೪. ಸರಭಸುತ್ತಂ

೬೫. ಏವಂ ಮೇ ಸುತಂ – ಏಕಂ ಸಮಯಂ ಭಗವಾ ರಾಜಗಹೇ ವಿಹರತಿ ಗಿಜ್ಝಕೂಟೇ ಪಬ್ಬತೇ. ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಸರಭೋ ನಾಮ ಪರಿಬ್ಬಾಜಕೋ ಅಚಿರಪಕ್ಕನ್ತೋ ಹೋತಿ ಇಮಸ್ಮಾ ಧಮ್ಮವಿನಯಾ. ಸೋ ರಾಜಗಹೇ ಪರಿಸತಿ [ಪರಿಸತಿಂ (ಸೀ. ಪೀ.)] ಏವಂ ವಾಚಂ ಭಾಸತಿ – ‘‘ಅಞ್ಞಾತೋ ಮಯಾ ಸಮಣಾನಂ ಸಕ್ಯಪುತ್ತಿಕಾನಂ ಧಮ್ಮೋ. ಅಞ್ಞಾಯ ಚ ಪನಾಹಂ ಸಮಣಾನಂ ಸಕ್ಯಪುತ್ತಿಕಾನಂ ಧಮ್ಮಂ ಏವಾಹಂ ತಸ್ಮಾ ಧಮ್ಮವಿನಯಾ ಅಪಕ್ಕನ್ತೋ’’ತಿ. ಅಥ ಖೋ ಸಮ್ಬಹುಲಾ ಭಿಕ್ಖೂ ಪುಬ್ಬಣ್ಹಸಮಯಂ ನಿವಾಸೇತ್ವಾ ಪತ್ತಚೀವರಮಾದಾಯ ರಾಜಗಹಂ ಪಿಣ್ಡಾಯ ಪವಿಸಿಂಸು. ಅಸ್ಸೋಸುಂ ಖೋ ತೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಸರಭಸ್ಸ ಪರಿಬ್ಬಾಜಕಸ್ಸ ರಾಜಗಹೇ ಪರಿಸತಿ ಏವಂ ವಾಚಂ ಭಾಸಮಾನಸ್ಸ – ‘‘ಅಞ್ಞಾತೋ ಮಯಾ ಸಮಣಾನಂ ಸಕ್ಯಪುತ್ತಿಕಾನಂ ಧಮ್ಮೋ. ಅಞ್ಞಾಯ ಚ ಪನಾಹಂ ಸಮಣಾನಂ ಸಕ್ಯಪುತ್ತಿಕಾನಂ ಧಮ್ಮಂ ಏವಾಹಂ ತಸ್ಮಾ ಧಮ್ಮವಿನಯಾ ಅಪಕ್ಕನ್ತೋ’’ತಿ.

