(೨೫) ೫. ದುಚ್ಚರಿತವಗ್ಗೋ

೧. ಪಠಮದುಚ್ಚರಿತಸುತ್ತಂ

೨೪೧. ‘‘ಪಞ್ಚಿಮೇ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಆದೀನವಾ ದುಚ್ಚರಿತೇ. ಕತಮೇ ಪಞ್ಚ? ಅತ್ತಾಪಿ ಅತ್ತಾನಂ ಉಪವದತಿ; ಅನುವಿಚ್ಚ ವಿಞ್ಞೂ ಗರಹನ್ತಿ; ಪಾಪಕೋ ಕಿತ್ತಿಸದ್ದೋ ಅಬ್ಭುಗ್ಗಚ್ಛತಿ; ಸಮ್ಮೂಳ್ಹೋ ಕಾಲಂ ಕರೋತಿ; ಕಾಯಸ್ಸ ಭೇದಾ ಪರಂ ಮರಣಾ ಅಪಾಯಂ ದುಗ್ಗತಿಂ ವಿನಿಪಾತಂ ನಿರಯಂ ಉಪಪಜ್ಜತಿ. ಇಮೇ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಪಞ್ಚ ಆದೀನವಾ ದುಚ್ಚರಿತೇ.

‘‘ಪಞ್ಚಿಮೇ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಆನಿಸಂಸಾ ಸುಚರಿತೇ. ಕತಮೇ ಪಞ್ಚ? ಅತ್ತಾಪಿ ಅತ್ತಾನಂ ನ ಉಪವದತಿ; ಅನುವಿಚ್ಚ ವಿಞ್ಞೂ ಪಸಂಸನ್ತಿ; ಕಲ್ಯಾಣೋ ಕಿತ್ತಿಸದ್ದೋ ಅಬ್ಭುಗ್ಗಚ್ಛತಿ; ಅಸಮ್ಮೂಳ್ಹೋ ಕಾಲಂ ಕರೋತಿ; ಕಾಯಸ್ಸ ಭೇದಾ ಪರಂ ಮರಣಾ ಸುಗತಿಂ ಸಗ್ಗಂ ಲೋಕಂ ಉಪಪಜ್ಜತಿ. ಇಮೇ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಪಞ್ಚ ಆನಿಸಂಸಾ ಸುಚರಿತೇ’’ತಿ. ಪಠಮಂ.

೨. ಪಠಮಕಾಯದುಚ್ಚರಿತಸುತ್ತಂ

೨೪೨. ‘‘ಪಞ್ಚಿಮೇ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಆದೀನವಾ ಕಾಯದುಚ್ಚರಿತೇ…ಪೇ… ಆನಿಸಂಸಾ ಕಾಯಸುಚರಿತೇ…ಪೇ…. ದುತಿಯಂ.

೩. ಪಠಮವಚೀದುಚ್ಚರಿತಸುತ್ತಂ

೨೪೩. ‘‘ಪಞ್ಚಿಮೇ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಆದೀನವಾ ವಚೀದುಚ್ಚರಿತೇ…ಪೇ… ಆನಿಸಂಸಾ ವಚೀಸುಚರಿತೇ…ಪೇ…. ತತಿಯಂ.

೪. ಪಠಮಮನೋದುಚ್ಚರಿತಸುತ್ತಂ

೨೪೪. ‘‘ಪಞ್ಚಿಮೇ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಆದೀನವಾ ಮನೋದುಚ್ಚರಿತೇ…ಪೇ… ಆನಿಸಂಸಾ ಮನೋಸುಚರಿತೇ. ಕತಮೇ ಪಞ್ಚ? ಅತ್ತಾಪಿ ಅತ್ತಾನಂ ನ ಉಪವದತಿ; ಅನುವಿಚ್ಚ ವಿಞ್ಞೂ ಪಸಂಸನ್ತಿ; ಕಲ್ಯಾಣೋ ಕಿತ್ತಿಸದ್ದೋ ಅಬ್ಭುಗ್ಗಚ್ಛತಿ; ಅಸಮ್ಮೂಳ್ಹೋ ಕಾಲಂ ಕರೋತಿ; ಕಾಯಸ್ಸ ಭೇದಾ ಪರಂ ಮರಣಾ ಸುಗತಿಂ ಸಗ್ಗಂ ಲೋಕಂ ಉಪಪಜ್ಜತಿ. ಇಮೇ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಪಞ್ಚ ಆನಿಸಂಸಾ ಮನೋಸುಚರಿತೇ’’ತಿ. ಚತುತ್ಥಂ.

