(೨೬) ೬. ಉಪಸಮ್ಪದಾವಗ್ಗೋ
೧. ಉಪಸಮ್ಪಾದೇತಬ್ಬಸುತ್ತಂ
೨೫೧. [ಮಹಾವ. ೮೪] ‘‘ಪಞ್ಚಹಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಧಮ್ಮೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತೇನ ಭಿಕ್ಖುನಾ ಉಪಸಮ್ಪಾದೇತಬ್ಬಂ. ಕತಮೇಹಿ ಪಞ್ಚಹಿ? ಇಧ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖು ಅಸೇಖೇನ ಸೀಲಕ್ಖನ್ಧೇನ ಸಮನ್ನಾಗತೋ ಹೋತಿ; ಅಸೇಖೇನ ಸಮಾಧಿಕ್ಖನ್ಧೇನ ಸಮನ್ನಾಗತೋ ಹೋತಿ; ಅಸೇಖೇನ ಪಞ್ಞಾಕ್ಖನ್ಧೇನ ಸಮನ್ನಾಗತೋ ಹೋತಿ; ಅಸೇಖೇನ ವಿಮುತ್ತಿಕ್ಖನ್ಧೇನ ಸಮನ್ನಾಗತೋ ಹೋತಿ; ಅಸೇಖೇನ ವಿಮುತ್ತಿಞಾಣದಸ್ಸನಕ್ಖನ್ಧೇನ ಸಮನ್ನಾಗತೋ ಹೋತಿ. ಇಮೇಹಿ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಪಞ್ಚಹಿ ಧಮ್ಮೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತೇನ ಭಿಕ್ಖುನಾ ಉಪಸಮ್ಪಾದೇತಬ್ಬ’’ನ್ತಿ. ಪಠಮಂ.
೨. ನಿಸ್ಸಯಸುತ್ತಂ
೨೫೨. [ಮಹಾವ. ೮೪] ‘‘ಪಞ್ಚಹಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಧಮ್ಮೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತೇನ ಭಿಕ್ಖುನಾ ನಿಸ್ಸಯೋ ದಾತಬ್ಬೋ. ಕತಮೇಹಿ ಪಞ್ಚಹಿ? ಇಧ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖು ಅಸೇಖೇನ ಸೀಲಕ್ಖನ್ಧೇನ ಸಮನ್ನಾಗತೋ ಹೋತಿ…ಪೇ… ಅಸೇಖೇನ ವಿಮುತ್ತಿಞಾಣದಸ್ಸನಕ್ಖನ್ಧೇನ ಸಮನ್ನಾಗತೋ ಹೋತಿ. ಇಮೇಹಿ…ಪೇ… ನಿಸ್ಸಯೋ ದಾತಬ್ಬೋ’’ತಿ. ದುತಿಯಂ.
೩. ಸಾಮಣೇರಸುತ್ತಂ
೨೫೩. [ಮಹಾವ. ೮೪] ‘‘ಪಞ್ಚಹಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಧಮ್ಮೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತೇನ ಭಿಕ್ಖುನಾ ಸಾಮಣೇರೋ ಉಪಟ್ಠಾಪೇತಬ್ಬೋ. ಕತಮೇಹಿ ಪಞ್ಚಹಿ? ಇಧ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖು ಅಸೇಖೇನ ಸೀಲಕ್ಖನ್ಧೇನ ಸಮನ್ನಾಗತೋ ಹೋತಿ; ಅಸೇಖೇನ ಸಮಾಧಿಕ್ಖನ್ಧೇನ… ಅಸೇಖೇನ ಪಞ್ಞಾಕ್ಖನ್ಧೇನ… ಅಸೇಖೇನ ವಿಮುತ್ತಿಕ್ಖನ್ಧೇನ… ಅಸೇಖೇನ ವಿಮುತ್ತಿಞಾಣದಸ್ಸನಕ್ಖನ್ಧೇನ ಸಮನ್ನಾಗತೋ ಹೋತಿ. ಇಮೇಹಿ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಪಞ್ಚಹಿ ಧಮ್ಮೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತೇನ ಭಿಕ್ಖುನಾ ಸಾಮಣೇರೋ ಉಪಟ್ಠಾಪೇತಬ್ಬೋ’’ತಿ. ತತಿಯಂ.
