಏಕೋದಿಭಾವಂ ಅವಿತಕ್ಕಂ ಅವಿಚಾರಂ ಸಮಾಧಿಜಂ ಪೀತಿಸುಖಂ ದುತಿಯಂ ಝಾನಂ ಉಪಸಮ್ಪಜ್ಜ ವಿಹರಿಸ್ಸಸಿ.

‘‘ಯತೋ ಖೋ ತ್ವಂ, ಅನುರುದ್ಧ, ಇಮೇ ಅಟ್ಠ ಮಹಾಪುರಿಸವಿತಕ್ಕೇ ವಿತಕ್ಕೇಸ್ಸಸಿ, ತತೋ ತ್ವಂ, ಅನುರುದ್ಧ, ಯಾವದೇವ ಆಕಙ್ಖಿಸ್ಸಸಿ, ಪೀತಿಯಾ ಚ ವಿರಾಗಾ ಉಪೇಕ್ಖಕೋ ಚ ವಿಹರಿಸ್ಸಸಿ ಸತೋ ಚ ಸಮ್ಪಜಾನೋ ಸುಖಞ್ಚ ಕಾಯೇನ ಪಟಿಸಂವೇದಿಸ್ಸಸಿ ಯಂ ತಂ ಅರಿಯಾ ಆಚಿಕ್ಖನ್ತಿ – ‘ಉಪೇಕ್ಖಕೋ ಸತಿಮಾ ಸುಖವಿಹಾರೀ’ತಿ ತತಿಯಂ ಝಾನಂ ಉಪಸಮ್ಪಜ್ಜ ವಿಹರಿಸ್ಸಸಿ.

‘‘ಯತೋ ಖೋ ತ್ವಂ, ಅನುರುದ್ಧ, ಇಮೇ ಅಟ್ಠ ಮಹಾಪುರಿಸವಿತಕ್ಕೇ ವಿತಕ್ಕೇಸ್ಸಸಿ, ತತೋ ತ್ವಂ, ಅನುರುದ್ಧ, ಯಾವದೇವ ಆಕಙ್ಖಿಸ್ಸಸಿ, ಸುಖಸ್ಸ ಚ ಪಹಾನಾ ದುಕ್ಖಸ್ಸ ಚ ಪಹಾನಾ ಪುಬ್ಬೇವ ಸೋಮನಸ್ಸದೋಮನಸ್ಸಾನಂ ಅತ್ಥಙ್ಗಮಾ ಅದುಕ್ಖಮಸುಖಂ ಉಪೇಕ್ಖಾಸತಿಪಾರಿಸುದ್ಧಿಂ ಚತುತ್ಥಂ ಝಾನಂ ಉಪಸಮ್ಪಜ್ಜ ವಿಹರಿಸ್ಸಸಿ.

‘‘ಯತೋ ಖೋ ತ್ವಂ, ಅನುರುದ್ಧ, ಇಮೇ ಚ ಅಟ್ಠ ಮಹಾಪುರಿಸವಿತಕ್ಕೇ ವಿತಕ್ಕೇಸ್ಸಸಿ, ಇಮೇಸಞ್ಚ ಚತುನ್ನಂ ಝಾನಾನಂ ಆಭಿಚೇತಸಿಕಾನಂ ದಿಟ್ಠಧಮ್ಮಸುಖವಿಹಾರಾನಂ ನಿಕಾಮಲಾಭೀ ಭವಿಸ್ಸಸಿ ಅಕಿಚ್ಛಲಾಭೀ ಅಕಸಿರಲಾಭೀ, ತತೋ ತುಯ್ಹಂ, ಅನುರುದ್ಧ, ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ ನಾಮ ಗಹಪತಿಸ್ಸ ವಾ ಗಹಪತಿಪುತ್ತಸ್ಸ ವಾ ನಾನಾರತ್ತಾನಂ ದುಸ್ಸಾನಂ ದುಸ್ಸಕರಣ್ಡಕೋ ಪೂರೋ; ಏವಮೇವಂ ತೇ ಪಂಸುಕೂಲಚೀವರಂ ಖಾಯಿಸ್ಸತಿ ಸನ್ತುಟ್ಠಸ್ಸ ವಿಹರತೋ ರತಿಯಾ ಅಪರಿತಸ್ಸಾಯ ಫಾಸುವಿಹಾರಾಯ ಓಕ್ಕಮನಾಯ ನಿಬ್ಬಾನಸ್ಸ.