ಅಥ ಖೋ ತೇ ಭಿಕ್ಖೂ ರಾಜಗಹೇ ಪಿಣ್ಡಾಯ ಚರಿತ್ವಾ ಪಚ್ಛಾಭತ್ತಂ ಪಿಣ್ಡಪಾತಪಟಿಕ್ಕನ್ತಾ ಯೇನ ಭಗವಾ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿಂಸು; ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಭಗವನ್ತಂ ಅಭಿವಾದೇತ್ವಾ ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸೀದಿಂಸು. ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸಿನ್ನಾ ಖೋ ತೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಭಗವನ್ತಂ ಏತದವೋಚುಂ – ‘‘ಸರಭೋ ನಾಮ, ಭನ್ತೇ, ಪರಿಬ್ಬಾಜಕೋ ಅಚಿರಪಕ್ಕನ್ತೋ ಇಮಸ್ಮಾ ಧಮ್ಮವಿನಯಾ. ಸೋ ರಾಜಗಹೇ ಪರಿಸತಿ ಏವಂ ವಾಚಂ ಭಾಸತಿ – ‘ಅಞ್ಞಾತೋ ಮಯಾ ಸಮಣಾನಂ ಸಕ್ಯಪುತ್ತಿಕಾನಂ ಧಮ್ಮೋ. ಅಞ್ಞಾಯ ಚ ಪನಾಹಂ ಸಮಣಾನಂ ಸಕ್ಯಪುತ್ತಿಕಾನಂ ಧಮ್ಮಂ ಏವಾಹಂ ತಸ್ಮಾ ಧಮ್ಮವಿನಯಾ ಅಪಕ್ಕನ್ತೋ’ತಿ. ಸಾಧು ಭನ್ತೇ, ಭಗವಾ ಯೇನ ಸಿಪ್ಪಿನಿಕಾತೀರಂ [ಸಪ್ಪಿನಿಕಾತೀರಂ (ಸೀ. ಪೀ.), ಸಪ್ಪಿನಿಯಾ ತೀರಂ (ಸ್ಯಾ. ಕಂ.)] ಪರಿಬ್ಬಾಜಕಾರಾಮೋ ಯೇನ ಸರಭೋ ಪರಿಬ್ಬಾಜಕೋ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮತು ಅನುಕಮ್ಪಂ ಉಪಾದಾಯಾ’’ತಿ. ಅಧಿವಾಸೇಸಿ ಭಗವಾ ತುಣ್ಹೀಭಾವೇನ.

ಅಥ ಖೋ ಭಗವಾ ಸಾಯನ್ಹಸಮಯಂ ಪಟಿಸಲ್ಲಾನಾ ವುಟ್ಠಿತೋ ಯೇನ ಸಿಪ್ಪಿನಿಕಾತೀರಂ ಪರಿಬ್ಬಾಜಕಾರಾಮೋ ಯೇನ ಸರಭೋ ಪರಿಬ್ಬಾಜಕೋ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿ; ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಪಞ್ಞತ್ತೇ ಆಸನೇ ನಿಸೀದಿ. ನಿಸಜ್ಜ ಖೋ ಭಗವಾ ಸರಭಂ ಪರಿಬ್ಬಾಜಕಂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಸಚ್ಚಂ ಕಿರ ತ್ವಂ, ಸರಭ, ಏವಂ ವದೇಸಿ – ‘ಅಞ್ಞಾತೋ ಮಯಾ ಸಮಣಾನಂ ಸಕ್ಯಪುತ್ತಿಕಾನಂ ಧಮ್ಮೋ. ಅಞ್ಞಾಯ ಚ ಪನಾಹಂ ಸಮಣಾನಂ ಸಕ್ಯಪುತ್ತಿಕಾನಂ ಧಮ್ಮಂ ಏವಾಹಂ ತಸ್ಮಾ ಧಮ್ಮವಿನಯಾ ಅಪಕ್ಕನ್ತೋ’’’ತಿ? ಏವಂ ವುತ್ತೇ ಸರಭೋ ಪರಿಬ್ಬಾಜಕೋ ತುಣ್ಹೀ ಅಹೋಸಿ.

ದುತಿಯಮ್ಪಿ ಖೋ, ಭಗವಾ ಸರಭಂ ಪರಿಬ್ಬಾಜಕಂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ವದೇಹಿ, ಸರಭ, ಕಿನ್ತಿ ತೇ ಅಞ್ಞಾತೋ ಸಮಣಾನಂ ಸಕ್ಯಪುತ್ತಿಕಾನಂ ಧಮ್ಮೋ? ಸಚೇ ತೇ ಅಪರಿಪೂರಂ ಭವಿಸ್ಸತಿ, ಅಹಂ ಪರಿಪೂರೇಸ್ಸಾಮಿ. ಸಚೇ ಪನ ತೇ ಪರಿಪೂರಂ ಭವಿಸ್ಸತಿ, ಅಹಂ ಅನುಮೋದಿಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ. ದುತಿಯಮ್ಪಿ ಖೋ ಸರಭೋ ಪರಿಬ್ಬಾಜಕೋ ತುಣ್ಹೀ ಅಹೋಸಿ.

