೮. ಅಞ್ಞತಿತ್ಥಿಯಸುತ್ತಂ

೬೯. ‘‘ಸಚೇ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅಞ್ಞತಿತ್ಥಿಯಾ ಪರಿಬ್ಬಾಜಕಾ ಏವಂ ಪುಚ್ಛೇಯ್ಯುಂ – ‘ತಯೋಮೇ, ಆವುಸೋ, ಧಮ್ಮಾ. ಕತಮೇ ತಯೋ? ರಾಗೋ, ದೋಸೋ, ಮೋಹೋ – ಇಮೇ ಖೋ, ಆವುಸೋ, ತಯೋ ಧಮ್ಮಾ. ಇಮೇಸಂ, ಆವುಸೋ, ತಿಣ್ಣಂ ಧಮ್ಮಾನಂ ಕೋ ವಿಸೇಸೋ ಕೋ ಅಧಿಪ್ಪಯಾಸೋ [ಅಧಿಪ್ಪಾಯೋ (ಸೀ.) ಅಧಿಪ್ಪಾಯಾಸೋ (ಸ್ಯಾ. ಕಂ. ಪೀ.) ಅಧಿ + ಪ + ಯಸು + ಣ = ಅಧಿಪ್ಪಯಾಸೋ] ಕಿಂ ನಾನಾಕರಣ’ನ್ತಿ? ಏವಂ ಪುಟ್ಠಾ ತುಮ್ಹೇ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ತೇಸಂ ಅಞ್ಞತಿತ್ಥಿಯಾನಂ ಪರಿಬ್ಬಾಜಕಾನಂ ಕಿನ್ತಿ ಬ್ಯಾಕರೇಯ್ಯಾಥಾ’’ತಿ? ‘‘ಭಗವಂಮೂಲಕಾ ನೋ, ಭನ್ತೇ, ಧಮ್ಮಾ ಭಗವಂನೇತ್ತಿಕಾ ಭಗವಂಪಟಿಸರಣಾ. ಸಾಧು ವತ, ಭನ್ತೇ, ಭಗವನ್ತಂಯೇವ ಪಟಿಭಾತು ಏತಸ್ಸ ಭಾಸಿತಸ್ಸ ಅತ್ಥೋ. ಭಗವತೋ ಸುತ್ವಾ ಭಿಕ್ಖೂ ಧಾರೇಸ್ಸನ್ತೀ’’ತಿ. ‘‘ತೇನ ಹಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸುಣಾಥ, ಸಾಧುಕಂ ಮನಸಿ ಕರೋಥ; ಭಾಸಿಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ. ‘‘ಏವಂ, ಭನ್ತೇ’’ತಿ ಖೋ ತೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಭಗವತೋ ಪಚ್ಚಸ್ಸೋಸುಂ. ಭಗವಾ ಏತದವೋಚ –

‘‘ಸಚೇ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅಞ್ಞತಿತ್ಥಿಯಾ ಪರಿಬ್ಬಾಜಕಾ ಏವಂ ಪುಚ್ಛೇಯ್ಯುಂ – ‘ತಯೋಮೇ, ಆವುಸೋ, ಧಮ್ಮಾ. ಕತಮೇ ತಯೋ? ರಾಗೋ, ದೋಸೋ, ಮೋಹೋ – ಇಮೇ ಖೋ, ಆವುಸೋ, ತಯೋ ಧಮ್ಮಾ; ಇಮೇಸಂ, ಆವುಸೋ, ತಿಣ್ಣಂ ಧಮ್ಮಾನಂ ಕೋ ವಿಸೇಸೋ ಕೋ ಅಧಿಪ್ಪಯಾಸೋ ಕಿಂ ನಾನಾಕರಣ’ನ್ತಿ? ಏವಂ ಪುಟ್ಠಾ ತುಮ್ಹೇ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ತೇಸಂ ಅಞ್ಞತಿತ್ಥಿಯಾನಂ ಪರಿಬ್ಬಾಜಕಾನಂ ಏವಂ ಬ್ಯಾಕರೇಯ್ಯಾಥ – ‘ರಾಗೋ ಖೋ, ಆವುಸೋ, ಅಪ್ಪಸಾವಜ್ಜೋ ದನ್ಧವಿರಾಗೀ, ದೋಸೋ ಮಹಾಸಾವಜ್ಜೋ ಖಿಪ್ಪವಿರಾಗೀ, ಮೋಹೋ ಮಹಾಸಾವಜ್ಜೋ ದನ್ಧವಿರಾಗೀ’’’ ತಿ.