‘‘ಯತೋ ಖೋ ತ್ವಂ, ಅನುರುದ್ಧ, ಇಮೇ ಚ ಅಟ್ಠ ಮಹಾಪುರಿಸವಿತಕ್ಕೇ ವಿತಕ್ಕೇಸ್ಸಸಿ, ಇಮೇಸಞ್ಚ ಚತುನ್ನಂ ಝಾನಾನಂ ಆಭಿಚೇತಸಿಕಾನಂ ದಿಟ್ಠಧಮ್ಮಸುಖವಿಹಾರಾನಂ ನಿಕಾಮಲಾಭೀ ಭವಿಸ್ಸಸಿ ಅಕಿಚ್ಛಲಾಭೀ ಅಕಸಿರಲಾಭೀ, ತತೋ ತುಯ್ಹಂ, ಅನುರುದ್ಧ, ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ ನಾಮ ಗಹಪತಿಸ್ಸ ವಾ ಗಹಪತಿಪುತ್ತಸ್ಸ ವಾ ಸಾಲೀನಂ ಓದನೋ ವಿಚಿತಕಾಳಕೋ ಅನೇಕಸೂಪೋ ಅನೇಕಬ್ಯಞ್ಜನೋ; ಏವಮೇವಂ ತೇ ಪಿಣ್ಡಿಯಾಲೋಪಭೋಜನಂ ಖಾಯಿಸ್ಸತಿ ಸನ್ತುಟ್ಠಸ್ಸ ವಿಹರತೋ ರತಿಯಾ ಅಪರಿತಸ್ಸಾಯ ಫಾಸುವಿಹಾರಾಯ ಓಕ್ಕಮನಾಯ ನಿಬ್ಬಾನಸ್ಸ.

‘‘ಯತೋ ಖೋ ತ್ವಂ, ಅನುರುದ್ಧ, ಇಮೇ ಚ ಅಟ್ಠ ಮಹಾಪುರಿಸವಿತಕ್ಕೇ ವಿತಕ್ಕೇಸ್ಸಸಿ, ಇಮೇಸಞ್ಚ ಚತುನ್ನಂ ಝಾನಾನಂ ಆಭಿಚೇತಸಿಕಾನಂ ದಿಟ್ಠಧಮ್ಮಸುಖವಿಹಾರಾನಂ ನಿಕಾಮಲಾಭೀ ಭವಿಸ್ಸಸಿ ಅಕಿಚ್ಛಲಾಭೀ ಅಕಸಿರಲಾಭೀ, ತತೋ ತುಯ್ಹಂ, ಅನುರುದ್ಧ, ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ ನಾಮ ಗಹಪತಿಸ್ಸ ವಾ ಗಹಪತಿಪುತ್ತಸ್ಸ ವಾ ಕೂಟಾಗಾರಂ ಉಲ್ಲಿತ್ತಾವಲಿತ್ತಂ ನಿವಾತಂ ಫುಸಿತಗ್ಗಳಂ ಪಿಹಿತವಾತಪಾನಂ; ಏವಮೇವಂ ತೇ ರುಕ್ಖಮೂಲಸೇನಾಸನಂ ಖಾಯಿಸ್ಸತಿ ಸನ್ತುಟ್ಠಸ್ಸ ವಿಹರತೋ ರತಿಯಾ ಅಪರಿತಸ್ಸಾಯ ಫಾಸುವಿಹಾರಾಯ ಓಕ್ಕಮನಾಯ ನಿಬ್ಬಾನಸ್ಸ.

