೧. ತಿತ್ಥಾಯತನಾದಿಸುತ್ತಂ

೬೨. ‘‘ತೀಣಿಮಾನಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ತಿತ್ಥಾಯತನಾನಿ ಯಾನಿ ಪಣ್ಡಿತೇಹಿ ಸಮನುಯುಞ್ಜಿಯಮಾನಾನಿ [ಸಮನುಗ್ಗಾಹಿಯಮಾನಾನಿ (ಸ್ಯಾ. ಕಂ. ಕ.)] ಸಮನುಗಾಹಿಯಮಾನಾನಿ ಸಮನುಭಾಸಿಯಮಾನಾನಿ ಪರಮ್ಪಿ ಗನ್ತ್ವಾ ಅಕಿರಿಯಾಯ ಸಣ್ಠಹನ್ತಿ. ಕತಮಾನಿ ತೀಣಿ? ಸನ್ತಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಏಕೇ ಸಮಣಬ್ರಾಹ್ಮಣಾ ಏವಂವಾದಿನೋ ಏವಂದಿಟ್ಠಿನೋ – ‘ಯಂ ಕಿಞ್ಚಾಯಂ ಪುರಿಸಪುಗ್ಗಲೋ ಪಟಿಸಂವೇದೇತಿ ಸುಖಂ ವಾ ದುಕ್ಖಂ ವಾ ಅದುಕ್ಖಮಸುಖಂ ವಾ ಸಬ್ಬಂ ತಂ ಪುಬ್ಬೇಕತಹೇತೂ’ತಿ. ಸನ್ತಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಏಕೇ ಸಮಣಬ್ರಾಹ್ಮಣಾ ಏವಂವಾದಿನೋ ಏವಂದಿಟ್ಠಿನೋ – ‘ಯಂ ಕಿಞ್ಚಾಯಂ ಪುರಿಸಪುಗ್ಗಲೋ ಪಟಿಸಂವೇದೇತಿ ಸುಖಂ ವಾ ದುಕ್ಖಂ ವಾ ಅದುಕ್ಖಮಸುಖಂ ವಾ ಸಬ್ಬಂ ತಂ ಇಸ್ಸರನಿಮ್ಮಾನಹೇತೂ’ತಿ. ಸನ್ತಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಏಕೇ ಸಮಣಬ್ರಾಹ್ಮಣಾ ಏವಂವಾದಿನೋ ಏವಂದಿಟ್ಠಿನೋ – ‘ಯಂ ಕಿಞ್ಚಾಯಂ ಪುರಿಸಪುಗ್ಗಲೋ ಪಟಿಸಂವೇದೇತಿ ಸುಖಂ ವಾ ದುಕ್ಖಂ ವಾ ಅದುಕ್ಖಮಸುಖಂ ವಾ ಸಬ್ಬಂ ತಂ ಅಹೇತುಅಪ್ಪಚ್ಚಯಾ’’’ತಿ.