‘‘‘ಕೋ ಪನಾವುಸೋ, ಹೇತು ಕೋ ಪಚ್ಚಯೋ ಯೇನ ಅನುಪ್ಪನ್ನೋ ವಾ ರಾಗೋ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ ಉಪ್ಪನ್ನೋ ವಾ ರಾಗೋ ಭಿಯ್ಯೋಭಾವಾಯ ವೇಪುಲ್ಲಾಯ ಸಂವತ್ತತೀ’ತಿ? ‘ಸುಭನಿಮಿತ್ತನ್ತಿಸ್ಸ ವಚನೀಯಂ. ತಸ್ಸ ಸುಭನಿಮಿತ್ತಂ ಅಯೋನಿಸೋ ಮನಸಿ ಕರೋತೋ ಅನುಪ್ಪನ್ನೋ ವಾ ರಾಗೋ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ ಉಪ್ಪನ್ನೋ ವಾ ರಾಗೋ ಭಿಯ್ಯೋಭಾವಾಯ ವೇಪುಲ್ಲಾಯ ಸಂವತ್ತತಿ. ಅಯಂ ಖೋ, ಆವುಸೋ, ಹೇತು ಅಯಂ ಪಚ್ಚಯೋ ಯೇನ ಅನುಪ್ಪನ್ನೋ ವಾ ರಾಗೋ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ ಉಪ್ಪನ್ನೋ ವಾ ರಾಗೋ ಭಿಯ್ಯೋಭಾವಾಯ ವೇಪುಲ್ಲಾಯ ಸಂವತ್ತತೀ’’’ತಿ.

‘‘‘ಕೋ ಪನಾವುಸೋ, ಹೇತು ಕೋ ಪಚ್ಚಯೋ ಯೇನ ಅನುಪ್ಪನ್ನೋ ವಾ ದೋಸೋ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ ಉಪ್ಪನ್ನೋ ವಾ ದೋಸೋ ಭಿಯ್ಯೋಭಾವಾಯ ವೇಪುಲ್ಲಾಯ ಸಂವತ್ತತೀ’ತಿ? ‘ಪಟಿಘನಿಮಿತ್ತಂ ತಿಸ್ಸ ವಚನೀಯಂ. ತಸ್ಸ ಪಟಿಘನಿಮಿತ್ತಂ ಅಯೋನಿಸೋ ಮನಸಿ ಕರೋತೋ ಅನುಪ್ಪನ್ನೋ ವಾ ದೋಸೋ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ ಉಪ್ಪನ್ನೋ ವಾ ದೋಸೋ ಭಿಯ್ಯೋಭಾವಾಯ ವೇಪುಲ್ಲಾಯ ಸಂವತ್ತತಿ. ಅಯಂ ಖೋ, ಆವುಸೋ, ಹೇತು ಅಯಂ ಪಚ್ಚಯೋ ಯೇನ ಅನುಪ್ಪನ್ನೋ ವಾ ದೋಸೋ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ ಉಪ್ಪನ್ನೋ ವಾ ದೋಸೋ ಭಿಯ್ಯೋಭಾವಾಯ ವೇಪುಲ್ಲಾಯ ಸಂವತ್ತತೀ’’’ತಿ.

‘‘‘ಕೋ ಪನಾವುಸೋ, ಹೇತು ಕೋ ಪಚ್ಚಯೋ ಯೇನ ಅನುಪ್ಪನ್ನೋ ವಾ ಮೋಹೋ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ ಉಪ್ಪನ್ನೋ ವಾ ಮೋಹೋ ಭಿಯ್ಯೋಭಾವಾಯ ವೇಪುಲ್ಲಾಯ ಸಂವತ್ತತೀ’ತಿ? ‘ಅಯೋನಿಸೋ ಮನಸಿಕಾರೋ ತಿಸ್ಸ ವಚನೀಯಂ. ತಸ್ಸ ಅಯೋನಿಸೋ ಮನಸಿ ಕರೋತೋ ಅನುಪ್ಪನ್ನೋ ವಾ ಮೋಹೋ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ ಉಪ್ಪನ್ನೋ ವಾ ಮೋಹೋ ಭಿಯ್ಯೋಭಾವಾಯ ವೇಪುಲ್ಲಾಯ ಸಂವತ್ತತಿ. ಅಯಂ ಖೋ, ಆವುಸೋ, ಹೇತು ಅಯಂ ಪಚ್ಚಯೋ ಯೇನ ಅನುಪ್ಪನ್ನೋ ವಾ ಮೋಹೋ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ ಉಪ್ಪನ್ನೋ ವಾ ಮೋಹೋ ಭಿಯ್ಯೋಭಾವಾಯ ವೇಪುಲ್ಲಾಯ ಸಂವತ್ತತೀ’’’ತಿ.

