೧೦. ಕಾರಣ್ಡವಸುತ್ತಂ

೧೦. ಏಕಂ ಸಮಯಂ ಭಗವಾ ಚಮ್ಪಾಯಂ ವಿಹರತಿ ಗಗ್ಗರಾಯ ಪೋಕ್ಖರಣಿಯಾ ತೀರೇ. ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಭಿಕ್ಖೂ ಭಿಕ್ಖುಂ ಆಪತ್ತಿಯಾ ಚೋದೇನ್ತಿ. ಸೋ ಭಿಕ್ಖು ಭಿಕ್ಖೂಹಿ ಆಪತ್ತಿಯಾ ಚೋದಿಯಮಾನೋ ಅಞ್ಞೇನಾಞ್ಞಂ ಪಟಿಚರತಿ, ಬಹಿದ್ಧಾ ಕಥಂ ಅಪನಾಮೇತಿ, ಕೋಪಞ್ಚ ದೋಸಞ್ಚ ಅಪ್ಪಚ್ಚಯಞ್ಚ ಪಾತುಕರೋತಿ.

ಅಥ ಖೋ ಭಗವಾ ಭಿಕ್ಖೂ ಆಮನ್ತೇಸಿ – ‘‘ನಿದ್ಧಮಥೇತಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಪುಗ್ಗಲಂ; ನಿದ್ಧಮಥೇತಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಪುಗ್ಗಲಂ. ಅಪನೇಯ್ಯೇಸೋ [ಅಪನೇಯ್ಯೋ ಸೋ (ಸೀ.), ಅಪನೇಯ್ಯೋ (ಸ್ಯಾ.)], ಭಿಕ್ಖವೇ, ಪುಗ್ಗಲೋ. ಕಿಂ ವೋ ತೇನ ಪರಪುತ್ತೇನ ವಿಸೋಧಿತೇನ [ಕಿಂ ವೋಪರಪುತ್ತೋ ವಿಹೇಠಿಯತಿ (ಸೀ.), ಕಿಂ ಪರಪುತ್ತೋ ವಿಹೇಠೇತಿ (ಸ್ಯಾ.), ಕಿಂ ವೋ ಪರಪುತ್ತಾ ವಿಹೇಠೇತಿ (ಪೀ.), ಕಿಂ ಸೋ ಪರಪುತ್ತೋ ವಿಸೋಧೇತಿ (ಕ.)]! ಇಧ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಏಕಚ್ಚಸ್ಸ ಪುಗ್ಗಲಸ್ಸ ತಾದಿಸಂಯೇವ ಹೋತಿ ಅಭಿಕ್ಕನ್ತಂ ಪಟಿಕ್ಕನ್ತಂ ಆಲೋಕಿತಂ ವಿಲೋಕಿತಂ ಸಮಿಞ್ಜಿತಂ ಪಸಾರಿತಂ ಸಙ್ಘಾಟಿಪತ್ತಚೀವರಧಾರಣಂ, ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ ಅಞ್ಞೇಸಂ ಭದ್ದಕಾನಂ ಭಿಕ್ಖೂನಂ – ಯಾವಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖೂ ಆಪತ್ತಿಂ ನ ಪಸ್ಸನ್ತಿ. ಯತೋ ಚ ಖ್ವಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖೂ ಆಪತ್ತಿಂ ಪಸ್ಸನ್ತಿ, ತಮೇನಂ ಏವಂ ಜಾನನ್ತಿ – ‘ಸಮಣದೂಸೀವಾಯಂ [ಸಮಣರೂಪೀ (ಕ.)] ಸಮಣಪಲಾಪೋ ಸಮಣಕಾರಣ್ಡವೋ’ತಿ [ಸಮಣಕರಣ್ಡವೋತಿ (ಕ.)]. ತಮೇನಂ ಇತಿ ವಿದಿತ್ವಾ ಬಹಿದ್ಧಾ ನಾಸೇನ್ತಿ. ತಂ ಕಿಸ್ಸ ಹೇತು? ಮಾ ಅಞ್ಞೇ ಭದ್ದಕೇ ಭಿಕ್ಖೂ ದೂಸೇಸೀ’’ತಿ!

