೮. ಉಪಕಸುತ್ತಂ

೧೮೮. ಏಕಂ ಸಮಯಂ ಭಗವಾ ರಾಜಗಹೇ ವಿಹರತಿ ಗಿಜ್ಝಕೂಟೇ ಪಬ್ಬತೇ. ಅಥ ಖೋ ಉಪಕೋ ಮಣ್ಡಿಕಾಪುತ್ತೋ ಯೇನ ಭಗವಾ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿ; ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಭಗವನ್ತಂ ಅಭಿವಾದೇತ್ವಾ ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸೀದಿ. ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸಿನ್ನೋ ಖೋ ಉಪಕೋ ಮಣ್ಡಿಕಾಪುತ್ತೋ ಭಗವನ್ತಂ ಏತದವೋಚ –

‘‘ಅಹಞ್ಹಿ, ಭನ್ತೇ, ಏವಂವಾದೀ ಏವಂದಿಟ್ಠಿ – ‘ಯೋ ಕೋಚಿ ಪರೂಪಾರಮ್ಭಂ ವತ್ತೇತಿ, ಪರೂಪಾರಮ್ಭಂ ವತ್ತೇನ್ತೋ ಸಬ್ಬೋ ಸೋ [ಸಬ್ಬಸೋ (ಸೀ. ಪೀ.)] ನ ಉಪಪಾದೇತಿ. ಅನುಪಪಾದೇನ್ತೋ ಗಾರಯ್ಹೋ ಹೋತಿ ಉಪವಜ್ಜೋ’’’ತಿ. ‘‘ಪರೂಪಾರಮ್ಭಂ ಚೇ, ಉಪಕ, ವತ್ತೇತಿ ಪರೂಪಾರಮ್ಭಂ ವತ್ತೇನ್ತೋ ನ ಉಪಪಾದೇತಿ, ಅನುಪಪಾದೇನ್ತೋ ಗಾರಯ್ಹೋ ಹೋತಿ ಉಪವಜ್ಜೋ. ತ್ವಂ ಖೋ, ಉಪಕ, ಪರೂಪಾರಮ್ಭಂ ವತ್ತೇಸಿ, ಪರೂಪಾರಮ್ಭಂ ವತ್ತೇನ್ತೋ ನ ಉಪಪಾದೇಸಿ, ಅನುಪಪಾದೇನ್ತೋ ಗಾರಯ್ಹೋ ಹೋಸಿ ಉಪವಜ್ಜೋ’’ತಿ. ‘‘ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ, ಭನ್ತೇ, ಉಮ್ಮುಜ್ಜಮಾನಕಂಯೇವ ಮಹತಾ ಪಾಸೇನ ಬನ್ಧೇಯ್ಯ; ಏವಮೇವಂ ಖೋ ಅಹಂ, ಭನ್ತೇ, ಉಮ್ಮುಜ್ಜಮಾನಕೋಯೇವ ಭಗವತಾ ಮಹತಾ ವಾದಪಾಸೇನ [ಮಹತಾ ಪಾಸೇನ (ಕ.)] ಬದ್ಧೋ’’ತಿ.

‘‘ಇದಂ ಅಕುಸಲನ್ತಿ ಖೋ, ಉಪಕ, ಮಯಾ ಪಞ್ಞತ್ತಂ. ತತ್ಥ ಅಪರಿಮಾಣಾ ಪದಾ ಅಪರಿಮಾಣಾ ಬ್ಯಞ್ಜನಾ ಅಪರಿಮಾಣಾ ತಥಾಗತಸ್ಸ ಧಮ್ಮದೇಸನಾ – ಇತಿಪಿದಂ ಅಕುಸಲನ್ತಿ. ತಂ ಖೋ ಪನಿದಂ ಅಕುಸಲಂ ಪಹಾತಬ್ಬನ್ತಿ ಖೋ, ಉಪಕ, ಮಯಾ ಪಞ್ಞತ್ತಂ. ತತ್ಥ ಅಪರಿಮಾಣಾ ಪದಾ ಅಪರಿಮಾಣಾ ಬ್ಯಞ್ಜನಾ ಅಪರಿಮಾಣಾ ತಥಾಗತಸ್ಸ ಧಮ್ಮದೇಸನಾ – ಇತಿಪಿದಂ ಅಕುಸಲಂ ಪಹಾತಬ್ಬನ್ತಿ.

