೪. ಸೀಹಸೇನಾಪತಿಸುತ್ತಂ

೩೪. ಏಕಂ ಸಮಯಂ ಭಗವಾ ವೇಸಾಲಿಯಂ ವಿಹರತಿ ಮಹಾವನೇ ಕೂಟಾಗಾರಸಾಲಾಯಂ. ಅಥ ಖೋ ಸೀಹೋ ಸೇನಾಪತಿ ಯೇನ ಭಗವಾ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿ; ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಭಗವನ್ತಂ ಅಭಿವಾದೇತ್ವಾ ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸೀದಿ. ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸಿನ್ನೋ ಖೋ ಸೀಹೋ ಸೇನಾಪತಿ ಭಗವನ್ತಂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಸಕ್ಕಾ ನು ಖೋ, ಭನ್ತೇ, ಭಗವಾ ಸನ್ದಿಟ್ಠಿಕಂ ದಾನಫಲಂ ಪಞ್ಞಾಪೇತು’’ನ್ತಿ?

‘‘ಸಕ್ಕಾ, ಸೀಹಾ’’ತಿ ಭಗವಾ ಅವೋಚ – ‘‘ದಾಯಕೋ, ಸೀಹ, ದಾನಪತಿ ಬಹುನೋ ಜನಸ್ಸ ಪಿಯೋ ಹೋತಿ ಮನಾಪೋ. ಯಮ್ಪಿ, ಸೀಹ, ದಾಯಕೋ ದಾನಪತಿ ಬಹುನೋ ಜನಸ್ಸ ಪಿಯೋ ಹೋತಿ ಮನಾಪೋ, ಇದಮ್ಪಿ ಸನ್ದಿಟ್ಠಿಕಂ ದಾನಫಲಂ.

‘‘ಪುನ ಚಪರಂ, ಸೀಹ, ದಾಯಕಂ ದಾನಪತಿಂ ಸನ್ತೋ ಸಪ್ಪುರಿಸಾ ಭಜನ್ತಿ. ಯಮ್ಪಿ, ಸೀಹ, ದಾಯಕಂ ದಾನಪತಿಂ ಸನ್ತೋ ಸಪ್ಪುರಿಸಾ ಭಜನ್ತಿ, ಇದಮ್ಪಿ ಸನ್ದಿಟ್ಠಿಕಂ ದಾನಫಲಂ.

‘‘ಪುನ ಚಪರಂ, ಸೀಹ, ದಾಯಕಸ್ಸ ದಾನಪತಿನೋ ಕಲ್ಯಾಣೋ ಕಿತ್ತಿಸದ್ದೋ ಅಬ್ಭುಗ್ಗಚ್ಛತಿ. ಯಮ್ಪಿ, ಸೀಹ, ದಾಯಕಸ್ಸ ದಾನಪತಿನೋ ಕಲ್ಯಾಣೋ ಕಿತ್ತಿಸದ್ದೋ ಅಬ್ಭುಗ್ಗಚ್ಛತಿ, ಇದಮ್ಪಿ ಸನ್ದಿಟ್ಠಿಕಂ ದಾನಫಲಂ.

‘‘ಪುನ ಚಪರಂ, ಸೀಹ, ದಾಯಕೋ ದಾನಪತಿ ಯಂ ಯದೇವ ಪರಿಸಂ ಉಪಸಙ್ಕಮತಿ – ಯದಿ ಖತ್ತಿಯಪರಿಸಂ ಯದಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಪರಿಸಂ ಯದಿ ಗಹಪತಿಪರಿಸಂ ಯದಿ ಸಮಣಪರಿಸಂ – ವಿಸಾರದೋ [ವಿಸಾರದೋವ (ಸೀ.) ಅ. ನಿ. ೭.೫೭ ಪಸ್ಸಿತಬ್ಬಂ] ಉಪಸಙ್ಕಮತಿ ಅಮಙ್ಕುಭೂತೋ. ಯಮ್ಪಿ, ಸೀಹ, ದಾಯಕೋ ದಾನಪತಿ ಯಂ ಯದೇವ ಪರಿಸಂ ಉಪಸಙ್ಕಮತಿ – ಯದಿ ಖತ್ತಿಯಪರಿಸಂ ಯದಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಪರಿಸಂ ಯದಿ ಗಹಪತಿಪರಿಸಂ ಯದಿ ಸಮಣಪರಿಸಂ – ವಿಸಾರದೋ ಉಪಸಙ್ಕಮತಿ ಅಮಙ್ಕುಭೂತೋ, ಇದಮ್ಪಿ ಸನ್ದಿಟ್ಠಿಕಂ ದಾನಫಲಂ.