೫. ದುತಿಯದುಚ್ಚರಿತಸುತ್ತಂ

೨೪೫. ‘‘ಪಞ್ಚಿಮೇ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಆದೀನವಾ ದುಚ್ಚರಿತೇ. ಕತಮೇ ಪಞ್ಚ? ಅತ್ತಾಪಿ ಅತ್ತಾನಂ ಉಪವದತಿ; ಅನುವಿಚ್ಚ ವಿಞ್ಞೂ ಗರಹನ್ತಿ; ಪಾಪಕೋ ಕಿತ್ತಿಸದ್ದೋ ಅಬ್ಭುಗ್ಗಚ್ಛತಿ; ಸದ್ಧಮ್ಮಾ ವುಟ್ಠಾತಿ; ಅಸದ್ಧಮ್ಮೇ ಪತಿಟ್ಠಾತಿ. ಇಮೇ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಪಞ್ಚ ಆದೀನವಾ ದುಚ್ಚರಿತೇ.

‘‘ಪಞ್ಚಿಮೇ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಆನಿಸಂಸಾ ಸುಚರಿತೇ. ಕತಮೇ ಪಞ್ಚ? ಅತ್ತಾಪಿ ಅತ್ತಾನಂ ನ ಉಪವದತಿ; ಅನುವಿಚ್ಚ ವಿಞ್ಞೂ ಪಸಂಸನ್ತಿ; ಕಲ್ಯಾಣೋ ಕಿತ್ತಿಸದ್ದೋ ಅಬ್ಭುಗ್ಗಚ್ಛತಿ; ಅಸದ್ಧಮ್ಮಾ ವುಟ್ಠಾತಿ; ಸದ್ಧಮ್ಮೇ ಪತಿಟ್ಠಾತಿ. ಇಮೇ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಪಞ್ಚ ಆನಿಸಂಸಾ ಸುಚರಿತೇ’’ತಿ. ಪಞ್ಚಮಂ.

೬. ದುತಿಯಕಾಯದುಚ್ಚರಿತಸುತ್ತಂ

೨೪೬. ‘‘ಪಞ್ಚಿಮೇ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಆದೀನವಾ ಕಾಯದುಚ್ಚರಿತೇ…ಪೇ… ಆನಿಸಂಸಾ ಕಾಯಸುಚರಿತೇ…ಪೇ…. ಛಟ್ಠಂ.

೭. ದುತಿಯವಚೀದುಚ್ಚರಿತಸುತ್ತಂ

೨೪೭. ‘‘ಪಞ್ಚಿಮೇ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಆದೀನವಾ ವಚೀದುಚ್ಚರಿತೇ…ಪೇ… ಆನಿಸಂಸಾ ವಚೀಸುಚರಿತೇ…ಪೇ…. ಸತ್ತಮಂ.

೮. ದುತಿಯಮನೋದುಚ್ಚರಿತಸುತ್ತಂ

೨೪೮. ‘‘ಪಞ್ಚಿಮೇ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಆದೀನವಾ ಮನೋದುಚ್ಚರಿತೇ…ಪೇ… ಆನಿಸಂಸಾ ಮನೋಸುಚರಿತೇ. ಕತಮೇ ಪಞ್ಚ? ಅತ್ತಾಪಿ ಅತ್ತಾನಂ ನ ಉಪವದತಿ; ಅನುವಿಚ್ಚ ವಿಞ್ಞೂ ಪಸಂಸನ್ತಿ; ಕಲ್ಯಾಣೋ ಕಿತ್ತಿಸದ್ದೋ ಅಬ್ಭುಗ್ಗಚ್ಛತಿ; ಅಸದ್ಧಮ್ಮಾ ವುಟ್ಠಾತಿ; ಸದ್ಧಮ್ಮೇ ಪತಿಟ್ಠಾತಿ. ಇಮೇ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಪಞ್ಚ ಆನಿಸಂಸಾ ಮನೋಸುಚರಿತೇ’’ತಿ. ಅಟ್ಠಮಂ.