‘‘ಇದಂ ಕುಸಲನ್ತಿ ಖೋ, ಉಪಕ, ಮಯಾ ಪಞ್ಞತ್ತಂ. ತತ್ಥ ಅಪರಿಮಾಣಾ ಪದಾ ಅಪರಿಮಾಣಾ ಬ್ಯಞ್ಜನಾ ಅಪರಿಮಾಣಾ ತಥಾಗತಸ್ಸ ಧಮ್ಮದೇಸನಾ – ಇತಿಪಿದಂ ಕುಸಲನ್ತಿ. ತಂ ಖೋ ಪನಿದಂ ಕುಸಲಂ ಭಾವೇತಬ್ಬನ್ತಿ ಖೋ, ಉಪಕ, ಮಯಾ ಪಞ್ಞತ್ತಂ. ತತ್ಥ ಅಪರಿಮಾಣಾ ಪದಾ ಅಪರಿಮಾಣಾ ಬ್ಯಞ್ಜನಾ ಅಪರಿಮಾಣಾ ತಥಾಗತಸ್ಸ ಧಮ್ಮದೇಸನಾ – ಇತಿಪಿದಂ ಕುಸಲಂ ಭಾವೇತಬ್ಬ’’ನ್ತಿ.

ಅಥ ಖೋ ಉಪಕೋ ಮಣ್ಡಿಕಾಪುತ್ತೋ ಭಗವತೋ ಭಾಸಿತಂ ಅಭಿನನ್ದಿತ್ವಾ ಅನುಮೋದಿತ್ವಾ ಉಟ್ಠಾಯಾಸನಾ ಭಗವನ್ತಂ ಅಭಿವಾದೇತ್ವಾ ಪದಕ್ಖಿಣಂ ಕತ್ವಾ ಯೇನ ರಾಜಾ ಮಾಗಧೋ ಅಜಾತಸತ್ತು ವೇದೇಹಿಪುತ್ತೋ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿ; ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಯಾವತಕೋ ಅಹೋಸಿ ಭಗವತಾ ಸದ್ಧಿಂ ಕಥಾಸಲ್ಲಾಪೋ ತಂ ಸಬ್ಬಂ ರಞ್ಞೋ ಮಾಗಧಸ್ಸ ಅಜಾತಸತ್ತುಸ್ಸ ವೇದೇಹಿಪುತ್ತಸ್ಸ ಆರೋಚೇಸಿ.

ಏವಂ ವುತ್ತೇ ರಾಜಾ ಮಾಗಧೋ ಅಜಾತಸತ್ತು ವೇದೇಹಿಪುತ್ತೋ ಕುಪಿತೋ ಅನತ್ತಮನೋ ಉಪಕಂ ಮಣ್ಡಿಕಾಪುತ್ತಂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಯಾವ ಧಂಸೀ ವತಾಯಂ ಲೋಣಕಾರದಾರಕೋ ಯಾವ ಮುಖರೋ ಯಾವ ಪಗಬ್ಬೋ ಯತ್ರ ಹಿ ನಾಮ ತಂ ಭಗವನ್ತಂ ಅರಹನ್ತಂ ಸಮ್ಮಾಸಮ್ಬುದ್ಧಂ ಆಸಾದೇತಬ್ಬಂ ಮಞ್ಞಿಸ್ಸತಿ; ಅಪೇಹಿ ತ್ವಂ, ಉಪಕ, ವಿನಸ್ಸ, ಮಾ ತಂ ಅದ್ದಸ’’ನ್ತಿ. ಅಟ್ಠಮಂ.