‘‘ಪುನ ಚಪರಂ, ಸೀಹ, ದಾಯಕೋ ದಾನಪತಿ ಕಾಯಸ್ಸ ಭೇದಾ ಪರಂ ಮರಣಾ ಸುಗತಿಂ ಸಗ್ಗಂ ಲೋಕಂ ಉಪಪಜ್ಜತಿ. ಯಮ್ಪಿ, ಸೀಹ, ದಾಯಕೋ ದಾನಪತಿ ಕಾಯಸ್ಸ ಭೇದಾ ಪರಂ ಮರಣಾ ಸುಗತಿಂ ಸಗ್ಗಂ ಲೋಕಂ ಉಪಪಜ್ಜತಿ, ಇದಂ [ಇದಮ್ಪಿ ಸೀಹ (ಕ.)] ಸಮ್ಪರಾಯಿಕಂ ದಾನಫಲ’’ನ್ತಿ.

ಏವಂ ವುತ್ತೇ ಸೀಹೋ ಸೇನಾಪತಿ ಭಗವನ್ತಂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಯಾನಿಮಾನಿ, ಭನ್ತೇ, ಭಗವತಾ ಚತ್ತಾರಿ ಸನ್ದಿಟ್ಠಿಕಾನಿ ದಾನಫಲಾನಿ ಅಕ್ಖಾತಾನಿ, ನಾಹಂ ಏತ್ಥ ಭಗವತೋ ಸದ್ಧಾಯ ಗಚ್ಛಾಮಿ; ಅಹಂ ಪೇತಾನಿ ಜಾನಾಮಿ. ಅಹಂ, ಭನ್ತೇ, ದಾಯಕೋ ದಾನಪತಿ ಬಹುನೋ ಜನಸ್ಸ ಪಿಯೋ ಮನಾಪೋ. ಅಹಂ, ಭನ್ತೇ, ದಾಯಕೋ ದಾನಪತಿ; ಮಂ ಸನ್ತೋ ಸಪ್ಪುರಿಸಾ ಭಜನ್ತಿ. ಅಹಂ, ಭನ್ತೇ, ದಾಯಕೋ ದಾನಪತಿ; ಮಯ್ಹಂ ಕಲ್ಯಾಣೋ ಕಿತ್ತಿಸದ್ದೋ ಅಬ್ಭುಗ್ಗತೋ – ‘ಸೀಹೋ ಸೇನಾಪತಿ ದಾಯಕೋ ಕಾರಕೋ ಸಙ್ಘುಪಟ್ಠಾಕೋ’ತಿ. ಅಹಂ, ಭನ್ತೇ, ದಾಯಕೋ ದಾನಪತಿ ಯಂ ಯದೇವ ಪರಿಸಂ ಉಪಸಙ್ಕಮಾಮಿ – ಯದಿ ಖತ್ತಿಯಪರಿಸಂ ಯದಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಪರಿಸಂ ಯದಿ ಗಹಪತಿಪರಿಸಂ ಯದಿ ಸಮಣಪರಿಸಂ – ವಿಸಾರದೋ ಉಪಸಙ್ಕಮಾಮಿ ಅಮಙ್ಕುಭೂತೋ. ಯಾನಿಮಾನಿ, ಭನ್ತೇ, ಭಗವತಾ ಚತ್ತಾರಿ ಸನ್ದಿಟ್ಠಿಕಾನಿ ದಾನಫಲಾನಿ ಅಕ್ಖಾತಾನಿ, ನಾಹಂ ಏತ್ಥ ಭಗವತೋ ಸದ್ಧಾಯ ಗಚ್ಛಾಮಿ; ಅಹಂ ಪೇತಾನಿ ಜಾನಾಮಿ. ಯಞ್ಚ ಖೋ ಮಂ, ಭನ್ತೇ, ಭಗವಾ ಏವಮಾಹ – ‘ದಾಯಕೋ, ಸೀಹ, ದಾನಪತಿ ಕಾಯಸ್ಸ ಭೇದಾ ಪರಂ ಮರಣಾ ಸುಗತಿಂ ಸಗ್ಗಂ ಲೋಕಂ ಉಪಪಜ್ಜತೀ’ತಿ, ಏತಾಹಂ ನ ಜಾನಾಮಿ; ಏತ್ಥ ಚ ಪನಾಹಂ ಭಗವತೋ ಸದ್ಧಾಯ ಗಚ್ಛಾಮೀ’’ತಿ. ‘‘ಏವಮೇತಂ, ಸೀಹ, ಏವಮೇತಂ, ಸೀಹ! ದಾಯಕೋ ದಾನಪತಿ ಕಾಯಸ್ಸ ಭೇದಾ ಪರಂ ಮರಣಾ ಸುಗತಿಂ ಸಗ್ಗಂ ಲೋಕಂ ಉಪಪಜ್ಜತೀ’’ತಿ.