೯. ಸಿವಥಿಕಸುತ್ತಂ

೨೪೯. ‘‘ಪಞ್ಚಿಮೇ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಆದೀನವಾ ಸಿವಥಿಕಾಯ [ಸೀವಥಿಕಾಯ (ಸೀ. ಸ್ಯಾ. ಕಂ. ಪೀ.)]. ಕತಮೇ ಪಞ್ಚ? ಅಸುಚಿ, ದುಗ್ಗನ್ಧಾ, ಸಪ್ಪಟಿಭಯಾ, ವಾಳಾನಂ ಅಮನುಸ್ಸಾನಂ ಆವಾಸೋ, ಬಹುನೋ ಜನಸ್ಸ ಆರೋದನಾ – ಇಮೇ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಪಞ್ಚ ಆದೀನವಾ ಸಿವಥಿಕಾಯ.

‘‘ಏವಮೇವಂ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಪಞ್ಚಿಮೇ ಆದೀನವಾ ಸಿವಥಿಕೂಪಮೇ ಪುಗ್ಗಲೇ. ಕತಮೇ ಪಞ್ಚ? ಇಧ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಏಕಚ್ಚೋ ಪುಗ್ಗಲೋ ಅಸುಚಿನಾ ಕಾಯಕಮ್ಮೇನ ಸಮನ್ನಾಗತೋ ಹೋತಿ; ಅಸುಚಿನಾ ವಚೀಕಮ್ಮೇನ ಸಮನ್ನಾಗತೋ ಹೋತಿ; ಅಸುಚಿನಾ ಮನೋಕಮ್ಮೇನ ಸಮನ್ನಾಗತೋ ಹೋತಿ. ಇದಮಸ್ಸ ಅಸುಚಿತಾಯ ವದಾಮಿ. ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ ಸಾ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸಿವಥಿಕಾ ಅಸುಚಿ; ತಥೂಪಮಾಹಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಇಮಂ ಪುಗ್ಗಲಂ ವದಾಮಿ.

‘‘ತಸ್ಸ ಅಸುಚಿನಾ ಕಾಯಕಮ್ಮೇನ ಸಮನ್ನಾಗತಸ್ಸ, ಅಸುಚಿನಾ ವಚೀಕಮ್ಮೇನ ಸಮನ್ನಾಗತಸ್ಸ, ಅಸುಚಿನಾ ಮನೋಕಮ್ಮೇನ ಸಮನ್ನಾಗತಸ್ಸ ಪಾಪಕೋ ಕಿತ್ತಿಸದ್ದೋ ಅಬ್ಭುಗ್ಗಚ್ಛತಿ. ಇದಮಸ್ಸ ದುಗ್ಗನ್ಧತಾಯ ವದಾಮಿ. ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ ಸಾ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸಿವಥಿಕಾ ದುಗ್ಗನ್ಧಾ; ತಥೂಪಮಾಹಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಇಮಂ ಪುಗ್ಗಲಂ ವದಾಮಿ.

‘‘ತಮೇನಂ ಅಸುಚಿನಾ ಕಾಯಕಮ್ಮೇನ ಸಮನ್ನಾಗತಂ, ಅಸುಚಿನಾ ವಚೀಕಮ್ಮೇನ ಸಮನ್ನಾಗತಂ, ಅಸುಚಿನಾ ಮನೋಕಮ್ಮೇನ ಸಮನ್ನಾಗತಂ ಪೇಸಲಾ ಸಬ್ರಹ್ಮಚಾರೀ ಆರಕಾ ಪರಿವಜ್ಜನ್ತಿ. ಇದಮಸ್ಸ ಸಪ್ಪಟಿಭಯಸ್ಮಿಂ ವದಾಮಿ. ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ ಸಾ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸಿವಥಿಕಾ ಸಪ್ಪಟಿಭಯಾ; ತಥೂಪಮಾಹಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಇಮಂ ಪುಗ್ಗಲಂ ವದಾಮಿ.

