೪. ಸಾಮುಗಿಯಸುತ್ತಂ
೧೯೪. ಏಕಂ ಸಮಯಂ ಆಯಸ್ಮಾ ಆನನ್ದೋ ಕೋಲಿಯೇಸು ವಿಹರತಿ ಸಾಮುಗಂ ನಾಮ [ಸಾಪೂಗಂ ನಾಮ (ಸೀ. ಸ್ಯಾ. ಕಂ. ಪೀ.)] ಕೋಲಿಯಾನಂ ನಿಗಮೋ. ಅಥ ಖೋ ಸಮ್ಬಹುಲಾ ಸಾಮುಗಿಯಾ ಕೋಲಿಯಪುತ್ತಾ ಯೇನಾಯಸ್ಮಾ ಆನನ್ದೋ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿಂಸು; ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಆಯಸ್ಮನ್ತಂ ಆನನ್ದಂ ಅಭಿವಾದೇತ್ವಾ ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸೀದಿಂಸು. ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸಿನ್ನೇ ಖೋ ತೇ ಸಾಮುಗಿಯೇ ಕೋಲಿಯಪುತ್ತೇ ಆಯಸ್ಮಾ ಆನನ್ದೋ ಏತದವೋಚ –
‘‘ಚತ್ತಾರಿಮಾನಿ, ಬ್ಯಗ್ಘಪಜ್ಜಾ, ಪಾರಿಸುದ್ಧಿಪಧಾನಿಯಙ್ಗಾನಿ ತೇನ ಭಗವತಾ ಜಾನತಾ ಪಸ್ಸತಾ ಅರಹತಾ ಸಮ್ಮಾಸಮ್ಬುದ್ಧೇನ ಸಮ್ಮದಕ್ಖಾತಾನಿ ಸತ್ತಾನಂ ವಿಸುದ್ಧಿಯಾ ಸೋಕಪರಿದೇವಾನಂ [ಸೋಕಪರಿದ್ದವಾನಂ (ಸೀ.)] ಸಮತಿಕ್ಕಮಾಯ ದುಕ್ಖದೋಮನಸ್ಸಾನಂ ಅತ್ಥಙ್ಗಮಾಯ ಞಾಯಸ್ಸ ಅಧಿಗಮಾಯ ನಿಬ್ಬಾನಸ್ಸ ಸಚ್ಛಿಕಿರಿಯಾಯ. ಕತಮಾನಿ ಚತ್ತಾರಿ? ಸೀಲಪಾರಿಸುದ್ಧಿಪಧಾನಿಯಙ್ಗಂ, ಚಿತ್ತಪಾರಿಸುದ್ಧಿಪಧಾನಿಯಙ್ಗಂ, ದಿಟ್ಠಿಪಾರಿಸುದ್ಧಿಪಧಾನಿಯಙ್ಗಂ, ವಿಮುತ್ತಿಪಾರಿಸುದ್ಧಿಪಧಾನಿಯಙ್ಗಂ.
‘‘ಕತಮಞ್ಚ, ಬ್ಯಗ್ಘಪಜ್ಜಾ, ಸೀಲಪಾರಿಸುದ್ಧಿಪಧಾನಿಯಙ್ಗಂ? ಇಧ, ಬ್ಯಗ್ಘಪಜ್ಜಾ, ಭಿಕ್ಖು ಸೀಲವಾ ಹೋತಿ…ಪೇ… ಸಮಾದಾಯ ಸಿಕ್ಖತಿ ಸಿಕ್ಖಾಪದೇಸು. ಅಯಂ ವುಚ್ಚತಿ, ಬ್ಯಗ್ಘಪಜ್ಜಾ, ಸೀಲಪಾರಿಸುದ್ಧಿ. ಇತಿ ಏವರೂಪಿಂ ಸೀಲಪಾರಿಸುದ್ಧಿಂ ಅಪರಿಪೂರಂ ವಾ ಪರಿಪೂರೇಸ್ಸಾಮಿ ಪರಿಪೂರಂ ವಾ ತತ್ಥ ತತ್ಥ ಪಞ್ಞಾಯ ಅನುಗ್ಗಹೇಸ್ಸಾಮೀತಿ, ಯೋ ತತ್ಥ ಛನ್ದೋ ಚ ವಾಯಾಮೋ ಚ ಉಸ್ಸಾಹೋ ಚ ಉಸ್ಸೋಳ್ಹೀ ಚ ಅಪ್ಪಟಿವಾನೀ ಚ ಸತಿ ಚ ಸಮ್ಪಜಞ್ಞಞ್ಚ, ಇದಂ ವುಚ್ಚತಿ, ಬ್ಯಗ್ಘಪಜ್ಜಾ, ಸೀಲಪಾರಿಸುದ್ಧಿಪಧಾನಿಯಙ್ಗಂ.