‘‘ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸಮ್ಪನ್ನೇ ಯವಕರಣೇ ಯವದೂಸೀ [ಯವರೂಪೀ (ಕ.)] ಜಾಯೇಥ ಯವಪಲಾಪೋ ಯವಕಾರಣ್ಡವೋತಿ. ತಸ್ಸ ತಾದಿಸಂಯೇವ ಮೂಲಂ ಹೋತಿ, ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ ಅಞ್ಞೇಸಂ ಭದ್ದಕಾನಂ ಯವಾನಂ; ತಾದಿಸಂಯೇವ ನಾಳಂ ಹೋತಿ, ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ ಅಞ್ಞೇಸಂ ಭದ್ದಕಾನಂ ಯವಾನಂ; ತಾದಿಸಂಯೇವ ಪತ್ತಂ ಹೋತಿ, ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ ಅಞ್ಞೇಸಂ ಭದ್ದಕಾನಂ ಯವಾನಂ – ಯಾವಸ್ಸ ಸೀಸಂ ನ ನಿಬ್ಬತ್ತತಿ. ಯತೋ ಚ ಖ್ವಸ್ಸ ಸೀಸಂ ನಿಬ್ಬತ್ತತಿ, ತಮೇನಂ ಏವಂ ಜಾನನ್ತಿ – ‘ಯವದೂಸೀವಾಯಂ ಯವಪಲಾಪೋ ಯವಕಾರಣ್ಡವೋ’ತಿ. ತಮೇನಂ ಇತಿ ವಿದಿತ್ವಾ ಸಮೂಲಂ ಉಪ್ಪಾಟೇತ್ವಾ ಬಹಿದ್ಧಾ ಯವಕರಣಸ್ಸ ಛಡ್ಡೇನ್ತಿ. ತಂ ಕಿಸ್ಸ ಹೇತು? ಮಾ ಅಞ್ಞೇ ಭದ್ದಕೇ ಯವೇ ದೂಸೇಸೀತಿ!

‘‘ಏವಮೇವಂ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಇಧೇಕಚ್ಚಸ್ಸ ಪುಗ್ಗಲಸ್ಸ ತಾದಿಸಂಯೇವ ಹೋತಿ ಅಭಿಕ್ಕನ್ತಂ ಪಟಿಕ್ಕನ್ತಂ ಆಲೋಕಿತಂ ವಿಲೋಕಿತಂ ಸಮಿಞ್ಜಿತಂ ಪಸಾರಿತಂ ಸಙ್ಘಾಟಿಪತ್ತಚೀವರಧಾರಣಂ, ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ ಅಞ್ಞೇಸಂ ಭದ್ದಕಾನಂ ಭಿಕ್ಖೂನಂ – ಯಾವಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖೂ ಆಪತ್ತಿಂ ನ ಪಸ್ಸನ್ತಿ. ಯತೋ ಚ ಖ್ವಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖೂ ಆಪತ್ತಿಂ ಪಸ್ಸನ್ತಿ, ತಮೇನಂ ಏವಂ ಜಾನನ್ತಿ – ‘ಸಮಣದೂಸೀವಾಯಂ ಸಮಣಪಲಾಪೋ ಸಮಣಕಾರಣ್ಡವೋ’ತಿ. ತಮೇನಂ ಇತಿ ವಿದಿತ್ವಾ ಬಹಿದ್ಧಾ ನಾಸೇನ್ತಿ. ತಂ ಕಿಸ್ಸ ಹೇತು? ಮಾ ಅಞ್ಞೇ ಭದ್ದಕೇ ಭಿಕ್ಖೂ ದೂಸೇಸೀತಿ.