‘‘ತತ್ರ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಯೇ ತೇ ಸಮಣಬ್ರಾಹ್ಮಣಾ ಏವಂವಾದಿನೋ ಏವಂದಿಟ್ಠಿನೋ – ‘ಯಂ ಕಿಞ್ಚಾಯಂ ಪುರಿಸಪುಗ್ಗಲೋ ಪಟಿಸಂವೇದೇತಿ ಸುಖಂ ವಾ ದುಕ್ಖಂ ವಾ ಅದುಕ್ಖಮಸುಖಂ ವಾ ಸಬ್ಬಂ ತಂ ಪುಬ್ಬೇಕತಹೇತೂ’ತಿ, ತ್ಯಾಹಂ ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಏವಂ ವದಾಮಿ – ‘ಸಚ್ಚಂ ಕಿರ ತುಮ್ಹೇ ಆಯಸ್ಮನ್ತೋ ಏವಂವಾದಿನೋ ಏವಂದಿಟ್ಠಿನೋ – ಯಂ ಕಿಞ್ಚಾಯಂ ಪುರಿಸಪುಗ್ಗಲೋ ಪಟಿಸಂವೇದೇತಿ ಸುಖಂ ವಾ ದುಕ್ಖಂ ವಾ ಅದುಕ್ಖಮಸುಖಂ ವಾ ಸಬ್ಬಂ ತಂ ಪುಬ್ಬೇಕತಹೇತೂ’ತಿ? ತೇ ಚ ಮೇ [ತೇ ಚೇ ಮೇ (ಸೀ. ಸ್ಯಾ. ಕಂ. ಪೀ.)] ಏವಂ ಪುಟ್ಠಾ ‘ಆಮಾ’ತಿ [ಆಮೋತಿ (ಸೀ.)] ಪಟಿಜಾನನ್ತಿ. ತ್ಯಾಹಂ ಏವಂ ವದಾಮಿ – ‘ತೇನಹಾಯಸ್ಮನ್ತೋ ಪಾಣಾತಿಪಾತಿನೋ ಭವಿಸ್ಸನ್ತಿ ಪುಬ್ಬೇಕತಹೇತು, ಅದಿನ್ನಾದಾಯಿನೋ ಭವಿಸ್ಸನ್ತಿ ಪುಬ್ಬೇಕತಹೇತು, ಅಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿನೋ ಭವಿಸ್ಸನ್ತಿ ಪುಬ್ಬೇಕತಹೇತು, ಮುಸಾವಾದಿನೋ ಭವಿಸ್ಸನ್ತಿ ಪುಬ್ಬೇಕತಹೇತು, ಪಿಸುಣವಾಚಾ ಭವಿಸ್ಸನ್ತಿ ಪುಬ್ಬೇಕತಹೇತು, ಫರುಸವಾಚಾ ಭವಿಸ್ಸನ್ತಿ ಪುಬ್ಬೇಕತಹೇತು, ಸಮ್ಫಪ್ಪಲಾಪಿನೋ ಭವಿಸ್ಸನ್ತಿ ಪುಬ್ಬೇಕತಹೇತು, ಅಭಿಜ್ಝಾಲುನೋ ಭವಿಸ್ಸನ್ತಿ ಪುಬ್ಬೇಕತಹೇತು, ಬ್ಯಾಪನ್ನಚಿತ್ತಾ ಭವಿಸ್ಸನ್ತಿ ಪುಬ್ಬೇಕತಹೇತು, ಮಿಚ್ಛಾದಿಟ್ಠಿಕಾ ಭವಿಸ್ಸನ್ತಿ ಪುಬ್ಬೇಕತಹೇತು’’’.

‘‘ಪುಬ್ಬೇಕತಂ ಖೋ ಪನ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸಾರತೋ ಪಚ್ಚಾಗಚ್ಛತಂ ನ ಹೋತಿ ಛನ್ದೋ ವಾ ವಾಯಾಮೋ ವಾ ಇದಂ ವಾ ಕರಣೀಯಂ ಇದಂ ವಾ ಅಕರಣೀಯನ್ತಿ. ಇತಿ ಕರಣೀಯಾಕರಣೀಯೇ ಖೋ ಪನ ಸಚ್ಚತೋ ಥೇತತೋ ಅನುಪಲಬ್ಭಿಯಮಾನೇ ಮುಟ್ಠಸ್ಸತೀನಂ ಅನಾರಕ್ಖಾನಂ ವಿಹರತಂ ನ ಹೋತಿ ಪಚ್ಚತ್ತಂ ಸಹಧಮ್ಮಿಕೋ ಸಮಣವಾದೋ. ಅಯಂ ಖೋ ಮೇ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ತೇಸು ಸಮಣಬ್ರಾಹ್ಮಣೇಸು ಏವಂವಾದೀಸು ಏವಂದಿಟ್ಠೀಸು ಪಠಮೋ ಸಹಧಮ್ಮಿಕೋ ನಿಗ್ಗಹೋ ಹೋತಿ.

