೫. ಮಹಾಯಞ್ಞವಗ್ಗೋ

೧. ಸತ್ತವಿಞ್ಞಾಣಟ್ಠಿತಿಸುತ್ತಂ

೪೪. [ದೀ. ನಿ. ೩.೩೩೨; ಚೂಳನಿ. ಪೋಸಾಲಮಾಣವಪುಚ್ಛಾನಿದ್ದೇಸ ೮೩] ‘‘ಸತ್ತಿಮಾ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ವಿಞ್ಞಾಣಟ್ಠಿತಿಯೋ. ಕತಮಾ ಸತ್ತ? ಸನ್ತಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸತ್ತಾ ನಾನತ್ತಕಾಯಾ ನಾನತ್ತಸಞ್ಞಿನೋ, ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ ಮನುಸ್ಸಾ, ಏಕಚ್ಚೇ ಚ ದೇವಾ, ಏಕಚ್ಚೇ ಚ ವಿನಿಪಾತಿಕಾ. ಅಯಂ ಪಠಮಾ ವಿಞ್ಞಾಣಟ್ಠಿತಿ.

‘‘ಸನ್ತಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸತ್ತಾ ನಾನತ್ತಕಾಯಾ ಏಕತ್ತಸಞ್ಞಿನೋ, ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ ದೇವಾ ಬ್ರಹ್ಮಕಾಯಿಕಾ ಪಠಮಾಭಿನಿಬ್ಬತ್ತಾ. ಅಯಂ ದುತಿಯಾ ವಿಞ್ಞಾಣಟ್ಠಿತಿ.

‘‘ಸನ್ತಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸತ್ತಾ ಏಕತ್ತಕಾಯಾ ನಾನತ್ತಸಞ್ಞಿನೋ, ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ ದೇವಾ ಆಭಸ್ಸರಾ. ಅಯಂ ತತಿಯಾ ವಿಞ್ಞಾಣಟ್ಠಿತಿ.

‘‘ಸನ್ತಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸತ್ತಾ ಏಕತ್ತಕಾಯಾ ಏಕತ್ತಸಞ್ಞಿನೋ, ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ ದೇವಾ ಸುಭಕಿಣ್ಹಾ. ಅಯಂ ಚತುತ್ಥಾ ವಿಞ್ಞಾಣಟ್ಠಿತಿ.

‘‘ಸನ್ತಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸತ್ತಾ ಸಬ್ಬಸೋ ರೂಪಸಞ್ಞಾನಂ ಸಮತಿಕ್ಕಮಾ ಪಟಿಘಸಞ್ಞಾನಂ ಅತ್ಥಙ್ಗಮಾ ನಾನತ್ತಸಞ್ಞಾನಂ ಅಮನಸಿಕಾರಾ ‘ಅನನ್ತೋ ಆಕಾಸೋ’ತಿ ಆಕಾಸಾನಞ್ಚಾಯತನೂಪಗಾ. ಅಯಂ ಪಞ್ಚಮಾ ವಿಞ್ಞಾಣಟ್ಠಿತಿ.

‘‘ಸನ್ತಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸತ್ತಾ ಸಬ್ಬಸೋ ಆಕಾಸಾನಞ್ಚಾಯತನಂ ಸಮತಿಕ್ಕಮ್ಮ ‘ಅನನ್ತಂ ವಿಞ್ಞಾಣ’ನ್ತಿ ವಿಞ್ಞಾಣಞ್ಚಾಯತನೂಪಗಾ. ಅಯಂ ಛಟ್ಠಾ ವಿಞ್ಞಾಣಟ್ಠಿತಿ.

‘‘ಸನ್ತಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸತ್ತಾ ಸಬ್ಬಸೋ ವಿಞ್ಞಾಣಞ್ಚಾಯತನಂ ಸಮತಿಕ್ಕಮ್ಮ ‘ನತ್ಥಿ ಕಿಞ್ಚೀ’ತಿ ಆಕಿಞ್ಚಞ್ಞಾಯತನೂಪಗಾ. ಅಯಂ ಸತ್ತಮಾ ವಿಞ್ಞಾಣಟ್ಠಿತಿ. ಇಮಾ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸತ್ತ ವಿಞ್ಞಾಣಟ್ಠಿತಿಯೋ’’ತಿ. ಪಠಮಂ.

೨. ಸಮಾಧಿಪರಿಕ್ಖಾರಸುತ್ತಂ

೪೫. ‘‘ಸತ್ತಿಮೇ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸಮಾಧಿಪರಿಕ್ಖಾರಾ. ಕತಮೇ ಸತ್ತ? ಸಮ್ಮಾದಿಟ್ಠಿ, ಸಮ್ಮಾಸಙ್ಕಪ್ಪೋ, ಸಮ್ಮಾವಾಚಾ, ಸಮ್ಮಾಕಮ್ಮನ್ತೋ, ಸಮ್ಮಾಆಜೀವೋ, ಸಮ್ಮಾವಾಯಾಮೋ, ಸಮ್ಮಾಸತಿ. ಯಾ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಇಮೇಹಿ ಸತ್ತಹಙ್ಗೇಹಿ ಚಿತ್ತಸ್ಸೇಕಗ್ಗತಾ ಪರಿಕ್ಖತಾ [‘ಸಪರಿಕ್ಖಾರತಾ’ತಿಪಿ, ‘ಸಪರಿಕ್ಖತಾ’ತಿಪಿ (ಸಂ. ನಿ. ೫.೨೮)], ಅಯಂ ವುಚ್ಚತಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅರಿಯೋ ಸಮ್ಮಾಸಮಾಧಿ [ಸಮಾಧಿ (ಸ್ಯಾ.)] ಸಉಪನಿಸೋ ಇತಿಪಿ ಸಪರಿಕ್ಖಾರೋ ಇತಿಪೀ’’ತಿ. ದುತಿಯಂ.

೩. ಪಠಮಅಗ್ಗಿಸುತ್ತಂ

೪೬. ‘‘ಸತ್ತಿಮೇ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅಗ್ಗೀ. ಕತಮೇ ಸತ್ತ? ರಾಗಗ್ಗಿ, ದೋಸಗ್ಗಿ, ಮೋಹಗ್ಗಿ, ಆಹುನೇಯ್ಯಗ್ಗಿ, ಗಹಪತಗ್ಗಿ, ದಕ್ಖಿಣೇಯ್ಯಗ್ಗಿ, ಕಟ್ಠಗ್ಗಿ – ಇಮೇ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸತ್ತ ಅಗ್ಗೀ’’ತಿ. ತತಿಯಂ.

೪. ದುತಿಯಅಗ್ಗಿಸುತ್ತಂ

೪೭. ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಉಗ್ಗತಸರೀರಸ್ಸ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಸ್ಸ ಮಹಾಯಞ್ಞೋ ಉಪಕ್ಖಟೋ ಹೋತಿ. ಪಞ್ಚ ಉಸಭಸತಾನಿ ಥೂಣೂಪನೀತಾನಿ ಹೋನ್ತಿ ಯಞ್ಞತ್ಥಾಯ, ಪಞ್ಚ ವಚ್ಛತರಸತಾನಿ ಥೂಣೂಪನೀತಾನಿ ಹೋನ್ತಿ ಯಞ್ಞತ್ಥಾಯ, ಪಞ್ಚ ವಚ್ಛತರಿಸತಾನಿ ಥೂಣೂಪನೀತಾನಿ ಹೋನ್ತಿ ಯಞ್ಞತ್ಥಾಯ, ಪಞ್ಚ ಅಜಸತಾನಿ ಥೂಣೂಪನೀತಾನಿ ಹೋನ್ತಿ ಯಞ್ಞತ್ಥಾಯ, ಪಞ್ಚ ಉರಬ್ಭಸತಾನಿ ಥೂಣೂಪನೀತಾನಿ ಹೋನ್ತಿ ಯಞ್ಞತ್ಥಾಯ. ಅಥ ಖೋ ಉಗ್ಗತಸರೀರೋ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ ಯೇನ ಭಗವಾ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿ; ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಭಗವತಾ ಸದ್ಧಿಂ ಸಮ್ಮೋದಿ. ಸಮ್ಮೋದನೀಯಂ ಕಥಂ ಸಾರಣೀಯಂ ವೀತಿಸಾರೇತ್ವಾ ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸೀದಿ. ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸಿನ್ನೋ ಖೋ ಉಗ್ಗತಸರೀರೋ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ ಭಗವನ್ತಂ ಏತದವೋಚ –

‘‘ಸುತಂ ಮೇತಂ, ಭೋ ಗೋತಮ, ಅಗ್ಗಿಸ್ಸ ಆದಾನಂ [ಆಧಾನಂ (ಸೀ. ಸ್ಯಾ.)] ಯೂಪಸ್ಸ ಉಸ್ಸಾಪನಂ ಮಹಪ್ಫಲಂ ಹೋತಿ ಮಹಾನಿಸಂಸ’’ನ್ತಿ. ‘‘ಮಯಾಪಿ ಖೋ ಏತಂ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣ, ಸುತಂ ಅಗ್ಗಿಸ್ಸ ಆದಾನಂ ಯೂಪಸ್ಸ ಉಸ್ಸಾಪನಂ ಮಹಪ್ಫಲಂ ಹೋತಿ ಮಹಾನಿಸಂಸ’’ನ್ತಿ. ದುತಿಯಮ್ಪಿ ಖೋ ಉಗ್ಗತಸರೀರೋ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ…ಪೇ… ತತಿಯಮ್ಪಿ ಖೋ ಉಗ್ಗತಸರೀರೋ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ ಭಗವನ್ತಂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಸುತಂ ಮೇತಂ, ಭೋ ಗೋತಮ, ಅಗ್ಗಿಸ್ಸ ಆದಾನಂ ಯೂಪಸ್ಸ ಉಸ್ಸಾಪನಂ ಮಹಪ್ಫಲಂ ಹೋತಿ ಮಹಾನಿಸಂಸ’’ನ್ತಿ. ‘‘ಮಯಾಪಿ ಖೋ ಏತಂ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣ, ಸುತಂ ಅಗ್ಗಿಸ್ಸ ಆದಾನಂ ಯೂಪಸ್ಸ ಉಸ್ಸಾಪನಂ ಮಹಪ್ಫಲಂ ಹೋತಿ ಮಹಾನಿಸಂಸ’’ನ್ತಿ. ‘‘ತಯಿದಂ, ಭೋ ಗೋತಮ, ಸಮೇತಿ ಭೋತೋ ಚೇವ ಗೋತಮಸ್ಸ ಅಮ್ಹಾಕಞ್ಚ, ಯದಿದಂ ಸಬ್ಬೇನ ಸಬ್ಬಂ’’.

ಏವಂ ವುತ್ತೇ ಆಯಸ್ಮಾ ಆನನ್ದೋ ಉಗ್ಗತಸರೀರಂ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ನ ಖೋ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣ, ತಥಾಗತಾ ಏವಂ ಪುಚ್ಛಿತಬ್ಬಾ – ‘ಸುತಂ ಮೇತಂ, ಭೋ ಗೋತಮ, ಅಗ್ಗಿಸ್ಸ ಆದಾನಂ ಯೂಪಸ್ಸ ಉಸ್ಸಾಪನಂ ಮಹಪ್ಫಲಂ ಹೋತಿ ಮಹಾನಿಸಂಸ’ನ್ತಿ. ಏವಂ ಖೋ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣ, ತಥಾಗತಾ ಪುಚ್ಛಿತಬ್ಬಾ – ‘ಅಹಞ್ಹಿ, ಭನ್ತೇ, ಅಗ್ಗಿಂ [ಅಗ್ಗಿಸ್ಸ (ಕ.)] ಆದಾತುಕಾಮೋ, [ಆಧಾತುಕಾಮೋ (ಸೀ. ಸ್ಯಾ.)] ಯೂಪಂ ಉಸ್ಸಾಪೇತುಕಾಮೋ. ಓವದತು ಮಂ, ಭನ್ತೇ, ಭಗವಾ. ಅನುಸಾಸತು ಮಂ, ಭನ್ತೇ, ಭಗವಾ ಯಂ ಮಮ ಅಸ್ಸ ದೀಘರತ್ತಂ ಹಿತಾಯ ಸುಖಾಯಾ’’’ತಿ.

ಅಥ ಖೋ ಉಗ್ಗತಸರೀರೋ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ ಭಗವನ್ತಂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಅಹಞ್ಹಿ, ಭೋ ಗೋತಮ, ಅಗ್ಗಿಂ ಆದಾತುಕಾಮೋ ಯೂಪಂ ಉಸ್ಸಾಪೇತುಕಾಮೋ. ಓವದತು ಮಂ ಭವಂ ಗೋತಮೋ. ಅನುಸಾಸತು ಮಂ ಭವಂ ಗೋತಮೋ ಯಂ ಮಮ ಅಸ್ಸ ದೀಘರತ್ತಂ ಹಿತಾಯ ಸುಖಾಯಾ’’ತಿ.

‘‘ಅಗ್ಗಿಂ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣ, ಆದೇನ್ತೋ [ಆಧೇನ್ತೋ (ಸೀ. ಸ್ಯಾ.)] ಯೂಪಂ ಉಸ್ಸಾಪೇನ್ತೋ ಪುಬ್ಬೇವ ಯಞ್ಞಾ ತೀಣಿ ಸತ್ಥಾನಿ ಉಸ್ಸಾಪೇತಿ ಅಕುಸಲಾನಿ ದುಕ್ಖುದ್ರಯಾನಿ [ದುಕ್ಖುದ್ದಯಾನಿ (ಸೀ.)] ದುಕ್ಖವಿಪಾಕಾನಿ. ಕತಮಾನಿ ತೀಣಿ? ಕಾಯಸತ್ಥಂ, ವಚೀಸತ್ಥಂ, ಮನೋಸತ್ಥಂ. ಅಗ್ಗಿಂ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣ, ಆದೇನ್ತೋ ಯೂಪಂ ಉಸ್ಸಾಪೇನ್ತೋ ಪುಬ್ಬೇವ ಯಞ್ಞಾ ಏವಂ ಚಿತ್ತಂ ಉಪ್ಪಾದೇಸಿ – ‘ಏತ್ತಕಾ ಉಸಭಾ ಹಞ್ಞನ್ತು ಯಞ್ಞತ್ಥಾಯ, ಏತ್ತಕಾ ವಚ್ಛತರಾ ಹಞ್ಞನ್ತು ಯಞ್ಞತ್ಥಾಯ, ಏತ್ತಕಾ ವಚ್ಛತರಿಯೋ ಹಞ್ಞನ್ತು ಯಞ್ಞತ್ಥಾಯ, ಏತ್ತಕಾ ಅಜಾ ಹಞ್ಞನ್ತು ಯಞ್ಞತ್ಥಾಯ, ಏತ್ತಕಾ ಉರಬ್ಭಾ ಹಞ್ಞನ್ತು ಯಞ್ಞತ್ಥಾಯಾ’ತಿ. ಸೋ ‘ಪುಞ್ಞಂ ಕರೋಮೀ’ತಿ ಅಪುಞ್ಞಂ ಕರೋತಿ, ‘ಕುಸಲಂ ಕರೋಮೀ’ತಿ ಅಕುಸಲಂ ಕರೋತಿ, ‘ಸುಗತಿಯಾ ಮಗ್ಗಂ ಪರಿಯೇಸಾಮೀ’ತಿ ದುಗ್ಗತಿಯಾ ಮಗ್ಗಂ ಪರಿಯೇಸತಿ. ಅಗ್ಗಿಂ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣ, ಆದೇನ್ತೋ ಯೂಪಂ ಉಸ್ಸಾಪೇನ್ತೋ ಪುಬ್ಬೇವ ಯಞ್ಞಾ ಇದಂ ಪಠಮಂ ಮನೋಸತ್ಥಂ ಉಸ್ಸಾಪೇತಿ ಅಕುಸಲಂ ದುಕ್ಖುದ್ರಯಂ ದುಕ್ಖವಿಪಾಕಂ.

‘‘ಪುನ ಚಪರಂ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣ, ಅಗ್ಗಿಂ ಆದೇನ್ತೋ ಯೂಪಂ ಉಸ್ಸಾಪೇನ್ತೋ ಪುಬ್ಬೇವ ಯಞ್ಞಾ ಏವಂ ವಾಚಂ ಭಾಸತಿ – ‘ಏತ್ತಕಾ ಉಸಭಾ ಹಞ್ಞನ್ತು ಯಞ್ಞತ್ಥಾಯ, ಏತ್ತಕಾ ವಚ್ಛತರಾ ಹಞ್ಞನ್ತು ಯಞ್ಞತ್ಥಾಯ, ಏತ್ತಕಾ ವಚ್ಛತರಿಯೋ ಹಞ್ಞನ್ತು ಯಞ್ಞತ್ಥಾಯ, ಏತ್ತಕಾ ಅಜಾ ಹಞ್ಞನ್ತು ಯಞ್ಞತ್ಥಾಯ, ಏತ್ತಕಾ ಉರಬ್ಭಾ ಹಞ್ಞನ್ತು ಯಞ್ಞತ್ಥಾಯಾ’ತಿ. ಸೋ ‘ಪುಞ್ಞಂ ಕರೋಮೀ’ತಿ ಅಪುಞ್ಞಂ ಕರೋತಿ, ‘ಕುಸಲಂ ಕರೋಮೀ’ತಿ ಅಕುಸಲಂ ಕರೋತಿ, ‘ಸುಗತಿಯಾ ಮಗ್ಗಂ ಪರಿಯೇಸಾಮೀ’ತಿ ದುಗ್ಗತಿಯಾ ಮಗ್ಗಂ ಪರಿಯೇಸತಿ. ಅಗ್ಗಿಂ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣ, ಆದೇನ್ತೋ ಯೂಪಂ ಉಸ್ಸಾಪೇನ್ತೋ ಪುಬ್ಬೇವ ಯಞ್ಞಾ ಇದಂ ದುತಿಯಂ ವಚೀಸತ್ಥಂ ಉಸ್ಸಾಪೇತಿ ಅಕುಸಲಂ ದುಕ್ಖುದ್ರಯಂ ದುಕ್ಖವಿಪಾಕಂ.

