೨. ಆನಣ್ಯಸುತ್ತಂ

೬೨. ಅಥ ಖೋ ಅನಾಥಪಿಣ್ಡಿಕೋ ಗಹಪತಿ ಯೇನ ಭಗವಾ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿ; ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಭಗವನ್ತಂ ಅಭಿವಾದೇತ್ವಾ ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸೀದಿ. ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸಿನ್ನಂ ಖೋ ಅನಾಥಪಿಣ್ಡಿಕಂ ಗಹಪತಿಂ ಭಗವಾ ಏತದವೋಚ –

‘‘ಚತ್ತಾರಿಮಾನಿ, ಗಹಪತಿ, ಸುಖಾನಿ ಅಧಿಗಮನೀಯಾನಿ ಗಿಹಿನಾ ಕಾಮಭೋಗಿನಾ ಕಾಲೇನ ಕಾಲಂ ಸಮಯೇನ ಸಮಯಂ ಉಪಾದಾಯ. ಕತಮಾನಿ ಚತ್ತಾರಿ? ಅತ್ಥಿಸುಖಂ, ಭೋಗಸುಖಂ, ಆನಣ್ಯಸುಖಂ [ಅಣಣಸುಖಂ (ಸೀ. ಸ್ಯಾ. ಕಂ. ಪೀ.)], ಅನವಜ್ಜಸುಖಂ.

‘‘ಕತಮಞ್ಚ, ಗಹಪತಿ, ಅತ್ಥಿಸುಖಂ? ಇಧ, ಗಹಪತಿ, ಕುಲಪುತ್ತಸ್ಸ ಭೋಗಾ ಹೋನ್ತಿ ಉಟ್ಠಾನವೀರಿಯಾಧಿಗತಾ ಬಾಹಾಬಲಪರಿಚಿತಾ ಸೇದಾವಕ್ಖಿತ್ತಾ ಧಮ್ಮಿಕಾ ಧಮ್ಮಲದ್ಧಾ. ಸೋ ‘ಭೋಗಾ ಮೇ ಅತ್ಥಿ ಉಟ್ಠಾನವೀರಿಯಾಧಿಗತಾ ಬಾಹಾಬಲಪರಿಚಿತಾ ಸೇದಾವಕ್ಖಿತ್ತಾ ಧಮ್ಮಿಕಾ ಧಮ್ಮಲದ್ಧಾ’ತಿ ಅಧಿಗಚ್ಛತಿ ಸುಖಂ, ಅಧಿಗಚ್ಛತಿ ಸೋಮನಸ್ಸಂ. ಇದಂ ವುಚ್ಚತಿ, ಗಹಪತಿ, ಅತ್ಥಿಸುಖಂ.

‘‘ಕತಮಞ್ಚ, ಗಹಪತಿ, ಭೋಗಸುಖಂ? ಇಧ, ಗಹಪತಿ, ಕುಲಪುತ್ತೋ ಉಟ್ಠಾನವೀರಿಯಾಧಿಗತೇಹಿ ಭೋಗೇಹಿ ಬಾಹಾಬಲಪರಿಚಿತೇಹಿ ಸೇದಾವಕ್ಖಿತ್ತೇಹಿ ಧಮ್ಮಿಕೇಹಿ ಧಮ್ಮಲದ್ಧೇಹಿ ಪರಿಭುಞ್ಜತಿ ಪುಞ್ಞಾನಿ ಚ ಕರೋತಿ. ಸೋ ‘ಉಟ್ಠಾನವೀರಿಯಾಧಿಗತೇಹಿ ಭೋಗೇಹಿ ಬಾಹಾಬಲಪರಿಚಿತೇಹಿ ಸೇದಾವಕ್ಖಿತ್ತೇಹಿ ಧಮ್ಮಿಕೇಹಿ ಧಮ್ಮಲದ್ಧೇಹಿ ಪರಿಭುಞ್ಜಾಮಿ ಪುಞ್ಞಾನಿ ಚ ಕರೋಮೀ’ತಿ ಅಧಿಗಚ್ಛತಿ ಸುಖಂ, ಅಧಿಗಚ್ಛತಿ ಸೋಮನಸ್ಸಂ. ಇದಂ ವುಚ್ಚತಿ, ಗಹಪತಿ, ಭೋಗಸುಖಂ.