‘‘ತತ್ರ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಯೇ ತೇ ಸಮಣಬ್ರಾಹ್ಮಣಾ ಏವಂವಾದಿನೋ ಏವಂದಿಟ್ಠಿನೋ – ‘ಯಂ ಕಿಞ್ಚಾಯಂ ಪುರಿಸಪುಗ್ಗಲೋ ಪಟಿಸಂವೇದೇತಿ ಸುಖಂ ವಾ ದುಕ್ಖಂ ವಾ ಅದುಕ್ಖಮಸುಖಂ ವಾ ಸಬ್ಬಂ ತಂ ಇಸ್ಸರನಿಮ್ಮಾನಹೇತೂ’ತಿ, ತ್ಯಾಹಂ ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಏವಂ ವದಾಮಿ – ‘ಸಚ್ಚಂ ಕಿರ ತುಮ್ಹೇ ಆಯಸ್ಮನ್ತೋ ಏವಂವಾದಿನೋ ಏವದಿಟ್ಠಿನೋ – ಯಂ ಕಿಞ್ಚಾಯಂ ಪುರಿಸಪುಗ್ಗಲೋ ಪಟಿಸಂವೇದೇತಿ ಸುಖಂ ವಾ ದುಕ್ಖಂ ವಾ ಅದುಕ್ಖಮಸುಖಂ ವಾ ಸಬ್ಬಂ ತಂ ಇಸ್ಸರನಿಮ್ಮಾನಹೇತೂ’ತಿ? ತೇ ಚ ಮೇ ಏವಂ ಪುಟ್ಠಾ ‘ಆಮಾ’ತಿ ಪಟಿಜಾನನ್ತಿ. ತ್ಯಾಹಂ ಏವಂ ವದಾಮಿ – ‘ತೇನಹಾಯಸ್ಮನ್ತೋ ಪಾಣಾತಿಪಾತಿನೋ ಭವಿಸ್ಸನ್ತಿ ಇಸ್ಸರನಿಮ್ಮಾನಹೇತು, ಅದಿನ್ನಾದಾಯಿನೋ ಭವಿಸ್ಸನ್ತಿ ಇಸ್ಸರನಿಮ್ಮಾನಹೇತು, ಅಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿನೋ ಭವಿಸ್ಸನ್ತಿ ಇಸ್ಸರನಿಮ್ಮಾನಹೇತು, ಮುಸಾವಾದಿನೋ ಭವಿಸ್ಸನ್ತಿ ಇಸ್ಸರನಿಮ್ಮಾನಹೇತು, ಪಿಸುಣವಾಚಾ ಭವಿಸ್ಸನ್ತಿ ಇಸ್ಸರನಿಮ್ಮಾನಹೇತು, ಫರುಸವಾಚಾ ಭವಿಸ್ಸನ್ತಿ ಇಸ್ಸರನಿಮ್ಮಾನಹೇತು, ಸಮ್ಫಪ್ಪಲಾಪಿನೋ ಭವಿಸ್ಸನ್ತಿ ಇಸ್ಸರನಿಮ್ಮಾನಹೇತು, ಅಭಿಜ್ಝಾಲುನೋ ಭವಿಸ್ಸನ್ತಿ ಇಸ್ಸರನಿಮ್ಮಾನಹೇತು, ಬ್ಯಾಪನ್ನಚಿತ್ತಾ ಭವಿಸ್ಸನ್ತಿ ಇಸ್ಸರನಿಮ್ಮಾನಹೇತು, ಮಿಚ್ಛಾದಿಟ್ಠಿಕಾ ಭವಿಸ್ಸನ್ತಿ ಇಸ್ಸರನಿಮ್ಮಾನಹೇತು’’’.