‘‘‘ಕೋ ಪನಾವುಸೋ, ಹೇತು ಕೋ ಪಚ್ಚಯೋ ಯೇನ ಅನುಪ್ಪನ್ನೋ ಚೇವ ರಾಗೋ ನುಪ್ಪಜ್ಜತಿ ಉಪ್ಪನ್ನೋ ಚ ರಾಗೋ ಪಹೀಯತೀ’ತಿ? ‘ಅಸುಭನಿಮಿತ್ತನ್ತಿಸ್ಸ ವಚನೀಯಂ. ತಸ್ಸ ಅಸುಭನಿಮಿತ್ತಂ ಯೋನಿಸೋ ಮನಸಿ ಕರೋತೋ ಅನುಪ್ಪನ್ನೋ ಚೇವ ರಾಗೋ ನುಪ್ಪಜ್ಜತಿ ಉಪ್ಪನ್ನೋ ಚ ರಾಗೋ ಪಹೀಯತಿ. ಅಯಂ ಖೋ, ಆವುಸೋ, ಹೇತು ಅಯಂ ಪಚ್ಚಯೋ ಯೇನ ಅನುಪ್ಪನ್ನೋ ಚೇವ ರಾಗೋ ನುಪ್ಪಜ್ಜತಿ ಉಪ್ಪನ್ನೋ ಚ ರಾಗೋ ಪಹೀಯತೀ’’’ತಿ.

‘‘‘ಕೋ ಪನಾವುಸೋ, ಹೇತು ಕೋ ಪಚ್ಚಯೋ ಯೇನ ಅನುಪ್ಪನ್ನೋ ಚೇವ ದೋಸೋ ನುಪ್ಪಜ್ಜತಿ ಉಪ್ಪನ್ನೋ ಚ ದೋಸೋ ಪಹೀಯತೀ’ತಿ? ‘ಮೇತ್ತಾ ಚೇತೋವಿಮುತ್ತೀ ತಿಸ್ಸ ವಚನೀಯಂ. ತಸ್ಸ ಮೇತ್ತಂ ಚೇತೋವಿಮುತ್ತಿಂ ಯೋನಿಸೋ ಮನಸಿ ಕರೋತೋ ಅನುಪ್ಪನ್ನೋ ಚೇವ ದೋಸೋ ನುಪ್ಪಜ್ಜತಿ ಉಪ್ಪನ್ನೋ ಚ ದೋಸೋ ಪಹೀಯತಿ. ಅಯಂ ಖೋ, ಆವುಸೋ, ಹೇತು ಅಯಂ ಪಚ್ಚಯೋ ಯೇನ ಅನುಪ್ಪನ್ನೋ ಚೇವ ದೋಸೋ ನುಪ್ಪಜ್ಜತಿ ಉಪ್ಪನ್ನೋ ಚ ದೋಸೋ ಪಹೀಯತೀ’’’ತಿ.

‘‘‘ಕೋ ಪನಾವುಸೋ, ಹೇತು ಕೋ ಪಚ್ಚಯೋ ಯೇನ ಅನುಪ್ಪನ್ನೋ ಚೇವ ಮೋಹೋ ನುಪ್ಪಜ್ಜತಿ ಉಪ್ಪನ್ನೋ ಚ ಮೋಹೋ ಪಹೀಯತೀ’ತಿ? ‘ಯೋನಿಸೋಮನಸಿಕಾರೋ ತಿಸ್ಸ ವಚನೀಯಂ. ತಸ್ಸ ಯೋನಿಸೋ ಮನಸಿ ಕರೋತೋ ಅನುಪ್ಪನ್ನೋ ಚೇವ ಮೋಹೋ ನುಪ್ಪಜ್ಜತಿ ಉಪ್ಪನ್ನೋ ಚ ಮೋಹೋ ಪಹೀಯತಿ. ಅಯಂ ಖೋ, ಆವುಸೋ, ಹೇತು ಅಯಂ ಪಚ್ಚಯೋ ಯೇನ ಅನುಪ್ಪನ್ನೋ ವಾ ಮೋಹೋ ನುಪ್ಪಜ್ಜತಿ ಉಪ್ಪನ್ನೋ ಚ ಮೋಹೋ ಪಹೀಯತೀ’’’ತಿ. ಅಟ್ಠಮಂ.