‘‘ಕತಮಞ್ಚ, ಗಹಪತಿ, ಆನಣ್ಯಸುಖಂ? ಇಧ, ಗಹಪತಿ, ಕುಲಪುತ್ತೋ ನ ಕಸ್ಸಚಿ ಕಿಞ್ಚಿ ಧಾರೇತಿ ಅಪ್ಪಂ ವಾ ಬಹುಂ ವಾ. ಸೋ ‘ನ ಕಸ್ಸಚಿ ಕಿಞ್ಚಿ ಧಾರೇಮಿ [ಕಿಞ್ಚಿ ವಾ ದೇತಿ (ಕ.)] ಅಪ್ಪಂ ವಾ ಬಹುಂ ವಾ’ತಿ ಅಧಿಗಚ್ಛತಿ ಸುಖಂ, ಅಧಿಗಚ್ಛತಿ ಸೋಮನಸ್ಸಂ. ಇದಂ ವುಚ್ಚತಿ, ಗಹಪತಿ, ಆನಣ್ಯಸುಖಂ.

‘‘ಕತಮಞ್ಚ, ಗಹಪತಿ, ಅನವಜ್ಜಸುಖಂ? ಇಧ, ಗಹಪತಿ, ಅರಿಯಸಾವಕೋ ಅನವಜ್ಜೇನ ಕಾಯಕಮ್ಮೇನ ಸಮನ್ನಾಗತೋ ಹೋತಿ, ಅನವಜ್ಜೇನ ವಚೀಕಮ್ಮೇನ ಸಮನ್ನಾಗತೋ ಹೋತಿ, ಅನವಜ್ಜೇನ ಮನೋಕಮ್ಮೇನ ಸಮನ್ನಾಗತೋ ಹೋತಿ. ಸೋ ‘ಅನವಜ್ಜೇನಮ್ಹಿ ಕಾಯಕಮ್ಮೇನ ಸಮನ್ನಾಗತೋ, ಅನವಜ್ಜೇನ ವಚೀಕಮ್ಮೇನ ಸಮನ್ನಾಗತೋ, ಅನವಜ್ಜೇನ ಮನೋಕಮ್ಮೇನ ಸಮನ್ನಾಗತೋ’ತಿ ಅಧಿಗಚ್ಛತಿ ಸುಖಂ, ಅಧಿಗಚ್ಛತಿ ಸೋಮನಸ್ಸಂ. ಇದಂ ವುಚ್ಚತಿ, ಗಹಪತಿ, ಅನವಜ್ಜಸುಖಂ. ಇಮಾನಿ ಖೋ, ಗಹಪತಿ, ಚತ್ತಾರಿ ಸುಖಾನಿ ಅಧಿಗಮನೀಯಾನಿ ಗಿಹಿನಾ ಕಾಮಭೋಗಿನಾ ಕಾಲೇನ ಕಾಲಂ ಸಮಯೇನ ಸಮಯಂ ಉಪಾದಾಯಾ’’ತಿ.

‘‘ಆನಣ್ಯಸುಖಂ ಞತ್ವಾನ, ಅಥೋ ಅತ್ಥಿಸುಖಂ ಪರಂ;

ಭುಞ್ಜಂ ಭೋಗಸುಖಂ ಮಚ್ಚೋ, ತತೋ ಪಞ್ಞಾ ವಿಪಸ್ಸತಿ.

‘‘ವಿಪಸ್ಸಮಾನೋ ಜಾನಾತಿ, ಉಭೋ ಭೋಗೇ ಸುಮೇಧಸೋ;

ಅನವಜ್ಜಸುಖಸ್ಸೇತಂ, ಕಲಂ ನಾಗ್ಘತಿ ಸೋಳಸಿ’’ನ್ತಿ. ದುತಿಯಂ;