‘‘ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಮಹತೋ ಧಞ್ಞರಾಸಿಸ್ಸ ಫುಣಮಾನಸ್ಸ [ವುಯ್ಹಮಾನಸ್ಸ (ಸೀ. ಪೀ.), ಫುಸಯಮಾನಸ್ಸ (ಸ್ಯಾ.), ಪುನಮಾನಸ್ಸ (?)] ತತ್ಥ ಯಾನಿ ತಾನಿ ಧಞ್ಞಾನಿ ದಳ್ಹಾನಿ ಸಾರವನ್ತಾನಿ ತಾನಿ ಏಕಮನ್ತಂ ಪುಞ್ಜಂ ಹೋತಿ, ಯಾನಿ ಪನ ತಾನಿ ಧಞ್ಞಾನಿ ದುಬ್ಬಲಾನಿ ಪಲಾಪಾನಿ ತಾನಿ ವಾತೋ ಏಕಮನ್ತಂ ಅಪವಹತಿ [ಅಪಕಸ್ಸತಿ (ಸೀ.)]. ತಮೇನಂ ಸಾಮಿಕಾ ಸಮ್ಮಜ್ಜನಿಂ ಗಹೇತ್ವಾ ಭಿಯ್ಯೋಸೋಮತ್ತಾಯ ಅಪಸಮ್ಮಜ್ಜನ್ತಿ. ತಂ ಕಿಸ್ಸ ಹೇತು? ಮಾ ಅಞ್ಞೇ ಭದ್ದಕೇ ಧಞ್ಞೇ ದೂಸೇಸೀತಿ! ಏವಮೇವಂ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಇಧೇಕಚ್ಚಸ್ಸ ಪುಗ್ಗಲಸ್ಸ ತಾದಿಸಂಯೇವ ಹೋತಿ ಅಭಿಕ್ಕನ್ತಂ ಪಟಿಕ್ಕನ್ತಂ ಆಲೋಕಿತಂ ವಿಲೋಕಿತಂ ಸಮಿಞ್ಜಿತಂ ಪಸಾರಿತಂ ಸಙ್ಘಾಟಿಪತ್ತಚೀವರಧಾರಣಂ, ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ ಅಞ್ಞೇಸಂ ಭದ್ದಕಾನಂ ಭಿಕ್ಖೂನಂ – ಯಾವಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖೂ ಆಪತ್ತಿಂ ನ ಪಸ್ಸನ್ತಿ. ಯತೋ ಚ ಖ್ವಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖೂ ಆಪತ್ತಿಂ ಪಸ್ಸನ್ತಿ, ತಮೇನಂ ಏವಂ ಜಾನನ್ತಿ – ‘ಸಮಣದೂಸೀವಾಯಂ ಸಮಣಪಲಾಪೋ ಸಮಣಕಾರಣ್ಡವೋ’ತಿ. ತಮೇನಂ ಇತಿ ವಿದಿತ್ವಾ ಬಹಿದ್ಧಾ ನಾಸೇನ್ತಿ. ತಂ ಕಿಸ್ಸ ಹೇತು? ಮಾ ಅಞ್ಞೇ ಭದ್ದಕೇ ಭಿಕ್ಖೂ ದೂಸೇಸೀತಿ.

‘‘ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಪುರಿಸೋ ಉದಪಾನಪನಾಳಿಯತ್ಥಿಕೋ ತಿಣ್ಹಂ ಕುಠಾರಿಂ [ಕುಧಾರಿಂ (ಸ್ಯಾ. ಕಂ. ಕ.)] ಆದಾಯ ವನಂ ಪವಿಸೇಯ್ಯ. ಸೋ ಯಂ ಯದೇವ ರುಕ್ಖಂ ಕುಠಾರಿಪಾಸೇನ ಆಕೋಟೇಯ್ಯ ತತ್ಥ ಯಾನಿ ತಾನಿ ರುಕ್ಖಾನಿ ದಳ್ಹಾನಿ ಸಾರವನ್ತಾನಿ ತಾನಿ ಕುಠಾರಿಪಾಸೇನ ಆಕೋಟಿತಾನಿ ಕಕ್ಖಳಂ ಪಟಿನದನ್ತಿ; ಯಾನಿ ಪನ ತಾನಿ ರುಕ್ಖಾನಿ ಅನ್ತೋಪೂತೀನಿ ಅವಸ್ಸುತಾನಿ ಕಸಮ್ಬುಜಾತಾನಿ ತಾನಿ ಕುಠಾರಿಪಾಸೇನ ಆಕೋಟಿತಾನಿ ದದ್ದರಂ ಪಟಿನದನ್ತಿ. ತಮೇನಂ ಮೂಲೇ ಛಿನ್ದತಿ, ಮೂಲೇ ಛಿನ್ದಿತ್ವಾ ಅಗ್ಗೇ ಛಿನ್ದತಿ, ಅಗ್ಗೇ ಛಿನ್ದಿತ್ವಾ ಅನ್ತೋ ಸುವಿಸೋಧಿತಂ ವಿಸೋಧೇತಿ, ಅನ್ತೋ ಸುವಿಸೋಧಿತಂ ವಿಸೋಧೇತ್ವಾ ಉದಪಾನಪನಾಳಿಂ ಯೋಜೇತಿ. ಏವಮೇವಂ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಇಧೇಕಚ್ಚಸ್ಸ ಪುಗ್ಗಲಸ್ಸ ತಾದಿಸಂಯೇವ ಹೋತಿ ಅಭಿಕ್ಕನ್ತಂ ಪಟಿಕ್ಕನ್ತಂ ಆಲೋಕಿತಂ ವಿಲೋಕಿತಂ ಸಮಿಞ್ಜಿತಂ ಪಸಾರಿತಂ ಸಙ್ಘಾಟಿಪತ್ತಚೀವರಧಾರಣಂ, ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ ಅಞ್ಞೇಸಂ ಭದ್ದಕಾನಂ ಭಿಕ್ಖೂನಂ – ಯಾವಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖೂ ಆಪತ್ತಿಂ ನ ಪಸ್ಸನ್ತಿ. ಯತೋ ಚ ಖ್ವಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖೂ ಆಪತ್ತಿಂ ಪಸ್ಸನ್ತಿ, ತಮೇನಂ ಏವಂ ಜಾನನ್ತಿ – ‘ಸಮಣದೂಸೀವಾಯಂ ಸಮಣಪಲಾಪೋ ಸಮಣಕಾರಣ್ಡವೋ’ತಿ. ತಮೇನಂ ಇತಿ ವಿದಿತ್ವಾ ಬಹಿದ್ಧಾ ನಾಸೇನ್ತಿ. ತಂ ಕಿಸ್ಸ ಹೇತು? ಮಾ ಅಞ್ಞೇ ಭದ್ದಕೇ ಭಿಕ್ಖೂ ದೂಸೇಸೀ’’ತಿ.

