೫. ಹತ್ಥಕಸುತ್ತಂ

೧೨೮. ಏಕಂ ಸಮಯಂ ಭಗವಾ ಸಾವತ್ಥಿಯಂ ವಿಹರತಿ ಜೇತವನೇ ಅನಾಥಪಿಣ್ಡಿಕಸ್ಸ ಆರಾಮೇ. ಅಥ ಖೋ ಹತ್ಥಕೋ ದೇವಪುತ್ತೋ ಅಭಿಕ್ಕನ್ತಾಯ ರತ್ತಿಯಾ ಅಭಿಕ್ಕನ್ತವಣ್ಣೋ ಕೇವಲಕಪ್ಪಂ ಜೇತವನಂ ಓಭಾಸೇತ್ವಾ ಯೇನ ಭಗವಾ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿ; ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ – ‘‘ಭಗವತೋ ಪುರತೋ ಠಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ ಓಸೀದತಿಮೇವ ಸಂಸೀದತಿಮೇವ [ಓಸೀದತಿ ಚೇವ ಸಂಸೀದತಿ ಚ (ಸೀ. ಪೀ.), ಓಸೀದತಿ ಸಂಸೀದತಿ (ಸ್ಯಾ. ಕಂ.)], ನ ಸಕ್ಕೋತಿ ಸಣ್ಠಾತುಂ. ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ ನಾಮ ಸಪ್ಪಿ ವಾ ತೇಲಂ ವಾ ವಾಲುಕಾಯ ಆಸಿತ್ತಂ ಓಸೀದತಿಮೇವ ಸಂಸೀದತಿಮೇವ, ನ ಸಣ್ಠಾತಿ; ಏವಮೇವಂ ಹತ್ಥಕೋ ದೇವಪುತ್ತೋ – ‘‘ಭಗವತೋ ಪುರತೋ ಠಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ ಓಸೀದತಿಮೇವ ಸಂಸೀದತಿಮೇವ, ನ ಸಕ್ಕೋತಿ ಸಣ್ಠಾತುಂ.

ಅಥ ಖೋ ಭಗವಾ ಹತ್ಥಕಂ ದೇವಪುತ್ತಂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಓಳಾರಿಕಂ, ಹತ್ಥಕ, ಅತ್ತಭಾವಂ ಅಭಿನಿಮ್ಮಿನಾಹೀ’’ತಿ. ‘‘ಏವಂ, ಭನ್ತೇ’’ತಿ, ಖೋ ಹತ್ಥಕೋ ದೇವಪುತ್ತೋ ಭಗವತೋ ಪಟಿಸ್ಸುತ್ವಾ ಓಳಾರಿಕಂ ಅತ್ತಭಾವಂ ಅಭಿನಿಮ್ಮಿನಿತ್ವಾ ಭಗವನ್ತಂ ಅಭಿವಾದೇತ್ವಾ ಏಕಮನ್ತಂ ಅಟ್ಠಾಸಿ. ಏಕಮನ್ತಂ ಠಿತಂ ಖೋ ಹತ್ಥಕಂ ದೇವಪುತ್ತಂ ಭಗವಾ ಏತದವೋಚ –

