೯. ದಾನಮಹಪ್ಫಲಸುತ್ತಂ

೫೨. ಏಕಂ ಸಮಯಂ ಭಗವಾ ಚಮ್ಪಾಯಂ ವಿಹರತಿ ಗಗ್ಗರಾಯ ಪೋಕ್ಖರಣಿಯಾ ತೀರೇ. ಅಥ ಖೋ ಸಮ್ಬಹುಲಾ ಚಮ್ಪೇಯ್ಯಕಾ ಉಪಾಸಕಾ ಯೇನ ಆಯಸ್ಮಾ ಸಾರಿಪುತ್ತೋ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿಂಸು; ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಆಯಸ್ಮನ್ತಂ ಸಾರಿಪುತ್ತಂ ಅಭಿವಾದೇತ್ವಾ ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸೀದಿಂಸು. ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸಿನ್ನಾ ಖೋ ಚಮ್ಪೇಯ್ಯಕಾ ಉಪಾಸಕಾ ಆಯಸ್ಮನ್ತಂ ಸಾರಿಪುತ್ತಂ ಏತದವೋಚುಂ – ‘‘ಚಿರಸ್ಸುತಾ ನೋ, ಭನ್ತೇ [ಭನ್ತೇ ಸಾರಿಪುತ್ತ (ಸೀ.)], ಭಗವತೋ ಸಮ್ಮುಖಾ ಧಮ್ಮೀಕಥಾ. ಸಾಧು ಮಯಂ, ಭನ್ತೇ, ಲಭೇಯ್ಯಾಮ ಭಗವತೋ ಸಮ್ಮುಖಾ ಧಮ್ಮಿಂ ಕಥಂ [ಭಗವತೋ ಸನ್ತಿಕಾ ಧಮ್ಮಿಂ ಕಥಂ (ಸೀ.), ಭಗವತೋ ಧಮ್ಮಿಂ ಕಥಂ (ಸ್ಯಾ.)] ಸವನಾಯಾ’’ತಿ. ‘‘ತೇನಹಾವುಸೋ, ತದಹುಪೋಸಥೇ ಆಗಚ್ಛೇಯ್ಯಾಥ, ಅಪ್ಪೇವ ನಾಮ ಲಭೇಯ್ಯಾಥ ಭಗವತೋ ಸಮ್ಮುಖಾ [ಭಗವತೋ ಸನ್ತಿಕೇ (ಸ್ಯಾ.)] ಧಮ್ಮಿಂ ಕಥಂ ಸವನಾಯಾ’’ತಿ. ‘‘ಏವಂ, ಭನ್ತೇ’’ತಿ ಖೋ ಚಮ್ಪೇಯ್ಯಕಾ ಉಪಾಸಕಾ ಆಯಸ್ಮತೋ ಸಾರಿಪುತ್ತಸ್ಸ ಪಟಿಸ್ಸುತ್ವಾ ಉಟ್ಠಾಯಾಸನಾ ಆಯಸ್ಮನ್ತಂ ಸಾರಿಪುತ್ತಂ ಅಭಿವಾದೇತ್ವಾ ಪದಕ್ಖಿಣಂ ಕತ್ವಾ ಪಕ್ಕಮಿಂಸು.