‘‘ಪುನ ಚಪರಂ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣ, ಅಗ್ಗಿಂ ಆದೇನ್ತೋ ಯೂಪಂ ಉಸ್ಸಾಪೇನ್ತೋ ಪುಬ್ಬೇವ ಯಞ್ಞಾ ಸಯಂ ಪಠಮಂ ಸಮಾರಮ್ಭತಿ [ಸಮಾರಬ್ಭತಿ (ಸೀ. ಕ.), ಸಮಾರಭತಿ (ಸ್ಯಾ.)] ಉಸಭಾ ಹನ್ತುಂ [ಹಞ್ಞನ್ತು (ಸೀ. ಸ್ಯಾ.)] ಯಞ್ಞತ್ಥಾಯ, ಸಯಂ ಪಠಮಂ ಸಮಾರಮ್ಭತಿ ವಚ್ಛತರಾ ಹನ್ತುಂ ಯಞ್ಞತ್ಥಾಯ, ಸಯಂ ಪಠಮಂ ಸಮಾರಮ್ಭತಿ ವಚ್ಛತರಿಯೋ ಹನ್ತುಂ ಯಞ್ಞತ್ಥಾಯ, ಸಯಂ ಪಠಮಂ ಸಮಾರಮ್ಭತಿ ಅಜಾ ಹನ್ತುಂ ಯಞ್ಞತ್ಥಾಯ, ಸಯಂ ಪಠಮಂ ಸಮಾರಮ್ಭತಿ ಉರಬ್ಭಾ ಹನ್ತುಂ ಯಞ್ಞತ್ಥಾಯ [ಹಞ್ಞನ್ತು ಯಞ್ಞತ್ಥಾಯಾತಿ (ಸೀ. ಸ್ಯಾ.)]. ಸೋ ‘ಪುಞ್ಞಂ ಕರೋಮೀ’ತಿ ಅಪುಞ್ಞಂ ಕರೋತಿ, ‘ಕುಸಲಂ ಕರೋಮೀ’ತಿ ಅಕುಸಲಂ ಕರೋತಿ, ‘ಸುಗತಿಯಾ ಮಗ್ಗಂ ಪರಿಯೇಸಾಮೀ’ತಿ ದುಗ್ಗತಿಯಾ ಮಗ್ಗಂ ಪರಿಯೇಸತಿ. ಅಗ್ಗಿಂ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣ, ಆದೇನ್ತೋ ಯೂಪಂ ಉಸ್ಸಾಪೇನ್ತೋ ಪುಬ್ಬೇವ ಯಞ್ಞಾ ಇದಂ ತತಿಯಂ ಕಾಯಸತ್ಥಂ ಉಸ್ಸಾಪೇತಿ ಅಕುಸಲಂ ದುಕ್ಖುದ್ರಯಂ ದುಕ್ಖವಿಪಾಕಂ. ಅಗ್ಗಿಂ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣ, ಆದೇನ್ತೋ ಯೂಪಂ ಉಸ್ಸಾಪೇನ್ತೋ ಪುಬ್ಬೇವ ಯಞ್ಞಾ ಇಮಾನಿ ತೀಣಿ ಸತ್ಥಾನಿ ಉಸ್ಸಾಪೇತಿ ಅಕುಸಲಾನಿ ದುಕ್ಖುದ್ರಯಾನಿ ದುಕ್ಖವಿಪಾಕಾನಿ.

‘‘ತಯೋಮೇ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣ, ಅಗ್ಗೀ ಪಹಾತಬ್ಬಾ ಪರಿವಜ್ಜೇತಬ್ಬಾ, ನ ಸೇವಿತಬ್ಬಾ. ಕತಮೇ ತಯೋ? ರಾಗಗ್ಗಿ, ದೋಸಗ್ಗಿ, ಮೋಹಗ್ಗಿ.

‘‘ಕಸ್ಮಾ ಚಾಯಂ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣ, ರಾಗಗ್ಗಿ ಪಹಾತಬ್ಬೋ ಪರಿವಜ್ಜೇತಬ್ಬೋ, ನ ಸೇವಿತಬ್ಬೋ? ರತ್ತೋ ಖೋ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣ, ರಾಗೇನ ಅಭಿಭೂತೋ ಪರಿಯಾದಿನ್ನಚಿತ್ತೋ ಕಾಯೇನ ದುಚ್ಚರಿತಂ ಚರತಿ, ವಾಚಾಯ ದುಚ್ಚರಿತಂ ಚರತಿ, ಮನಸಾ ದುಚ್ಚರಿತಂ ಚರತಿ. ಸೋ ಕಾಯೇನ ದುಚ್ಚರಿತಂ ಚರಿತ್ವಾ, ವಾಚಾಯ ದುಚ್ಚರಿತಂ ಚರಿತ್ವಾ, ಮನಸಾ ದುಚ್ಚರಿತಂ ಚರಿತ್ವಾ ಕಾಯಸ್ಸ ಭೇದಾ ಪರಂ ಮರಣಾ ಅಪಾಯಂ ದುಗ್ಗತಿಂ ವಿನಿಪಾತಂ ನಿರಯಂ ಉಪಪಜ್ಜತಿ. ತಸ್ಮಾಯಂ ರಾಗಗ್ಗಿ ಪಹಾತಬ್ಬೋ ಪರಿವಜ್ಜೇತಬ್ಬೋ, ನ ಸೇವಿತಬ್ಬೋ.

‘‘ಕಸ್ಮಾ ಚಾಯಂ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣ, ದೋಸಗ್ಗಿ ಪಹಾತಬ್ಬೋ ಪರಿವಜ್ಜೇತಬ್ಬೋ, ನ ಸೇವಿತಬ್ಬೋ? ದುಟ್ಠೋ ಖೋ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣ, ದೋಸೇನ ಅಭಿಭೂತೋ ಪರಿಯಾದಿನ್ನಚಿತ್ತೋ ಕಾಯೇನ ದುಚ್ಚರಿತಂ ಚರತಿ, ವಾಚಾಯ ದುಚ್ಚರಿತಂ ಚರತಿ, ಮನಸಾ ದುಚ್ಚರಿತಂ ಚರತಿ. ಸೋ ಕಾಯೇನ ದುಚ್ಚರಿತಂ ಚರಿತ್ವಾ, ವಾಚಾಯ ದುಚ್ಚರಿತಂ ಚರಿತ್ವಾ, ಮನಸಾ ದುಚ್ಚರಿತಂ ಚರಿತ್ವಾ ಕಾಯಸ್ಸ ಭೇದಾ ಪರಂ ಮರಣಾ ಅಪಾಯಂ ದುಗ್ಗತಿಂ ವಿನಿಪಾತಂ ನಿರಯಂ ಉಪಪಜ್ಜತಿ. ತಸ್ಮಾಯಂ ದೋಸಗ್ಗಿ ಪಹಾತಬ್ಬೋ ಪರಿವಜ್ಜೇತಬ್ಬೋ, ನ ಸೇವಿತಬ್ಬೋ.

‘‘ಕಸ್ಮಾ ಚಾಯಂ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣ, ಮೋಹಗ್ಗಿ ಪಹಾತಬ್ಬೋ ಪರಿವಜ್ಜೇತಬ್ಬೋ, ನ ಸೇವಿತಬ್ಬೋ? ಮೂಳ್ಹೋ ಖೋ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣ, ಮೋಹೇನ ಅಭಿಭೂತೋ ಪರಿಯಾದಿನ್ನಚಿತ್ತೋ ಕಾಯೇನ ದುಚ್ಚರಿತಂ ಚರತಿ, ವಾಚಾಯ ದುಚ್ಚರಿತಂ ಚರತಿ, ಮನಸಾ ದುಚ್ಚರಿತಂ ಚರತಿ. ಸೋ ಕಾಯೇನ ದುಚ್ಚರಿತಂ ಚರಿತ್ವಾ, ವಾಚಾಯ ದುಚ್ಚರಿತಂ ಚರಿತ್ವಾ, ಮನಸಾ ದುಚ್ಚರಿತಂ ಚರಿತ್ವಾ ಕಾಯಸ್ಸ ಭೇದಾ ಪರಂ ಮರಣಾ ಅಪಾಯಂ ದುಗ್ಗತಿಂ ವಿನಿಪಾತಂ ನಿರಯಂ ಉಪಪಜ್ಜತಿ. ತಸ್ಮಾಯಂ ಮೋಹಗ್ಗಿ ಪಹಾತಬ್ಬೋ ಪರಿವಜ್ಜೇತಬ್ಬೋ, ನ ಸೇವಿತಬ್ಬೋ. ಇಮೇ ಖೋ ತಯೋ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣ, ಅಗ್ಗೀ ಪಹಾತಬ್ಬಾ ಪರಿವಜ್ಜೇತಬ್ಬಾ, ನ ಸೇವಿತಬ್ಬಾ.

‘‘ತಯೋ ಖೋ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣ, ಅಗ್ಗೀ ಸಕ್ಕತ್ವಾ ಗರುಂ ಕತ್ವಾ ಮಾನೇತ್ವಾ ಪೂಜೇತ್ವಾ ಸಮ್ಮಾ ಸುಖಂ ಪರಿಹಾತಬ್ಬಾ. ಕತಮೇ ತಯೋ? ಆಹುನೇಯ್ಯಗ್ಗಿ, ಗಹಪತಗ್ಗಿ, ದಕ್ಖಿಣೇಯ್ಯಗ್ಗಿ.

‘‘ಕತಮೋ ಚ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣ, ಆಹುನೇಯ್ಯಗ್ಗಿ? ಇಧ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣ, ಯಸ್ಸ ತೇ ಹೋನ್ತಿ ಮಾತಾತಿ ವಾ ಪಿತಾತಿ ವಾ, ಅಯಂ ವುಚ್ಚತಿ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣ, ಆಹುನೇಯ್ಯಗ್ಗಿ. ತಂ ಕಿಸ್ಸ ಹೇತು? ಅತೋಹಯಂ [ಇತೋಪಾಯಂ (ಕ.)], ಬ್ರಾಹ್ಮಣ, ಆಹುತೋ ಸಮ್ಭೂತೋ, ತಸ್ಮಾಯಂ ಆಹುನೇಯ್ಯಗ್ಗಿ ಸಕ್ಕತ್ವಾ ಗರುಂ ಕತ್ವಾ ಮಾನೇತ್ವಾ ಪೂಜೇತ್ವಾ ಸಮ್ಮಾ ಸುಖಂ ಪರಿಹಾತಬ್ಬೋ.

‘‘ಕತಮೋ ಚ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣ, ಗಹಪತಗ್ಗಿ? ಇಧ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣ, ಯಸ್ಸ ತೇ ಹೋನ್ತಿ ಪುತ್ತಾತಿ ವಾ ದಾರಾತಿ ವಾ ದಾಸಾತಿ ವಾ ಪೇಸ್ಸಾತಿ ವಾ ಕಮ್ಮಕರಾತಿ ವಾ, ಅಯಂ ವುಚ್ಚತಿ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣ, ಗಹಪತಗ್ಗಿ. ತಸ್ಮಾಯಂ ಗಹಪತಗ್ಗಿ ಸಕ್ಕತ್ವಾ ಗರುಂ ಕತ್ವಾ ಮಾನೇತ್ವಾ ಪೂಜೇತ್ವಾ ಸಮ್ಮಾ ಸುಖಂ ಪರಿಹಾತಬ್ಬೋ.

‘‘ಕತಮೋ ಚ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣ, ದಕ್ಖಿಣೇಯ್ಯಗ್ಗಿ? ಇಧ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣ, ಯೇ ತೇ ಸಮಣಬ್ರಾಹ್ಮಣಾ ಪರಪ್ಪವಾದಾ ಪಟಿವಿರತಾ ಖನ್ತಿಸೋರಚ್ಚೇ ನಿವಿಟ್ಠಾ ಏಕಮತ್ತಾನಂ ದಮೇನ್ತಿ, ಏಕಮತ್ತಾನಂ ಸಮೇನ್ತಿ, ಏಕಮತ್ತಾನಂ ಪರಿನಿಬ್ಬಾಪೇನ್ತಿ, ಅಯಂ ವುಚ್ಚತಿ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣ, ದಕ್ಖಿಣೇಯ್ಯಗ್ಗಿ. ತಸ್ಮಾಯಂ ದಕ್ಖಿಣೇಯ್ಯಗ್ಗಿ ಸಕ್ಕತ್ವಾ ಗರುಂ ಕತ್ವಾ ಮಾನೇತ್ವಾ ಪೂಜೇತ್ವಾ ಸಮ್ಮಾ ಸುಖಂ ಪರಿಹಾತಬ್ಬೋ. ಇಮೇ ಖೋ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣ, ತಯೋ ಅಗ್ಗೀ ಸಕ್ಕತ್ವಾ ಗರುಂ ಕತ್ವಾ ಮಾನೇತ್ವಾ ಪೂಜೇತ್ವಾ ಸಮ್ಮಾ ಸುಖಂ ಪರಿಹಾತಬ್ಬಾ.

‘‘ಅಯಂ ಖೋ ಪನ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣ, ಕಟ್ಠಗ್ಗಿ ಕಾಲೇನ ಕಾಲಂ ಉಜ್ಜಲೇತಬ್ಬೋ, ಕಾಲೇನ ಕಾಲಂ ಅಜ್ಝುಪೇಕ್ಖಿತಬ್ಬೋ, ಕಾಲೇನ ಕಾಲಂ ನಿಬ್ಬಾಪೇತಬ್ಬೋ, ಕಾಲೇನ ಕಾಲಂ ನಿಕ್ಖಿಪಿತಬ್ಬೋ’’ತಿ.

ಏವಂ ವುತ್ತೇ ಉಗ್ಗತಸರೀರೋ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ ಭಗವನ್ತಂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಅಭಿಕ್ಕನ್ತಂ, ಭೋ ಗೋತಮ; ಅಭಿಕ್ಕನ್ತಂ, ಭೋ ಗೋತಮ…ಪೇ… ಉಪಾಸಕಂ ಮಂ ಭವಂ ಗೋತಮೋ ಧಾರೇತು ಅಜ್ಜತಗ್ಗೇ ಪಾಣುಪೇತಂ ಸರಣಂ ಗತನ್ತಿ. ಏಸಾಹಂ, ಭೋ ಗೋತಮ, ಪಞ್ಚ ಉಸಭಸತಾನಿ ಮುಞ್ಚಾಮಿ ಜೀವಿತಂ ದೇಮಿ, ಪಞ್ಚ ವಚ್ಛತರಸತಾನಿ ಮುಞ್ಚಾಮಿ ಜೀವಿತಂ ದೇಮಿ, ಪಞ್ಚ ವಚ್ಛತರಿಸತಾನಿ ಮುಞ್ಚಾಮಿ ಜೀವಿತಂ ದೇಮಿ, ಪಞ್ಚ ಅಜಸತಾನಿ ಮುಞ್ಚಾಮಿ ಜೀವಿತಂ ದೇಮಿ, ಪಞ್ಚ ಉರಬ್ಭಸತಾನಿ ಮುಞ್ಚಾಮಿ ಜೀವಿತಂ ದೇಮಿ. ಹರಿತಾನಿ ಚೇವ ತಿಣಾನಿ ಖಾದನ್ತು, ಸೀತಾನಿ ಚ ಪಾನೀಯಾನಿ ಪಿವನ್ತು, ಸೀತೋ ಚ ನೇಸಂ ವಾತೋ ಉಪವಾಯತ’’ನ್ತಿ [ಉಪವಾಯತೂತಿ (ಕ.)]. ಚತುತ್ಥಂ.

೫. ಪಠಮಸಞ್ಞಾಸುತ್ತಂ

೪೮. ‘‘ಸತ್ತಿಮಾ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸಞ್ಞಾ ಭಾವಿತಾ ಬಹುಲೀಕತಾ ಮಹಪ್ಫಲಾ ಹೋನ್ತಿ ಮಹಾನಿಸಂಸಾ ಅಮತೋಗಧಾ ಅಮತಪರಿಯೋಸಾನಾ.

‘‘ಕತಮಾ ಸತ್ತ? ಅಸುಭಸಞ್ಞಾ, ಮರಣಸಞ್ಞಾ, ಆಹಾರೇ ಪಟಿಕೂಲಸಞ್ಞಾ, ಸಬ್ಬಲೋಕೇ ಅನಭಿರತಸಞ್ಞಾ, ಅನಿಚ್ಚಸಞ್ಞಾ, ಅನಿಚ್ಚೇ ದುಕ್ಖಸಞ್ಞಾ, ದುಕ್ಖೇ ಅನತ್ತಸಞ್ಞಾ. ಇಮಾ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸತ್ತ ಸಞ್ಞಾ ಭಾವಿತಾ ಬಹುಲೀಕತಾ ಮಹಪ್ಫಲಾ ಹೋನ್ತಿ ಮಹಾನಿಸಂಸಾ ಅಮತೋಗಧಾ ಅಮತಪರಿಯೋಸಾನಾ’’ತಿ. ಪಞ್ಚಮಂ.