ತತಿಯಮ್ಪಿ ಖೋ ಭಗವಾ ಸರಭಂ ಪರಿಬ್ಬಾಜಕಂ ಏತದವೋಚ – (‘‘ಯೋ [ಮಯಾ (ಸ್ಯಾ. ಕಂ. ಪೀ.)] ಖೋ ಸರಭ ಪಞ್ಞಾಯತಿ ಸಮಣಾನಂ ಸಕ್ಯಪುತ್ತಿಕಾನಂ ಧಮ್ಮೋ) [( ) ಸೀ. ಪೋತ್ಥಕೇ ನತ್ಥಿ] ‘‘ವದೇಹಿ, ಸರಭ, ಕಿನ್ತಿ ತೇ ಅಞ್ಞಾತೋ ಸಮಣಾನಂ ಸಕ್ಯಪುತ್ತಿಕಾನಂ ಧಮ್ಮೋ? ಸಚೇ ತೇ ಅಪರಿಪೂರಂ ಭವಿಸ್ಸತಿ, ಅಹಂ ಪರಿಪೂರೇಸ್ಸಾಮಿ. ಸಚೇ ಪನ ತೇ ಪರಿಪೂರಂ ಭವಿಸ್ಸತಿ, ಅಹಂ ಅನುಮೋದಿಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ. ತತಿಯಮ್ಪಿ ಖೋ ಸರಭೋ ಪರಿಬ್ಬಾಜಕೋ ತುಣ್ಹೀ ಅಹೋಸಿ.

ಅಥ ಖೋ ತೇ ಪರಿಬ್ಬಾಜಕಾ ಸರಭಂ ಪರಿಬ್ಬಾಜಕಂ ಏತದವೋಚುಂ – ‘‘ಯದೇವ ಖೋ ತ್ವಂ, ಆವುಸೋ ಸರಭ, ಸಮಣಂ ಗೋತಮಂ ಯಾಚೇಯ್ಯಾಸಿ ತದೇವ ತೇ ಸಮಣೋ ಗೋತಮೋ ಪವಾರೇತಿ. ವದೇಹಾವುಸೋ ಸರಭ, ಕಿನ್ತಿ ತೇ ಅಞ್ಞಾತೋ ಸಮಣಾನಂ ಸಕ್ಯಪುತ್ತಿಕಾನಂ ಧಮ್ಮೋ? ಸಚೇ ತೇ ಅಪರಿಪೂರಂ ಭವಿಸ್ಸತಿ, ಸಮಣೋ ಗೋತಮೋ ಪರಿಪೂರೇಸ್ಸತಿ. ಸಚೇ ಪನ ತೇ ಪರಿಪೂರಂ ಭವಿಸ್ಸತಿ, ಸಮಣೋ ಗೋತಮೋ ಅನುಮೋದಿಸ್ಸತೀ’’ತಿ. ಏವಂ ವುತ್ತೇ ಸರಭೋ ಪರಿಬ್ಬಾಜಕೋ ತುಣ್ಹೀಭೂತೋ ಮಙ್ಕುಭೂತೋ ಪತ್ತಕ್ಖನ್ಧೋ ಅಧೋಮುಖೋ ಪಜ್ಝಾಯನ್ತೋ ಅಪ್ಪಟಿಭಾನೋ ನಿಸೀದಿ.