ಅಥ ಖೋ ಚಮ್ಪೇಯ್ಯಕಾ ಉಪಾಸಕಾ ತದಹುಪೋಸಥೇ ಯೇನಾಯಸ್ಮಾ ಸಾರಿಪುತ್ತೋ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿಂಸು; ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಆಯಸ್ಮನ್ತಂ ಸಾರಿಪುತ್ತಂ ಅಭಿವಾದೇತ್ವಾ ಏಕಮನ್ತಂ ಅಟ್ಠಂಸು. ಅಥ ಖೋ ಆಯಸ್ಮಾ ಸಾರಿಪುತ್ತೋ ತೇಹಿ ಚಮ್ಪೇಯ್ಯಕೇಹಿ ಉಪಾಸಕೇಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಯೇನ ಭಗವಾ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿ; ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಭಗವನ್ತಂ ಅಭಿವಾದೇತ್ವಾ ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸೀದಿ. ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸಿನ್ನೋ ಖೋ ಆಯಸ್ಮಾ ಸಾರಿಪುತ್ತೋ ಭಗವನ್ತಂ ಏತದವೋಚ –

‘‘ಸಿಯಾ ನು ಖೋ, ಭನ್ತೇ, ಇಧೇಕಚ್ಚಸ್ಸ ತಾದಿಸಂಯೇವ ದಾನಂ ದಿನ್ನಂ ನ ಮಹಪ್ಫಲಂ ಹೋತಿ ನ ಮಹಾನಿಸಂಸಂ; ಸಿಯಾ ಪನ, ಭನ್ತೇ, ಇಧೇಕಚ್ಚಸ್ಸ ತಾದಿಸಂಯೇವ ದಾನಂ ದಿನ್ನಂ ಮಹಪ್ಫಲಂ ಹೋತಿ ಮಹಾನಿಸಂಸ’’ನ್ತಿ? ‘‘ಸಿಯಾ, ಸಾರಿಪುತ್ತ, ಇಧೇಕಚ್ಚಸ್ಸ ತಾದಿಸಂಯೇವ ದಾನಂ ದಿನ್ನಂ ನ ಮಹಪ್ಫಲಂ ಹೋತಿ ನ ಮಹಾನಿಸಂಸಂ; ಸಿಯಾ ಪನ, ಸಾರಿಪುತ್ತ, ಇಧೇಕಚ್ಚಸ್ಸ ತಾದಿಸಂಯೇವ ದಾನಂ ದಿನ್ನಂ ಮಹಪ್ಫಲಂ ಹೋತಿ ಮಹಾನಿಸಂಸ’’ನ್ತಿ. ‘‘ಕೋ ನು ಖೋ, ಭನ್ತೇ, ಹೇತು ಕೋ ಪಚ್ಚಯೋ ಯೇನ ಮಿಧೇಕಚ್ಚಸ್ಸ ತಾದಿಸಂಯೇವ ದಾನಂ ದಿನ್ನಂ ನ ಮಹಪ್ಫಲಂ ಹೋತಿ ನ ಮಹಾನಿಸಂಸಂ; ಕೋ ನು ಖೋ, ಭನ್ತೇ, ಹೇತು ಕೋ ಪಚ್ಚಯೋ ಯೇನ ಮಿಧೇಕಚ್ಚಸ್ಸ ತಾದಿಸಂಯೇವ ದಾನಂ ದಿನ್ನಂ ಮಹಪ್ಫಲಂ ಹೋತಿ ಮಹಾನಿಸಂಸ’’ನ್ತಿ?

‘‘ಇಧ, ಸಾರಿಪುತ್ತ, ಏಕಚ್ಚೋ ಸಾಪೇಖೋ [ಸಾಪೇಕ್ಖೋ (ಸ್ಯಾ.)] ದಾನಂ ದೇತಿ, ಪತಿಬದ್ಧಚಿತ್ತೋ [ಪತಿಬನ್ಧಚಿತ್ತೋ (ಕ.)] ದಾನಂ ದೇತಿ, ಸನ್ನಿಧಿಪೇಖೋ ದಾನಂ ದೇತಿ, ‘ಇಮಂ ಪೇಚ್ಚ ಪರಿಭುಞ್ಜಿಸ್ಸಾಮೀ’ತಿ ದಾನಂ ದೇತಿ. ಸೋ ತಂ ದಾನಂ ದೇತಿ ಸಮಣಸ್ಸ ವಾ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಸ್ಸ ವಾ ಅನ್ನಂ ಪಾನಂ ವತ್ಥಂ ಯಾನಂ ಮಾಲಾಗನ್ಧವಿಲೇಪನಂ ಸೇಯ್ಯಾವಸಥಪದೀಪೇಯ್ಯಂ. ತಂ ಕಿಂ ಮಞ್ಞಸಿ, ಸಾರಿಪುತ್ತ, ದದೇಯ್ಯ ಇಧೇಕಚ್ಚೋ ಏವರೂಪಂ ದಾನ’’ನ್ತಿ? ‘‘ಏವಂ, ಭನ್ತೇ’’.