‘‘ಸೋ ಅಸುಚಿನಾ ಕಾಯಕಮ್ಮೇನ ಸಮನ್ನಾಗತೋ, ಅಸುಚಿನಾ ವಚೀಕಮ್ಮೇನ ಸಮನ್ನಾಗತೋ, ಅಸುಚಿನಾ ಮನೋಕಮ್ಮೇನ ಸಮನ್ನಾಗತೋ ಸಭಾಗೇಹಿ ಪುಗ್ಗಲೇಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಸಂವಸತಿ. ಇದಮಸ್ಸ ವಾಳಾವಾಸಸ್ಮಿಂ ವದಾಮಿ. ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ ಸಾ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸಿವಥಿಕಾ ವಾಳಾನಂ ಅಮನುಸ್ಸಾನಂ ಆವಾಸೋ; ತಥೂಪಮಾಹಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಇಮಂ ಪುಗ್ಗಲಂ ವದಾಮಿ.

‘‘ತಮೇನಂ ಅಸುಚಿನಾ ಕಾಯಕಮ್ಮೇನ ಸಮನ್ನಾಗತಂ, ಅಸುಚಿನಾ ವಚೀಕಮ್ಮೇನ ಸಮನ್ನಾಗತಂ, ಅಸುಚಿನಾ ಮನೋಕಮ್ಮೇನ ಸಮನ್ನಾಗತಂ ಪೇಸಲಾ ಸಬ್ರಹ್ಮಚಾರೀ ದಿಸ್ವಾ ಖೀಯಧಮ್ಮಂ [ಖೀಯನಧಮ್ಮಂ (ಸೀ.)] ಆಪಜ್ಜನ್ತಿ – ‘ಅಹೋ ವತ ನೋ ದುಕ್ಖಂ ಯೇ ಮಯಂ ಏವರೂಪೇಹಿ ಪುಗ್ಗಲೇಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಸಂವಸಾಮಾ’ತಿ! ಇದಮಸ್ಸ ಆರೋದನಾಯ ವದಾಮಿ. ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ ಸಾ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸಿವಥಿಕಾ ಬಹುನೋ ಜನಸ್ಸ ಆರೋದನಾ; ತಥೂಪಮಾಹಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಇಮಂ ಪುಗ್ಗಲಂ ವದಾಮಿ. ಇಮೇ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಪಞ್ಚ ಆದೀನವಾ ಸಿವಥಿಕೂಪಮೇ ಪುಗ್ಗಲೇ’’ತಿ. ನವಮಂ.

೧೦. ಪುಗ್ಗಲಪ್ಪಸಾದಸುತ್ತಂ

೨೫೦. ‘‘ಪಞ್ಚಿಮೇ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಆದೀನವಾ ಪುಗ್ಗಲಪ್ಪಸಾದೇ. ಕತಮೇ ಪಞ್ಚ? ಯಸ್ಮಿಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಪುಗ್ಗಲೇ ಪುಗ್ಗಲೋ ಅಭಿಪ್ಪಸನ್ನೋ ಹೋತಿ, ಸೋ ತಥಾರೂಪಂ ಆಪತ್ತಿಂ ಆಪನ್ನೋ ಹೋತಿ ಯಥಾರೂಪಾಯ ಆಪತ್ತಿಯಾ ಸಙ್ಘೋ ಉಕ್ಖಿಪತಿ. ತಸ್ಸ ಏವಂ ಹೋತಿ – ‘ಯೋ ಖೋ ಮ್ಯಾಯಂ ಪುಗ್ಗಲೋ ಪಿಯೋ ಮನಾಪೋ ಸೋ ಸಙ್ಘೇನ ಉಕ್ಖಿತ್ತೋ’ತಿ. ಭಿಕ್ಖೂಸು ಅಪ್ಪಸಾದಬಹುಲೋ ಹೋತಿ. ಭಿಕ್ಖೂಸು ಅಪ್ಪಸಾದಬಹುಲೋ ಸಮಾನೋ ಅಞ್ಞೇ ಭಿಕ್ಖೂ ನ ಭಜತಿ. ಅಞ್ಞೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಅಭಜನ್ತೋ ಸದ್ಧಮ್ಮಂ ನ ಸುಣಾತಿ. ಸದ್ಧಮ್ಮಂ ಅಸುಣನ್ತೋ ಸದ್ಧಮ್ಮಾ ಪರಿಹಾಯತಿ. ಅಯಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಪಠಮೋ ಆದೀನವೋ ಪುಗ್ಗಲಪ್ಪಸಾದೇ.