೬. ದುತಿಯಸಞ್ಞಾಸುತ್ತಂ

೪೯. ‘‘ಸತ್ತಿಮಾ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸಞ್ಞಾ ಭಾವಿತಾ ಬಹುಲೀಕತಾ ಮಹಪ್ಫಲಾ ಹೋನ್ತಿ ಮಹಾನಿಸಂಸಾ ಅಮತೋಗಧಾ ಅಮತಪರಿಯೋಸಾನಾ. ಕತಮಾ ಸತ್ತ? ಅಸುಭಸಞ್ಞಾ, ಮರಣಸಞ್ಞಾ, ಆಹಾರೇ ಪಟಿಕೂಲಸಞ್ಞಾ, ಸಬ್ಬಲೋಕೇ ಅನಭಿರತಸಞ್ಞಾ, ಅನಿಚ್ಚಸಞ್ಞಾ, ಅನಿಚ್ಚೇ ದುಕ್ಖಸಞ್ಞಾ, ದುಕ್ಖೇ ಅನತ್ತಸಞ್ಞಾ. ಇಮಾ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸತ್ತ ಸಞ್ಞಾ ಭಾವಿತಾ ಬಹುಲೀಕತಾ ಮಹಪ್ಫಲಾ ಹೋನ್ತಿ ಮಹಾನಿಸಂಸಾ ಅಮತೋಗಧಾ ಅಮತಪರಿಯೋಸಾನಾತಿ.

‘‘‘ಅಸುಭಸಞ್ಞಾ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಾವಿತಾ ಬಹುಲೀಕತಾ ಮಹಪ್ಫಲಾ ಹೋತಿ ಮಹಾನಿಸಂಸಾ ಅಮತೋಗಧಾ ಅಮತಪರಿಯೋಸಾನಾ’ತಿ. ಇತಿ ಖೋ ಪನೇತಂ ವುತ್ತಂ. ಕಿಞ್ಚೇತಂ ಪಟಿಚ್ಚ ವುತ್ತಂ? ಅಸುಭಸಞ್ಞಾಪರಿಚಿತೇನ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖುನೋ ಚೇತಸಾ ಬಹುಲಂ ವಿಹರತೋ ಮೇಥುನಧಮ್ಮಸಮಾಪತ್ತಿಯಾ ಚಿತ್ತಂ ಪತಿಲೀಯತಿ ಪತಿಕುಟತಿ ಪತಿವತ್ತತಿ, ನ ಸಮ್ಪಸಾರಿಯತಿ ಉಪೇಕ್ಖಾ ವಾ ಪಾಟಿಕುಲ್ಯತಾ ವಾ ಸಣ್ಠಾತಿ. ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಕುಕ್ಕುಟಪತ್ತಂ ವಾ ನ್ಹಾರುದದ್ದುಲಂ ವಾ ಅಗ್ಗಿಮ್ಹಿ ಪಕ್ಖಿತ್ತಂ ಪತಿಲೀಯತಿ ಪತಿಕುಟತಿ ಪತಿವತ್ತತಿ, ನ ಸಮ್ಪಸಾರಿಯತಿ. ಏವಮೇವಂ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖುನೋ ಅಸುಭಸಞ್ಞಾಪರಿಚಿತೇನ ಚೇತಸಾ ಬಹುಲಂ ವಿಹರತೋ ಮೇಥುನಧಮ್ಮಸಮಾಪತ್ತಿಯಾ ಚಿತ್ತಂ ಪತಿಲೀಯತಿ ಪತಿಕುಟತಿ ಪತಿವತ್ತತಿ, ನ ಸಮ್ಪಸಾರಿಯತಿ ಉಪೇಕ್ಖಾ ವಾ ಪಾಟಿಕುಲ್ಯತಾ ವಾ ಸಣ್ಠಾತಿ.

‘‘ಸಚೇ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖುನೋ ಅಸುಭಸಞ್ಞಾಪರಿಚಿತೇನ ಚೇತಸಾ ಬಹುಲಂ ವಿಹರತೋ ಮೇಥುನಧಮ್ಮಸಮಾಪತ್ತಿಯಾ ಚಿತ್ತಂ ಅನುಸನ್ದಹತಿ [ಅನುಸಣ್ಠಾತಿ (ಸೀ.)] ಅಪ್ಪಟಿಕುಲ್ಯತಾ ಸಣ್ಠಾತಿ; ವೇದಿತಬ್ಬಮೇತಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖುನಾ ‘ಅಭಾವಿತಾ ಮೇ ಅಸುಭಸಞ್ಞಾ, ನತ್ಥಿ ಮೇ ಪುಬ್ಬೇನಾಪರಂ ವಿಸೇಸೋ, ಅಪ್ಪತ್ತಂ ಮೇ ಭಾವನಾಬಲ’ನ್ತಿ. ಇತಿಹ ತತ್ಥ ಸಮ್ಪಜಾನೋ ಹೋತಿ. ಸಚೇ ಪನ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖುನೋ ಅಸುಭಸಞ್ಞಾಪರಿಚಿತೇನ ಚೇತಸಾ ಬಹುಲಂ ವಿಹರತೋ ಮೇಥುನಧಮ್ಮಸಮಾಪತ್ತಿಯಾ ಚಿತ್ತಂ ಪತಿಲೀಯತಿ ಪತಿಕುಟತಿ ಪತಿವತ್ತತಿ, ನ ಸಮ್ಪಸಾರಿಯತಿ ಉಪೇಕ್ಖಾ ವಾ ಪಾಟಿಕುಲ್ಯತಾ ವಾ ಸಣ್ಠಾತಿ; ವೇದಿತಬ್ಬಮೇತಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖುನಾ ‘ಸುಭಾವಿತಾ ಮೇ ಅಸುಭಸಞ್ಞಾ, ಅತ್ಥಿ ಮೇ ಪುಬ್ಬೇನಾಪರಂ ವಿಸೇಸೋ, ಪತ್ತಂ ಮೇ ಭಾವನಾಬಲ’ನ್ತಿ. ಇತಿಹ ತತ್ಥ ಸಮ್ಪಜಾನೋ ಹೋತಿ. ‘ಅಸುಭಸಞ್ಞಾ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಾವಿತಾ ಬಹುಲೀಕತಾ ಮಹಪ್ಫಲಾ ಹೋತಿ ಮಹಾನಿಸಂಸಾ ಅಮತೋಗಧಾ ಅಮತಪರಿಯೋಸಾನಾ’ತಿ, ಇತಿ ಯಂ ತಂ ವುತ್ತಂ ಇದಮೇತಂ ಪಟಿಚ್ಚ ವುತ್ತಂ.

‘‘‘ಮರಣಸಞ್ಞಾ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಾವಿತಾ ಬಹುಲೀಕತಾ ಮಹಪ್ಫಲಾ ಹೋತಿ ಮಹಾನಿಸಂಸಾ ಅಮತೋಗಧಾ ಅಮತಪರಿಯೋಸಾನಾ’ತಿ, ಇತಿ ಖೋ ಪನೇತಂ ವುತ್ತಂ ಕಿಞ್ಚೇತಂ ಪಟಿಚ್ಚ ವುತ್ತಂ? ಮರಣಸಞ್ಞಾಪರಿಚಿತೇನ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖುನೋ ಚೇತಸಾ ಬಹುಲಂ ವಿಹರತೋ ಜೀವಿತನಿಕನ್ತಿಯಾ ಚಿತ್ತಂ ಪತಿಲೀಯತಿ ಪತಿಕುಟತಿ ಪತಿವತ್ತತಿ, ನ ಸಮ್ಪಸಾರಿಯತಿ ಉಪೇಕ್ಖಾ ವಾ ಪಾಟಿಕುಲ್ಯತಾ ವಾ ಸಣ್ಠಾತಿ. ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಕುಕ್ಕುಟಪತ್ತಂ ವಾ ನ್ಹಾರುದದ್ದುಲಂ ವಾ ಅಗ್ಗಿಮ್ಹಿ ಪಕ್ಖಿತ್ತಂ ಪತಿಲೀಯತಿ ಪತಿಕುಟತಿ ಪತಿವತ್ತತಿ, ನ ಸಮ್ಪಸಾರಿಯತಿ. ಏವಮೇವಂ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖುನೋ ಮರಣಸಞ್ಞಾಪರಿಚಿತೇನ ಚೇತಸಾ ಬಹುಲಂ ವಿಹರತೋ ಜೀವಿತನಿಕನ್ತಿಯಾ ಚಿತ್ತಂ ಪತಿಲೀಯತಿ ಪತಿಕುಟತಿ ಪತಿವತ್ತತಿ, ನ ಸಮ್ಪಸಾರಿಯತಿ ಉಪೇಕ್ಖಾ ವಾ ಪಾಟಿಕುಲ್ಯತಾ ವಾ ಸಣ್ಠಾತಿ.

‘‘ಸಚೇ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖುನೋ ಮರಣಸಞ್ಞಾಪರಿಚಿತೇನ ಚೇತಸಾ ಬಹುಲಂ ವಿಹರತೋ ಜೀವಿತನಿಕನ್ತಿಯಾ ಚಿತ್ತಂ ಅನುಸನ್ದಹತಿ ಅಪ್ಪಟಿಕುಲ್ಯತಾ ಸಣ್ಠಾತಿ; ವೇದಿತಬ್ಬಮೇತಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖುನಾ ‘ಅಭಾವಿತಾ ಮೇ ಮರಣಸಞ್ಞಾ, ನತ್ಥಿ ಮೇ ಪುಬ್ಬೇನಾಪರಂ ವಿಸೇಸೋ, ಅಪ್ಪತ್ತಂ ಮೇ ಭಾವನಾಬಲ’ನ್ತಿ. ಇತಿಹ ತತ್ಥ ಸಮ್ಪಜಾನೋ ಹೋತಿ. ಸಚೇ ಪನ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖುನೋ ಮರಣಸಞ್ಞಾಪರಿಚಿತೇನ ಚೇತಸಾ ಬಹುಲಂ ವಿಹರತೋ ಜೀವಿತನಿಕನ್ತಿಯಾ ಚಿತ್ತಂ ಪತಿಲೀಯತಿ ಪತಿಕುಟತಿ ಪತಿವತ್ತತಿ, ನ ಸಮ್ಪಸಾರಿಯತಿ ಉಪೇಕ್ಖಾ ವಾ ಪಾಟಿಕುಲ್ಯತಾ ವಾ ಸಣ್ಠಾತಿ; ವೇದಿತಬ್ಬಮೇತಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖುನಾ ‘ಸುಭಾವಿತಾ ಮೇ ಮರಣಸಞ್ಞಾ, ಅತ್ಥಿ ಮೇ ಪುಬ್ಬೇನಾಪರಂ ವಿಸೇಸೋ, ಪತ್ತಂ ಮೇ ಭಾವನಾಬಲ’ನ್ತಿ. ಇತಿಹ ತತ್ಥ ಸಮ್ಪಜಾನೋ ಹೋತಿ. ‘ಮರಣಸಞ್ಞಾ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಾವಿತಾ ಬಹುಲೀಕತಾ ಮಹಪ್ಫಲಾ ಹೋತಿ ಮಹಾನಿಸಂಸಾ ಅಮತೋಗಧಾ ಅಮತಪರಿಯೋಸಾನಾ’ತಿ, ಇತಿ ಯಂ ತಂ ವುತ್ತಂ ಇದಮೇತಂ ಪಟಿಚ್ಚ ವುತ್ತಂ.

‘‘‘ಆಹಾರೇ ಪಟಿಕೂಲಸಞ್ಞಾ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಾವಿತಾ ಬಹುಲೀಕತಾ ಮಹಪ್ಫಲಾ ಹೋತಿ ಮಹಾನಿಸಂಸಾ ಅಮತೋಗಧಾ ಅಮತಪರಿಯೋಸಾನಾ’ತಿ, ಇತಿ ಖೋ ಪನೇತಂ ವುತ್ತಂ, ಕಿಞ್ಚೇತಂ ಪಟಿಚ್ಚ ವುತ್ತಂ? ಆಹಾರೇ ಪಟಿಕೂಲಸಞ್ಞಾಪರಿಚಿತೇನ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖುನೋ ಚೇತಸಾ ಬಹುಲಂ ವಿಹರತೋ ರಸತಣ್ಹಾಯ ಚಿತ್ತಂ ಪತಿಲೀಯತಿ …ಪೇ… ಉಪೇಕ್ಖಾ ವಾ ಪಾಟಿಕುಲ್ಯತಾ ವಾ ಸಣ್ಠಾತಿ. ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಕುಕ್ಕುಟಪತ್ತಂ ವಾ ನ್ಹಾರುದದ್ದುಲಂ ವಾ ಅಗ್ಗಿಮ್ಹಿ ಪಕ್ಖಿತ್ತಂ ಪತಿಲೀಯತಿ ಪತಿಕುಟತಿ ಪತಿವತ್ತತಿ, ನ ಸಮ್ಪಸಾರಿಯತಿ. ಏವಮೇವಂ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖುನೋ ಆಹಾರೇ ಪಟಿಕೂಲಸಞ್ಞಾಪರಿಚಿತೇನ ಚೇತಸಾ ಬಹುಲಂ ವಿಹರತೋ ರಸತಣ್ಹಾಯ ಚಿತ್ತಂ ಪತಿಲೀಯತಿ…ಪೇ… ಉಪೇಕ್ಖಾ ವಾ ಪಾಟಿಕುಲ್ಯತಾ ವಾ ಸಣ್ಠಾತಿ.

‘‘ಸಚೇ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖುನೋ ಆಹಾರೇ ಪಟಿಕೂಲಸಞ್ಞಾಪರಿಚಿತೇನ ಚೇತಸಾ ಬಹುಲಂ ವಿಹರತೋ ರಸತಣ್ಹಾಯ ಚಿತ್ತಂ ಅನುಸನ್ದಹತಿ ಅಪ್ಪಟಿಕುಲ್ಯತಾ ಸಣ್ಠಾತಿ; ವೇದಿತಬ್ಬಮೇತಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖುನಾ ‘ಅಭಾವಿತಾ ಮೇ ಆಹಾರೇ ಪಟಿಕೂಲಸಞ್ಞಾ, ನತ್ಥಿ ಮೇ ಪುಬ್ಬೇನಾಪರಂ ವಿಸೇಸೋ, ಅಪ್ಪತ್ತಂ ಮೇ ಭಾವನಾಬಲ’ನ್ತಿ. ಇತಿಹ ತತ್ಥ ಸಮ್ಪಜಾನೋ ಹೋತಿ. ಸಚೇ ಪನ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖುನೋ ಆಹಾರೇ ಪಟಿಕೂಲಸಞ್ಞಾಪರಿಚಿತೇನ ಚೇತಸಾ ಬಹುಲಂ ವಿಹರತೋ ರಸತಣ್ಹಾಯ ಚಿತ್ತಂ ಪತಿಲೀಯತಿ…ಪೇ… ಉಪೇಕ್ಖಾ ವಾ ಪಾಟಿಕುಲ್ಯತಾ ವಾ ಸಣ್ಠಾತಿ; ವೇದಿತಬ್ಬಮೇತಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖುನಾ ‘ಸುಭಾವಿತಾ ಮೇ ಆಹಾರೇ ಪಟಿಕೂಲಸಞ್ಞಾ, ಅತ್ಥಿ ಮೇ ಪುಬ್ಬೇನಾಪರಂ ವಿಸೇಸೋ, ಪತ್ತಂ ಮೇ ಭಾವನಾಬಲ’ನ್ತಿ. ಇತಿಹ ತತ್ಥ ಸಮ್ಪಜಾನೋ ಹೋತಿ. ‘ಆಹಾರೇ ಪಟಿಕೂಲಸಞ್ಞಾ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಾವಿತಾ ಬಹುಲೀಕತಾ ಮಹಪ್ಫಲಾ ಹೋತಿ ಮಹಾನಿಸಂಸಾ ಅಮತೋಗಧಾ ಅಮತಪರಿಯೋಸಾನಾ’ತಿ, ಇತಿ ಯಂ ತಂ ವುತ್ತಂ ಇದಮೇತಂ ಪಟಿಚ್ಚ ವುತ್ತಂ.