‘‘ಯತೋ ಖೋ ತ್ವಂ, ಅನುರುದ್ಧ, ಇಮೇ ಚ ಅಟ್ಠ ಮಹಾಪುರಿಸವಿತಕ್ಕೇ ವಿತಕ್ಕೇಸ್ಸಸಿ, ಇಮೇಸಞ್ಚ ಚತುನ್ನಂ ಝಾನಾನಂ ಆಭಿಚೇತಸಿಕಾನಂ ದಿಟ್ಠಧಮ್ಮಸುಖವಿಹಾರಾನಂ ನಿಕಾಮಲಾಭೀ ಭವಿಸ್ಸಸಿ ಅಕಿಚ್ಛಲಾಭೀ ಅಕಸಿರಲಾಭೀ, ತತೋ ತುಯ್ಹಂ, ಅನುರುದ್ಧ, ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ ನಾಮ ಗಹಪತಿಸ್ಸ ವಾ ಗಹಪತಿಪುತ್ತಸ್ಸ ವಾ ಪಲ್ಲಙ್ಕೋ ಗೋನಕತ್ಥತೋ ಪಟಿಕತ್ಥತೋ ಪಟಲಿಕತ್ಥತೋ ಕದಲಿಮಿಗಪವರಪಚ್ಚತ್ಥರಣೋ [ಕಾದಲಿ… ಪಚ್ಚತ್ಥರಣೋ (ಸೀ.)] ಸಉತ್ತರಚ್ಛದೋ ಉಭತೋಲೋಹಿತಕೂಪಧಾನೋ; ಏವಮೇವಂ ತೇ ತಿಣಸನ್ಥಾರಕಸಯನಾಸನಂ ಖಾಯಿಸ್ಸತಿ ಸನ್ತುಟ್ಠಸ್ಸ ವಿಹರತೋ ರತಿಯಾ ಅಪರಿತಸ್ಸಾಯ ಫಾಸುವಿಹಾರಾಯ ಓಕ್ಕಮನಾಯ ನಿಬ್ಬಾನಸ್ಸ.

‘‘ಯತೋ ಖೋ ತ್ವಂ, ಅನುರುದ್ಧ, ಇಮೇ ಚ ಅಟ್ಠ ಮಹಾಪುರಿಸವಿತಕ್ಕೇ ವಿತಕ್ಕೇಸ್ಸಸಿ, ಇಮೇಸಞ್ಚ ಚತುನ್ನಂ ಝಾನಾನಂ ಆಭಿಚೇತಸಿಕಾನಂ ದಿಟ್ಠಧಮ್ಮಸುಖವಿಹಾರಾನಂ ನಿಕಾಮಲಾಭೀ ಭವಿಸ್ಸಸಿ ಅಕಿಚ್ಛಲಾಭೀ ಅಕಸಿರಲಾಭೀ, ತತೋ ತುಯ್ಹಂ, ಅನುರುದ್ಧ, ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ ನಾಮ ಗಹಪತಿಸ್ಸ ವಾ ಗಹಪತಿಪುತ್ತಸ್ಸ ವಾ ನಾನಾಭೇಸಜ್ಜಾನಿ, ಸೇಯ್ಯಥಿದಂ – ಸಪ್ಪಿ ನವನೀತಂ ತೇಲಂ ಮಧು ಫಾಣಿತಂ; ಏವಮೇವಂ ತೇ ಪೂತಿಮುತ್ತಭೇಸಜ್ಜಂ ಖಾಯಿಸ್ಸತಿ ಸನ್ತುಟ್ಠಸ್ಸ ವಿಹರತೋ ರತಿಯಾ ಅಪರಿತಸ್ಸಾಯ ಫಾಸುವಿಹಾರಾಯ ಓಕ್ಕಮನಾಯ ನಿಬ್ಬಾನಸ್ಸ. ತೇನ ಹಿ ತ್ವಂ, ಅನುರುದ್ಧ, ಆಯತಿಕಮ್ಪಿ ವಸ್ಸಾವಾಸಂ ಇಧೇವ ಚೇತೀಸು ಪಾಚೀನವಂಸದಾಯೇ ವಿಹರೇಯ್ಯಾಸೀ’’ತಿ. ‘‘ಏವಂ, ಭನ್ತೇ’’ತಿ ಖೋ ಆಯಸ್ಮಾ ಅನುರುದ್ಧೋ ಭಗವತೋ ಪಚ್ಚಸ್ಸೋಸಿ.