೪. ಪಞ್ಚಮಚ್ಛರಿಯಸುತ್ತಂ
೨೫೪. ‘‘ಪಞ್ಚಿಮಾನಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಮಚ್ಛರಿಯಾನಿ. ಕತಮಾನಿ ಪಞ್ಚ? ಆವಾಸಮಚ್ಛರಿಯಂ, ಕುಲಮಚ್ಛರಿಯಂ, ಲಾಭಮಚ್ಛರಿಯಂ, ವಣ್ಣಮಚ್ಛರಿಯಂ, ಧಮ್ಮಮಚ್ಛರಿಯಂ – ಇಮಾನಿ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಪಞ್ಚ ಮಚ್ಛರಿಯಾನಿ. ಇಮೇಸಂ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಪಞ್ಚನ್ನಂ ಮಚ್ಛರಿಯಾನಂ ಏತಂ ಪಟಿಕುಟ್ಠಂ [ಪತಿಕಿಟ್ಠಂ (ಸೀ. ಪೀ.), ಪಟಿಕ್ಕಿಟ್ಠಂ (ಸ್ಯಾ. ಕಂ.), ಪಟಿಕಿಟ್ಠಂ (ಕ.)], ಯದಿದಂ ಧಮ್ಮಮಚ್ಛರಿಯ’’ನ್ತಿ. ಚತುತ್ಥಂ.
೫. ಮಚ್ಛರಿಯಪ್ಪಹಾನಸುತ್ತಂ
೨೫೫. ‘‘ಪಞ್ಚನ್ನಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಮಚ್ಛರಿಯಾನಂ ಪಹಾನಾಯ ಸಮುಚ್ಛೇದಾಯ ಬ್ರಹ್ಮಚರಿಯಂ ವುಸ್ಸತಿ. ಕತಮೇಸಂ ಪಞ್ಚನ್ನಂ? ಆವಾಸಮಚ್ಛರಿಯಸ್ಸ ಪಹಾನಾಯ ಸಮುಚ್ಛೇದಾಯ ಬ್ರಹ್ಮಚರಿಯಂ ವುಸ್ಸತಿ; ಕುಲಮಚ್ಛರಿಯಸ್ಸ…ಪೇ… ಲಾಭಮಚ್ಛರಿಯಸ್ಸ… ವಣ್ಣಮಚ್ಛರಿಯಸ್ಸ… ಧಮ್ಮಮಚ್ಛರಿಯಸ್ಸ ಪಹಾನಾಯ ಸಮುಚ್ಛೇದಾಯ ಬ್ರಹ್ಮಚರಿಯಂ ವುಸ್ಸತಿ. ಇಮೇಸಂ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಪಞ್ಚನ್ನಂ ಮಚ್ಛರಿಯಾನಂ ಪಹಾನಾಯ ಸಮುಚ್ಛೇದಾಯ ಬ್ರಹ್ಮಚರಿಯಂ ವುಸ್ಸತೀ’’ತಿ. ಪಞ್ಚಮಂ.
೬. ಪಠಮಝಾನಸುತ್ತಂ
೨೫೬. ‘‘ಪಞ್ಚಿಮೇ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಧಮ್ಮೇ ಅಪ್ಪಹಾಯ ಅಭಬ್ಬೋ ಪಠಮಂ ಝಾನಂ ಉಪಸಮ್ಪಜ್ಜ ವಿಹರಿತುಂ. ಕತಮೇ ಪಞ್ಚ? ಆವಾಸಮಚ್ಛರಿಯಂ, ಕುಲಮಚ್ಛರಿಯಂ, ಲಾಭಮಚ್ಛರಿಯಂ, ವಣ್ಣಮಚ್ಛರಿಯಂ, ಧಮ್ಮಮಚ್ಛರಿಯಂ – ಇಮೇ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಪಞ್ಚ ಧಮ್ಮೇ ಅಪ್ಪಹಾಯ ಅಭಬ್ಬೋ ಪಠಮಂ ಝಾನಂ ಉಪಸಮ್ಪಜ್ಜ ವಿಹರಿತುಂ.