‘‘ದದಂ ಪಿಯೋ ಹೋತಿ ಭಜನ್ತಿ ನಂ ಬಹೂ,

ಕಿತ್ತಿಞ್ಚ ಪಪ್ಪೋತಿ ಯಸೋ ಚ ವಡ್ಢತಿ [ಯಸಸ್ಸ ವಡ್ಢತಿ (ಸ್ಯಾ. ಕಂ.), ಯಸಂ ಪವಡ್ಢತಿ (ಕ.)];

ಅಮಙ್ಕುಭೂತೋ ಪರಿಸಂ ವಿಗಾಹತಿ,

ವಿಸಾರದೋ ಹೋತಿ ನರೋ ಅಮಚ್ಛರೀ.

‘‘ತಸ್ಮಾ ಹಿ ದಾನಾನಿ ದದನ್ತಿ ಪಣ್ಡಿತಾ,

ವಿನೇಯ್ಯ ಮಚ್ಛೇರಮಲಂ ಸುಖೇಸಿನೋ;

ತೇ ದೀಘರತ್ತಂ ತಿದಿವೇ ಪತಿಟ್ಠಿತಾ,

ದೇವಾನಂ ಸಹಬ್ಯಗತಾ ರಮನ್ತಿ ತೇ [ಸಹಬ್ಯತಂ ಗತಾ ರಮನ್ತಿ (ಸೀ.), ಸಹಬ್ಯತಾ ರಮನ್ತಿ ತೇ (ಕ.)].

‘‘ಕತಾವಕಾಸಾ ಕತಕುಸಲಾ ಇತೋ ಚುತಾ [ತತೋ ಚುತಾ (ಸೀ.)],

ಸಯಂಪಭಾ ಅನುವಿಚರನ್ತಿ ನನ್ದನಂ [ನನ್ದನೇ (ಸ್ಯಾ. ಕಂ.)];

ತೇ ತತ್ಥ ನನ್ದನ್ತಿ ರಮನ್ತಿ ಮೋದರೇ,

ಸಮಪ್ಪಿತಾ ಕಾಮಗುಣೇಹಿ ಪಞ್ಚಹಿ;

‘‘ಕತ್ವಾನ ವಾಕ್ಯಂ ಅಸಿತಸ್ಸ ತಾದಿನೋ,

ರಮನ್ತಿ ಸಗ್ಗೇ [ರಮನ್ತಿ ಸುಮನಾ (ಕ.), ಕಮನ್ತಿ ಸಬ್ಬೇ (ಸ್ಯಾ. ಕಂ.)] ಸುಗತಸ್ಸ ಸಾವಕಾ’’ತಿ. ಚತುತ್ಥಂ;