ಅಥ ಖೋ ಭಗವಾ ಆಯಸ್ಮನ್ತಂ ಅನುರುದ್ಧಂ ಇಮಿನಾ ಓವಾದೇನ ಓವದಿತ್ವಾ – ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ ನಾಮ ಬಲವಾ ಪುರಿಸೋ ಸಮಿಞ್ಜಿತಂ ವಾ ಬಾಹಂ ಪಸಾರೇಯ್ಯ, ಪಸಾರಿತಂ ವಾ ಬಾಹಂ ಸಮಿಞ್ಜೇಯ್ಯ, ಏವಮೇವಂ – ಚೇತೀಸು ಪಾಚೀನವಂಸದಾಯೇ ಅನ್ತರಹಿತೋ ಭಗ್ಗೇಸು ಸುಂಸುಮಾರಗಿರೇ ಭೇಸಕಳಾವನೇ ಮಿಗದಾಯೇ ಪಾತುರಹೋಸೀತಿ. ನಿಸೀದಿ ಭಗವಾ ಪಞ್ಞತ್ತೇ ಆಸನೇ. ನಿಸಜ್ಜ ಖೋ ಭಗವಾ ಭಿಕ್ಖೂ ಆಮನ್ತೇಸಿ – ‘‘ಅಟ್ಠ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಮಹಾಪುರಿಸವಿತಕ್ಕೇ ದೇಸೇಸ್ಸಾಮಿ, ತಂ ಸುಣಾಥ…ಪೇ… ಕತಮೇ ಚ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅಟ್ಠ ಮಹಾಪುರಿಸವಿತಕ್ಕಾ? ಅಪ್ಪಿಚ್ಛಸ್ಸಾಯಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಧಮ್ಮೋ, ನಾಯಂ ಧಮ್ಮೋ ಮಹಿಚ್ಛಸ್ಸ; ಸನ್ತುಟ್ಠಸ್ಸಾಯಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಧಮ್ಮೋ, ನಾಯಂ ಧಮ್ಮೋ ಅಸನ್ತುಟ್ಠಸ್ಸ; ಪವಿವಿತ್ತಸ್ಸಾಯಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಧಮ್ಮೋ, ನಾಯಂ ಧಮ್ಮೋ ಸಙ್ಗಣಿಕಾರಾಮಸ್ಸ; ಆರದ್ಧವೀರಿಯಸ್ಸಾಯಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಧಮ್ಮೋ, ನಾಯಂ ಧಮ್ಮೋ ಕುಸೀತಸ್ಸ; ಉಪಟ್ಠಿತಸ್ಸತಿಸ್ಸಾಯಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಧಮ್ಮೋ, ನಾಯಂ ಧಮ್ಮೋ ಮುಟ್ಠಸ್ಸತಿಸ್ಸ; ಸಮಾಹಿತಸ್ಸಾಯಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಧಮ್ಮೋ, ನಾಯಂ ಧಮ್ಮೋ ಅಸಮಾಹಿತಸ್ಸ; ಪಞ್ಞವತೋ ಅಯಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಧಮ್ಮೋ, ನಾಯಂ ಧಮ್ಮೋ ದುಪ್ಪಞ್ಞಸ್ಸ; ನಿಪ್ಪಪಞ್ಚಾರಾಮಸ್ಸಾಯಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಧಮ್ಮೋ ನಿಪ್ಪಪಞ್ಚರತಿನೋ, ನಾಯಂ ಧಮ್ಮೋ ಪಪಞ್ಚಾರಾಮಸ್ಸ ಪಪಞ್ಚರತಿನೋ’’.

