೩. ಇಣಸುತ್ತಂ
೪೫. ‘‘ದಾಲಿದ್ದಿಯಂ [ದಾಳಿದ್ದಿಯಂ (ಸೀ.)], ಭಿಕ್ಖವೇ, ದುಕ್ಖಂ ಲೋಕಸ್ಮಿಂ ಕಾಮಭೋಗಿನೋ’’ತಿ? ‘‘ಏವಂ, ಭನ್ತೇ’’. ‘‘ಯಮ್ಪಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ದಲಿದ್ದೋ [ದಳಿದ್ದೋ (ಸೀ.)] ಅಸ್ಸಕೋ ಅನಾಳ್ಹಿಕೋ [ಅನದ್ಧಿಕೋ (ಸ್ಯಾ. ಕಂ.)] ಇಣಂ ಆದಿಯತಿ, ಇಣಾದಾನಮ್ಪಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ದುಕ್ಖಂ ಲೋಕಸ್ಮಿಂ ಕಾಮಭೋಗಿನೋ’’ತಿ? ‘‘ಏವಂ, ಭನ್ತೇ’’. ‘‘ಯಮ್ಪಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ದಲಿದ್ದೋ ಅಸ್ಸಕೋ ಅನಾಳ್ಹಿಕೋ ಇಣಂ ಆದಿಯಿತ್ವಾ ವಡ್ಢಿಂ ಪಟಿಸ್ಸುಣಾತಿ, ವಡ್ಢಿಪಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ದುಕ್ಖಾ ಲೋಕಸ್ಮಿಂ ಕಾಮಭೋಗಿನೋ’’ತಿ? ‘‘ಏವಂ, ಭನ್ತೇ’’. ‘‘ಯಮ್ಪಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ದಲಿದ್ದೋ ಅಸ್ಸಕೋ ಅನಾಳ್ಹಿಕೋ ವಡ್ಢಿಂ ಪಟಿಸ್ಸುಣಿತ್ವಾ ಕಾಲಾಭತಂ [ಕಾಲಗತಂ (ಕ.)] ವಡ್ಢಿಂ ನ ದೇತಿ, ಚೋದೇನ್ತಿಪಿ ನಂ; ಚೋದನಾಪಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ದುಕ್ಖಾ ಲೋಕಸ್ಮಿಂ ಕಾಮಭೋಗಿನೋ’’ತಿ? ‘‘ಏವಂ, ಭನ್ತೇ’’. ‘‘ಯಮ್ಪಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ದಲಿದ್ದೋ ಅಸ್ಸಕೋ ಅನಾಳ್ಹಿಕೋ ಚೋದಿಯಮಾನೋ ನ ದೇತಿ, ಅನುಚರನ್ತಿಪಿ ನಂ; ಅನುಚರಿಯಾಪಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ದುಕ್ಖಾ ಲೋಕಸ್ಮಿಂ ಕಾಮಭೋಗಿನೋ’’ತಿ? ‘‘ಏವಂ, ಭನ್ತೇ’’. ‘‘ಯಮ್ಪಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ದಲಿದ್ದೋ ಅಸ್ಸಕೋ ಅನಾಳ್ಹಿಕೋ ಅನುಚರಿಯಮಾನೋ ನ ದೇತಿ, ಬನ್ಧನ್ತಿಪಿ ನಂ; ಬನ್ಧನಮ್ಪಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ದುಕ್ಖಂ ಲೋಕಸ್ಮಿಂ ಕಾಮಭೋಗಿನೋ’’ತಿ? ‘‘ಏವಂ, ಭನ್ತೇ’’.