ಅಥ ಖೋ ಭಗವಾ ಸರಭಂ ಪರಿಬ್ಬಾಜಕಂ ತುಣ್ಹೀಭೂತಂ ಮಙ್ಕುಭೂತಂ ಪತ್ತಕ್ಖನ್ಧಂ ಅಧೋಮುಖಂ ಪಜ್ಝಾಯನ್ತಂ ಅಪ್ಪಟಿಭಾನಂ ವಿದಿತ್ವಾ ತೇ ಪರಿಬ್ಬಾಜಕೇ ಏತದವೋಚ –

‘‘ಯೋ ಖೋ ಮಂ, ಪರಿಬ್ಬಾಜಕಾ [ಪರಿಬ್ಬಾಜಕೋ (ಪೀ. ಕ.)], ಏವಂ ವದೇಯ್ಯ – ‘ಸಮ್ಮಾಸಮ್ಬುದ್ಧಸ್ಸ ತೇ ಪಟಿಜಾನತೋ ಇಮೇ ಧಮ್ಮಾ ಅನಭಿಸಮ್ಬುದ್ಧಾ’ತಿ, ತಮಹಂ ತತ್ಥ ಸಾಧುಕಂ ಸಮನುಯುಞ್ಜೇಯ್ಯಂ ಸಮನುಗಾಹೇಯ್ಯಂ ಸಮನುಭಾಸೇಯ್ಯಂ. ಸೋ ವತ ಮಯಾ ಸಾಧುಕಂ ಸಮನುಯುಞ್ಜಿಯಮಾನೋ ಸಮನುಗಾಹಿಯಮಾನೋ ಸಮನುಭಾಸಿಯಮಾನೋ ಅಟ್ಠಾನಮೇತಂ ಅನವಕಾಸೋ ಯಂ ಸೋ ತಿಣ್ಣಂ ಠಾನಾನಂ ನಾಞ್ಞತರಂ [ಅಞ್ಞತರಂ (ಕ.)] ಠಾನಂ ನಿಗಚ್ಛೇಯ್ಯ, ಅಞ್ಞೇನ ವಾ ಅಞ್ಞಂ ಪಟಿಚರಿಸ್ಸತಿ, ಬಹಿದ್ಧಾ ಕಥಂ ಅಪನಾಮೇಸ್ಸತಿ, ಕೋಪಞ್ಚ ದೋಸಞ್ಚ ಅಪ್ಪಚ್ಚಯಞ್ಚ ಪಾತುಕರಿಸ್ಸತಿ, ತುಣ್ಹೀಭೂತೋ ಮಙ್ಕುಭೂತೋ [ತುಣ್ಹೀಭೂತೋ ವಾ ಮಙ್ಕುಭೂತೋ (ಸೀ. ಸ್ಯಾ. ಕಂ.), ತುಣ್ಹೀಭೂತೋ ವಾ ಮಙ್ಕುಭೂತೋ ವಾ (ಪೀ.)] ಪತ್ತಕ್ಖನ್ಧೋ ಅಧೋಮುಖೋ ಪಜ್ಝಾಯನ್ತೋ ಅಪ್ಪಟಿಭಾನೋ ನಿಸೀದಿಸ್ಸತಿ, ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ ಸರಭೋ ಪರಿಬ್ಬಾಜಕೋ.

‘‘ಯೋ ಖೋ ಮಂ, ಪರಿಬ್ಬಾಜಕಾ, ಏವಂ ವದೇಯ್ಯ – ‘ಖೀಣಾಸವಸ್ಸ ತೇ ಪಟಿಜಾನತೋ ಇಮೇ ಆಸವಾ ಅಪರಿಕ್ಖೀಣಾ’ತಿ, ತಮಹಂ ತತ್ಥ ಸಾಧುಕಂ ಸಮನುಯುಞ್ಜೇಯ್ಯಂ ಸಮನುಗಾಹೇಯ್ಯಂ ಸಮನುಭಾಸೇಯ್ಯಂ. ಸೋ ವತ ಮಯಾ ಸಾಧುಕಂ ಸಮನುಯುಞ್ಜಿಯಮಾನೋ ಸಮನುಗಾಹಿಯಮಾನೋ ಸಮನುಭಾಸಿಯಮಾನೋ ಅಟ್ಠಾನಮೇತಂ ಅನವಕಾಸೋ ಯಂ ಸೋ ತಿಣ್ಣಂ ಠಾನಾನಂ ನಾಞ್ಞತರಂ ಠಾನಂ ನಿಗಚ್ಛೇಯ್ಯ, ಅಞ್ಞೇನ ವಾ ಅಞ್ಞಂ ಪಟಿಚರಿಸ್ಸತಿ, ಬಹಿದ್ಧಾ ಕಥಂ ಅಪನಾಮೇಸ್ಸತಿ, ಕೋಪಞ್ಚ ದೋಸಞ್ಚ ಅಪ್ಪಚ್ಚಯಞ್ಚ ಪಾತುಕರಿಸ್ಸತಿ, ತುಣ್ಹೀಭೂತೋ ಮಙ್ಕುಭೂತೋ ಪತ್ತಕ್ಖನ್ಧೋ ಅಧೋಮುಖೋ ಪಜ್ಝಾಯನ್ತೋ ಅಪ್ಪಟಿಭಾನೋ ನಿಸೀದಿಸ್ಸತಿ, ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ ಸರಭೋ ಪರಿಬ್ಬಾಜಕೋ.

