೫. ಮಾತಾಪುತ್ತಸುತ್ತಂ
೫೫. ಏಕಂ ಸಮಯಂ ಭಗವಾ ಸಾವತ್ಥಿಯಂ ವಿಹರತಿ ಜೇತವನೇ ಅನಾಥಪಿಣ್ಡಿಕಸ್ಸ ಆರಾಮೇ. ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಸಾವತ್ಥಿಯಂ ಉಭೋ ಮಾತಾಪುತ್ತಾ ವಸ್ಸಾವಾಸಂ ಉಪಗಮಿಂಸು [ಉಪಸಙ್ಕಮಿಂಸು (ಕ.)] – ಭಿಕ್ಖು ಚ ಭಿಕ್ಖುನೀ ಚ. ತೇ ಅಞ್ಞಮಞ್ಞಸ್ಸ ಅಭಿಣ್ಹಂ ದಸ್ಸನಕಾಮಾ ಅಹೇಸುಂ. ಮಾತಾಪಿ ಪುತ್ತಸ್ಸ ಅಭಿಣ್ಹಂ ದಸ್ಸನಕಾಮಾ ಅಹೋಸಿ; ಪುತ್ತೋಪಿ ಮಾತರಂ ಅಭಿಣ್ಹಂ ದಸ್ಸನಕಾಮೋ ಅಹೋಸಿ. ತೇಸಂ ಅಭಿಣ್ಹಂ ದಸ್ಸನಾ ಸಂಸಗ್ಗೋ ಅಹೋಸಿ. ಸಂಸಗ್ಗೇ ಸತಿ ವಿಸ್ಸಾಸೋ ಅಹೋಸಿ. ವಿಸ್ಸಾಸೇ ಸತಿ ಓತಾರೋ ಅಹೋಸಿ. ತೇ ಓತಿಣ್ಣಚಿತ್ತಾ ಸಿಕ್ಖಂ ಅಪಚ್ಚಕ್ಖಾಯ ದುಬ್ಬಲ್ಯಂ ಅನಾವಿಕತ್ವಾ ಮೇಥುನಂ ಧಮ್ಮಂ ಪಟಿಸೇವಿಂಸು.
ಅಥ ಖೋ ಸಮ್ಬಹುಲಾ ಭಿಕ್ಖೂ ಯೇನ ಭಗವಾ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿಂಸು; ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಭಗವನ್ತಂ ಅಭಿವಾದೇತ್ವಾ ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸೀದಿಂಸು. ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸಿನ್ನೋ ಖೋ ತೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಭಗವನ್ತಂ ಏತದವೋಚುಂ – ‘‘ಇಧ, ಭನ್ತೇ, ಸಾವತ್ಥಿಯಂ ಉಭೋ ಮಾತಾಪುತ್ತಾ ವಸ್ಸಾವಾಸಂ ಉಪಗಮಿಂಸು – ಭಿಕ್ಖು ಚ ಭಿಕ್ಖುನೀ ಚ, ತೇ ಅಞ್ಞಮಞ್ಞಸ್ಸ ಅಭಿಣ್ಹಂ ದಸ್ಸನಕಾಮಾ ಅಹೇಸುಂ, ಮಾತಾಪಿ ಪುತ್ತಸ್ಸ ಅಭಿಣ್ಹಂ ದಸ್ಸನಕಾಮಾ ಅಹೋಸಿ, ಪುತ್ತೋಪಿ ಮಾತರಂ ಅಭಿಣ್ಹಂ ದಸ್ಸನಕಾಮೋ ಅಹೋಸಿ. ತೇಸಂ ಅಭಿಣ್ಹಂ ದಸ್ಸನಾ ಸಂಸಗ್ಗೋ ಅಹೋಸಿ, ಸಂಸಗ್ಗೇ ಸತಿ ವಿಸ್ಸಾಸೋ ಅಹೋಸಿ, ವಿಸ್ಸಾಸೇ ಸತಿ ಓತಾರೋ ಅಹೋಸಿ, ತೇ ಓತಿಣ್ಣಚಿತ್ತಾ ಸಿಕ್ಖಂ ಅಪಚ್ಚಕ್ಖಾಯ ದುಬ್ಬಲ್ಯಂ ಅನಾವಿಕತ್ವಾ ಮೇಥುನಂ ಧಮ್ಮಂ ಪಟಿಸೇವಿಂಸೂ’’ತಿ.