‘‘ಇಸ್ಸರನಿಮ್ಮಾನಂ ಖೋ ಪನ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸಾರತೋ ಪಚ್ಚಾಗಚ್ಛತಂ ನ ಹೋತಿ ಛನ್ದೋ ವಾ ವಾಯಾಮೋ ವಾ ಇದಂ ವಾ ಕರಣೀಯಂ ಇದಂ ವಾ ಅಕರಣೀಯನ್ತಿ. ಇತಿ ಕರಣೀಯಾಕರಣೀಯೇ ಖೋ ಪನ ಸಚ್ಚತೋ ಥೇತತೋ ಅನುಪಲಬ್ಭಿಯಮಾನೇ ಮುಟ್ಠಸ್ಸತೀನಂ ಅನಾರಕ್ಖಾನಂ ವಿಹರತಂ ನ ಹೋತಿ ಪಚ್ಚತ್ತಂ ಸಹಧಮ್ಮಿಕೋ ಸಮಣವಾದೋ. ಅಯಂ ಖೋ ಮೇ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ತೇಸು ಸಮಣಬ್ರಾಹ್ಮಣೇಸು ಏವಂವಾದೀಸು ಏವಂದಿಟ್ಠೀಸು ದುತಿಯೋ ಸಹಧಮ್ಮಿಕೋ ನಿಗ್ಗಹೋ ಹೋತಿ.

‘‘ತತ್ರ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಯೇ ತೇ ಸಮಣಬ್ರಾಹ್ಮಣಾ ಏವಂವಾದಿನೋ ಏವಂದಿಟ್ಠಿನೋ – ‘ಯಂ ಕಿಂ ಚಾಯಂ ಪುರಿಸಪುಗ್ಗಲೋ ಪಟಿಸಂವೇದೇತಿ ಸುಖಂ ವಾ ದುಕ್ಖಂ ವಾ ಅದುಕ್ಖಮಸುಖಂ ವಾ ಸಬ್ಬಂ ತಂ ಅಹೇತುಅಪ್ಪಚ್ಚಯಾ’ತಿ, ತ್ಯಾಹಂ ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಏವಂ ವದಾಮಿ – ‘ಸಚ್ಚಂ ಕಿರ ತುಮ್ಹೇ ಆಯಸ್ಮನ್ತೋ ಏವಂವಾದಿನೋ ಏವಂದಿಟ್ಠಿನೋ – ಯಂ ಕಿಂ ಚಾಯಂ ಪುರಿಸಪುಗ್ಗಲೋ ಪಟಿಸಂವೇದೇತಿ ಸುಖಂ ವಾ ದುಕ್ಖಂ ವಾ ಅದುಕ್ಖಮಸುಖಂ ವಾ ಸಬ್ಬಂ ತಂ ಅಹೇತುಅಪ್ಪಚ್ಚಯಾ’ತಿ? ತೇ ಚ ಮೇ ಏವಂ ಪುಟ್ಠಾ ‘ಆಮಾ’ತಿ ಪಟಿಜಾನನ್ತಿ. ತ್ಯಾಹಂ ಏವಂ ವದಾಮಿ – ‘ತೇನಹಾಯಸ್ಮನ್ತೋ ಪಾಣಾತಿಪಾತಿನೋ ಭವಿಸ್ಸನ್ತಿ ಅಹೇತುಅಪ್ಪಚ್ಚಯಾ…ಪೇ… ಮಿಚ್ಛಾದಿಟ್ಠಿಕಾ ಭವಿಸ್ಸನ್ತಿ ಅಹೇತುಅಪ್ಪಚ್ಚಯಾ’’’.