‘‘‘ಸಬ್ಬಲೋಕೇ ಅನಭಿರತಸಞ್ಞಾ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಾವಿತಾ ಬಹುಲೀಕತಾ ಮಹಪ್ಫಲಾ ಹೋತಿ ಮಹಾನಿಸಂಸಾ ಅಮತೋಗಧಾ ಅಮತಪರಿಯೋಸಾನಾ’ತಿ, ಇತಿ ಖೋ ಪನೇತಂ ವುತ್ತಂ. ಕಿಞ್ಚೇತಂ ಪಟಿಚ್ಚ ವುತ್ತಂ? ಸಬ್ಬಲೋಕೇ ಅನಭಿರತಸಞ್ಞಾಪರಿಚಿತೇನ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖುನೋ ಚೇತಸಾ ಬಹುಲಂ ವಿಹರತೋ ಲೋಕಚಿತ್ರೇಸು ಚಿತ್ತಂ ಪತಿಲೀಯತಿ…ಪೇ… ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ ಭಿಕ್ಖವೇ…ಪೇ… ಪತಿಲೀಯತಿ ಪತಿಕುಟತಿ ಪತಿವತ್ತತಿ, ನ ಸಮ್ಪಸಾರಿಯತಿ. ಏವಮೇವಂ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖುನೋ ಸಬ್ಬಲೋಕೇ ಅನಭಿರತಸಞ್ಞಾಪರಿಚಿತೇನ ಚೇತಸಾ ಬಹುಲಂ ವಿಹರತೋ ಲೋಕಚಿತ್ರೇಸು ಚಿತ್ತಂ ಪತಿಲೀಯತಿ ಪತಿಕುಟತಿ ಪತಿವತ್ತತಿ, ನ ಸಮ್ಪಸಾರಿಯತಿ ಉಪೇಕ್ಖಾ ವಾ ಪಾಟಿಕುಲ್ಯತಾ ವಾ ಸಣ್ಠಾತಿ.

‘‘ಸಚೇ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖುನೋ ಸಬ್ಬಲೋಕೇ ಅನಭಿರತಸಞ್ಞಾಪರಿಚಿತೇನ ಚೇತಸಾ ಬಹುಲಂ ವಿಹರತೋ ಲೋಕಚಿತ್ರೇಸು ಚಿತ್ತಂ ಅನುಸನ್ದಹತಿ ಅಪ್ಪಟಿಕುಲ್ಯತಾ ಸಣ್ಠಾತಿ; ವೇದಿತಬ್ಬಮೇತಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖುನಾ ‘ಅಭಾವಿತಾ ಮೇ ಸಬ್ಬಲೋಕೇ ಅನಭಿರತಸಞ್ಞಾ, ನತ್ಥಿ ಮೇ ಪುಬ್ಬೇನಾಪರಂ ವಿಸೇಸೋ, ಅಪ್ಪತ್ತಂ ಮೇ ಭಾವನಾಬಲ’ನ್ತಿ. ಇತಿಹ ತತ್ಥ ಸಮ್ಪಜಾನೋ ಹೋತಿ. ಸಚೇ ಪನ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖುನೋ ಸಬ್ಬಲೋಕೇ ಅನಭಿರತಸಞ್ಞಾಪರಿಚಿತೇನ ಚೇತಸಾ ಬಹುಲಂ ವಿಹರತೋ ಲೋಕಚಿತ್ರೇಸು ಚಿತ್ತಂ ಪತಿಲೀಯತಿ…ಪೇ… ಉಪೇಕ್ಖಾ ವಾ ಪಾಟಿಕುಲ್ಯತಾ ವಾ ಸಣ್ಠಾತಿ; ವೇದಿತಬ್ಬಮೇತಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖುನಾ ‘ಸುಭಾವಿತಾ ಮೇ ಸಬ್ಬಲೋಕೇ ಅನಭಿರತಸಞ್ಞಾ, ಅತ್ಥಿ ಮೇ ಪುಬ್ಬೇನಾಪರಂ ವಿಸೇಸೋ, ಪತ್ತಂ ಮೇ ಭಾವನಾಬಲ’ನ್ತಿ. ಇತಿಹ ತತ್ಥ ಸಮ್ಪಜಾನೋ ಹೋತಿ. ‘ಸಬ್ಬಲೋಕೇ ಅನಭಿರತಸಞ್ಞಾ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಾವಿತಾ ಬಹುಲೀಕತಾ ಮಹಪ್ಫಲಾ ಹೋತಿ ಮಹಾನಿಸಂಸಾ ಅಮತೋಗಧಾ ಅಮತಪರಿಯೋಸಾನಾ’ತಿ, ಇತಿ ಯಂ ತಂ ವುತ್ತಂ ಇದಮೇತಂ ಪಟಿಚ್ಚ ವುತ್ತಂ.

‘‘‘ಅನಿಚ್ಚಸಞ್ಞಾ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಾವಿತಾ ಬಹುಲೀಕತಾ ಮಹಪ್ಫಲಾ ಹೋತಿ ಮಹಾನಿಸಂಸಾ ಅಮತೋಗಧಾ ಅಮತಪರಿಯೋಸಾನಾ’ತಿ, ಇತಿ ಖೋ ಪನೇತಂ ವುತ್ತಂ. ಕಿಞ್ಚೇತಂ ಪಟಿಚ್ಚ ವುತ್ತಂ? ಅನಿಚ್ಚಸಞ್ಞಾಪರಿಚಿತೇನ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖುನೋ ಚೇತಸಾ ಬಹುಲಂ ವಿಹರತೋ ಲಾಭಸಕ್ಕಾರಸಿಲೋಕೇ ಚಿತ್ತಂ ಪತಿಲೀಯತಿ…ಪೇ… ಉಪೇಕ್ಖಾ ವಾ ಪಾಟಿಕುಲ್ಯತಾ ವಾ ಸಣ್ಠಾತಿ. ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಕುಕ್ಕುಟಪತ್ತಂ ವಾ ನ್ಹಾರುದದ್ದುಲಂ ವಾ ಅಗ್ಗಿಮ್ಹಿ ಪಕ್ಖಿತ್ತಂ ಪತಿಲೀಯತಿ ಪತಿಕುಟತಿ ಪತಿವತ್ತತಿ ನ ಸಮ್ಪಸಾರಿಯತಿ. ಏವಮೇವಂ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖುನೋ ಅನಿಚ್ಚಸಞ್ಞಾಪರಿಚಿತೇನ ಚೇತಸಾ ಬಹುಲಂ ವಿಹರತೋ ಲಾಭಸಕ್ಕಾರಸಿಲೋಕೇ ಚಿತ್ತಂ ಪತಿಲೀಯತಿ…ಪೇ… ಉಪೇಕ್ಖಾ ವಾ ಪಾಟಿಕುಲ್ಯತಾ ವಾ ಸಣ್ಠಾತಿ.

‘‘ಸಚೇ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖುನೋ ಅನಿಚ್ಚಸಞ್ಞಾಪರಿಚಿತೇನ ಚೇತಸಾ ಬಹುಲಂ ವಿಹರತೋ ಲಾಭಸಕ್ಕಾರಸಿಲೋಕೇ ಚಿತ್ತಂ ಅನುಸನ್ದಹತಿ ಅಪ್ಪಟಿಕುಲ್ಯತಾ ಸಣ್ಠಾತಿ; ವೇದಿತಬ್ಬಮೇತಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖುನಾ ‘ಅಭಾವಿತಾ ಮೇ ಅನಿಚ್ಚಸಞ್ಞಾ, ನತ್ಥಿ ಮೇ ಪುಬ್ಬೇನಾಪರಂ ವಿಸೇಸೋ, ಅಪ್ಪತ್ತಂ ಮೇ ಭಾವನಾಬಲ’ನ್ತಿ. ಇತಿಹ ತತ್ಥ ಸಮ್ಪಜಾನೋ ಹೋತಿ. ಸಚೇ ಪನ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖುನೋ ಅನಿಚ್ಚಸಞ್ಞಾಪರಿಚಿತೇನ ಚೇತಸಾ ಬಹುಲಂ ವಿಹರತೋ ಲಾಭಸಕ್ಕಾರಸಿಲೋಕೇ ಚಿತ್ತಂ ಪತಿಲೀಯತಿ ಪತಿಕುಟತಿ ಪತಿವತ್ತತಿ, ನ ಸಮ್ಪಸಾರಿಯತಿ ಉಪೇಕ್ಖಾ ವಾ ಪಾಟಿಕುಲ್ಯತಾ ವಾ ಸಣ್ಠಾತಿ; ವೇದಿತಬ್ಬಮೇತಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖುನಾ ‘ಸುಭಾವಿತಾ ಮೇ ಅನಿಚ್ಚಸಞ್ಞಾ, ಅತ್ಥಿ ಮೇ ಪುಬ್ಬೇನಾಪರಂ ವಿಸೇಸೋ, ಪತ್ತಂ ಮೇ ಭಾವನಾಬಲ’ನ್ತಿ. ಇತಿಹ ತತ್ಥ ಸಮ್ಪಜಾನೋ ಹೋತಿ. ‘ಅನಿಚ್ಚಸಞ್ಞಾ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಾವಿತಾ ಬಹುಲೀಕತಾ ಮಹಪ್ಫಲಾ ಹೋತಿ ಮಹಾನಿಸಂಸಾ ಅಮತೋಗಧಾ ಅಮತಪರಿಯೋಸಾನಾ’ತಿ, ಇತಿ ಯಂ ತಂ ವುತ್ತಂ ಇದಮೇತಂ ಪಟಿಚ್ಚ ವುತ್ತಂ.

‘‘‘ಅನಿಚ್ಚೇ ದುಕ್ಖಸಞ್ಞಾ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಾವಿತಾ ಬಹುಲೀಕತಾ ಮಹಪ್ಫಲಾ ಹೋತಿ ಮಹಾನಿಸಂಸಾ ಅಮತೋಗಧಾ ಅಮತಪರಿಯೋಸಾನಾ’ತಿ, ಇತಿ ಖೋ ಪನೇತಂ ವುತ್ತಂ. ಕಿಞ್ಚೇತಂ ಪಟಿಚ್ಚ ವುತ್ತಂ? ಅನಿಚ್ಚೇ ದುಕ್ಖಸಞ್ಞಾಪರಿಚಿತೇನ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖುನೋ ಚೇತಸಾ ಬಹುಲಂ ವಿಹರತೋ ಆಲಸ್ಯೇ ಕೋಸಜ್ಜೇ ವಿಸ್ಸಟ್ಠಿಯೇ ಪಮಾದೇ ಅನನುಯೋಗೇ ಅಪಚ್ಚವೇಕ್ಖಣಾಯ ತಿಬ್ಬಾ ಭಯಸಞ್ಞಾ ಪಚ್ಚುಪಟ್ಠಿತಾ ಹೋತಿ, ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಉಕ್ಖಿತ್ತಾಸಿಕೇ ವಧಕೇ.

‘‘ಸಚೇ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖುನೋ ಅನಿಚ್ಚೇ ದುಕ್ಖಸಞ್ಞಾಪರಿಚಿತೇನ ಚೇತಸಾ ಬಹುಲಂ ವಿಹರತೋ ಆಲಸ್ಯೇ ಕೋಸಜ್ಜೇ ವಿಸ್ಸಟ್ಠಿಯೇ ಪಮಾದೇ ಅನನುಯೋಗೇ ಅಪಚ್ಚವೇಕ್ಖಣಾಯ ತಿಬ್ಬಾ ಭಯಸಞ್ಞಾ, ನ ಪಚ್ಚುಪಟ್ಠಿತಾ ಹೋತಿ, ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಉಕ್ಖಿತ್ತಾಸಿಕೇ ವಧಕೇ. ವೇದಿತಬ್ಬಮೇತಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖುನಾ ‘ಅಭಾವಿತಾ ಮೇ ಅನಿಚ್ಚೇ ದುಕ್ಖಸಞ್ಞಾ, ನತ್ಥಿ ಮೇ ಪುಬ್ಬೇನಾಪರಂ ವಿಸೇಸೋ, ಅಪ್ಪತ್ತಂ ಮೇ ಭಾವನಾಬಲ’ನ್ತಿ. ಇತಿಹ ತತ್ಥ ಸಮ್ಪಜಾನೋ ಹೋತಿ. ಸಚೇ ಪನ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖುನೋ ಅನಿಚ್ಚೇ ದುಕ್ಖಸಞ್ಞಾಪರಿಚಿತೇನ ಚೇತಸಾ ಬಹುಲಂ ವಿಹರತೋ ಆಲಸ್ಯೇ ಕೋಸಜ್ಜೇ ವಿಸ್ಸಟ್ಠಿಯೇ ಪಮಾದೇ ಅನನುಯೋಗೇ ಅಪಚ್ಚವೇಕ್ಖಣಾಯ ತಿಬ್ಬಾ ಭಯಸಞ್ಞಾ ಪಚ್ಚುಪಟ್ಠಿತಾ ಹೋತಿ, ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಉಕ್ಖಿತ್ತಾಸಿಕೇ ವಧಕೇ. ವೇದಿತಬ್ಬಮೇತಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖುನಾ ‘ಸುಭಾವಿತಾ ಮೇ ಅನಿಚ್ಚೇ ದುಕ್ಖಸಞ್ಞಾ, ಅತ್ಥಿ ಮೇ ಪುಬ್ಬೇನಾಪರಂ ವಿಸೇಸೋ, ಪತ್ತಂ ಮೇ ಭಾವನಾಬಲ’ನ್ತಿ. ಇತಿಹ ತತ್ಥ ಸಮ್ಪಜಾನೋ ಹೋತಿ. ‘ಅನಿಚ್ಚೇ ದುಕ್ಖಸಞ್ಞಾ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಾವಿತಾ ಬಹುಲೀಕತಾ ಮಹಪ್ಫಲಾ ಹೋತಿ ಮಹಾನಿಸಂಸಾ ಅಮತೋಗಧಾ ಅಮತಪರಿಯೋಸಾನಾ’ತಿ, ಇತಿ ಯಂ ತಂ ವುತ್ತಂ ಇದಮೇತಂ ಪಟಿಚ್ಚ ವುತ್ತಂ.

‘‘‘ದುಕ್ಖೇ ಅನತ್ತಸಞ್ಞಾ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಾವಿತಾ ಬಹುಲೀಕತಾ ಮಹಪ್ಫಲಾ ಹೋತಿ ಮಹಾನಿಸಂಸಾ ಅಮತೋಗಧಾ ಅಮತಪರಿಯೋಸಾನಾ’ತಿ, ಇತಿ ಖೋ ಪನೇತಂ ವುತ್ತಂ. ಕಿಞ್ಚೇತಂ ಪಟಿಚ್ಚ ವುತ್ತಂ? ದುಕ್ಖೇ ಅನತ್ತಸಞ್ಞಾಪರಿಚಿತೇನ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖುನೋ ಚೇತಸಾ ಬಹುಲಂ ವಿಹರತೋ ಇಮಸ್ಮಿಞ್ಚ ಸವಿಞ್ಞಾಣಕೇ ಕಾಯೇ ಬಹಿದ್ಧಾ ಚ ಸಬ್ಬನಿಮಿತ್ತೇಸು ಅಹಙ್ಕಾರಮಮಙ್ಕಾರಮಾನಾಪಗತಂ ಮಾನಸಂ ಹೋತಿ ವಿಧಾಸಮತಿಕ್ಕನ್ತಂ ಸನ್ತಂ ಸುವಿಮುತ್ತಂ.

‘‘ಸಚೇ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖುನೋ ದುಕ್ಖೇ ಅನತ್ತಸಞ್ಞಾಪರಿಚಿತೇನ ಚೇತಸಾ ಬಹುಲಂ ವಿಹರತೋ ಇಮಸ್ಮಿಞ್ಚ ಸವಿಞ್ಞಾಣಕೇ ಕಾಯೇ ಬಹಿದ್ಧಾ ಚ ಸಬ್ಬನಿಮಿತ್ತೇಸು ನ ಅಹಙ್ಕಾರಮಮಙ್ಕಾರಮಾನಾಪಗತಂ ಮಾನಸಂ ಹೋತಿ ವಿಧಾಸಮತಿಕ್ಕನ್ತಂ ಸನ್ತಂ ಸುವಿಮುತ್ತಂ. ವೇದಿತಬ್ಬಮೇತಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖುನಾ ‘ಅಭಾವಿತಾ ಮೇ ದುಕ್ಖೇ ಅನತ್ತಸಞ್ಞಾ, ನತ್ಥಿ ಮೇ ಪುಬ್ಬೇನಾಪರಂ ವಿಸೇಸೋ, ಅಪ್ಪತ್ತಂ ಮೇ ಭಾವನಾಬಲ’ನ್ತಿ. ಇತಿಹ ತತ್ಥ ಸಮ್ಪಜಾನೋ ಹೋತಿ.

‘‘ಸಚೇ ಪನ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖುನೋ ದುಕ್ಖೇ ಅನತ್ತಸಞ್ಞಾಪರಿಚಿತೇನ ಚೇತಸಾ ಬಹುಲಂ ವಿಹರತೋ ಇಮಸ್ಮಿಞ್ಚ ಸವಿಞ್ಞಾಣಕೇ ಕಾಯೇ ಬಹಿದ್ಧಾ ಚ ಸಬ್ಬನಿಮಿತ್ತೇಸು ಅಹಙ್ಕಾರಮಮಙ್ಕಾರಮಾನಾಪಗತಂ ಮಾನಸಂ ಹೋತಿ ವಿಧಾಸಮತಿಕ್ಕನ್ತಂ ಸನ್ತಂ ಸುವಿಮುತ್ತಂ. ವೇದಿತಬ್ಬಮೇತಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖುನಾ ‘ಸುಭಾವಿತಾ ಮೇ ದುಕ್ಖೇ ಅನತ್ತಸಞ್ಞಾ, ಅತ್ಥಿ ಮೇ ಪುಬ್ಬೇನಾಪರಂ ವಿಸೇಸೋ, ಪತ್ತಂ ಮೇ ಭಾವನಾಬಲ’ನ್ತಿ. ಇತಿಹ ತತ್ಥ ಸಮ್ಪಜಾನೋ ಹೋತಿ. ‘ದುಕ್ಖೇ ಅನತ್ತಸಞ್ಞಾ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಾವಿತಾ ಬಹುಲೀಕತಾ ಮಹಪ್ಫಲಾ ಹೋತಿ ಮಹಾನಿಸಂಸಾ ಅಮತೋಗಧಾ ಅಮತಪರಿಯೋಸಾನಾ’ತಿ, ಇತಿ ಯಂ ತಂ ವುತ್ತಂ ಇದಮೇತಂ ಪಟಿಚ್ಚ ವುತ್ತಂ.