‘‘ಕತಮಞ್ಚ, ಬ್ಯಗ್ಘಪಜ್ಜಾ, ಚಿತ್ತಪಾರಿಸುದ್ಧಿಪಧಾನಿಯಙ್ಗಂ? ಇಧ, ಬ್ಯಗ್ಘಪಜ್ಜಾ, ಭಿಕ್ಖು ವಿವಿಚ್ಚೇವ ಕಾಮೇಹಿ…ಪೇ… ಚತುತ್ಥಂ ಝಾನಂ ಉಪಸಮ್ಪಜ್ಜ ವಿಹರತಿ. ಅಯಂ ವುಚ್ಚತಿ, ಬ್ಯಗ್ಘಪಜ್ಜಾ, ಚಿತ್ತಪಾರಿಸುದ್ಧಿ. ಇತಿ ಏವರೂಪಿಂ ಚಿತ್ತಪಾರಿಸುದ್ಧಿಂ ಅಪರಿಪೂರಂ ವಾ ಪರಿಪೂರೇಸ್ಸಾಮಿ ಪರಿಪೂರಂ ವಾ ತತ್ಥ ತತ್ಥ ಪಞ್ಞಾಯ ಅನುಗ್ಗಹೇಸ್ಸಾಮೀತಿ, ಯೋ ತತ್ಥ ಛನ್ದೋ ಚ ವಾಯಾಮೋ ಚ ಉಸ್ಸಾಹೋ ಚ ಉಸ್ಸೋಳ್ಹೀ ಚ ಅಪ್ಪಟಿವಾನೀ ಚ ಸತಿ ಚ ಸಮ್ಪಜಞ್ಞಞ್ಚ, ಇದಂ ವುಚ್ಚತಿ, ಬ್ಯಗ್ಘಪಜ್ಜಾ, ಚಿತ್ತಪಾರಿಸುದ್ಧಿಪಧಾನಿಯಙ್ಗಂ.
‘‘ಕತಮಞ್ಚ, ಬ್ಯಗ್ಘಪಜ್ಜಾ, ದಿಟ್ಠಿಪಾರಿಸುದ್ಧಿಪಧಾನಿಯಙ್ಗಂ? ಇಧ, ಬ್ಯಗ್ಘಪಜ್ಜಾ, ಭಿಕ್ಖು ‘ಇದಂ ದುಕ್ಖ’ನ್ತಿ ಯಥಾಭೂತಂ ಪಜಾನಾತಿ…ಪೇ… ‘ಅಯಂ ದುಕ್ಖನಿರೋಧಗಾಮಿನೀ ಪಟಿಪದಾ’ತಿ ಯಥಾಭೂತಂ ಪಜಾನಾತಿ. ಅಯಂ ವುಚ್ಚತಿ, ಬ್ಯಗ್ಘಪಜ್ಜಾ, ದಿಟ್ಠಿಪಾರಿಸುದ್ಧಿ. ಇತಿ ಏವರೂಪಿಂ ದಿಟ್ಠಿಪಾರಿಸುದ್ಧಿಂ ಅಪರಿಪೂರಂ ವಾ…ಪೇ… ತತ್ಥ ತತ್ಥ ಪಞ್ಞಾಯ ಅನುಗ್ಗಹೇಸ್ಸಾಮೀತಿ, ಯೋ ತತ್ಥ ಛನ್ದೋ ಚ ವಾಯಾಮೋ ಚ ಉಸ್ಸಾಹೋ ಚ ಉಸ್ಸೋಳ್ಹೀ ಚ ಅಪ್ಪಟಿವಾನೀ ಚ ಸತಿ ಚ ಸಮ್ಪಜಞ್ಞಞ್ಚ, ಇದಂ ವುಚ್ಚತಿ, ಬ್ಯಗ್ಘಪಜ್ಜಾ, ದಿಟ್ಠಿಪಾರಿಸುದ್ಧಿಪಧಾನಿಯಙ್ಗಂ.
‘‘ಕತಮಞ್ಚ, ಬ್ಯಗ್ಘಪಜ್ಜಾ, ವಿಮುತ್ತಿಪಾರಿಸುದ್ಧಿಪಧಾನಿಯಙ್ಗಂ? ಸ ಖೋ ಸೋ, ಬ್ಯಗ್ಘಪಜ್ಜಾ, ಅರಿಯಸಾವಕೋ ಇಮಿನಾ ಚ ಸೀಲಪಾರಿಸುದ್ಧಿಪಧಾನಿಯಙ್ಗೇನ ಸಮನ್ನಾಗತೋ ಇಮಿನಾ ಚ ಚಿತ್ತಪಾರಿಸುದ್ಧಿಪಧಾನಿಯಙ್ಗೇನ ಸಮನ್ನಾಗತೋ ಇಮಿನಾ ಚ ದಿಟ್ಠಿಪಾರಿಸುದ್ಧಿಪಧಾನಿಯಙ್ಗೇನ ಸಮನ್ನಾಗತೋ ರಜನೀಯೇಸು ಧಮ್ಮೇಸು ಚಿತ್ತಂ ವಿರಾಜೇತಿ, ವಿಮೋಚನೀಯೇಸು ಧಮ್ಮೇಸು ಚಿತ್ತಂ ವಿಮೋಚೇತಿ. ಸೋ ರಜನೀಯೇಸು ಧಮ್ಮೇಸು ಚಿತ್ತಂ ವಿರಾಜೇತ್ವಾ, ವಿಮೋಚನೀಯೇಸು ಧಮ್ಮೇಸು ಚಿತ್ತಂ ವಿಮೋಚೇತ್ವಾ ಸಮ್ಮಾವಿಮುತ್ತಿಂ ಫುಸತಿ. ಅಯಂ ವುಚ್ಚತಿ, ಬ್ಯಗ್ಘಪಜ್ಜಾ, ವಿಮುತ್ತಿಪಾರಿಸುದ್ಧಿ. ಇತಿ ಏವರೂಪಿಂ ವಿಮುತ್ತಿಪಾರಿಸುದ್ಧಿಂ ಅಪರಿಪೂರಂ ವಾ ಪರಿಪೂರೇಸ್ಸಾಮಿ ಪರಿಪೂರಂ ವಾ ತತ್ಥ ತತ್ಥ ಪಞ್ಞಾಯ ಅನುಗ್ಗಹೇಸ್ಸಾಮೀತಿ, ಯೋ ತತ್ಥ ಛನ್ದೋ ಚ ವಾಯಾಮೋ ಚ ಉಸ್ಸಾಹೋ ಚ ಉಸ್ಸೋಳ್ಹೀ ಚ ಅಪ್ಪಟಿವಾನೀ ಚ ಸತಿ ಚ ಸಮ್ಪಜಞ್ಞಞ್ಚ, ಇದಂ ವುಚ್ಚತಿ, ಬ್ಯಗ್ಘಪಜ್ಜಾ, ವಿಮುತ್ತಿಪಾರಿಸುದ್ಧಿಪಧಾನಿಯಙ್ಗಂ.
‘‘ಇಮಾನಿ ಖೋ, ಬ್ಯಗ್ಘಪಜ್ಜಾ, ಚತ್ತಾರಿ ಪಾರಿಸುದ್ಧಿಪಧಾನಿಯಙ್ಗಾನಿ ತೇನ ಭಗವತಾ ಜಾನತಾ ಪಸ್ಸತಾ ಅರಹತಾ ಸಮ್ಮಾಸಮ್ಬುದ್ಧೇನ ಸಮ್ಮದಕ್ಖಾತಾನಿ ಸತ್ತಾನಂ ವಿಸುದ್ಧಿಯಾ ಸೋಕಪರಿದೇವಾನಂ ಸಮತಿಕ್ಕಮಾಯ ದುಕ್ಖದೋಮನಸ್ಸಾನಂ ಅತ್ಥಙ್ಗಮಾಯ ಞಾಯಸ್ಸ ಅಧಿಗಮಾಯ ನಿಬ್ಬಾನಸ್ಸ ಸಚ್ಛಿಕಿರಿಯಾಯಾ’’ತಿ. ಚತುತ್ಥಂ.