‘‘ಯೇ ತೇ, ಹತ್ಥಕ, ಧಮ್ಮಾ ಪುಬ್ಬೇ ಮನುಸ್ಸಭೂತಸ್ಸ ಪವತ್ತಿನೋ ಅಹೇಸುಂ, ಅಪಿ ನು ತೇ ತೇ ಧಮ್ಮಾ ಏತರಹಿ ಪವತ್ತಿನೋ’’ತಿ? ‘‘ಯೇ ಚ ಮೇ, ಭನ್ತೇ, ಧಮ್ಮಾ ಪುಬ್ಬೇ ಮನುಸ್ಸಭೂತಸ್ಸ ಪವತ್ತಿನೋ ಅಹೇಸುಂ, ತೇ ಚ ಮೇ ಧಮ್ಮಾ ಏತರಹಿ ಪವತ್ತಿನೋ; ಯೇ ಚ ಮೇ, ಭನ್ತೇ, ಧಮ್ಮಾ ಪುಬ್ಬೇ ಮನುಸ್ಸಭೂತಸ್ಸ ನಪ್ಪವತ್ತಿನೋ ಅಹೇಸುಂ, ತೇ ಚ ಮೇ ಧಮ್ಮಾ ಏತರಹಿ ಪವತ್ತಿನೋ. ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ, ಭನ್ತೇ, ಭಗವಾ ಏತರಹಿ ಆಕಿಣ್ಣೋ ವಿಹರತಿ ಭಿಕ್ಖೂಹಿ ಭಿಕ್ಖುನೀಹಿ ಉಪಾಸಕೇಹಿ ಉಪಾಸಿಕಾಹಿ ರಾಜೂಹಿ ರಾಜಮಹಾಮತ್ತೇಹಿ ತಿತ್ಥಿಯೇಹಿ ತಿತ್ಥಿಯಸಾವಕೇಹಿ; ಏವಮೇವಂ ಖೋ ಅಹಂ, ಭನ್ತೇ, ಆಕಿಣ್ಣೋ ವಿಹರಾಮಿ ದೇವಪುತ್ತೇಹಿ. ದೂರತೋಪಿ, ಭನ್ತೇ, ದೇವಪುತ್ತಾ ಆಗಚ್ಛನ್ತಿ ಹತ್ಥಕಸ್ಸ ದೇವಪುತ್ತಸ್ಸ ಸನ್ತಿಕೇ ‘ಧಮ್ಮಂ ಸೋಸ್ಸಾಮಾ’ತಿ. ತಿಣ್ಣಾಹಂ, ಭನ್ತೇ, ಧಮ್ಮಾನಂ ಅತಿತ್ತೋ ಅಪ್ಪಟಿವಾನೋ ಕಾಲಙ್ಕತೋ. ಕತಮೇಸಂ ತಿಣ್ಣಂ? ಭಗವತೋ ಅಹಂ, ಭನ್ತೇ, ದಸ್ಸನಸ್ಸ ಅತಿತ್ತೋ ಅಪ್ಪಟಿವಾನೋ ಕಾಲಙ್ಕತೋ; ಸದ್ಧಮ್ಮಸವನಸ್ಸಾಹಂ, ಭನ್ತೇ, ಅತಿತ್ತೋ ಅಪ್ಪಟಿವಾನೋ ಕಾಲಙ್ಕತೋ; ಸಙ್ಘಸ್ಸಾಹಂ, ಭನ್ತೇ, ಉಪಟ್ಠಾನಸ್ಸ ಅತಿತ್ತೋ ಅಪ್ಪಟಿವಾನೋ ಕಾಲಙ್ಕತೋ. ಇಮೇಸಂ ಖೋ ಅಹಂ, ಭನ್ತೇ, ತಿಣ್ಣಂ ಧಮ್ಮಾನಂ ಅತಿತ್ತೋ ಅಪ್ಪಟಿವಾನೋ ಕಾಲಙ್ಕತೋ’’ತಿ.

‘‘ನಾಹಂ ಭಗವತೋ ದಸ್ಸನಸ್ಸ, ತಿತ್ತಿಮಜ್ಝಗಾ [ತಿತ್ತಿ ತಿತ್ತಿಸಮ್ಭವಂ (ಕ.)] ಕುದಾಚನಂ;

ಸಙ್ಘಸ್ಸ ಉಪಟ್ಠಾನಸ್ಸ, ಸದ್ಧಮ್ಮಸವನಸ್ಸ ಚ.

‘‘ಅಧಿಸೀಲಂ ಸಿಕ್ಖಮಾನೋ, ಸದ್ಧಮ್ಮಸವನೇ ರತೋ;

ತಿಣ್ಣಂ ಧಮ್ಮಾನಂ ಅತಿತ್ತೋ, ಹತ್ಥಕೋ ಅವಿಹಂ ಗತೋ’’ತಿ. ಪಞ್ಚಮಂ;