‘‘‘ಅಪ್ಪಿಚ್ಛಸ್ಸಾಯಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಧಮ್ಮೋ, ನಾಯಂ ಧಮ್ಮೋ ಮಹಿಚ್ಛಸ್ಸಾ’ತಿ, ಇತಿ ಖೋ ಪನೇತಂ ವುತ್ತಂ. ಕಿಞ್ಚೇತಂ ಪಟಿಚ್ಚ ವುತ್ತಂ? ಇಧ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖು ಅಪ್ಪಿಚ್ಛೋ ಸಮಾನೋ ‘ಅಪ್ಪಿಚ್ಛೋತಿ ಮಂ ಜಾನೇಯ್ಯು’ನ್ತಿ ನ ಇಚ್ಛತಿ, ಸನ್ತುಟ್ಠೋ ಸಮಾನೋ ‘ಸನ್ತುಟ್ಠೋತಿ ಮಂ ಜಾನೇಯ್ಯು’ನ್ತಿ ನ ಇಚ್ಛತಿ, ಪವಿವಿತ್ತೋ ಸಮಾನೋ ‘ಪವಿವಿತ್ತೋತಿ ಮಂ ಜಾನೇಯ್ಯು’ನ್ತಿ ನ ಇಚ್ಛತಿ, ಆರದ್ಧವೀರಿಯೋ ಸಮಾನೋ ‘ಆರದ್ಧವೀರಿಯೋತಿ ಮಂ ಜಾನೇಯ್ಯು’ನ್ತಿ ನ ಇಚ್ಛತಿ, ಉಪಟ್ಠಿತಸ್ಸತಿ ಸಮಾನೋ ‘ಉಪಟ್ಠಿತಸ್ಸತೀತಿ ಮಂ ಜಾನೇಯ್ಯು’ನ್ತಿ ನ ಇಚ್ಛತಿ, ಸಮಾಹಿತೋ ಸಮಾನೋ ‘ಸಮಾಹಿತೋತಿ ಮಂ ಜಾನೇಯ್ಯು’ನ್ತಿ ನ ಇಚ್ಛತಿ, ಪಞ್ಞವಾ ಸಮಾನೋ ‘ಪಞ್ಞವಾತಿ ಮಂ ಜಾನೇಯ್ಯು’ನ್ತಿ ನ ಇಚ್ಛತಿ, ನಿಪ್ಪಪಞ್ಚಾರಾಮೋ ಸಮಾನೋ ‘ನಿಪ್ಪಪಞ್ಚಾರಾಮೋತಿ ಮಂ ಜಾನೇಯ್ಯು’ನ್ತಿ ನ ಇಚ್ಛತಿ. ‘ಅಪ್ಪಿಚ್ಛಸ್ಸಾಯಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಧಮ್ಮೋ, ನಾಯಂ ಧಮ್ಮೋ ಮಹಿಚ್ಛಸ್ಸಾ’ತಿ, ಇತಿ ಯಂ ತಂ ವುತ್ತಂ ಇದಮೇತಂ ಪಟಿಚ್ಚ ವುತ್ತಂ.

‘‘‘ಸನ್ತುಟ್ಠಸ್ಸಾಯಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಧಮ್ಮೋ, ನಾಯಂ ಧಮ್ಮೋ ಅಸನ್ತುಟ್ಠಸ್ಸಾ’ತಿ, ಇತಿ ಖೋ ಪನೇತಂ ವುತ್ತಂ, ಕಿಞ್ಚೇತಂ ಪಟಿಚ್ಚ ವುತ್ತಂ? ಇಧ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖು ಸನ್ತುಟ್ಠೋ ಹೋತಿ ಇತರೀತರಚೀವರಪಿಣ್ಡಪಾತಸೇನಾಸನಗಿಲಾನಪಚ್ಚಯಭೇಸಜ್ಜಪರಿಕ್ಖಾರೇನ. ‘ಸನ್ತುಟ್ಠಸ್ಸಾಯಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಧಮ್ಮೋ, ನಾಯಂ ಧಮ್ಮೋ ಅಸನ್ತುಟ್ಠಸ್ಸಾ’ತಿ, ಇತಿ ಯಂ ತಂ ವುತ್ತಂ ಇದಮೇತಂ ಪಟಿಚ್ಚ ವುತ್ತಂ.