‘‘ತತ್ರ, ಸಾರಿಪುತ್ತ, ಯ್ವಾಯಂ ಸಾಪೇಖೋ ದಾನಂ ದೇತಿ, ಪತಿಬದ್ಧಚಿತ್ತೋ ದಾನಂ ದೇತಿ, ಸನ್ನಿಧಿಪೇಖೋ ದಾನಂ ದೇತಿ, ‘ಇಮಂ ಪೇಚ್ಚ ಪರಿಭುಞ್ಜಿಸ್ಸಾಮೀ’ತಿ ದಾನಂ ದೇತಿ. ಸೋ ತಂ ದಾನಂ ದತ್ವಾ ಕಾಯಸ್ಸ ಭೇದಾ ಪರಂ ಮರಣಾ ಚಾತುಮಹಾರಾಜಿಕಾನಂ ದೇವಾನಂ ಸಹಬ್ಯತಂ ಉಪಪಜ್ಜತಿ. ಸೋ ತಂ ಕಮ್ಮಂ ಖೇಪೇತ್ವಾ ತಂ ಇದ್ಧಿಂ ತಂ ಯಸಂ ತಂ ಆಧಿಪಚ್ಚಂ ಆಗಾಮೀ ಹೋತಿ ಆಗನ್ತಾ ಇತ್ಥತ್ತಂ.

‘‘ಇಧ ಪನ, ಸಾರಿಪುತ್ತ, ಏಕಚ್ಚೋ ನ ಹೇವ ಖೋ ಸಾಪೇಖೋ ದಾನಂ ದೇತಿ, ನ ಪತಿಬದ್ಧಚಿತ್ತೋ ದಾನಂ ದೇತಿ, ನ ಸನ್ನಿಧಿಪೇಖೋ ದಾನಂ ದೇತಿ, ನ ‘ಇಮಂ ಪೇಚ್ಚ ಪರಿಭುಞ್ಜಿಸ್ಸಾಮೀ’ತಿ ದಾನಂ ದೇತಿ; ಅಪಿ ಚ ಖೋ ‘ಸಾಹು ದಾನ’ನ್ತಿ ದಾನಂ ದೇತಿ…ಪೇ… ನಪಿ ‘ಸಾಹು ದಾನ’ನ್ತಿ ದಾನಂ ದೇತಿ; ಅಪಿ ಚ ಖೋ ‘ದಿನ್ನಪುಬ್ಬಂ ಕತಪುಬ್ಬಂ ಪಿತುಪಿತಾಮಹೇಹಿ ನ ಅರಹಾಮಿ ಪೋರಾಣಂ ಕುಲವಂಸಂ ಹಾಪೇತು’ನ್ತಿ ದಾನಂ ದೇತಿ…ಪೇ… ನಪಿ ‘ದಿನ್ನಪುಬ್ಬಂ ಕತಪುಬ್ಬಂ ಪಿತುಪಿತಾಮಹೇಹಿ ನ ಅರಹಾಮಿ ಪೋರಾಣಂ ಕುಲವಂಸಂ ಹಾಪೇತು’ನ್ತಿ ದಾನಂ ದೇತಿ; ಅಪಿ ಚ ಖೋ ‘ಅಹಂ ಪಚಾಮಿ, ಇಮೇ ನ ಪಚನ್ತಿ, ನಾರಹಾಮಿ ಪಚನ್ತೋ ಅಪಚನ್ತಾನಂ ದಾನಂ ಅದಾತು’ನ್ತಿ ದಾನಂ ದೇತಿ…ಪೇ… ನಪಿ ‘ಅಹಂ ಪಚಾಮಿ, ಇಮೇ ನ ಪಚನ್ತಿ, ನಾರಹಾಮಿ ಪಚನ್ತೋ ಅಪಚನ್ತಾನಂ ದಾನಂ ಅದಾತು’ನ್ತಿ ದಾನಂ ದೇತಿ; ಅಪಿ ಚ ಖೋ ‘ಯಥಾ ತೇಸಂ ಪುಬ್ಬಕಾನಂ ಇಸೀನಂ ತಾನಿ ಮಹಾಯಞ್ಞಾನಿ ಅಹೇಸುಂ, ಸೇಯ್ಯಥಿದಂ – ಅಟ್ಠಕಸ್ಸ ವಾಮಕಸ್ಸ ವಾಮದೇವಸ್ಸ ವೇಸ್ಸಾಮಿತ್ತಸ್ಸ ಯಮದಗ್ಗಿನೋ ಅಙ್ಗೀರಸಸ್ಸ ಭಾರದ್ವಾಜಸ್ಸ ವಾಸೇಟ್ಠಸ್ಸ ಕಸ್ಸಪಸ್ಸ ಭಗುನೋ, ಏವಂ ಮೇ ಅಯಂ ದಾನಸಂವಿಭಾಗೋ ಭವಿಸ್ಸತೀ’ತಿ ದಾನಂ ದೇತಿ…ಪೇ… ನಪಿ ‘ಯಥಾ ತೇಸಂ ಪುಬ್ಬಕಾನಂ ಇಸೀನಂ ತಾನಿ ಮಹಾಯಞ್ಞಾನಿ ಅಹೇಸುಂ, ಸೇಯ್ಯಥಿದಂ – ಅಟ್ಠಕಸ್ಸ ವಾಮಕಸ್ಸ ವಾಮದೇವಸ್ಸ ವೇಸ್ಸಾಮಿತ್ತಸ್ಸ ಯಮದಗ್ಗಿನೋ ಅಙ್ಗೀರಸಸ್ಸ ಭಾರದ್ವಾಜಸ್ಸ ವಾಸೇಟ್ಠಸ್ಸ ಕಸ್ಸಪಸ್ಸ ಭಗುನೋ, ಏವಂ ಮೇ ಅಯಂ ದಾನಸಂವಿಭಾಗೋ ಭವಿಸ್ಸತೀ’ತಿ ದಾನಂ ದೇತಿ; ಅಪಿ ಚ ಖೋ ‘ಇಮಂ ಮೇ ದಾನಂ ದದತೋ ಚಿತ್ತಂ ಪಸೀದತಿ, ಅತ್ತಮನತಾ ಸೋಮನಸ್ಸಂ ಉಪಜಾಯತೀ’ತಿ ದಾನಂ ದೇತಿ…ಪೇ… ನಪಿ ‘ಇಮಂ ಮೇ ದಾನಂ ದದತೋ ಚಿತ್ತಂ ಪಸೀದತಿ, ಅತ್ತಮನತಾ ಸೋಮನಸ್ಸಂ ಉಪಜಾಯತೀ’ತಿ ದಾನಂ ದೇತಿ; ಅಪಿ ಚ ಖೋ ಚಿತ್ತಾಲಙ್ಕಾರಚಿತ್ತಪರಿಕ್ಖಾರಂ ದಾನಂ ದೇತಿ. ಸೋ ತಂ ದಾನಂ ದೇತಿ ಸಮಣಸ್ಸ ವಾ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಸ್ಸ ವಾ ಅನ್ನಂ ಪಾನಂ ವತ್ಥಂ ಯಾನಂ ಮಾಲಾಗನ್ಧವಿಲೇಪನಂ ಸೇಯ್ಯಾವಸಥಪದೀಪೇಯ್ಯಂ. ತಂ ಕಿಂ ಮಞ್ಞಸಿ, ಸಾರಿಪುತ್ತ, ದದೇಯ್ಯ ಇಧೇಕಚ್ಚೋ ಏವರೂಪಂ ದಾನ’’ನ್ತಿ? ‘‘ಏವಂ, ಭನ್ತೇ’’.