‘‘ಇಮಾ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸತ್ತ ಸಞ್ಞಾ ಭಾವಿತಾ ಬಹುಲೀಕತಾ ಮಹಪ್ಫಲಾ ಹೋನ್ತಿ ಮಹಾನಿಸಂಸಾ ಅಮತೋಗಧಾ ಅಮತಪರಿಯೋಸಾನಾ’’ತಿ. ಛಟ್ಠಂ.

೭. ಮೇಥುನಸುತ್ತಂ

೫೦. ಅಥ ಖೋ ಜಾಣುಸ್ಸೋಣಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ ಯೇನ ಭಗವಾ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿ; ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಭಗವತಾ ಸದ್ಧಿಂ ಸಮ್ಮೋದಿ. ಸಮ್ಮೋದನೀಯಂ ಕಥಂ ಸಾರಣೀಯಂ ವೀತಿಸಾರೇತ್ವಾ ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸೀದಿ. ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸಿನ್ನೋ ಖೋ ಜಾಣುಸ್ಸೋಣಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ ಭಗವನ್ತಂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಭವಮ್ಪಿ ನೋ ಗೋತಮೋ ಬ್ರಹ್ಮಚಾರೀ ಪಟಿಜಾನಾತೀ’’ತಿ? ‘‘ಯಞ್ಹಿ ತಂ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣ, ಸಮ್ಮಾ ವದಮಾನೋ ವದೇಯ್ಯ – ‘ಅಖಣ್ಡಂ ಅಚ್ಛಿದ್ದಂ ಅಸಬಲಂ ಅಕಮ್ಮಾಸಂ ಪರಿಪುಣ್ಣಂ ಪರಿಸುದ್ಧಂ ಬ್ರಹ್ಮಚರಿಯಂ ಚರತೀ’ತಿ, ಮಮೇವ ತಂ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣ, ಸಮ್ಮಾ ವದಮಾನೋ ವದೇಯ್ಯ – ‘ಅಹಞ್ಹಿ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣ, ಅಖಣ್ಡಂ ಅಚ್ಛಿದ್ದಂ ಅಸಬಲಂ ಅಕಮ್ಮಾಸಂ ಪರಿಪುಣ್ಣಂ ಪರಿಸುದ್ಧಂ ಬ್ರಹ್ಮಚರಿಯಂ ಚರಾಮೀ’’’ತಿ. ‘‘ಕಿಂ ಪನ, ಭೋ ಗೋತಮ, ಬ್ರಹ್ಮಚರಿಯಸ್ಸ ಖಣ್ಡಮ್ಪಿ ಛಿದ್ದಮ್ಪಿ ಸಬಲಮ್ಪಿ ಕಮ್ಮಾಸಮ್ಪೀ’’ತಿ?

‘‘ಇಧ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣ, ಏಕಚ್ಚೋ ಸಮಣೋ ವಾ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ ವಾ ಸಮ್ಮಾ ಬ್ರಹ್ಮಚಾರೀ ಪಟಿಜಾನಮಾನೋ ನ ಹೇವ ಖೋ ಮಾತುಗಾಮೇನ ಸದ್ಧಿಂ ದ್ವಯಂದ್ವಯಸಮಾಪತ್ತಿಂ ಸಮಾಪಜ್ಜತಿ; ಅಪಿ ಚ ಖೋ ಮಾತುಗಾಮಸ್ಸ ಉಚ್ಛಾದನಪರಿಮದ್ದನನ್ಹಾಪನಸಮ್ಬಾಹನಂ ಸಾದಿಯತಿ. ಸೋ ತಂ ಅಸ್ಸಾದೇತಿ [ಸೋ ತದಸ್ಸಾದೇತಿ (ಸೀ.)], ತಂ ನಿಕಾಮೇತಿ, ತೇನ ಚ ವಿತ್ತಿಂ ಆಪಜ್ಜತಿ. ಇದಮ್ಪಿ ಖೋ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣ, ಬ್ರಹ್ಮಚರಿಯಸ್ಸ ಖಣ್ಡಮ್ಪಿ ಛಿದ್ದಮ್ಪಿ ಸಬಲಮ್ಪಿ ಕಮ್ಮಾಸಮ್ಪಿ. ಅಯಂ ವುಚ್ಚತಿ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣ, ಅಪರಿಸುದ್ಧಂ ಬ್ರಹ್ಮಚರಿಯಂ ಚರತಿ, ಸಂಯುತ್ತೋ ಮೇಥುನೇನ ಸಂಯೋಗೇನ ನ ಪರಿಮುಚ್ಚತಿ ಜಾತಿಯಾ ಜರಾಯ ಮರಣೇನ [ಜರಾಮರಣೇನ (ಸೀ. ಸ್ಯಾ.)] ಸೋಕೇಹಿ ಪರಿದೇವೇಹಿ ದುಕ್ಖೇಹಿ ದೋಮನಸ್ಸೇಹಿ ಉಪಾಯಾಸೇಹಿ, ನ ಪರಿಮುಚ್ಚತಿ ದುಕ್ಖಸ್ಮಾತಿ ವದಾಮಿ.

‘‘ಪುನ ಚಪರಂ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣ, ಇಧೇಕಚ್ಚೋ ಸಮಣೋ ವಾ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ ವಾ ಸಮ್ಮಾ ಬ್ರಹ್ಮಚಾರೀ ಪಟಿಜಾನಮಾನೋ ನ ಹೇವ ಖೋ ಮಾತುಗಾಮೇನ ಸದ್ಧಿಂ ದ್ವಯಂದ್ವಯಸಮಾಪತ್ತಿಂ ಸಮಾಪಜ್ಜತಿ, ನಪಿ ಮಾತುಗಾಮಸ್ಸ ಉಚ್ಛಾದನಪರಿಮದ್ದನನ್ಹಾಪನಸಮ್ಬಾಹನಂ ಸಾದಿಯತಿ; ಅಪಿ ಚ ಖೋ ಮಾತುಗಾಮೇನ ಸದ್ಧಿಂ ಸಞ್ಜಗ್ಘತಿ ಸಂಕೀಳತಿ ಸಂಕೇಲಾಯತಿ…ಪೇ… ನಪಿ ಮಾತುಗಾಮೇನ ಸದ್ಧಿಂ ಸಞ್ಜಗ್ಘತಿ ಸಂಕೀಳತಿ ಸಂಕೇಲಾಯತಿ; ಅಪಿ ಚ ಖೋ ಮಾತುಗಾಮಸ್ಸ ಚಕ್ಖುನಾ ಚಕ್ಖುಂ ಉಪನಿಜ್ಝಾಯತಿ ಪೇಕ್ಖತಿ…ಪೇ… ನಪಿ ಮಾತುಗಾಮಸ್ಸ ಚಕ್ಖುನಾ ಚಕ್ಖುಂ ಉಪನಿಜ್ಝಾಯತಿ ಪೇಕ್ಖತಿ; ಅಪಿ ಚ ಖೋ ಮಾತುಗಾಮಸ್ಸ ಸದ್ದಂ ಸುಣಾತಿ ತಿರೋಕುಟ್ಟಂ ವಾ ತಿರೋಪಾಕಾರಂ ವಾ ಹಸನ್ತಿಯಾ ವಾ ಭಣನ್ತಿಯಾ ವಾ ಗಾಯನ್ತಿಯಾ ವಾ ರೋದನ್ತಿಯಾ ವಾ…ಪೇ… ನಪಿ ಮಾತುಗಾಮಸ್ಸ ಸದ್ದಂ ಸುಣಾತಿ ತಿರೋಕುಟ್ಟಂ ವಾ ತಿರೋಪಾಕಾರಂ ವಾ ಹಸನ್ತಿಯಾ ವಾ ಭಣನ್ತಿಯಾ ವಾ ಗಾಯನ್ತಿಯಾ ವಾ ರೋದನ್ತಿಯಾ ವಾ; ಅಪಿ ಚ ಖೋ ಯಾನಿಸ್ಸ ತಾನಿ ಪುಬ್ಬೇ ಮಾತುಗಾಮೇನ ಸದ್ಧಿಂ ಹಸಿತಲಪಿತಕೀಳಿತಾನಿ ತಾನಿ ಅನುಸ್ಸರತಿ…ಪೇ… ನಪಿ ಯಾನಿಸ್ಸ ತಾನಿ ಪುಬ್ಬೇ ಮಾತುಗಾಮೇನ ಸದ್ಧಿಂ ಹಸಿತಲಪಿತಕೀಳಿತಾನಿ ತಾನಿ ಅನುಸ್ಸರತಿ; ಅಪಿ ಚ ಖೋ ಪಸ್ಸತಿ ಗಹಪತಿಂ ವಾ ಗಹಪತಿಪುತ್ತಂ ವಾ ಪಞ್ಚಹಿ ಕಾಮಗುಣೇಹಿ ಸಮಪ್ಪಿತಂ ಸಮಙ್ಗೀಭೂತಂ ಪರಿಚಾರಯಮಾನಂ…ಪೇ… ನಪಿ ಪಸ್ಸತಿ ಗಹಪತಿಂ ವಾ ಗಹಪತಿಪುತ್ತಂ ವಾ ಪಞ್ಚಹಿ ಕಾಮಗುಣೇಹಿ ಸಮಪ್ಪಿತಂ ಸಮಙ್ಗೀಭೂತಂ ಪರಿಚಾರಯಮಾನಂ; ಅಪಿ ಚ ಖೋ ಅಞ್ಞತರಂ ದೇವನಿಕಾಯಂ ಪಣಿಧಾಯ ಬ್ರಹ್ಮಚರಿಯಂ ಚರತಿ ಇಮಿನಾಹಂ ಸೀಲೇನ ವಾ ವತೇನ ವಾ ತಪೇನ ವಾ ಬ್ರಹ್ಮಚರಿಯೇನ ವಾ ದೇವೋ ವಾ ಭವಿಸ್ಸಾಮಿ ದೇವಞ್ಞತರೋ ವಾತಿ. ಸೋ ತಂ ಅಸ್ಸಾದೇತಿ, ತಂ ನಿಕಾಮೇತಿ, ತೇನ ಚ ವಿತ್ತಿಂ ಆಪಜ್ಜತಿ. ಇದಮ್ಪಿ ಖೋ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣ, ಬ್ರಹ್ಮಚರಿಯಸ್ಸ ಖಣ್ಡಮ್ಪಿ ಛಿದ್ದಮ್ಪಿ ಸಬಲಮ್ಪಿ ಕಮ್ಮಾಸಮ್ಪಿ. ಅಯಂ ವುಚ್ಚತಿ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣ, ಅಪರಿಸುದ್ಧಂ ಬ್ರಹ್ಮಚರಿಯಂ ಚರತಿ ಸಂಯುತ್ತೋ ಮೇಥುನೇನ ಸಂಯೋಗೇನ, ನ ಪರಿಮುಚ್ಚತಿ ಜಾತಿಯಾ ಜರಾಯ ಮರಣೇನ ಸೋಕೇಹಿ ಪರಿದೇವೇಹಿ ದುಕ್ಖೇಹಿ ದೋಮನಸ್ಸೇಹಿ ಉಪಾಯಾಸೇಹಿ, ನ ಪರಿಮುಚ್ಚತಿ ದುಕ್ಖಸ್ಮಾತಿ ವದಾಮಿ.

‘‘ಯಾವಕೀವಞ್ಚಾಹಂ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣ, ಇಮೇಸಂ ಸತ್ತನ್ನಂ ಮೇಥುನಸಂಯೋಗಾನಂ ಅಞ್ಞತರಞ್ಞತರಮೇಥುನಸಂಯೋಗಂ [ಅಞ್ಞತರಂ ಮೇಥುನಸಂಯೋಗಂ (ಸೀ. ಸ್ಯಾ.)] ಅತ್ತನಿ ಅಪ್ಪಹೀನಂ ಸಮನುಪಸ್ಸಿಂ, ನೇವ ತಾವಾಹಂ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣ, ಸದೇವಕೇ ಲೋಕೇ ಸಮಾರಕೇ ಸಬ್ರಹ್ಮಕೇ ಸಸ್ಸಮಣಬ್ರಾಹ್ಮಣಿಯಾ ಪಜಾಯ ಸದೇವಮನುಸ್ಸಾಯ ಅನುತ್ತರಂ ಸಮ್ಮಾಸಮ್ಬೋಧಿಂ ಅಭಿಸಮ್ಬುದ್ಧೋತಿ ಪಚ್ಚಞ್ಞಾಸಿಂ [ಅಭಿಸಮ್ಬುದ್ಧೋ ಪಚ್ಚಞ್ಞಾಸಿಂ (ಸೀ. ಸ್ಯಾ.)].

‘‘ಯತೋ ಚ ಖೋಹಂ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣ, ಇಮೇಸಂ ಸತ್ತನ್ನಂ ಮೇಥುನಸಂಯೋಗಾನಂ ಅಞ್ಞತರಞ್ಞತರಮೇಥುನಸಂಯೋಗಂ ಅತ್ತನಿ ಅಪ್ಪಹೀನಂ ನ ಸಮನುಪಸ್ಸಿಂ, ಅಥಾಹಂ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣ, ಸದೇವಕೇ ಲೋಕೇ ಸಮಾರಕೇ ಸಬ್ರಹ್ಮಕೇ ಸಸ್ಸಮಣಬ್ರಾಹ್ಮಣಿಯಾ ಪಜಾಯ ಸದೇವಮನುಸ್ಸಾಯ ಅನುತ್ತರಂ ಸಮ್ಮಾಸಮ್ಬೋಧಿಂ ಅಭಿಸಮ್ಬುದ್ಧೋತಿ ಪಚ್ಚಞ್ಞಾಸಿಂ. ‘ಞಾಣಞ್ಚ ಪನ ಮೇ ದಸ್ಸನಂ ಉದಪಾದಿ, ಅಕುಪ್ಪಾ ಮೇ ವಿಮುತ್ತಿ [ಚೇತೋವಿಮುತ್ತಿ (ಸೀ. ಕ.)], ಅಯಮನ್ತಿಮಾ ಜಾತಿ, ನತ್ಥಿ ದಾನಿ ಪುನಬ್ಭವೋ’’’ತಿ.

ಏವಂ ವುತ್ತೇ ಜಾಣುಸ್ಸೋಣಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ ಭಗವನ್ತಂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಅಭಿಕ್ಕನ್ತಂ, ಭೋ ಗೋತಮ; ಅಭಿಕ್ಕನ್ತಂ, ಭೋ ಗೋತಮ…ಪೇ… ಉಪಾಸಕಂ ಮಂ ಭವಂ ಗೋತಮೋ ಧಾರೇತು ಅಜ್ಜತಗ್ಗೇ ಪಾಣುಪೇತಂ ಸರಣಂ ಗತ’’ನ್ತಿ. ಸತ್ತಮಂ.

೮. ಸಂಯೋಗಸುತ್ತಂ

೫೧. ‘‘ಸಂಯೋಗವಿಸಂಯೋಗಂ ವೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಧಮ್ಮಪರಿಯಾಯಂ ದೇಸೇಸ್ಸಾಮಿ. ತಂ ಸುಣಾಥ…ಪೇ… ಕತಮೋ ಚ ಸೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸಂಯೋಗೋ ವಿಸಂಯೋಗೋ ಧಮ್ಮಪರಿಯಾಯೋ?

‘‘ಇತ್ಥೀ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅಜ್ಝತ್ತಂ ಇತ್ಥಿನ್ದ್ರಿಯಂ ಮನಸಿ ಕರೋತಿ – ಇತ್ಥಿಕುತ್ತಂ ಇತ್ಥಾಕಪ್ಪಂ ಇತ್ಥಿವಿಧಂ ಇತ್ಥಿಚ್ಛನ್ದಂ ಇತ್ಥಿಸ್ಸರಂ ಇತ್ಥಾಲಙ್ಕಾರಂ. ಸಾ ತತ್ಥ ರಜ್ಜತಿ ತತ್ರಾಭಿರಮತಿ. ಸಾ ತತ್ಥ ರತ್ತಾ ತತ್ರಾಭಿರತಾ ಬಹಿದ್ಧಾ ಪುರಿಸಿನ್ದ್ರಿಯಂ ಮನಸಿ ಕರೋತಿ – ಪುರಿಸಕುತ್ತಂ ಪುರಿಸಾಕಪ್ಪಂ ಪುರಿಸವಿಧಂ ಪುರಿಸಚ್ಛನ್ದಂ ಪುರಿಸಸ್ಸರಂ ಪುರಿಸಾಲಙ್ಕಾರಂ. ಸಾ ತತ್ಥ ರಜ್ಜತಿ ತತ್ರಾಭಿರಮತಿ. ಸಾ ತತ್ಥ ರತ್ತಾ ತತ್ರಾಭಿರತಾ ಬಹಿದ್ಧಾ ಸಂಯೋಗಂ ಆಕಙ್ಖತಿ. ಯಞ್ಚಸ್ಸಾ ಸಂಯೋಗಪಚ್ಚಯಾ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ ಸುಖಂ ಸೋಮನಸ್ಸಂ ತಞ್ಚ ಆಕಙ್ಖತಿ. ಇತ್ಥತ್ತೇ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅಭಿರತಾ ಸತ್ತಾ ಪುರಿಸೇಸು ಸಂಯೋಗಂ ಗತಾ. ಏವಂ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಇತ್ಥೀ ಇತ್ಥತ್ತಂ ನಾತಿವತ್ತತಿ.