‘‘ಅಹೇತುಅಪ್ಪಚ್ಚಯಂ [ಅಹೇತುಂ (ಸೀ.), ಅಹೇತು (ಸ್ಯಾ. ಕಂ.), ಅಹೇತುಅಪ್ಪಚ್ಚಯಾ (ಪೀ.), ಅಹೇತುಂ ಅಪ್ಪಚ್ಚಯಂ (ಕ.)] ಖೋ ಪನ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸಾರತೋ ಪಚ್ಚಾಗಚ್ಛತಂ ನ ಹೋತಿ ಛನ್ದೋ ವಾ ವಾಯಾಮೋ ವಾ ಇದಂ ವಾ ಕರಣೀಯಂ ಇದಂ ವಾ ಅಕರಣೀಯನ್ತಿ. ಇತಿ ಕರಣೀಯಾಕರಣೀಯೇ ಖೋ ಪನ ಸಚ್ಚತೋ ಥೇತತೋ ಅನುಪಲಬ್ಭಿಯಮಾನೇ ಮುಟ್ಠಸ್ಸತೀನಂ ಅನಾರಕ್ಖಾನಂ ವಿಹರತಂ ನ ಹೋತಿ ಪಚ್ಚತ್ತಂ ಸಹಧಮ್ಮಿಕೋ ಸಮಣವಾದೋ. ಅಯಂ ಖೋ ಮೇ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ತೇಸು ಸಮಣಬ್ರಾಹ್ಮಣೇಸು ಏವಂವಾದೀಸು ಏವಂದಿಟ್ಠೀಸು ತತಿಯೋ ಸಹಧಮ್ಮಿಕೋ ನಿಗ್ಗಹೋ ಹೋತಿ.

‘‘ಇಮಾನಿ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ತೀಣಿ ತಿತ್ಥಾಯತನಾನಿ ಯಾನಿ ಪಣ್ಡಿತೇಹಿ ಸಮನುಯುಞ್ಜಿಯಮಾನಾನಿ ಸಮನುಗಾಹಿಯಮಾನಾನಿ ಸಮನುಭಾಸಿಯಮಾನಾನಿ ಪರಮ್ಪಿ ಗನ್ತ್ವಾ ಅಕಿರಿಯಾಯ ಸಣ್ಠಹನ್ತಿ.

‘‘ಅಯಂ ಖೋ ಪನ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಮಯಾ ಧಮ್ಮೋ ದೇಸಿತೋ ಅನಿಗ್ಗಹಿತೋ ಅಸಂಕಿಲಿಟ್ಠೋ ಅನುಪವಜ್ಜೋ ಅಪ್ಪಟಿಕುಟ್ಠೋ ಸಮಣೇಹಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೇಹಿ ವಿಞ್ಞೂಹಿ. ಕತಮೋ ಚ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಮಯಾ ಧಮ್ಮೋ ದೇಸಿತೋ ಅನಿಗ್ಗಹಿತೋ ಅಸಂಕಿಲಿಟ್ಠೋ ಅನುಪವಜ್ಜೋ ಅಪ್ಪಟಿಕುಟ್ಠೋ ಸಮಣೇಹಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೇಹಿ ವಿಞ್ಞೂಹಿ? ಇಮಾ ಛ ಧಾತುಯೋತಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಮಯಾ ಧಮ್ಮೋ ದೇಸಿತೋ ಅನಿಗ್ಗಹಿತೋ ಅಸಂಕಿಲಿಟ್ಠೋ ಅನುಪವಜ್ಜೋ ಅಪ್ಪಟಿಕುಟ್ಠೋ ಸಮಣೇಹಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೇಹಿ ವಿಞ್ಞೂಹಿ. ಇಮಾನಿ ಛ ಫಸ್ಸಾಯತನಾನೀತಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಮಯಾ ಧಮ್ಮೋ ದೇಸಿತೋ ಅನಿಗ್ಗಹಿತೋ ಅಸಂಕಿಲಿಟ್ಠೋ ಅನುಪವಜ್ಜೋ ಅಪ್ಪಟಿಕುಟ್ಠೋ ಸಮಣೇಹಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೇಹಿ ವಿಞ್ಞೂಹಿ. ಇಮೇ ಅಟ್ಠಾರಸ ಮನೋಪವಿಚಾರಾತಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಮಯಾ ಧಮ್ಮೋ ದೇಸಿತೋ ಅನಿಗ್ಗಹಿತೋ ಅಸಂಕಿಲಿಟ್ಠೋ ಅನುಪವಜ್ಜೋ ಅಪ್ಪಟಿಕುಟ್ಠೋ ಸಮಣೇಹಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೇಹಿ ವಿಞ್ಞೂಹಿ. ಇಮಾನಿ ಚತ್ತಾರಿ ಅರಿಯಸಚ್ಚಾನೀತಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಮಯಾ ಧಮ್ಮೋ ದೇಸಿತೋ ಅನಿಗ್ಗಹಿತೋ ಅಸಂಕಿಲಿಟ್ಠೋ ಅನುಪವಜ್ಜೋ ಅಪ್ಪಟಿಕುಟ್ಠೋ ಸಮಣೇಹಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೇಹಿ ವಿಞ್ಞೂಹಿ.