‘‘ಯೋ ಖೋ ಮಂ, ಪರಿಬ್ಬಾಜಕಾ, ಏವಂ ವದೇಯ್ಯ – ‘ಯಸ್ಸ ಖೋ ಪನ ತೇ ಅತ್ಥಾಯ ಧಮ್ಮೋ ದೇಸಿತೋ, ಸೋ ನ ನಿಯ್ಯಾತಿ ತಕ್ಕರಸ್ಸ ಸಮ್ಮಾ ದುಕ್ಖಕ್ಖಯಾಯಾ’ತಿ, ತಮಹಂ ತತ್ಥ ಸಾಧುಕಂ ಸಮನುಯುಞ್ಜೇಯ್ಯಂ ಸಮನುಗಾಹೇಯ್ಯಂ ಸಮನುಭಾಸೇಯ್ಯಂ. ಸೋ ವತ ಮಯಾ ಸಾಧುಕಂ ಸಮನುಯುಞ್ಜಿಯಮಾನೋ ಸಮನುಗಾಹಿಯಮಾನೋ ಸಮನುಭಾಸಿಯಮಾನೋ ಅಟ್ಠಾನಮೇತಂ ಅನವಕಾಸೋ ಯಂ ಸೋ ತಿಣ್ಣಂ ಠಾನಾನಂ ನಾಞ್ಞತರಂ ಠಾನಂ ನಿಗಚ್ಛೇಯ್ಯ, ಅಞ್ಞೇನ ವಾ ಅಞ್ಞಂ ಪಟಿಚರಿಸ್ಸತಿ, ಬಹಿದ್ಧಾ ಕಥಂ ಅಪನಾಮೇಸ್ಸತಿ, ಕೋಪಞ್ಚ ದೋಸಞ್ಚ ಅಪ್ಪಚ್ಚಯಞ್ಚ ಪಾತುಕರಿಸ್ಸತಿ, ತುಣ್ಹೀಭೂತೋ ಮಙ್ಕುಭೂತೋ ಪತ್ತಕ್ಖನ್ಧೋ ಅಧೋಮುಖೋ ಪಜ್ಝಾಯನ್ತೋ ಅಪ್ಪಟಿಭಾನೋ ನಿಸೀದಿಸ್ಸತಿ, ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ ಸರಭೋ ಪರಿಬ್ಬಾಜಕೋ’’ತಿ. ಅಥ ಖೋ ಭಗವಾ ಸಿಪ್ಪಿನಿಕಾತೀರೇ ಪರಿಬ್ಬಾಜಕಾರಾಮೇ ತಿಕ್ಖತ್ತುಂ ಸೀಹನಾದಂ ನದಿತ್ವಾ ವೇಹಾಸಂ ಪಕ್ಕಾಮಿ.