‘‘ಸಂವಾಸಾಯಂ ವಿಜಾನಾಥ, ಪಾಪಿಚ್ಛೋ ಕೋಧನೋ ಇತಿ;

ಮಕ್ಖೀ ಥಮ್ಭೀ ಪಳಾಸೀ ಚ, ಇಸ್ಸುಕೀ ಮಚ್ಛರೀ ಸಠೋ.

‘‘ಸನ್ತವಾಚೋ ಜನವತಿ, ಸಮಣೋ ವಿಯ ಭಾಸತಿ;

ರಹೋ ಕರೋತಿ ಕರಣಂ, ಪಾಪದಿಟ್ಠಿ ಅನಾದರೋ.

‘‘ಸಂಸಪ್ಪೀ ಚ ಮುಸಾವಾದೀ, ತಂ ವಿದಿತ್ವಾ ಯಥಾತಥಂ;

ಸಬ್ಬೇ ಸಮಗ್ಗಾ ಹುತ್ವಾನ, ಅಭಿನಿಬ್ಬಜ್ಜಯಾಥ [ಅಭಿನಿಬ್ಬಿಜ್ಜಯೇಥ (ಕ.)] ನಂ.

‘‘ಕಾರಣ್ಡವಂ [ಕರಣ್ಡವಂ (ಕ.) ಸು. ನಿ. ೨೮೩ ಪಸ್ಸಿತಬ್ಬಂ] ನಿದ್ಧಮಥ, ಕಸಮ್ಬುಂ ಅಪಕಸ್ಸಥ [ಅವಕಸ್ಸಥ (ಕ.)];

ತತೋ ಪಲಾಪೇ ವಾಹೇಥ, ಅಸ್ಸಮಣೇ ಸಮಣಮಾನಿನೇ.

‘‘ನಿದ್ಧಮಿತ್ವಾನ ಪಾಪಿಚ್ಛೇ, ಪಾಪಆಚಾರಗೋಚರೇ;

ಸುದ್ಧಾಸುದ್ಧೇಹಿ ಸಂವಾಸಂ, ಕಪ್ಪಯವ್ಹೋ ಪತಿಸ್ಸತಾ;

ತತೋ ಸಮಗ್ಗಾ ನಿಪಕಾ, ದುಕ್ಖಸ್ಸನ್ತಂ ಕರಿಸ್ಸಥಾ’’ತಿ. ದಸಮಂ;

ಮೇತ್ತಾವಗ್ಗೋ ಪಠಮೋ.