‘‘ಇಮಾ ಛ ಧಾತುಯೋತಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಮಯಾ ಧಮ್ಮೋ ದೇಸಿತೋ ಅನಿಗ್ಗಹಿತೋ ಅಸಂಕಿಲಿಟ್ಠೋ ಅನುಪವಜ್ಜೋ ಅಪ್ಪಟಿಕುಟ್ಠೋ ಸಮಣೇಹಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೇಹಿ ವಿಞ್ಞೂಹೀತಿ. ಇತಿ ಖೋ ಪನೇತಂ ವುತ್ತಂ. ಕಿಞ್ಚೇತಂ ಪಟಿಚ್ಚ ವುತ್ತಂ? ಛಯಿಮಾ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಧಾತುಯೋ – ಪಥವೀಧಾತು, ಆಪೋಧಾತು, ತೇಜೋಧಾತು, ವಾಯೋಧಾತು, ಆಕಾಸಧಾತು, ವಿಞ್ಞಾಣಧಾತು. ಇಮಾ ಛ ಧಾತುಯೋತಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಮಯಾ ಧಮ್ಮೋ ದೇಸಿತೋ ಅನಿಗ್ಗಹಿತೋ ಅಸಂಕಿಲಿಟ್ಠೋ ಅನುಪವಜ್ಜೋ ಅಪ್ಪಟಿಕುಟ್ಠೋ ಸಮಣೇಹಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೇಹಿ ವಿಞ್ಞೂಹೀತಿ. ಇತಿ ಯಂ ತಂ ವುತ್ತಂ, ಇದಮೇತಂ ಪಟಿಚ್ಚ ವುತ್ತಂ.

‘‘ಇಮಾನಿ ಛ ಫಸ್ಸಾಯತನಾನೀತಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಮಯಾ ಧಮ್ಮೋ ದೇಸಿತೋ ಅನಿಗ್ಗಹಿತೋ ಅಸಂಕಿಲಿಟ್ಠೋ ಅನುಪವಜ್ಜೋ ಅಪ್ಪಟಿಕುಟ್ಠೋ ಸಮಣೇಹಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೇಹಿ ವಿಞ್ಞೂಹೀತಿ. ಇತಿ ಖೋ ಪನೇತಂ ವುತ್ತಂ. ಕಿಞ್ಚೇತಂ ಪಟಿಚ್ಚ ವುತ್ತಂ? ಛಯಿಮಾನಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಫಸ್ಸಾಯತನಾನಿ – ಚಕ್ಖು ಫಸ್ಸಾಯತನಂ, ಸೋತಂ ಫಸ್ಸಾಯತನಂ, ಘಾನಂ ಫಸ್ಸಾಯತನಂ, ಜಿವ್ಹಾ ಫಸ್ಸಾಯತನಂ, ಕಾಯೋ ಫಸ್ಸಾಯತನಂ, ಮನೋ ಫಸ್ಸಾಯತನಂ. ಇಮಾನಿ ಛ ಫಸ್ಸಾಯತನಾನೀತಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಮಯಾ ಧಮ್ಮೋ ದೇಸಿತೋ ಅನಿಗ್ಗಹಿತೋ ಅಸಂಕಿಲಿಟ್ಠೋ ಅನುಪವಜ್ಜೋ ಅಪ್ಪಟಿಕುಟ್ಠೋ ಸಮಣೇಹಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೇಹಿ ವಿಞ್ಞೂಹೀತಿ. ಇತಿ ಯಂ ತಂ ವುತ್ತಂ, ಇದಮೇತಂ ಪಟಿಚ್ಚ ವುತ್ತಂ.