‘‘‘ಪವಿವಿತ್ತಸ್ಸಾಯಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಧಮ್ಮೋ, ನಾಯಂ ಧಮ್ಮೋ ಸಙ್ಗಣಿಕಾರಾಮಸ್ಸಾ’ತಿ, ಇತಿ ಖೋ ಪನೇತಂ ವುತ್ತಂ, ಕಿಞ್ಚೇತಂ ಪಟಿಚ್ಚ ವುತ್ತಂ? ಇಧ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖುನೋ ಪವಿವಿತ್ತಸ್ಸ ವಿಹರತೋ ಭವನ್ತಿ ಉಪಸಙ್ಕಮಿತಾರೋ ಭಿಕ್ಖೂ ಭಿಕ್ಖುನಿಯೋ ಉಪಾಸಕಾ ಉಪಾಸಿಕಾಯೋ ರಾಜಾನೋ ರಾಜಮಹಾಮತ್ತಾ ತಿತ್ಥಿಯಾ ತಿತ್ಥಿಯಸಾವಕಾ. ತತ್ರ ಭಿಕ್ಖು ವಿವೇಕನಿನ್ನೇನ ಚಿತ್ತೇನ ವಿವೇಕಪೋಣೇನ ವಿವೇಕಪಬ್ಭಾರೇನ ವಿವೇಕಟ್ಠೇನ ನೇಕ್ಖಮ್ಮಾಭಿರತೇನ ಅಞ್ಞದತ್ಥು ಉಯ್ಯೋಜನಿಕಪಟಿಸಂಯುತ್ತಂಯೇವ ಕಥಂ ಕತ್ತಾ [ಪವತ್ತಾ (ಕ.)] ಹೋತಿ. ‘ಪವಿವಿತ್ತಸ್ಸಾಯಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಧಮ್ಮೋ, ನಾಯಂ ಧಮ್ಮೋ ಸಙ್ಗಣಿಕಾರಾಮಸ್ಸಾ’ತಿ, ಇತಿ ಯಂ ತಂ ವುತ್ತಂ ಇದಮೇತಂ ಪಟಿಚ್ಚ ವುತ್ತಂ.

‘‘‘ಆರದ್ಧವೀರಿಯಸ್ಸಾಯಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಧಮ್ಮೋ, ನಾಯಂ ಧಮ್ಮೋ ಕುಸೀತಸ್ಸಾ’ತಿ, ಇತಿ ಖೋ ಪನೇತಂ ವುತ್ತಂ, ಕಿಞ್ಚೇತಂ ಪಟಿಚ್ಚ ವುತ್ತಂ? ಇಧ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖು ಆರದ್ಧವೀರಿಯೋ ವಿಹರತಿ ಅಕುಸಲಾನಂ ಧಮ್ಮಾನಂ ಪಹಾನಾಯ ಕುಸಲಾನಂ ಧಮ್ಮಾನಂ ಉಪಸಮ್ಪದಾಯ ಥಾಮವಾ ದಳ್ಹಪರಕ್ಕಮೋ ಅನಿಕ್ಖಿತ್ತಧುರೋ ಕುಸಲೇಸು ಧಮ್ಮೇಸು. ‘ಆರದ್ಧವೀರಿಯಸ್ಸಾಯಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಧಮ್ಮೋ, ನಾಯಂ ಧಮ್ಮೋ ಕುಸೀತಸ್ಸಾ’ತಿ, ಇತಿ ಯಂ ತಂ ವುತ್ತಂ ಇದಮೇತಂ ಪಟಿಚ್ಚ ವುತ್ತಂ.

‘‘‘ಉಪಟ್ಠಿತಸ್ಸತಿಸ್ಸಾಯಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಧಮ್ಮೋ, ನಾಯಂ ಧಮ್ಮೋ ಮುಟ್ಠಸ್ಸತಿಸ್ಸಾ’ತಿ, ಇತಿ ಖೋ ಪನೇತಂ ವುತ್ತಂ. ಕಿಞ್ಚೇತಂ ಪಟಿಚ್ಚ ವುತ್ತಂ? ಇಧ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖು ಸತಿಮಾ ಹೋತಿ ಪರಮೇನ ಸತಿನೇಪಕ್ಕೇನ ಸಮನ್ನಾಗತೋ, ಚಿರಕತಮ್ಪಿ ಚಿರಭಾಸಿತಮ್ಪಿ ಸರಿತಾ ಅನುಸ್ಸರಿತಾ. ‘ಉಪಟ್ಠಿತಸ್ಸತಿಸ್ಸಾಯಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಧಮ್ಮೋ, ನಾಯಂ ಧಮ್ಮೋ, ಮುಟ್ಠಸ್ಸತಿಸ್ಸಾ’ತಿ, ಇತಿ ಯಂ ತಂ ವುತ್ತಂ ಇದಮೇತಂ ಪಟಿಚ್ಚ ವುತ್ತಂ.