‘‘ಪಞ್ಚಿಮೇ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಧಮ್ಮೇ ಪಹಾಯ ಭಬ್ಬೋ ಪಠಮಂ ಝಾನಂ ಉಪಸಮ್ಪಜ್ಜ ವಿಹರಿತುಂ. ಕತಮೇ ಪಞ್ಚ? ಆವಾಸಮಚ್ಛರಿಯಂ, ಕುಲಮಚ್ಛರಿಯಂ, ಲಾಭಮಚ್ಛರಿಯಂ, ವಣ್ಣಮಚ್ಛರಿಯಂ, ಧಮ್ಮಮಚ್ಛರಿಯಂ – ಇಮೇ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಪಞ್ಚ ಧಮ್ಮೇ ಪಹಾಯ ಭಬ್ಬೋ ಪಠಮಂ ಝಾನಂ ಉಪಸಮ್ಪಜ್ಜ ವಿಹರಿತು’’ನ್ತಿ. ಛಟ್ಠಂ.
೭-೧೩. ದುತಿಯಝಾನಸುತ್ತಾದಿಸತ್ತಕಂ
೨೫೭-೨೬೩. ‘‘ಪಞ್ಚಿಮೇ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಧಮ್ಮೇ ಅಪ್ಪಹಾಯ ಅಭಬ್ಬೋ ದುತಿಯಂ ಝಾನಂ…ಪೇ… ಅಭಬ್ಬೋ ತತಿಯಂ ಝಾನಂ… ಅಭಬ್ಬೋ ಚತುತ್ಥಂ ಝಾನಂ… ಅಭಬ್ಬೋ ಸೋತಾಪತ್ತಿಫಲಂ… ಅಭಬ್ಬೋ ಸಕದಾಗಾಮಿಫಲಂ… ಅಭಬ್ಬೋ ಅನಾಗಾಮಿಫಲಂ… ಅಭಬ್ಬೋ ಅರಹತ್ತಂ [ಅರಹತ್ತಫಲಂ (ಸೀ.)] ಸಚ್ಛಿಕಾತುಂ. ಕತಮೇ ಪಞ್ಚ? ಆವಾಸಮಚ್ಛರಿಯಂ, ಕುಲಮಚ್ಛರಿಯಂ, ಲಾಭಮಚ್ಛರಿಯಂ, ವಣ್ಣಮಚ್ಛರಿಯಂ, ಧಮ್ಮಮಚ್ಛರಿಯಂ – ಇಮೇ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಪಞ್ಚ ಧಮ್ಮೇ ಅಪ್ಪಹಾಯ ಅಭಬ್ಬೋ ಅರಹತ್ತಂ ಸಚ್ಛಿಕಾತುಂ.
‘‘ಪಞ್ಚಿಮೇ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಧಮ್ಮೇ ಪಹಾಯ ಭಬ್ಬೋ ದುತಿಯಂ ಝಾನಂ…ಪೇ… ಭಬ್ಬೋ ತತಿಯಂ ಝಾನಂ… ಭಬ್ಬೋ ಚತುತ್ಥಂ ಝಾನಂ… ಭಬ್ಬೋ ಸೋತಾಪತ್ತಿಫಲಂ… ಭಬ್ಬೋ ಸಕದಾಗಾಮಿಫಲಂ… ಭಬ್ಬೋ ಅನಾಗಾಮಿಫಲಂ… ಭಬ್ಬೋ ಅರಹತ್ತಂ ಸಚ್ಛಿಕಾತುಂ. ಕತಮೇ ಪಞ್ಚ? ಆವಾಸಮಚ್ಛರಿಯಂ, ಕುಲಮಚ್ಛರಿಯಂ, ಲಾಭಮಚ್ಛರಿಯಂ, ವಣ್ಣಮಚ್ಛರಿಯಂ, ಧಮ್ಮಮಚ್ಛರಿಯಂ – ಇಮೇ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಪಞ್ಚ ಧಮ್ಮೇ ಪಹಾಯ ಭಬ್ಬೋ ಅರಹತ್ತಂ ಸಚ್ಛಿಕಾತು’’ನ್ತಿ. ತೇರಸಮಂ.
೧೪. ಅಪರಪಠಮಝಾನಸುತ್ತಂ
೨೬೪. ‘‘ಪಞ್ಚಿಮೇ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಧಮ್ಮೇ ಅಪ್ಪಹಾಯ ಅಭಬ್ಬೋ ಪಠಮಂ ಝಾನಂ ಉಪಸಮ್ಪಜ್ಜ ವಿಹರಿತುಂ. ಕತಮೇ ಪಞ್ಚ? ಆವಾಸಮಚ್ಛರಿಯಂ, ಕುಲಮಚ್ಛರಿಯಂ, ಲಾಭಮಚ್ಛರಿಯಂ, ವಣ್ಣಮಚ್ಛರಿಯಂ, ಅಕತಞ್ಞುತಂ ಅಕತವೇದಿತಂ – ಇಮೇ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಪಞ್ಚ ಧಮ್ಮೇ ಅಪ್ಪಹಾಯ ಅಭಬ್ಬೋ ಪಠಮಂ ಝಾನಂ ಉಪಸಮ್ಪಜ್ಜ ವಿಹರಿತುಂ.