‘‘ಪುನ ಚಪರಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಯಸ್ಮಿಂ ಪುಗ್ಗಲೇ ಪುಗ್ಗಲೋ ಅಭಿಪ್ಪಸನ್ನೋ ಹೋತಿ, ಸೋ ತಥಾರೂಪಂ ಆಪತ್ತಿಂ ಆಪನ್ನೋ ಹೋತಿ ಯಥಾರೂಪಾಯ ಆಪತ್ತಿಯಾ ಸಙ್ಘೋ ಅನ್ತೇ ನಿಸೀದಾಪೇತಿ. ತಸ್ಸ ಏವಂ ಹೋತಿ – ‘ಯೋ ಖೋ ಮ್ಯಾಯಂ ಪುಗ್ಗಲೋ ಪಿಯೋ ಮನಾಪೋ ಸೋ ಸಙ್ಘೇನ ಅನ್ತೇ ನಿಸೀದಾಪಿತೋ’ತಿ. ಭಿಕ್ಖೂಸು ಅಪ್ಪಸಾದಬಹುಲೋ ಹೋತಿ. ಭಿಕ್ಖೂಸು ಅಪ್ಪಸಾದಬಹುಲೋ ಸಮಾನೋ ಅಞ್ಞೇ ಭಿಕ್ಖೂ ನ ಭಜತಿ. ಅಞ್ಞೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಅಭಜನ್ತೋ ಸದ್ಧಮ್ಮಂ ನ ಸುಣಾತಿ. ಸದ್ಧಮ್ಮಂ ಅಸುಣನ್ತೋ ಸದ್ಧಮ್ಮಾ ಪರಿಹಾಯತಿ. ಅಯಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ದುತಿಯೋ ಆದೀನವೋ ಪುಗ್ಗಲಪ್ಪಸಾದೇ.

‘‘ಪುನ ಚಪರಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಯಸ್ಮಿಂ ಪುಗ್ಗಲೇ ಪುಗ್ಗಲೋ ಅಭಿಪ್ಪಸನ್ನೋ ಹೋತಿ, ಸೋ ದಿಸಾಪಕ್ಕನ್ತೋ ಹೋತಿ…ಪೇ… ಸೋ ವಿಬ್ಭನ್ತೋ ಹೋತಿ…ಪೇ… ಸೋ ಕಾಲಙ್ಕತೋ ಹೋತಿ. ತಸ್ಸ ಏವಂ ಹೋತಿ – ‘ಯೋ ಖೋ ಮ್ಯಾಯಂ ಪುಗ್ಗಲೋ ಪಿಯೋ ಮನಾಪೋ ಸೋ ಕಾಲಙ್ಕತೋ’ತಿ. ಅಞ್ಞೇ ಭಿಕ್ಖೂ ನ ಭಜತಿ. ಅಞ್ಞೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಅಭಜನ್ತೋ ಸದ್ಧಮ್ಮಂ ನ ಸುಣಾತಿ. ಸದ್ಧಮ್ಮಂ ಅಸುಣನ್ತೋ ಸದ್ಧಮ್ಮಾ ಪರಿಹಾಯತಿ. ಅಯಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಪಞ್ಚಮೋ ಆದೀನವೋ ಪುಗ್ಗಲಪ್ಪಸಾದೇ. ಇಮೇ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಪಞ್ಚ ಆದೀನವಾ ಪುಗ್ಗಲಪ್ಪಸಾದೇ’’ತಿ. ದಸಮಂ.

ದುಚ್ಚರಿತವಗ್ಗೋ ಪಞ್ಚಮೋ.