‘‘‘ಸಮಾಹಿತಸ್ಸಾಯಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಧಮ್ಮೋ, ನಾಯಂ ಧಮ್ಮೋ ಅಸಮಾಹಿತಸ್ಸಾ’ತಿ, ಇತಿ ಖೋ ಪನೇತಂ ವುತ್ತಂ. ಕಿಞ್ಚೇತಂ ಪಟಿಚ್ಚ ವುತ್ತಂ? ಇಧ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖು ವಿವಿಚ್ಚೇವ ಕಾಮೇಹಿ…ಪೇ… ಚತುತ್ಥಂ ಝಾನಂ ಉಪಸಮ್ಪಜ್ಜ ವಿಹರತಿ. ‘ಸಮಾಹಿತಸ್ಸಾಯಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಧಮ್ಮೋ, ನಾಯಂ ಧಮ್ಮೋ ಅಸಮಾಹಿತಸ್ಸಾ’ತಿ, ಇತಿ ಯಂ ತಂ ವುತ್ತಂ ಇದಮೇತಂ ಪಟಿಚ್ಚ ವುತ್ತಂ.

‘‘‘ಪಞ್ಞವತೋ ಅಯಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಧಮ್ಮೋ, ನಾಯಂ ಧಮ್ಮೋ ದುಪ್ಪಞ್ಞಸ್ಸಾ’ತಿ, ಇತಿ ಖೋ ಪನೇತಂ ವುತ್ತಂ. ಕಿಞ್ಚೇತಂ ಪಟಿಚ್ಚ ವುತ್ತಂ? ಇಧ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖು ಪಞ್ಞವಾ ಹೋತಿ ಉದಯತ್ಥಗಾಮಿನಿಯಾ ಪಞ್ಞಾಯ ಸಮನ್ನಾಗತೋ ಅರಿಯಾಯ ನಿಬ್ಬೇಧಿಕಾಯ ಸಮ್ಮಾ ದುಕ್ಖಕ್ಖಯಗಾಮಿನಿಯಾ. ‘ಪಞ್ಞವತೋ ಅಯಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಧಮ್ಮೋ, ನಾಯಂ ಧಮ್ಮೋ ದುಪ್ಪಞ್ಞಸ್ಸಾ’ತಿ, ಇತಿ ಯಂ ತಂ ವುತ್ತಂ ಇದಮೇತಂ ಪಟಿಚ್ಚ ವುತ್ತಂ.

‘‘‘ನಿಪ್ಪಪಞ್ಚಾರಾಮಸ್ಸಾಯಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಧಮ್ಮೋ ನಿಪ್ಪಪಞ್ಚರತಿನೋ, ನಾಯಂ ಧಮ್ಮೋ ಪಪಞ್ಚಾರಾಮಸ್ಸ ಪಪಞ್ಚರತಿನೋ’ತಿ, ಇತಿ ಖೋ ಪನೇತಂ ವುತ್ತಂ. ಕಿಞ್ಚೇತಂ ಪಟಿಚ್ಚ ವುತ್ತಂ? ಇಧ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖುನೋ ಪಪಞ್ಚನಿರೋಧೇ ಚಿತ್ತಂ ಪಕ್ಖನ್ದತಿ ಪಸೀದತಿ ಸನ್ತಿಟ್ಠತಿ ವಿಮುಚ್ಚತಿ. ‘ನಿಪ್ಪಪಞ್ಚಾರಾಮಸ್ಸಾಯಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಧಮ್ಮೋ, ನಿಪ್ಪಪಞ್ಚರತಿನೋ, ನಾಯಂ ಧಮ್ಮೋ ಪಪಞ್ಚಾರಾಮಸ್ಸ ಪಪಞ್ಚರತಿನೋ’ತಿ, ಇತಿ ಯಂ ತಂ ವುತ್ತಂ ಇದಮೇತಂ ಪಟಿಚ್ಚ ವುತ್ತ’’ನ್ತಿ.