‘‘ಪಞ್ಚಿಮೇ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಧಮ್ಮೇ ಪಹಾಯ ಭಬ್ಬೋ ಪಠಮಂ ಝಾನಂ ಉಪಸಮ್ಪಜ್ಜ ವಿಹರಿತುಂ. ಕತಮೇ ಪಞ್ಚ? ಆವಾಸಮಚ್ಛರಿಯಂ, ಕುಲಮಚ್ಛರಿಯಂ, ಲಾಭಮಚ್ಛರಿಯಂ, ವಣ್ಣಮಚ್ಛರಿಯಂ, ಅಕತಞ್ಞುತಂ ಅಕತವೇದಿತಂ – ಇಮೇ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಪಞ್ಚ ಧಮ್ಮೇ ಪಹಾಯ ಭಬ್ಬೋ ಪಠಮಂ ಝಾನಂ ಉಪಸಮ್ಪಜ್ಜ ವಿಹರಿತು’’ನ್ತಿ. ಚುದ್ದಸಮಂ.
೧೫-೨೧. ಅಪರದುತಿಯಝಾನಸುತ್ತಾದಿಸತ್ತಕಂ
೨೬೫-೨೭೧. ‘‘ಪಞ್ಚಿಮೇ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಧಮ್ಮೇ ಅಪ್ಪಹಾಯ ಅಭಬ್ಬೋ ದುತಿಯಂ ಝಾನಂ…ಪೇ… ತತಿಯಂ ಝಾನಂ… ಚತುತ್ಥಂ ಝಾನಂ… ಸೋತಾಪತ್ತಿಫಲಂ… ಸಕದಾಗಾಮಿಫಲಂ… ಅನಾಗಾಮಿಫಲಂ… ಅರಹತ್ತಂ ಸಚ್ಛಿಕಾತುಂ. ಕತಮೇ ಪಞ್ಚ? ಆವಾಸಮಚ್ಛರಿಯಂ, ಕುಲಮಚ್ಛರಿಯಂ, ಲಾಭಮಚ್ಛರಿಯಂ, ವಣ್ಣಮಚ್ಛರಿಯಂ, ಅಕತಞ್ಞುತಂ ಅಕತವೇದಿತಂ – ಇಮೇ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಪಞ್ಚ ಧಮ್ಮೇ ಅಪ್ಪಹಾಯ ಅಭಬ್ಬೋ ಅರಹತ್ತಂ ಸಚ್ಛಿಕಾತುಂ.
‘‘ಪಞ್ಚಿಮೇ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಧಮ್ಮೇ ಪಹಾಯ ಭಬ್ಬೋ ದುತಿಯಂ ಝಾನಂ…ಪೇ… ತತಿಯಂ ಝಾನಂ… ಚತುತ್ಥಂ ಝಾನಂ… ಸೋತಾಪತ್ತಿಫಲಂ… ಸಕದಾಗಾಮಿಫಲಂ… ಅನಾಗಾಮಿಫಲಂ… ಅರಹತ್ತಂ ಸಚ್ಛಿಕಾತುಂ. ಕತಮೇ ಪಞ್ಚ? ಆವಾಸಮಚ್ಛರಿಯಂ, ಕುಲಮಚ್ಛರಿಯಂ, ಲಾಭಮಚ್ಛರಿಯಂ, ವಣ್ಣಮಚ್ಛರಿಯಂ, ಅಕತಞ್ಞುತಂ ಅಕತವೇದಿತಂ – ಇಮೇ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಪಞ್ಚ ಧಮ್ಮೇ ಪಹಾಯ ಭಬ್ಬೋ ಅರಹತ್ತಂ ಸಚ್ಛಿಕಾತು’’ನ್ತಿ. ಏಕವೀಸತಿಮಂ.
ಉಪಸಮ್ಪದಾವಗ್ಗೋ ಛಟ್ಠೋ.