‘‘ಪುರಿಸೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅಜ್ಝತ್ತಂ ಪುರಿಸಿನ್ದ್ರಿಯಂ ಮನಸಿ ಕರೋತಿ – ಪುರಿಸಕುತ್ತಂ ಪುರಿಸಾಕಪ್ಪಂ ಪುರಿಸವಿಧಂ ಪುರಿಸಚ್ಛನ್ದಂ ಪುರಿಸಸ್ಸರಂ ಪುರಿಸಾಲಙ್ಕಾರಂ. ಸೋ ತತ್ಥ ರಜ್ಜತಿ ತತ್ರಾಭಿರಮತಿ. ಸೋ ತತ್ಥ ರತ್ತೋ ತತ್ರಾಭಿರತೋ ಬಹಿದ್ಧಾ ಇತ್ಥಿನ್ದ್ರಿಯಂ ಮನಸಿ ಕರೋತಿ – ಇತ್ಥಿಕುತ್ತಂ ಇತ್ಥಾಕಪ್ಪಂ ಇತ್ಥಿವಿಧಂ ಇತ್ಥಿಚ್ಛನ್ದಂ ಇತ್ಥಿಸ್ಸರಂ ಇತ್ಥಾಲಙ್ಕಾರಂ. ಸೋ ತತ್ಥ ರಜ್ಜತಿ ತತ್ರಾಭಿರಮತಿ. ಸೋ ತತ್ಥ ರತ್ತೋ ತತ್ರಾಭಿರತೋ ಬಹಿದ್ಧಾ ಸಂಯೋಗಂ ಆಕಙ್ಖತಿ. ಯಞ್ಚಸ್ಸ ಸಂಯೋಗಪಚ್ಚಯಾ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ ಸುಖಂ ಸೋಮನಸ್ಸಂ ತಞ್ಚ ಆಕಙ್ಖತಿ. ಪುರಿಸತ್ತೇ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅಭಿರತಾ ಸತ್ತಾ ಇತ್ಥೀಸು ಸಂಯೋಗಂ ಗತಾ. ಏವಂ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಪುರಿಸೋ ಪುರಿಸತ್ತಂ ನಾತಿವತ್ತತಿ. ಏವಂ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸಂಯೋಗೋ ಹೋತಿ.

‘‘ಕಥಞ್ಚ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ವಿಸಂಯೋಗೋ ಹೋತಿ? ಇತ್ಥೀ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅಜ್ಝತ್ತಂ ಇತ್ಥಿನ್ದ್ರಿಯಂ ನ ಮನಸಿ ಕರೋತಿ – ಇತ್ಥಿಕುತ್ತಂ ಇತ್ಥಾಕಪ್ಪಂ ಇತ್ಥಿವಿಧಂ ಇತ್ಥಿಚ್ಛನ್ದಂ ಇತ್ಥಿಸ್ಸರಂ ಇತ್ಥಾಲಙ್ಕಾರಂ. ಸಾ ತತ್ಥ ನ ರಜ್ಜತಿ, ಸಾ ತತ್ರ ನಾಭಿರಮತಿ. ಸಾ ತತ್ಥ ಅರತ್ತಾ ತತ್ರ ಅನಭಿರತಾ ಬಹಿದ್ಧಾ ಪುರಿಸಿನ್ದ್ರಿಯಂ ನ ಮನಸಿ ಕರೋತಿ – ಪುರಿಸಕುತ್ತಂ ಪುರಿಸಾಕಪ್ಪಂ ಪುರಿಸವಿಧಂ ಪುರಿಸಚ್ಛನ್ದಂ ಪುರಿಸಸ್ಸರಂ ಪುರಿಸಾಲಙ್ಕಾರಂ. ಸಾ ತತ್ಥ ನ ರಜ್ಜತಿ, ತತ್ರ ನಾಭಿರಮತಿ. ಸಾ ತತ್ಥ ಅರತ್ತಾ ತತ್ರ ಅನಭಿರತಾ ಬಹಿದ್ಧಾ ಸಂಯೋಗಂ ನಾಕಙ್ಖತಿ. ಯಞ್ಚಸ್ಸಾ ಸಂಯೋಗಪಚ್ಚಯಾ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ ಸುಖಂ ಸೋಮನಸ್ಸಂ ತಞ್ಚ ನಾಕಙ್ಖತಿ. ಇತ್ಥತ್ತೇ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅನಭಿರತಾ ಸತ್ತಾ ಪುರಿಸೇಸು ವಿಸಂಯೋಗಂ ಗತಾ. ಏವಂ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಇತ್ಥೀ ಇತ್ಥತ್ತಂ ಅತಿವತ್ತತಿ.

‘‘ಪುರಿಸೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅಜ್ಝತ್ತಂ ಪುರಿಸಿನ್ದ್ರಿಯಂ ನ ಮನಸಿ ಕರೋತಿ – ಪುರಿಸಕುತ್ತಂ ಪುರಿಸಾಕಪ್ಪಂ ಪುರಿಸವಿಧಂ ಪುರಿಸಚ್ಛನ್ದಂ ಪುರಿಸಸ್ಸರಂ ಪುರಿಸಾಲಙ್ಕಾರಂ. ಸೋ ತತ್ಥ ನ ರಜ್ಜತಿ, ಸೋ ತತ್ರ ನಾಭಿರಮತಿ. ಸೋ ತತ್ಥ ಅರತ್ತೋ ತತ್ರ ಅನಭಿರತೋ ಬಹಿದ್ಧಾ ಇತ್ಥಿನ್ದ್ರಿಯಂ ನ ಮನಸಿ ಕರೋತಿ – ಇತ್ಥಿಕುತ್ತಂ ಇತ್ಥಾಕಪ್ಪಂ ಇತ್ಥಿವಿಧಂ ಇತ್ಥಿಚ್ಛನ್ದಂ ಇತ್ಥಿಸ್ಸರಂ ಇತ್ಥಾಲಙ್ಕಾರಂ. ಸೋ ತತ್ಥ ನ ರಜ್ಜತಿ, ತತ್ರ ನಾಭಿರಮತಿ. ಸೋ ತತ್ಥ ಅರತ್ತೋ ತತ್ರ ಅನಭಿರತೋ ಬಹಿದ್ಧಾ ಸಂಯೋಗಂ ನಾಕಙ್ಖತಿ. ಯಞ್ಚಸ್ಸ ಸಂಯೋಗಪಚ್ಚಯಾ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ ಸುಖಂ ಸೋಮನಸ್ಸಂ ತಞ್ಚ ನಾಕಙ್ಖತಿ. ಪುರಿಸತ್ತೇ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅನಭಿರತಾ ಸತ್ತಾ ಇತ್ಥೀಸು ವಿಸಂಯೋಗಂ ಗತಾ. ಏವಂ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಪುರಿಸೋ ಪುರಿಸತ್ತಂ ಅತಿವತ್ತತಿ. ಏವಂ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ವಿಸಂಯೋಗೋ ಹೋತಿ. ಅಯಂ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸಂಯೋಗೋ ವಿಸಂಯೋಗೋ ಧಮ್ಮಪರಿಯಾಯೋ’’ತಿ. ಅಟ್ಠಮಂ.

೯. ದಾನಮಹಪ್ಫಲಸುತ್ತಂ

೫೨. ಏಕಂ ಸಮಯಂ ಭಗವಾ ಚಮ್ಪಾಯಂ ವಿಹರತಿ ಗಗ್ಗರಾಯ ಪೋಕ್ಖರಣಿಯಾ ತೀರೇ. ಅಥ ಖೋ ಸಮ್ಬಹುಲಾ ಚಮ್ಪೇಯ್ಯಕಾ ಉಪಾಸಕಾ ಯೇನ ಆಯಸ್ಮಾ ಸಾರಿಪುತ್ತೋ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿಂಸು; ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಆಯಸ್ಮನ್ತಂ ಸಾರಿಪುತ್ತಂ ಅಭಿವಾದೇತ್ವಾ ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸೀದಿಂಸು. ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸಿನ್ನಾ ಖೋ ಚಮ್ಪೇಯ್ಯಕಾ ಉಪಾಸಕಾ ಆಯಸ್ಮನ್ತಂ ಸಾರಿಪುತ್ತಂ ಏತದವೋಚುಂ – ‘‘ಚಿರಸ್ಸುತಾ ನೋ, ಭನ್ತೇ [ಭನ್ತೇ ಸಾರಿಪುತ್ತ (ಸೀ.)], ಭಗವತೋ ಸಮ್ಮುಖಾ ಧಮ್ಮೀಕಥಾ. ಸಾಧು ಮಯಂ, ಭನ್ತೇ, ಲಭೇಯ್ಯಾಮ ಭಗವತೋ ಸಮ್ಮುಖಾ ಧಮ್ಮಿಂ ಕಥಂ [ಭಗವತೋ ಸನ್ತಿಕಾ ಧಮ್ಮಿಂ ಕಥಂ (ಸೀ.), ಭಗವತೋ ಧಮ್ಮಿಂ ಕಥಂ (ಸ್ಯಾ.)] ಸವನಾಯಾ’’ತಿ. ‘‘ತೇನಹಾವುಸೋ, ತದಹುಪೋಸಥೇ ಆಗಚ್ಛೇಯ್ಯಾಥ, ಅಪ್ಪೇವ ನಾಮ ಲಭೇಯ್ಯಾಥ ಭಗವತೋ ಸಮ್ಮುಖಾ [ಭಗವತೋ ಸನ್ತಿಕೇ (ಸ್ಯಾ.)] ಧಮ್ಮಿಂ ಕಥಂ ಸವನಾಯಾ’’ತಿ. ‘‘ಏವಂ, ಭನ್ತೇ’’ತಿ ಖೋ ಚಮ್ಪೇಯ್ಯಕಾ ಉಪಾಸಕಾ ಆಯಸ್ಮತೋ ಸಾರಿಪುತ್ತಸ್ಸ ಪಟಿಸ್ಸುತ್ವಾ ಉಟ್ಠಾಯಾಸನಾ ಆಯಸ್ಮನ್ತಂ ಸಾರಿಪುತ್ತಂ ಅಭಿವಾದೇತ್ವಾ ಪದಕ್ಖಿಣಂ ಕತ್ವಾ ಪಕ್ಕಮಿಂಸು.

ಅಥ ಖೋ ಚಮ್ಪೇಯ್ಯಕಾ ಉಪಾಸಕಾ ತದಹುಪೋಸಥೇ ಯೇನಾಯಸ್ಮಾ ಸಾರಿಪುತ್ತೋ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿಂಸು; ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಆಯಸ್ಮನ್ತಂ ಸಾರಿಪುತ್ತಂ ಅಭಿವಾದೇತ್ವಾ ಏಕಮನ್ತಂ ಅಟ್ಠಂಸು. ಅಥ ಖೋ ಆಯಸ್ಮಾ ಸಾರಿಪುತ್ತೋ ತೇಹಿ ಚಮ್ಪೇಯ್ಯಕೇಹಿ ಉಪಾಸಕೇಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಯೇನ ಭಗವಾ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿ; ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಭಗವನ್ತಂ ಅಭಿವಾದೇತ್ವಾ ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸೀದಿ. ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸಿನ್ನೋ ಖೋ ಆಯಸ್ಮಾ ಸಾರಿಪುತ್ತೋ ಭಗವನ್ತಂ ಏತದವೋಚ –

‘‘ಸಿಯಾ ನು ಖೋ, ಭನ್ತೇ, ಇಧೇಕಚ್ಚಸ್ಸ ತಾದಿಸಂಯೇವ ದಾನಂ ದಿನ್ನಂ ನ ಮಹಪ್ಫಲಂ ಹೋತಿ ನ ಮಹಾನಿಸಂಸಂ; ಸಿಯಾ ಪನ, ಭನ್ತೇ, ಇಧೇಕಚ್ಚಸ್ಸ ತಾದಿಸಂಯೇವ ದಾನಂ ದಿನ್ನಂ ಮಹಪ್ಫಲಂ ಹೋತಿ ಮಹಾನಿಸಂಸ’’ನ್ತಿ? ‘‘ಸಿಯಾ, ಸಾರಿಪುತ್ತ, ಇಧೇಕಚ್ಚಸ್ಸ ತಾದಿಸಂಯೇವ ದಾನಂ ದಿನ್ನಂ ನ ಮಹಪ್ಫಲಂ ಹೋತಿ ನ ಮಹಾನಿಸಂಸಂ; ಸಿಯಾ ಪನ, ಸಾರಿಪುತ್ತ, ಇಧೇಕಚ್ಚಸ್ಸ ತಾದಿಸಂಯೇವ ದಾನಂ ದಿನ್ನಂ ಮಹಪ್ಫಲಂ ಹೋತಿ ಮಹಾನಿಸಂಸ’’ನ್ತಿ. ‘‘ಕೋ ನು ಖೋ, ಭನ್ತೇ, ಹೇತು ಕೋ ಪಚ್ಚಯೋ ಯೇನ ಮಿಧೇಕಚ್ಚಸ್ಸ ತಾದಿಸಂಯೇವ ದಾನಂ ದಿನ್ನಂ ನ ಮಹಪ್ಫಲಂ ಹೋತಿ ನ ಮಹಾನಿಸಂಸಂ; ಕೋ ನು ಖೋ, ಭನ್ತೇ, ಹೇತು ಕೋ ಪಚ್ಚಯೋ ಯೇನ ಮಿಧೇಕಚ್ಚಸ್ಸ ತಾದಿಸಂಯೇವ ದಾನಂ ದಿನ್ನಂ ಮಹಪ್ಫಲಂ ಹೋತಿ ಮಹಾನಿಸಂಸ’’ನ್ತಿ?

‘‘ಇಧ, ಸಾರಿಪುತ್ತ, ಏಕಚ್ಚೋ ಸಾಪೇಖೋ [ಸಾಪೇಕ್ಖೋ (ಸ್ಯಾ.)] ದಾನಂ ದೇತಿ, ಪತಿಬದ್ಧಚಿತ್ತೋ [ಪತಿಬನ್ಧಚಿತ್ತೋ (ಕ.)] ದಾನಂ ದೇತಿ, ಸನ್ನಿಧಿಪೇಖೋ ದಾನಂ ದೇತಿ, ‘ಇಮಂ ಪೇಚ್ಚ ಪರಿಭುಞ್ಜಿಸ್ಸಾಮೀ’ತಿ ದಾನಂ ದೇತಿ. ಸೋ ತಂ ದಾನಂ ದೇತಿ ಸಮಣಸ್ಸ ವಾ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಸ್ಸ ವಾ ಅನ್ನಂ ಪಾನಂ ವತ್ಥಂ ಯಾನಂ ಮಾಲಾಗನ್ಧವಿಲೇಪನಂ ಸೇಯ್ಯಾವಸಥಪದೀಪೇಯ್ಯಂ. ತಂ ಕಿಂ ಮಞ್ಞಸಿ, ಸಾರಿಪುತ್ತ, ದದೇಯ್ಯ ಇಧೇಕಚ್ಚೋ ಏವರೂಪಂ ದಾನ’’ನ್ತಿ? ‘‘ಏವಂ, ಭನ್ತೇ’’.

‘‘ತತ್ರ, ಸಾರಿಪುತ್ತ, ಯ್ವಾಯಂ ಸಾಪೇಖೋ ದಾನಂ ದೇತಿ, ಪತಿಬದ್ಧಚಿತ್ತೋ ದಾನಂ ದೇತಿ, ಸನ್ನಿಧಿಪೇಖೋ ದಾನಂ ದೇತಿ, ‘ಇಮಂ ಪೇಚ್ಚ ಪರಿಭುಞ್ಜಿಸ್ಸಾಮೀ’ತಿ ದಾನಂ ದೇತಿ. ಸೋ ತಂ ದಾನಂ ದತ್ವಾ ಕಾಯಸ್ಸ ಭೇದಾ ಪರಂ ಮರಣಾ ಚಾತುಮಹಾರಾಜಿಕಾನಂ ದೇವಾನಂ ಸಹಬ್ಯತಂ ಉಪಪಜ್ಜತಿ. ಸೋ ತಂ ಕಮ್ಮಂ ಖೇಪೇತ್ವಾ ತಂ ಇದ್ಧಿಂ ತಂ ಯಸಂ ತಂ ಆಧಿಪಚ್ಚಂ ಆಗಾಮೀ ಹೋತಿ ಆಗನ್ತಾ ಇತ್ಥತ್ತಂ.