ಅಥ ಖೋ ತೇ ಪರಿಬ್ಬಾಜಕಾ ಅಚಿರಪಕ್ಕನ್ತಸ್ಸ ಭಗವತೋ ಸರಭಂ ಪರಿಬ್ಬಾಜಕಂ ಸಮನ್ತತೋ ವಾಚಾಯಸನ್ನಿತೋದಕೇನ [ವಾಚಾಸತ್ತಿತೋದಕೇನ (ಸೀ.)] ಸಞ್ಜಮ್ಭರಿಮಕಂಸು [ಸಞ್ಚುಮ್ಭರಿಮಕಂಸು (ಪೀ., ದೀ. ನಿ. ೧.೪೨೧) ಸಂ. ನಿ. ೨.೨೪೩ ಉಪರಿಪಾಠೋ ವಿಯ] – ‘‘ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ, ಆವುಸೋ ಸರಭ, ಬ್ರಹಾರಞ್ಞೇ ಜರಸಿಙ್ಗಾಲೋ ‘ಸೀಹನಾದಂ ನದಿಸ್ಸಾಮೀ’ತಿ ಸಿಙ್ಗಾಲಕಂಯೇವ [ಸೇಗಾಲಕಂಯೇವ (ಸೀ. ಸ್ಯಾ. ಕಂ. ಪೀ.)] ನದತಿ, ಭೇರಣ್ಡಕಂಯೇವ ನದತಿ [ಭೇದಣ್ಡಕಂ (ಕ.)]; ಏವಮೇವಂ ಖೋ ತ್ವಂ, ಆವುಸೋ ಸರಭ, ಅಞ್ಞತ್ರೇವ ಸಮಣೇನ ಗೋತಮೇನ ‘ಸೀಹನಾದಂ ನದಿಸ್ಸಾಮೀ’ತಿ ಸಿಙ್ಗಾಲಕಂಯೇವ ನದಸಿ ಭೇರಣ್ಡಕಂಯೇವ ನದಸಿ. ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ, ಆವುಸೋ ಸರಭ, ಅಮ್ಬುಕಸಞ್ಚರೀ [ಅಮ್ಬಕಮದ್ದರೀ (ಸೀ.)] ‘ಪುರಿಸಕರವಿತಂ [ಫುಸ್ಸಕರವಿತಂ (ಸೀ.), ಪುಸ್ಸಕರವಿತಂ (ಸ್ಯಾ. ಕಂ. ಪೀ.)] ರವಿಸ್ಸಾಮೀ’ತಿ ಅಮ್ಬುಕಸಞ್ಚರಿರವಿತಂಯೇವ ರವತಿ; ಏವಮೇವಂ ಖೋ ತ್ವಂ, ಆವುಸೋ ಸರಭ, ಅಞ್ಞತ್ರೇವ ಸಮಣೇನ ಗೋತಮೇನ ‘ಪುರಿಸಕರವಿತಂ ರವಿಸ್ಸಾಮೀ’ತಿ, ಅಮ್ಬುಕಸಞ್ಚರಿರವಿತಂಯೇವ ರವಸಿ. ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ, ಆವುಸೋ ಸರಭ, ಉಸಭೋ ಸುಞ್ಞಾಯ ಗೋಸಾಲಾಯ ಗಮ್ಭೀರಂ ನದಿತಬ್ಬಂ ಮಞ್ಞತಿ; ಏವಮೇವಂ ಖೋ ತ್ವಂ, ಆವುಸೋ ಸರಭ, ಅಞ್ಞತ್ರೇವ ಸಮಣೇನ ಗೋತಮೇನ ಗಮ್ಭೀರಂ ನದಿತಬ್ಬಂ ಮಞ್ಞಸೀ’’ತಿ. ಅಥ ಖೋ ತೇ ಪರಿಬ್ಬಾಜಕಾ ಸರಭಂ ಪರಿಬ್ಬಾಜಕಂ ಸಮನ್ತತೋ ವಾಚಾಯಸನ್ನಿತೋದಕೇನ ಸಞ್ಜಮ್ಭರಿಮಕಂಸೂತಿ. ಚತುತ್ಥಂ.