‘‘ಕಿಂ ನು ಸೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಮೋಘಪುರಿಸೋ ಮಞ್ಞತಿ – ‘ನ ಮಾತಾ ಪುತ್ತೇ ಸಾರಜ್ಜತಿ, ಪುತ್ತೋ ವಾ ಪನ ಮಾತರೀ’ತಿ? ನಾಹಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅಞ್ಞಂ ಏಕರೂಪಮ್ಪಿ ಸಮನುಪಸ್ಸಾಮಿ ಏವಂ [ಯಂ ಏವಂ (ಸೀ.)] ರಜನೀಯಂ ಏವಂ ಕಮನೀಯಂ ಏವಂ ಮದನೀಯಂ ಏವಂ ಬನ್ಧನೀಯಂ ಏವಂ ಮುಚ್ಛನೀಯಂ ಏವಂ ಅನ್ತರಾಯಕರಂ ಅನುತ್ತರಸ್ಸ ಯೋಗಕ್ಖೇಮಸ್ಸ ಅಧಿಗಮಾಯ ಯಥಯಿದಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಇತ್ಥಿರೂಪಂ. ಇತ್ಥಿರೂಪೇ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸತ್ತಾ ರತ್ತಾ ಗಿದ್ಧಾ ಗಥಿತಾ [ಗಧಿತಾ (ಸ್ಯಾ. ಪೀ. ಕ.)] ಮುಚ್ಛಿತಾ ಅಜ್ಝೋಸನ್ನಾ [ಅಜ್ಝೋಪನ್ನಾ (ಬಹೂಸು)]. ತೇ ದೀಘರತ್ತಂ ಸೋಚನ್ತಿ ಇತ್ಥಿರೂಪವಸಾನುಗಾ.
‘‘ನಾಹಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅಞ್ಞಂ ಏಕಸದ್ದಮ್ಪಿ…ಪೇ… ಏಕಗನ್ಧಮ್ಪಿ… ಏಕರಸಮ್ಪಿ… ಏಕಫೋಟ್ಠಬ್ಬಮ್ಪಿ ಸಮನುಪಸ್ಸಾಮಿ ಏವಂ ರಜನೀಯಂ ಏವಂ ಕಮನೀಯಂ ಏವಂ ಮದನೀಯಂ ಏವಂ ಬನ್ಧನೀಯಂ ಏವಂ ಮುಚ್ಛನೀಯಂ ಏವಂ ಅನ್ತರಾಯಕರಂ ಅನುತ್ತರಸ್ಸ ಯೋಗಕ್ಖೇಮಸ್ಸ ಅಧಿಗಮಾಯ ಯಥಯಿದಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಇತ್ಥಿಫೋಟ್ಠಬ್ಬಂ. ಇತ್ಥಿಫೋಟ್ಠಬ್ಬೇ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸತ್ತಾ ರತ್ತಾ ಗಿದ್ಧಾ ಗಥಿತಾ ಮುಚ್ಛಿತಾ ಅಜ್ಝೋಸನ್ನಾ. ತೇ ದೀಘರತ್ತಂ ಸೋಚನ್ತಿ ಇತ್ಥಿಫೋಟ್ಠಬ್ಬವಸಾನುಗಾ.