‘‘ಇಧ ಪನ, ಸಾರಿಪುತ್ತ, ಏಕಚ್ಚೋ ನ ಹೇವ ಖೋ ಸಾಪೇಖೋ ದಾನಂ ದೇತಿ, ನ ಪತಿಬದ್ಧಚಿತ್ತೋ ದಾನಂ ದೇತಿ, ನ ಸನ್ನಿಧಿಪೇಖೋ ದಾನಂ ದೇತಿ, ನ ‘ಇಮಂ ಪೇಚ್ಚ ಪರಿಭುಞ್ಜಿಸ್ಸಾಮೀ’ತಿ ದಾನಂ ದೇತಿ; ಅಪಿ ಚ ಖೋ ‘ಸಾಹು ದಾನ’ನ್ತಿ ದಾನಂ ದೇತಿ…ಪೇ… ನಪಿ ‘ಸಾಹು ದಾನ’ನ್ತಿ ದಾನಂ ದೇತಿ; ಅಪಿ ಚ ಖೋ ‘ದಿನ್ನಪುಬ್ಬಂ ಕತಪುಬ್ಬಂ ಪಿತುಪಿತಾಮಹೇಹಿ ನ ಅರಹಾಮಿ ಪೋರಾಣಂ ಕುಲವಂಸಂ ಹಾಪೇತು’ನ್ತಿ ದಾನಂ ದೇತಿ…ಪೇ… ನಪಿ ‘ದಿನ್ನಪುಬ್ಬಂ ಕತಪುಬ್ಬಂ ಪಿತುಪಿತಾಮಹೇಹಿ ನ ಅರಹಾಮಿ ಪೋರಾಣಂ ಕುಲವಂಸಂ ಹಾಪೇತು’ನ್ತಿ ದಾನಂ ದೇತಿ; ಅಪಿ ಚ ಖೋ ‘ಅಹಂ ಪಚಾಮಿ, ಇಮೇ ನ ಪಚನ್ತಿ, ನಾರಹಾಮಿ ಪಚನ್ತೋ ಅಪಚನ್ತಾನಂ ದಾನಂ ಅದಾತು’ನ್ತಿ ದಾನಂ ದೇತಿ…ಪೇ… ನಪಿ ‘ಅಹಂ ಪಚಾಮಿ, ಇಮೇ ನ ಪಚನ್ತಿ, ನಾರಹಾಮಿ ಪಚನ್ತೋ ಅಪಚನ್ತಾನಂ ದಾನಂ ಅದಾತು’ನ್ತಿ ದಾನಂ ದೇತಿ; ಅಪಿ ಚ ಖೋ ‘ಯಥಾ ತೇಸಂ ಪುಬ್ಬಕಾನಂ ಇಸೀನಂ ತಾನಿ ಮಹಾಯಞ್ಞಾನಿ ಅಹೇಸುಂ, ಸೇಯ್ಯಥಿದಂ – ಅಟ್ಠಕಸ್ಸ ವಾಮಕಸ್ಸ ವಾಮದೇವಸ್ಸ ವೇಸ್ಸಾಮಿತ್ತಸ್ಸ ಯಮದಗ್ಗಿನೋ ಅಙ್ಗೀರಸಸ್ಸ ಭಾರದ್ವಾಜಸ್ಸ ವಾಸೇಟ್ಠಸ್ಸ ಕಸ್ಸಪಸ್ಸ ಭಗುನೋ, ಏವಂ ಮೇ ಅಯಂ ದಾನಸಂವಿಭಾಗೋ ಭವಿಸ್ಸತೀ’ತಿ ದಾನಂ ದೇತಿ…ಪೇ… ನಪಿ ‘ಯಥಾ ತೇಸಂ ಪುಬ್ಬಕಾನಂ ಇಸೀನಂ ತಾನಿ ಮಹಾಯಞ್ಞಾನಿ ಅಹೇಸುಂ, ಸೇಯ್ಯಥಿದಂ – ಅಟ್ಠಕಸ್ಸ ವಾಮಕಸ್ಸ ವಾಮದೇವಸ್ಸ ವೇಸ್ಸಾಮಿತ್ತಸ್ಸ ಯಮದಗ್ಗಿನೋ ಅಙ್ಗೀರಸಸ್ಸ ಭಾರದ್ವಾಜಸ್ಸ ವಾಸೇಟ್ಠಸ್ಸ ಕಸ್ಸಪಸ್ಸ ಭಗುನೋ, ಏವಂ ಮೇ ಅಯಂ ದಾನಸಂವಿಭಾಗೋ ಭವಿಸ್ಸತೀ’ತಿ ದಾನಂ ದೇತಿ; ಅಪಿ ಚ ಖೋ ‘ಇಮಂ ಮೇ ದಾನಂ ದದತೋ ಚಿತ್ತಂ ಪಸೀದತಿ, ಅತ್ತಮನತಾ ಸೋಮನಸ್ಸಂ ಉಪಜಾಯತೀ’ತಿ ದಾನಂ ದೇತಿ…ಪೇ… ನಪಿ ‘ಇಮಂ ಮೇ ದಾನಂ ದದತೋ ಚಿತ್ತಂ ಪಸೀದತಿ, ಅತ್ತಮನತಾ ಸೋಮನಸ್ಸಂ ಉಪಜಾಯತೀ’ತಿ ದಾನಂ ದೇತಿ; ಅಪಿ ಚ ಖೋ ಚಿತ್ತಾಲಙ್ಕಾರಚಿತ್ತಪರಿಕ್ಖಾರಂ ದಾನಂ ದೇತಿ. ಸೋ ತಂ ದಾನಂ ದೇತಿ ಸಮಣಸ್ಸ ವಾ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಸ್ಸ ವಾ ಅನ್ನಂ ಪಾನಂ ವತ್ಥಂ ಯಾನಂ ಮಾಲಾಗನ್ಧವಿಲೇಪನಂ ಸೇಯ್ಯಾವಸಥಪದೀಪೇಯ್ಯಂ. ತಂ ಕಿಂ ಮಞ್ಞಸಿ, ಸಾರಿಪುತ್ತ, ದದೇಯ್ಯ ಇಧೇಕಚ್ಚೋ ಏವರೂಪಂ ದಾನ’’ನ್ತಿ? ‘‘ಏವಂ, ಭನ್ತೇ’’.

‘‘ತತ್ರ, ಸಾರಿಪುತ್ತ, ಯ್ವಾಯಂ ನ ಹೇವ [ನಹೇವ ಖೋ (ಸೀ. ಸ್ಯಾ.)] ಸಾಪೇಖೋ ದಾನಂ ದೇತಿ; ನ ಪತಿಬದ್ಧಚಿತ್ತೋ ದಾನಂ ದೇತಿ; ನ ಸನ್ನಿಧಿಪೇಖೋ ದಾನಂ ದೇತಿ; ನ ‘ಇಮಂ ಪೇಚ್ಚ ಪರಿಭುಞ್ಜಿಸ್ಸಾಮೀ’ತಿ ದಾನಂ ದೇತಿ; ನಪಿ ‘ಸಾಹು ದಾನ’ನ್ತಿ ದಾನಂ ದೇತಿ; ನಪಿ ‘ದಿನ್ನಪುಬ್ಬಂ ಕತಪುಬ್ಬಂ ಪಿತುಪಿತಾಮಹೇಹಿ ನ ಅರಹಾಮಿ ಪೋರಾಣಂ ಕುಲವಂಸಂ ಹಾಪೇತು’ನ್ತಿ ದಾನಂ ದೇತಿ; ನಪಿ ‘ಅಹಂ ಪಚಾಮಿ, ಇಮೇ ನ ಪಚನ್ತಿ, ನಾರಹಾಮಿ ಪಚನ್ತೋ ಅಪಚನ್ತಾನಂ ದಾನಂ ಅದಾತು’ನ್ತಿ ದಾನಂ ದೇತಿ; ನಪಿ ‘ಯಥಾ ತೇಸಂ ಪುಬ್ಬಕಾನಂ ಇಸೀನಂ ತಾನಿ ಮಹಾಯಞ್ಞಾನಿ ಅಹೇಸುಂ, ಸೇಯ್ಯಥಿದಂ – ಅಟ್ಠಕಸ್ಸ ವಾಮಕಸ್ಸ ವಾಮದೇವಸ್ಸ ವೇಸ್ಸಾಮಿತ್ತಸ್ಸ ಯಮದಗ್ಗಿನೋ ಅಙ್ಗೀರಸಸ್ಸ ಭಾರದ್ವಾಜಸ್ಸ ವಾಸೇಟ್ಠಸ್ಸ ಕಸ್ಸಪಸ್ಸ ಭಗುನೋ, ಏವಂ ಮೇ ಅಯಂ ದಾನಸಂವಿಭಾಗೋ ಭವಿಸ್ಸತೀ’ತಿ ದಾನಂ ದೇತಿ; ನಪಿ ‘ಇಮಂ ಮೇ ದಾನಂ ದದತೋ ಚಿತ್ತಂ ಪಸೀದತಿ, ಅತ್ತಮನತಾ ಸೋಮನಸ್ಸಂ ಉಪಜಾಯತೀ’ತಿ ದಾನಂ ದೇತಿ; ಅಪಿ ಚ ಖೋ ಚಿತ್ತಾಲಙ್ಕಾರಚಿತ್ತಪರಿಕ್ಖಾರಂ ದಾನಂ ದೇತಿ. ಸೋ ತಂ ದಾನಂ ದತ್ವಾ ಕಾಯಸ್ಸ ಭೇದಾ ಪರಂ ಮರಣಾ ಬ್ರಹ್ಮಕಾಯಿಕಾನಂ ದೇವಾನಂ ಸಹಬ್ಯತಂ ಉಪಪಜ್ಜತಿ. ಸೋ ತಂ ಕಮ್ಮಂ ಖೇಪೇತ್ವಾ ತಂ ಇದ್ಧಿಂ ತಂ ಯಸಂ ತಂ ಆಧಿಪಚ್ಚಂ ಅನಾಗಾಮೀ ಹೋತಿ ಅನಾಗನ್ತಾ ಇತ್ಥತ್ತಂ. ಅಯಂ ಖೋ, ಸಾರಿಪುತ್ತ, ಹೇತು ಅಯಂ ಪಚ್ಚಯೋ ಯೇನ ಮಿಧೇಕಚ್ಚಸ್ಸ ತಾದಿಸಂಯೇವ ದಾನಂ ದಿನ್ನಂ ನ ಮಹಪ್ಫಲಂ ಹೋತಿ ನ ಮಹಾನಿಸಂಸಂ. ಅಯಂ ಪನ, ಸಾರಿಪುತ್ತ, ಹೇತು ಅಯಂ ಪಚ್ಚಯೋ ಯೇನ ಮಿಧೇಕಚ್ಚಸ್ಸ ತಾದಿಸಂಯೇವ ದಾನಂ ದಿನ್ನಂ ಮಹಪ್ಫಲಂ ಹೋತಿ ಮಹಾನಿಸಂಸ’’ನ್ತಿ. ನವಮಂ.

೧೦. ನನ್ದಮಾತಾಸುತ್ತಂ

೫೩. ಏವಂ ಮೇ ಸುತಂ – ಏಕಂ ಸಮಯಂ ಆಯಸ್ಮಾ ಚ ಸಾರಿಪುತ್ತೋ ಆಯಸ್ಮಾ ಚ ಮಹಾಮೋಗ್ಗಲ್ಲಾನೋ ದಕ್ಖಿಣಾಗಿರಿಸ್ಮಿಂ ಚಾರಿಕಂ ಚರನ್ತಿ ಮಹತಾ ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘೇನ ಸದ್ಧಿಂ. ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ವೇಳುಕಣ್ಡಕೀ [ವೇಳುಕಣ್ಡಕೀ (ಸ್ಯಾ.) ಅ. ನಿ. ೬.೩೭; ೨.೧೩೪; ಸಂ. ನಿ. ೨.೧೭೩ ಪಸ್ಸಿತಬ್ಬಂ] ನನ್ದಮಾತಾ ಉಪಾಸಿಕಾ ರತ್ತಿಯಾ ಪಚ್ಚೂಸಸಮಯಂ ಪಚ್ಚುಟ್ಠಾಯ ಪಾರಾಯನಂ [ಚೂಳನಿ. ಪಾರಾಯನವಗ್ಗ, ವತ್ಥುಗಾಥಾ] ಸರೇನ ಭಾಸತಿ.

ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ವೇಸ್ಸವಣೋ ಮಹಾರಾಜಾ ಉತ್ತರಾಯ ದಿಸಾಯ ದಕ್ಖಿಣಂ ದಿಸಂ ಗಚ್ಛತಿ ಕೇನಚಿದೇವ ಕರಣೀಯೇನ. ಅಸ್ಸೋಸಿ ಖೋ ವೇಸ್ಸವಣೋ ಮಹಾರಾಜಾ ನನ್ದಮಾತಾಯ ಉಪಾಸಿಕಾಯ ಪಾರಾಯನಂ ಸರೇನ ಭಾಸನ್ತಿಯಾ, ಸುತ್ವಾ ಕಥಾಪರಿಯೋಸಾನಂ ಆಗಮಯಮಾನೋ ಅಟ್ಠಾಸಿ.

ಅಥ ಖೋ ನನ್ದಮಾತಾ ಉಪಾಸಿಕಾ ಪಾರಾಯನಂ ಸರೇನ ಭಾಸಿತ್ವಾ ತುಣ್ಹೀ ಅಹೋಸಿ. ಅಥ ಖೋ ವೇಸ್ಸವಣೋ ಮಹಾರಾಜಾ ನನ್ದಮಾತಾಯ ಉಪಾಸಿಕಾಯ ಕಥಾಪರಿಯೋಸಾನಂ ವಿದಿತ್ವಾ ಅಬ್ಭಾನುಮೋದಿ – ‘‘ಸಾಧು ಭಗಿನಿ, ಸಾಧು ಭಗಿನೀ’’ತಿ! ‘‘ಕೋ ಪನೇಸೋ, ಭದ್ರಮುಖಾ’’ತಿ? ‘‘ಅಹಂ ತೇ, ಭಗಿನಿ, ಭಾತಾ ವೇಸ್ಸವಣೋ, ಮಹಾರಾಜಾ’’ತಿ. ‘‘ಸಾಧು, ಭದ್ರಮುಖ, ತೇನ ಹಿ ಯೋ ಮೇ ಅಯಂ ಧಮ್ಮಪರಿಯಾಯೋ ಭಣಿತೋ ಇದಂ ತೇ ಹೋತು ಆತಿಥೇಯ್ಯ’’ನ್ತಿ. ‘‘ಸಾಧು, ಭಗಿನಿ, ಏತಞ್ಚೇವ ಮೇ ಹೋತು ಆತಿಥೇಯ್ಯಂ. ಸ್ವೇವ [ಸ್ವೇ ಚ (ಸೀ.)] ಸಾರಿಪುತ್ತಮೋಗ್ಗಲ್ಲಾನಪ್ಪಮುಖೋ ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘೋ ಅಕತಪಾತರಾಸೋ ವೇಳುಕಣ್ಡಕಂ ಆಗಮಿಸ್ಸತಿ, ತಞ್ಚ ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘಂ ಪರಿವಿಸಿತ್ವಾ ಮಮ ದಕ್ಖಿಣಂ ಆದಿಸೇಯ್ಯಾಸಿ. ಏತಞ್ಚೇವ [ಏವಞ್ಚ (ಸೀ. ಸ್ಯಾ.), ಏತಞ್ಚ (?)] ಮೇ ಭವಿಸ್ಸತಿ ಆತಿಥೇಯ್ಯ’’ನ್ತಿ.

ಅಥ ಖೋ ನನ್ದಮಾತಾ ಉಪಾಸಿಕಾ ತಸ್ಸಾ ರತ್ತಿಯಾ ಅಚ್ಚಯೇನ ಸಕೇ ನಿವೇಸನೇ ಪಣೀತಂ ಖಾದನೀಯಂ ಭೋಜನೀಯಂ ಪಟಿಯಾದಾಪೇಸಿ. ಅಥ ಖೋ ಸಾರಿಪುತ್ತಮೋಗ್ಗಲ್ಲಾನಪ್ಪಮುಖೋ ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘೋ ಅಕತಪಾತರಾಸೋ ಯೇನ ವೇಳುಕಣ್ಡಕೋ ತದವಸರಿ. ಅಥ ಖೋ ನನ್ದಮಾತಾ ಉಪಾಸಿಕಾ ಅಞ್ಞತರಂ ಪುರಿಸಂ ಆಮನ್ತೇಸಿ – ‘‘ಏಹಿ ತ್ವಂ, ಅಮ್ಭೋ ಪುರಿಸ, ಆರಾಮಂ ಗನ್ತ್ವಾ ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘಸ್ಸ ಕಾಲಂ ಆರೋಚೇಹಿ – ‘ಕಾಲೋ, ಭನ್ತೇ, ಅಯ್ಯಾಯ ನನ್ದಮಾತುಯಾ ನಿವೇಸನೇ ನಿಟ್ಠಿತಂ ಭತ್ತ’’’ನ್ತಿ. ‘‘ಏವಂ, ಅಯ್ಯೇ’’ತಿ ಖೋ ಸೋ ಪುರಿಸೋ ನನ್ದಮಾತಾಯ ಉಪಾಸಿಕಾಯ ಪಟಿಸ್ಸುತ್ವಾ ಆರಾಮಂ ಗನ್ತ್ವಾ ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘಸ್ಸ ಕಾಲಂ ಆರೋಚೇಸಿ – ‘‘ಕಾಲೋ, ಭನ್ತೇ, ಅಯ್ಯಾಯ ನನ್ದಮಾತುಯಾ ನಿವೇಸನೇ ನಿಟ್ಠಿತಂ ಭತ್ತ’’ನ್ತಿ. ಅಥ ಖೋ ಸಾರಿಪುತ್ತಮೋಗ್ಗಲ್ಲಾನಪ್ಪಮುಖೋ ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘೋ ಪುಬ್ಬಣ್ಹಸಮಯಂ ನಿವಾಸೇತ್ವಾ ಪತ್ತಚೀವರಮಾದಾಯ ಯೇನ ನನ್ದಮಾತಾಯ ಉಪಾಸಿಕಾಯ ನಿವೇಸನಂ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿ; ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಪಞ್ಞತ್ತೇ ಆಸನೇ ನಿಸೀದಿ. ಅಥ ಖೋ ನನ್ದಮಾತಾ ಉಪಾಸಿಕಾ ಸಾರಿಪುತ್ತಮೋಗ್ಗಲ್ಲಾನಪ್ಪಮುಖಂ ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘಂ ಪಣೀತೇನ ಖಾದನೀಯೇನ ಭೋಜನೀಯೇನ ಸಹತ್ಥಾ ಸನ್ತಪ್ಪೇಸಿ ಸಮ್ಪವಾರೇಸಿ.