‘‘ಇತಿ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ದಾಲಿದ್ದಿಯಮ್ಪಿ ದುಕ್ಖಂ ಲೋಕಸ್ಮಿಂ ಕಾಮಭೋಗಿನೋ, ಇಣಾದಾನಮ್ಪಿ ದುಕ್ಖಂ ಲೋಕಸ್ಮಿಂ ಕಾಮಭೋಗಿನೋ, ವಡ್ಢಿಪಿ ದುಕ್ಖಾ ಲೋಕಸ್ಮಿಂ ಕಾಮಭೋಗಿನೋ, ಚೋದನಾಪಿ ದುಕ್ಖಾ ಲೋಕಸ್ಮಿಂ ಕಾಮಭೋಗಿನೋ, ಅನುಚರಿಯಾಪಿ ದುಕ್ಖಾ ಲೋಕಸ್ಮಿಂ ಕಾಮಭೋಗಿನೋ, ಬನ್ಧನಮ್ಪಿ ದುಕ್ಖಂ ಲೋಕಸ್ಮಿಂ ಕಾಮಭೋಗಿನೋ; ಏವಮೇವಂ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಯಸ್ಸ ಕಸ್ಸಚಿ ಸದ್ಧಾ ನತ್ಥಿ ಕುಸಲೇಸು ಧಮ್ಮೇಸು, ಹಿರೀ ನತ್ಥಿ ಕುಸಲೇಸು ಧಮ್ಮೇಸು, ಓತ್ತಪ್ಪಂ ನತ್ಥಿ ಕುಸಲೇಸು ಧಮ್ಮೇಸು, ವೀರಿಯಂ ನತ್ಥಿ ಕುಸಲೇಸು ಧಮ್ಮೇಸು, ಪಞ್ಞಾ ನತ್ಥಿ ಕುಸಲೇಸು ಧಮ್ಮೇಸು – ಅಯಂ ವುಚ್ಚತಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅರಿಯಸ್ಸ ವಿನಯೇ ದಲಿದ್ದೋ ಅಸ್ಸಕೋ ಅನಾಳ್ಹಿಕೋ.
‘‘ಸ ಖೋ ಸೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ದಲಿದ್ದೋ ಅಸ್ಸಕೋ ಅನಾಳ್ಹಿಕೋ ಸದ್ಧಾಯ ಅಸತಿ ಕುಸಲೇಸು ಧಮ್ಮೇಸು, ಹಿರಿಯಾ ಅಸತಿ ಕುಸಲೇಸು ಧಮ್ಮೇಸು, ಓತ್ತಪ್ಪೇ ಅಸತಿ ಕುಸಲೇಸು ಧಮ್ಮೇಸು, ವೀರಿಯೇ ಅಸತಿ ಕುಸಲೇಸು ಧಮ್ಮೇಸು, ಪಞ್ಞಾಯ ಅಸತಿ ಕುಸಲೇಸು ಧಮ್ಮೇಸು, ಕಾಯೇನ ದುಚ್ಚರಿತಂ ಚರತಿ, ವಾಚಾಯ ದುಚ್ಚರಿತಂ ಚರತಿ, ಮನಸಾ ದುಚ್ಚರಿತಂ ಚರತಿ. ಇದಮಸ್ಸ ಇಣಾದಾನಸ್ಮಿಂ ವದಾಮಿ.
‘‘ಸೋ ತಸ್ಸ ಕಾಯದುಚ್ಚರಿತಸ್ಸ ಪಟಿಚ್ಛಾದನಹೇತು ಪಾಪಿಕಂ ಇಚ್ಛಂ ಪಣಿದಹತಿ [ಪದಹತಿ (ಕ.)]. ‘ಮಾ ಮಂ ಜಞ್ಞೂ’ತಿ ಇಚ್ಛತಿ, ‘ಮಾ ಮಂ ಜಞ್ಞೂ’ತಿ ಸಙ್ಕಪ್ಪತಿ, ‘ಮಾ ಮಂ ಜಞ್ಞೂ’ತಿ ವಾಚಂ ಭಾಸತಿ, ‘ಮಾ ಮಂ ಜಞ್ಞೂ’ತಿ ಕಾಯೇನ ಪರಕ್ಕಮತಿ. ಸೋ ತಸ್ಸ ವಚೀದುಚ್ಚರಿತಸ್ಸ ಪಟಿಚ್ಛಾದನಹೇತು…ಪೇ… ಸೋ ತಸ್ಸ ಮನೋದುಚ್ಚರಿತಸ್ಸ ಪಟಿಚ್ಛಾದನಹೇತು…ಪೇ… ‘ಮಾ ಮಂ ಜಞ್ಞೂ’ತಿ ಕಾಯೇನ ಪರಕ್ಕಮತಿ. ಇದಮಸ್ಸ ವಡ್ಢಿಯಾ ವದಾಮಿ.