‘‘ಇತ್ಥೀ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಗಚ್ಛನ್ತೀಪಿ ಪುರಿಸಸ್ಸ ಚಿತ್ತಂ ಪರಿಯಾದಾಯ ತಿಟ್ಠತಿ; ಠಿತಾಪಿ…ಪೇ… ನಿಸಿನ್ನಾಪಿ… ಸಯಾನಾಪಿ… ಹಸನ್ತೀಪಿ… ಭಣನ್ತೀಪಿ… ಗಾಯನ್ತೀಪಿ… ರೋದನ್ತೀಪಿ… ಉಗ್ಘಾತಿತಾಪಿ [ಉಗ್ಘಾನಿತಾಪಿ (ಸೀ.)] … ಮತಾಪಿ ಪುರಿಸಸ್ಸ ಚಿತ್ತಂ ಪರಿಯಾದಾಯ ತಿಟ್ಠತಿ. ಯಞ್ಹಿ ತಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸಮ್ಮಾ ವದಮಾನೋ ವದೇಯ್ಯ – ‘ಸಮನ್ತಪಾಸೋ ಮಾರಸ್ಸಾ’ತಿ ಮಾತುಗಾಮಂಯೇವ ಸಮ್ಮಾ ವದಮಾನೋ ವದೇಯ್ಯ – ‘ಸಮನ್ತಪಾಸೋ ಮಾರಸ್ಸಾ’’’ತಿ.
‘‘ಸಲ್ಲಪೇ ಅಸಿಹತ್ಥೇನ, ಪಿಸಾಚೇನಾಪಿ ಸಲ್ಲಪೇ;
ಆಸೀವಿಸಮ್ಪಿ ಆಸೀದೇ [ಆಸದ್ದೇ (ಸ್ಯಾ. ಕಂ.)], ಯೇನ ದಟ್ಠೋ ನ ಜೀವತಿ.
‘‘ನತ್ವೇವ ಏಕೋ ಏಕಾಯ, ಮಾತುಗಾಮೇನ ಸಲ್ಲಪೇ;
ಮುಟ್ಠಸ್ಸತಿಂ ತಾ ಬನ್ಧನ್ತಿ, ಪೇಕ್ಖಿತೇನ ಸಿತೇನ ಚ [ಮ್ಹಿತೇನ ಚ (ಸ್ಯಾ. ಕಂ.)].
‘‘ಅಥೋಪಿ ದುನ್ನಿವತ್ಥೇನ, ಮಞ್ಜುನಾ ಭಣಿತೇನ ಚ;
ನೇಸೋ ಜನೋ ಸ್ವಾಸೀಸದೋ, ಅಪಿ ಉಗ್ಘಾತಿತೋ ಮತೋ.
‘‘ಪಞ್ಚ ಕಾಮಗುಣಾ ಏತೇ, ಇತ್ಥಿರೂಪಸ್ಮಿಂ ದಿಸ್ಸರೇ;
ರೂಪಾ ಸದ್ದಾ ರಸಾ ಗನ್ಧಾ, ಫೋಟ್ಠಬ್ಬಾ ಚ ಮನೋರಮಾ.
‘‘ತೇಸಂ ಕಾಮೋಘವೂಳ್ಹಾನಂ, ಕಾಮೇ ಅಪರಿಜಾನತಂ;
ಕಾಲಂ ಗತಿ [ಗತಿಂ (ಸೀ. ಸ್ಯಾ. ಕಂ. ಪೀ.)] ಭವಾಭವಂ, ಸಂಸಾರಸ್ಮಿಂ ಪುರಕ್ಖತಾ.
‘‘ಯೇ ಚ ಕಾಮೇ ಪರಿಞ್ಞಾಯ, ಚರನ್ತಿ ಅಕುತೋಭಯಾ;
ತೇ ವೇ ಪಾರಙ್ಗತಾ ಲೋಕೇ, ಯೇ ಪತ್ತಾ ಆಸವಕ್ಖಯ’’ನ್ತಿ. ಪಞ್ಚಮಂ;