ಅಥ ಖೋ ನನ್ದಮಾತಾ ಉಪಾಸಿಕಾ ಆಯಸ್ಮನ್ತಂ ಸಾರಿಪುತ್ತಂ ಭುತ್ತಾವಿಂ ಓನೀತಪತ್ತಪಾಣಿಂ ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸೀದಿ. ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸಿನ್ನಂ ಖೋ ನನ್ದಮಾತರಂ ಉಪಾಸಿಕಂ ಆಯಸ್ಮಾ ಸಾರಿಪುತ್ತೋ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಕೋ ಪನ ತೇ, ನನ್ದಮಾತೇ, ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘಸ್ಸ ಅಬ್ಭಾಗಮನಂ ಆರೋಚೇಸೀ’’ತಿ?

‘‘ಇಧಾಹಂ, ಭನ್ತೇ, ರತ್ತಿಯಾ ಪಚ್ಚೂಸಸಮಯಂ ಪಚ್ಚುಟ್ಠಾಯ ಪಾರಾಯನಂ ಸರೇನ ಭಾಸಿತ್ವಾ ತುಣ್ಹೀ ಅಹೋಸಿಂ. ಅಥ ಖೋ, ಭನ್ತೇ, ವೇಸ್ಸವಣೋ ಮಹಾರಾಜಾ ಮಮ ಕಥಾಪರಿಯೋಸಾನಂ ವಿದಿತ್ವಾ ಅಬ್ಭಾನುಮೋದಿ – ‘ಸಾಧು, ಭಗಿನಿ, ಸಾಧು, ಭಗಿನೀ’ತಿ! ‘ಕೋ ಪನೇಸೋ, ಭದ್ರಮುಖಾ’ತಿ? ‘ಅಹಂ ತೇ, ಭಗಿನಿ, ಭಾತಾ ವೇಸ್ಸವಣೋ, ಮಹಾರಾಜಾ’ತಿ. ‘ಸಾಧು, ಭದ್ರಮುಖ, ತೇನ ಹಿ ಯೋ ಮೇ ಅಯಂ ಧಮ್ಮಪರಿಯಾಯೋ ಭಣಿತೋ ಇದಂ ತೇ ಹೋತು ಆತಿಥೇಯ್ಯ’ನ್ತಿ. ‘ಸಾಧು, ಭಗಿನಿ, ಏತಞ್ಚೇವ ಮೇ ಹೋತು ಆತಿಥೇಯ್ಯಂ. ಸ್ವೇವ ಸಾರಿಪುತ್ತಮೋಗ್ಗಲ್ಲಾನಪ್ಪಮುಖೋ ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘೋ ಅಕತಪಾತರಾಸೋ ವೇಳುಕಣ್ಡಕಂ ಆಗಮಿಸ್ಸತಿ, ತಞ್ಚ ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘಂ ಪರಿವಿಸಿತ್ವಾ ಮಮ ದಕ್ಖಿಣಂ ಆದಿಸೇಯ್ಯಾಸಿ. ಏತಞ್ಚೇವ [ಏತಞ್ಚ (ಸೀ.), ಏವಞ್ಚ (ಸ್ಯಾ.)] ಮೇ ಭವಿಸ್ಸತಿ ಆತಿಥೇಯ್ಯ’ನ್ತಿ. ಯದಿದಂ [ಯಮಿದಂ (ಮ. ನಿ. ೧.೩೬೩)], ಭನ್ತೇ, ದಾನೇ [ಪುಞ್ಞಂ ಹಿ ತಂ (ಸೀ.), ಪುಞ್ಞಂ ಪುಞ್ಞಮಹಿತಂ (ಸ್ಯಾ.), ಪುಞ್ಞಂ ವಾ ಪುಞ್ಞಮಹಂ ವಾ (ಪೀ.), ಪುಞ್ಞಂ ವಾ ಪುಞ್ಞಮಹೀ ವಾ (ಕ.)] ಪುಞ್ಞಞ್ಚ ಪುಞ್ಞಮಹೀ ಚ ತಂ [ಪುಞ್ಞಂ ಹಿ ತಂ (ಸೀ.), ಪುಞ್ಞಂ ಪುಞ್ಞಮಹಿತಂ (ಸ್ಯಾ.), ಪುಞ್ಞಂ ವಾ ಪುಞ್ಞಮಹಂ ವಾ (ಪೀ.), ಪುಞ್ಞಂ ವಾ ಪುಞ್ಞಮಹೀ ವಾ (ಕ.)] ವೇಸ್ಸವಣಸ್ಸ ಮಹಾರಾಜಸ್ಸ ಸುಖಾಯ ಹೋತೂ’’ತಿ.

‘‘ಅಚ್ಛರಿಯಂ, ನನ್ದಮಾತೇ, ಅಬ್ಭುತಂ, ನನ್ದಮಾತೇ! ಯತ್ರ ಹಿ ನಾಮ ವೇಸ್ಸವಣೇನ ಮಹಾರಾಜೇನ ಏವಂಮಹಿದ್ಧಿಕೇನ ಏವಂಮಹೇಸಕ್ಖೇನ ದೇವಪುತ್ತೇನ ಸಮ್ಮುಖಾ ಸಲ್ಲಪಿಸ್ಸಸೀ’’ತಿ.

‘‘ನ ಖೋ ಮೇ, ಭನ್ತೇ, ಏಸೇವ ಅಚ್ಛರಿಯೋ ಅಬ್ಭುತೋ ಧಮ್ಮೋ. ಅತ್ಥಿ ಮೇ ಅಞ್ಞೋಪಿ ಅಚ್ಛರಿಯೋ ಅಬ್ಭುತೋ ಧಮ್ಮೋ. ಇಧ ಮೇ, ಭನ್ತೇ, ನನ್ದೋ ನಾಮ ಏಕಪುತ್ತಕೋ ಪಿಯೋ ಮನಾಪೋ. ತಂ ರಾಜಾನೋ ಕಿಸ್ಮಿಞ್ಚಿದೇವ ಪಕರಣೇ ಓಕಸ್ಸ ಪಸಯ್ಹ ಜೀವಿತಾ ವೋರೋಪೇಸುಂ. ತಸ್ಮಿಂ ಖೋ ಪನಾಹಂ, ಭನ್ತೇ, ದಾರಕೇ ಗಹಿತೇ ವಾ ಗಯ್ಹಮಾನೇ ವಾ ವಧೇ ವಾ ವಜ್ಝಮಾನೇ ವಾ ಹತೇ ವಾ ಹಞ್ಞಮಾನೇ ವಾ ನಾಭಿಜಾನಾಮಿ ಚಿತ್ತಸ್ಸ ಅಞ್ಞಥತ್ತ’’ನ್ತಿ. ‘‘ಅಚ್ಛರಿಯಂ, ನನ್ದಮಾತೇ, ಅಬ್ಭುತಂ ನನ್ದಮಾತೇ! ಯತ್ರ ಹಿ ನಾಮ ಚಿತ್ತುಪ್ಪಾದಮ್ಪಿ [ಚಿತ್ತುಪ್ಪಾದಮತ್ತಮ್ಪಿ (ಸ್ಯಾ.)] ಪರಿಸೋಧೇಸ್ಸಸೀ’’ತಿ.

‘‘ನ ಖೋ ಮೇ, ಭನ್ತೇ, ಏಸೇವ ಅಚ್ಛರಿಯೋ ಅಬ್ಭುತೋ ಧಮ್ಮೋ. ಅತ್ಥಿ ಮೇ ಅಞ್ಞೋಪಿ ಅಚ್ಛರಿಯೋ ಅಬ್ಭುತೋ ಧಮ್ಮೋ. ಇಧ ಮೇ, ಭನ್ತೇ, ಸಾಮಿಕೋ ಕಾಲಙ್ಕತೋ ಅಞ್ಞತರಂ ಯಕ್ಖಯೋನಿಂ ಉಪಪನ್ನೋ. ಸೋ ಮೇ ತೇನೇವ ಪುರಿಮೇನ ಅತ್ತಭಾವೇನ ಉದ್ದಸ್ಸೇಸಿ. ನ ಖೋ ಪನಾಹಂ, ಭನ್ತೇ, ಅಭಿಜಾನಾಮಿ ತತೋನಿದಾನಂ ಚಿತ್ತಸ್ಸ ಅಞ್ಞಥತ್ತ’’ನ್ತಿ. ‘‘ಅಚ್ಛರಿಯಂ, ನನ್ದಮಾತೇ, ಅಬ್ಭುತಂ, ನನ್ದಮಾತೇ! ಯತ್ರ ಹಿ ನಾಮ ಚಿತ್ತುಪ್ಪಾದಮ್ಪಿ ಪರಿಸೋಧೇಸ್ಸಸೀ’’ತಿ.

‘‘ನ ಖೋ ಮೇ, ಭನ್ತೇ, ಏಸೇವ ಅಚ್ಛರಿಯೋ ಅಬ್ಭುತೋ ಧಮ್ಮೋ. ಅತ್ಥಿ ಮೇ ಅಞ್ಞೋಪಿ ಅಚ್ಛರಿಯೋ ಅಬ್ಭುತೋ ಧಮ್ಮೋ. ಯತೋಹಂ, ಭನ್ತೇ, ಸಾಮಿಕಸ್ಸ ದಹರಸ್ಸೇವ ದಹರಾ ಆನೀತಾ ನಾಭಿಜಾನಾಮಿ ಸಾಮಿಕಂ ಮನಸಾಪಿ ಅತಿಚರಿತಾ [ಅತಿಚರಿತುಂ (ಸ್ಯಾ.), ಅತಿಚಾರಿತ್ತಂ (ಕ.)], ಕುತೋ ಪನ ಕಾಯೇನಾ’’ತಿ! ‘‘ಅಚ್ಛರಿಯಂ, ನನ್ದಮಾತೇ, ಅಬ್ಭುತಂ, ನನ್ದಮಾತೇ! ಯತ್ರ ಹಿ ನಾಮ ಚಿತ್ತುಪ್ಪಾದಮ್ಪಿ ಪರಿಸೋಧೇಸ್ಸಸೀ’’ತಿ.

‘‘ನ ಖೋ ಮೇ, ಭನ್ತೇ, ಏಸೇವ ಅಚ್ಛರಿಯೋ ಅಬ್ಭುತೋ ಧಮ್ಮೋ. ಅತ್ಥಿ ಮೇ ಅಞ್ಞೋಪಿ ಅಚ್ಛರಿಯೋ ಅಬ್ಭುತೋ ಧಮ್ಮೋ. ಯದಾಹಂ, ಭನ್ತೇ, ಉಪಾಸಿಕಾ ಪಟಿದೇಸಿತಾ ನಾಭಿಜಾನಾಮಿ ಕಿಞ್ಚಿ ಸಿಕ್ಖಾಪದಂ ಸಞ್ಚಿಚ್ಚ ವೀತಿಕ್ಕಮಿತಾ’’ತಿ. ‘‘ಅಚ್ಛರಿಯಂ, ನನ್ದಮಾತೇ, ಅಬ್ಭುತಂ, ನನ್ದಮಾತೇ’’ತಿ!

‘‘ನ ಖೋ ಮೇ, ಭನ್ತೇ, ಏಸೇವ ಅಚ್ಛರಿಯೋ ಅಬ್ಭುತೋ ಧಮ್ಮೋ. ಅತ್ಥಿ ಮೇ ಅಞ್ಞೋಪಿ ಅಚ್ಛರಿಯೋ ಅಬ್ಭುತೋ ಧಮ್ಮೋ. ಇಧಾಹಂ, ಭನ್ತೇ, ಯಾವದೇವ [ಯಾವದೇವ (ಸೀ. ಸ್ಯಾ.) ಸಂ. ನಿ. ೨.೧೫೨ ಪಾಳಿ ಚ ಅಟ್ಠಕಥಾಟೀಕಾ ಚ ಪಸ್ಸಿತಬ್ಬಾ] ಆಕಙ್ಖಾಮಿ ವಿವಿಚ್ಚೇವ ಕಾಮೇಹಿ ವಿವಿಚ್ಚ ಅಕುಸಲೇಹಿ ಧಮ್ಮೇಹಿ ಸವಿತಕ್ಕಂ ಸವಿಚಾರಂ ವಿವೇಕಜಂ ಪೀತಿಸುಖಂ ಪಠಮಂ ಝಾನಂ ಉಪಸಮ್ಪಜ್ಜ ವಿಹರಾಮಿ. ವಿತಕ್ಕವಿಚಾರಾನಂ ವೂಪಸಮಾ ಅಜ್ಝತ್ತಂ ಸಮ್ಪಸಾದನಂ ಚೇತಸೋ ಏಕೋದಿಭಾವಂ ಅವಿತಕ್ಕಂ ಅವಿಚಾರಂ ವಿವೇಕಜಂ ಪೀತಿಸುಖಂ ದುತಿಯಂ ಝಾನಂ ಉಪಸಮ್ಪಜ್ಜ ವಿಹರಾಮಿ. ಪೀತಿಯಾ ಚ ವಿರಾಗಾ ಉಪೇಕ್ಖಿಕಾ ಚ ವಿಹರಾಮಿ ಸತಾ ಚ ಸಮ್ಪಜಾನಾ ಸುಖಞ್ಚ ಕಾಯೇ ಪಟಿಸಂವೇದೇಮಿ, ಯಂ ತಂ ಅರಿಯಾ ಆಚಿಕ್ಖನ್ತಿ – ‘ಉಪೇಕ್ಖಕೋ ಸತಿಮಾ ಸುಖವಿಹಾರೀ’ತಿ ತತಿಯಂ ಝಾನಂ ಉಪಸಮ್ಪಜ್ಜ ವಿಹರಾಮಿ. ಸುಖಸ್ಸ ಚ ಪಹಾನಾ ದುಕ್ಖಸ್ಸ ಚ ಪಹಾನಾ ಪುಬ್ಬೇವ ಸೋಮನಸ್ಸದೋಮನಸ್ಸಾನಂ ಅತ್ಥಙ್ಗಮಾ ಅದುಕ್ಖಮಸುಖಂ ಉಪೇಕ್ಖಾಸತಿಪಾರಿಸುದ್ಧಿಂ ಚತುತ್ಥಂ ಝಾನಂ ಉಪಸಮ್ಪಜ್ಜ ವಿಹರಾಮೀ’’ತಿ. ‘‘ಅಚ್ಛರಿಯಂ, ನನ್ದಮಾತೇ, ಅಬ್ಭುತಂ, ನನ್ದಮಾತೇ’’ತಿ!

‘‘ನ ಖೋ ಮೇ, ಭನ್ತೇ, ಏಸೇವ ಅಚ್ಛರಿಯೋ ಅಬ್ಭುತೋ ಧಮ್ಮೋ. ಅತ್ಥಿ ಮೇ ಅಞ್ಞೋಪಿ ಅಚ್ಛರಿಯೋ ಅಬ್ಭುತೋ ಧಮ್ಮೋ. ಯಾನಿಮಾನಿ, ಭನ್ತೇ, ಭಗವತಾ ದೇಸಿತಾನಿ ಪಞ್ಚೋರಮ್ಭಾಗಿಯಾನಿ ಸಂಯೋಜನಾನಿ ನಾಹಂ ತೇಸಂ ಕಿಞ್ಚಿ ಅತ್ತನಿ ಅಪ್ಪಹೀನಂ ಸಮನುಪಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ. ‘‘ಅಚ್ಛರಿಯಂ, ನನ್ದಮಾತೇ, ಅಬ್ಭುತಂ, ನನ್ದಮಾತೇ’’ತಿ!

ಅಥ ಖೋ ಆಯಸ್ಮಾ ಸಾರಿಪುತ್ತೋ ನನ್ದಮಾತರಂ ಉಪಾಸಿಕಂ ಧಮ್ಮಿಯಾ ಕಥಾಯ ಸನ್ದಸ್ಸೇತ್ವಾ ಸಮಾದಪೇತ್ವಾ ಸಮುತ್ತೇಜೇತ್ವಾ ಸಮ್ಪಹಂಸೇತ್ವಾ ಉಟ್ಠಾಯಾಸನಾ ಪಕ್ಕಾಮೀತಿ. ದಸಮಂ.

ಮಹಾಯಞ್ಞವಗ್ಗೋ ಪಞ್ಚಮೋ.