‘‘ತತ್ರ, ಸಾರಿಪುತ್ತ, ಯ್ವಾಯಂ ನ ಹೇವ [ನಹೇವ ಖೋ (ಸೀ. ಸ್ಯಾ.)] ಸಾಪೇಖೋ ದಾನಂ ದೇತಿ; ನ ಪತಿಬದ್ಧಚಿತ್ತೋ ದಾನಂ ದೇತಿ; ನ ಸನ್ನಿಧಿಪೇಖೋ ದಾನಂ ದೇತಿ; ನ ‘ಇಮಂ ಪೇಚ್ಚ ಪರಿಭುಞ್ಜಿಸ್ಸಾಮೀ’ತಿ ದಾನಂ ದೇತಿ; ನಪಿ ‘ಸಾಹು ದಾನ’ನ್ತಿ ದಾನಂ ದೇತಿ; ನಪಿ ‘ದಿನ್ನಪುಬ್ಬಂ ಕತಪುಬ್ಬಂ ಪಿತುಪಿತಾಮಹೇಹಿ ನ ಅರಹಾಮಿ ಪೋರಾಣಂ ಕುಲವಂಸಂ ಹಾಪೇತು’ನ್ತಿ ದಾನಂ ದೇತಿ; ನಪಿ ‘ಅಹಂ ಪಚಾಮಿ, ಇಮೇ ನ ಪಚನ್ತಿ, ನಾರಹಾಮಿ ಪಚನ್ತೋ ಅಪಚನ್ತಾನಂ ದಾನಂ ಅದಾತು’ನ್ತಿ ದಾನಂ ದೇತಿ; ನಪಿ ‘ಯಥಾ ತೇಸಂ ಪುಬ್ಬಕಾನಂ ಇಸೀನಂ ತಾನಿ ಮಹಾಯಞ್ಞಾನಿ ಅಹೇಸುಂ, ಸೇಯ್ಯಥಿದಂ – ಅಟ್ಠಕಸ್ಸ ವಾಮಕಸ್ಸ ವಾಮದೇವಸ್ಸ ವೇಸ್ಸಾಮಿತ್ತಸ್ಸ ಯಮದಗ್ಗಿನೋ ಅಙ್ಗೀರಸಸ್ಸ ಭಾರದ್ವಾಜಸ್ಸ ವಾಸೇಟ್ಠಸ್ಸ ಕಸ್ಸಪಸ್ಸ ಭಗುನೋ, ಏವಂ ಮೇ ಅಯಂ ದಾನಸಂವಿಭಾಗೋ ಭವಿಸ್ಸತೀ’ತಿ ದಾನಂ ದೇತಿ; ನಪಿ ‘ಇಮಂ ಮೇ ದಾನಂ ದದತೋ ಚಿತ್ತಂ ಪಸೀದತಿ, ಅತ್ತಮನತಾ ಸೋಮನಸ್ಸಂ ಉಪಜಾಯತೀ’ತಿ ದಾನಂ ದೇತಿ; ಅಪಿ ಚ ಖೋ ಚಿತ್ತಾಲಙ್ಕಾರಚಿತ್ತಪರಿಕ್ಖಾರಂ ದಾನಂ ದೇತಿ. ಸೋ ತಂ ದಾನಂ ದತ್ವಾ ಕಾಯಸ್ಸ ಭೇದಾ ಪರಂ ಮರಣಾ ಬ್ರಹ್ಮಕಾಯಿಕಾನಂ ದೇವಾನಂ ಸಹಬ್ಯತಂ ಉಪಪಜ್ಜತಿ. ಸೋ ತಂ ಕಮ್ಮಂ ಖೇಪೇತ್ವಾ ತಂ ಇದ್ಧಿಂ ತಂ ಯಸಂ ತಂ ಆಧಿಪಚ್ಚಂ ಅನಾಗಾಮೀ ಹೋತಿ ಅನಾಗನ್ತಾ ಇತ್ಥತ್ತಂ. ಅಯಂ ಖೋ, ಸಾರಿಪುತ್ತ, ಹೇತು ಅಯಂ ಪಚ್ಚಯೋ ಯೇನ ಮಿಧೇಕಚ್ಚಸ್ಸ ತಾದಿಸಂಯೇವ ದಾನಂ ದಿನ್ನಂ ನ ಮಹಪ್ಫಲಂ ಹೋತಿ ನ ಮಹಾನಿಸಂಸಂ. ಅಯಂ ಪನ, ಸಾರಿಪುತ್ತ, ಹೇತು ಅಯಂ ಪಚ್ಚಯೋ ಯೇನ ಮಿಧೇಕಚ್ಚಸ್ಸ ತಾದಿಸಂಯೇವ ದಾನಂ ದಿನ್ನಂ ಮಹಪ್ಫಲಂ ಹೋತಿ ಮಹಾನಿಸಂಸ’’ನ್ತಿ. ನವಮಂ.