ಅಥ ಖೋ ಆಯಸ್ಮಾ ಅನುರುದ್ಧೋ ಆಯತಿಕಮ್ಪಿ ವಸ್ಸಾವಾಸಂ ತತ್ಥೇವ ಚೇತೀಸು ಪಾಚೀನವಂಸದಾಯೇ ವಿಹಾಸಿ. ಅಥ ಖೋ ಆಯಸ್ಮಾ ಅನುರುದ್ಧೋ ಏಕೋ ವೂಪಕಟ್ಠೋ ಅಪ್ಪಮತ್ತೋ ಆತಾಪೀ ಪಹಿತತ್ತೋ ವಿಹರನ್ತೋ ನಚಿರಸ್ಸೇವ – ಯಸ್ಸತ್ಥಾಯ ಕುಲಪುತ್ತಾ ಸಮ್ಮದೇವ ಅಗಾರಸ್ಮಾ ಅನಗಾರಿಯಂ ಪಬ್ಬಜನ್ತಿ, ತದನುತ್ತರಂ – ಬ್ರಹ್ಮಚರಿಯಪರಿಯೋಸಾನಂ ದಿಟ್ಠೇವ ಧಮ್ಮೇ ಸಯಂ ಅಭಿಞ್ಞಾ ಸಚ್ಛಿಕತ್ವಾ ಉಪಸಮ್ಪಜ್ಜ ವಿಹಾಸಿ. ‘‘ಖೀಣಾ ಜಾತಿ, ವುಸಿತಂ ಬ್ರಹ್ಮಚರಿಯಂ, ಕತಂ ಕರಣೀಯಂ, ನಾಪರಂ ಇತ್ಥತ್ತಾಯಾ’’ತಿ ಅಬ್ಭಞ್ಞಾಸಿ. ಅಞ್ಞತರೋ ಚ ಪನಾಯಸ್ಮಾ ಅನುರುದ್ಧೋ ಅರಹತಂ ಅಹೋಸೀತಿ. ಅಥ ಖೋ ಆಯಸ್ಮಾ ಅನುರುದ್ಧೋ ಅರಹತ್ತಪ್ಪತ್ತೋ ತಾಯಂ ವೇಲಾಯಂ ಇಮಾ ಗಾಥಾಯೋ ಅಭಾಸಿ –

[ಥೇರಗಾ. ೯೦೧-೯೦೩] ‘‘ಮಮ ಸಙ್ಕಪ್ಪಮಞ್ಞಾಯ, ಸತ್ಥಾ ಲೋಕೇ ಅನುತ್ತರೋ;

ಮನೋಮಯೇನ ಕಾಯೇನ, ಇದ್ಧಿಯಾ ಉಪಸಙ್ಕಮಿ.

‘‘ಯಥಾ ಮೇ ಅಹು ಸಙ್ಕಪ್ಪೋ, ತತೋ ಉತ್ತರಿ ದೇಸಯಿ;

ನಿಪ್ಪಪಞ್ಚರತೋ ಬುದ್ಧೋ, ನಿಪ್ಪಪಞ್ಚಂ ಅದೇಸಯಿ.

‘‘ತಸ್ಸಾಹಂ ಧಮ್ಮಮಞ್ಞಾಯ, ವಿಹಾಸಿಂ ಸಾಸನೇ ರತೋ;

ತಿಸ್ಸೋ ವಿಜ್ಜಾ ಅನುಪ್ಪತ್ತಾ, ಕತಂ ಬುದ್ಧಸ್ಸ ಸಾಸನ’’ನ್ತಿ. ದಸಮಂ;

ಗಹಪತಿವಗ್ಗೋ ತತಿಯೋ.