‘‘ತಮೇನಂ ಪೇಸಲಾ ಸಬ್ರಹ್ಮಚಾರೀ ಏವಮಾಹಂಸು – ‘ಅಯಞ್ಚ ಸೋ ಆಯಸ್ಮಾ ಏವಂಕಾರೀ ಏವಂಸಮಾಚಾರೋ’ತಿ. ಇದಮಸ್ಸ ಚೋದನಾಯ ವದಾಮಿ.
‘‘ತಮೇನಂ ಅರಞ್ಞಗತಂ ವಾ ರುಕ್ಖಮೂಲಗತಂ ವಾ ಸುಞ್ಞಾಗಾರಗತಂ ವಾ ವಿಪ್ಪಟಿಸಾರಸಹಗತಾ ಪಾಪಕಾ ಅಕುಸಲವಿತಕ್ಕಾ ಸಮುದಾಚರನ್ತಿ. ಇದಮಸ್ಸ ಅನುಚರಿಯಾಯ ವದಾಮಿ.
‘‘ಸ ಖೋ ಸೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ದಲಿದ್ದೋ ಅಸ್ಸಕೋ ಅನಾಳ್ಹಿಕೋ ಕಾಯೇನ ದುಚ್ಚರಿತಂ ಚರಿತ್ವಾ ವಾಚಾಯ ದುಚ್ಚರಿತಂ ಚರಿತ್ವಾ ಮನಸಾ ದುಚ್ಚರಿತಂ ಚರಿತ್ವಾ ಕಾಯಸ್ಸ ಭೇದಾ ಪರಂ ಮರಣಾ ನಿರಯಬನ್ಧನೇ ವಾ ಬಜ್ಝತಿ ತಿರಚ್ಛಾನಯೋನಿಬನ್ಧನೇ ವಾ. ನಾಹಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅಞ್ಞಂ ಏಕಬನ್ಧನಮ್ಪಿ ಸಮನುಪಸ್ಸಾಮಿ ಏವಂದಾರುಣಂ ಏವಂಕಟುಕಂ [ಏವಂದುಕ್ಖಂ (ಸ್ಯಾ. ಕಂ. ಕ.)] ಏವಂಅನ್ತರಾಯಕರಂ ಅನುತ್ತರಸ್ಸ ಯೋಗಕ್ಖೇಮಸ್ಸ ಅಧಿಗಮಾಯ, ಯಥಯಿದಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ನಿರಯಬನ್ಧನಂ ವಾ ತಿರಚ್ಛಾನಯೋನಿಬನ್ಧನಂ ವಾ’’ತಿ.
‘‘ದಾಲಿದ್ದಿಯಂ ದುಕ್ಖಂ ಲೋಕೇ, ಇಣಾದಾನಞ್ಚ ವುಚ್ಚತಿ;
ದಲಿದ್ದೋ ಇಣಮಾದಾಯ, ಭುಞ್ಜಮಾನೋ ವಿಹಞ್ಞತಿ.
‘‘ತತೋ ಅನುಚರನ್ತಿ ನಂ, ಬನ್ಧನಮ್ಪಿ ನಿಗಚ್ಛತಿ;
ಏತಞ್ಹಿ ಬನ್ಧನಂ ದುಕ್ಖಂ, ಕಾಮಲಾಭಾಭಿಜಪ್ಪಿನಂ.
‘‘ತಥೇವ ಅರಿಯವಿನಯೇ, ಸದ್ಧಾ ಯಸ್ಸ ನ ವಿಜ್ಜತಿ;
ಅಹಿರೀಕೋ ಅನೋತ್ತಪ್ಪೀ, ಪಾಪಕಮ್ಮವಿನಿಬ್ಬಯೋ.
‘‘ಕಾಯದುಚ್ಚರಿತಂ ಕತ್ವಾ, ವಚೀದುಚ್ಚರಿತಾನಿ ಚ;
ಮನೋದುಚ್ಚರಿತಂ ಕತ್ವಾ, ‘ಮಾ ಮಂ ಜಞ್ಞೂ’ತಿ ಇಚ್ಛತಿ.
‘‘ಸೋ ಸಂಸಪ್ಪತಿ [ಸಙ್ಕಪ್ಪತಿ (ಕ.)] ಕಾಯೇನ, ವಾಚಾಯ ಉದ ಚೇತಸಾ;
ಪಾಪಕಮ್ಮಂ ಪವಡ್ಢೇನ್ತೋ, ತತ್ಥ ತತ್ಥ ಪುನಪ್ಪುನಂ.
‘‘ಸೋ ಪಾಪಕಮ್ಮೋ ದುಮ್ಮೇಧೋ, ಜಾನಂ ದುಕ್ಕಟಮತ್ತನೋ;
ದಲಿದ್ದೋ ಇಣಮಾದಾಯ, ಭುಞ್ಜಮಾನೋ ವಿಹಞ್ಞತಿ.
‘‘ತತೋ ಅನುಚರನ್ತಿ ನಂ, ಸಙ್ಕಪ್ಪಾ ಮಾನಸಾ ದುಖಾ;
ಗಾಮೇ ವಾ ಯದಿ ವಾರಞ್ಞೇ, ಯಸ್ಸ ವಿಪ್ಪಟಿಸಾರಜಾ.
‘‘ಸೋ ಪಾಪಕಮ್ಮೋ ದುಮ್ಮೇಧೋ, ಜಾನಂ ದುಕ್ಕಟಮತ್ತನೋ;
ಯೋನಿಮಞ್ಞತರಂ ಗನ್ತ್ವಾ, ನಿರಯೇ ವಾಪಿ ಬಜ್ಝತಿ.
‘‘ಏತಞ್ಹಿ ಬನ್ಧನಂ ದುಕ್ಖಂ, ಯಮ್ಹಾ ಧೀರೋ ಪಮುಚ್ಚತಿ;
ಧಮ್ಮಲದ್ಧೇಹಿ ಭೋಗೇಹಿ, ದದಂ ಚಿತ್ತಂ ಪಸಾದಯಂ.
‘‘ಉಭಯತ್ಥ ಕಟಗ್ಗಾಹೋ, ಸದ್ಧಸ್ಸ ಘರಮೇಸಿನೋ;
ದಿಟ್ಠಧಮ್ಮಹಿತತ್ಥಾಯ, ಸಮ್ಪರಾಯಸುಖಾಯ ಚ;
ಏವಮೇತಂ ಗಹಟ್ಠಾನಂ, ಚಾಗೋ ಪುಞ್ಞಂ ಪವಡ್ಢತಿ.
‘‘ತಥೇವ ಅರಿಯವಿನಯೇ, ಸದ್ಧಾ ಯಸ್ಸ ಪತಿಟ್ಠಿತಾ;
ಹಿರೀಮನೋ ಚ ಓತ್ತಪ್ಪೀ, ಪಞ್ಞವಾ ಸೀಲಸಂವುತೋ.
‘‘ಏಸೋ ಖೋ ಅರಿಯವಿನಯೇ, ‘ಸುಖಜೀವೀ’ತಿ ವುಚ್ಚತಿ;
ನಿರಾಮಿಸಂ ಸುಖಂ ಲದ್ಧಾ, ಉಪೇಕ್ಖಂ ಅಧಿತಿಟ್ಠತಿ.
‘‘ಪಞ್ಚ ನೀವರಣೇ ಹಿತ್ವಾ, ನಿಚ್ಚಂ ಆರದ್ಧವೀರಿಯೋ;
ಝಾನಾನಿ ಉಪಸಮ್ಪಜ್ಜ, ಏಕೋದಿ ನಿಪಕೋ ಸತೋ.
‘‘ಏವಂ ಞತ್ವಾ ಯಥಾಭೂತಂ, ಸಬ್ಬಸಂಯೋಜನಕ್ಖಯೇ;
ಸಬ್ಬಸೋ ಅನುಪಾದಾಯ, ಸಮ್ಮಾ ಚಿತ್ತಂ ವಿಮುಚ್ಚತಿ.
‘‘ತಸ್ಸ ಸಮ್ಮಾ ವಿಮುತ್ತಸ್ಸ, ಞಾಣಂ ಚೇ ಹೋತಿ ತಾದಿನೋ;
‘ಅಕುಪ್ಪಾ ಮೇ ವಿಮುತ್ತೀ’ತಿ, ಭವಸಂಯೋಜನಕ್ಖಯೇ.
‘‘ಏತಂ ಖೋ ಪರಮಂ ಞಾಣಂ, ಏತಂ ಸುಖಮನುತ್ತರಂ;
ಅಸೋಕಂ ವಿರಜಂ ಖೇಮಂ, ಏತಂ ಆನಣ್ಯಮುತ್ತಮ’’ನ್ತಿ. ತತಿಯಂ;