‘‘ಇಮೇ ಅಟ್ಠಾರಸ ಮನೋಪವಿಚಾರಾತಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಮಯಾ ಧಮ್ಮೋ ದೇಸಿತೋ ಅನಿಗ್ಗಹಿತೋ ಅಸಂಕಿಲಿಟ್ಠೋ ಅನುಪವಜ್ಜೋ ಅಪ್ಪಟಿಕುಟ್ಠೋ ಸಮಣೇಹಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೇಹಿ ವಿಞ್ಞೂಹೀತಿ. ಇತಿ ಖೋ ಪನೇತಂ ವುತ್ತಂ. ಕಿಞ್ಚೇತಂ ಪಟಿಚ್ಚ ವುತ್ತಂ? ಚಕ್ಖುನಾ ರೂಪಂ ದಿಸ್ವಾ ಸೋಮನಸ್ಸಟ್ಠಾನಿಯಂ ರೂಪಂ ಉಪವಿಚರತಿ ದೋಮನಸ್ಸಟ್ಠಾನಿಯಂ ರೂಪಂ ಉಪವಿಚರತಿ ಉಪೇಕ್ಖಾಟ್ಠಾನಿಯಂ ರೂಪಂ ಉಪವಿಚರತಿ, ಸೋತೇನ ಸದ್ದಂ ಸುತ್ವಾ… ಘಾನೇನ ಗನ್ಧಂ ಘಾಯಿತ್ವಾ… ಜಿವ್ಹಾಯ ರಸಂ ಸಾಯಿತ್ವಾ… ಕಾಯೇನ ಫೋಟ್ಠಬ್ಬಂ ಫುಸಿತ್ವಾ… ಮನಸಾ ಧಮ್ಮಂ ವಿಞ್ಞಾಯ ಸೋಮನಸ್ಸಟ್ಠಾನಿಯಂ ಧಮ್ಮಂ ಉಪವಿಚರತಿ ದೋಮನಸ್ಸಟ್ಠಾನಿಯಂ ಧಮ್ಮಂ ಉಪವಿಚರತಿ ಉಪೇಕ್ಖಾಟ್ಠಾನಿಯಂ ಧಮ್ಮಂ ಉಪವಿಚರತಿ. ಇಮೇ ಅಟ್ಠಾರಸ ಮನೋಪವಿಚಾರಾತಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಮಯಾ ಧಮ್ಮೋ ದೇಸಿತೋ ಅನಿಗ್ಗಹಿತೋ ಅಸಂಕಿಲಿಟ್ಠೋ ಅನುಪವಜ್ಜೋ ಅಪ್ಪಟಿಕುಟ್ಠೋ ಸಮಣೇಹಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೇಹಿ ವಿಞ್ಞೂಹೀತಿ. ಇತಿ ಯಂ ತಂ ವುತ್ತಂ, ಇದಮೇತಂ ಪಟಿಚ್ಚ ವುತ್ತಂ.

‘‘ಇಮಾನಿ ಚತ್ತಾರಿ ಅರಿಯಸಚ್ಚಾನೀತಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಮಯಾ ಧಮ್ಮೋ ದೇಸಿತೋ ಅನಿಗ್ಗಹಿತೋ ಅಸಂಕಿಲಿಟ್ಠೋ ಅನುಪವಜ್ಜೋ ಅಪ್ಪಟಿಕುಟ್ಠೋ ಸಮಣೇಹಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೇಹಿ ವಿಞ್ಞೂಹೀತಿ. ಇತಿ ಖೋ ಪನೇತಂ ವುತ್ತಂ. ಕಿಞ್ಚೇತಂ ಪಟಿಚ್ಚ ವುತ್ತಂ? ಛನ್ನಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಧಾತೂನಂ ಉಪಾದಾಯ ಗಬ್ಭಸ್ಸಾವಕ್ಕನ್ತಿ ಹೋತಿ; ಓಕ್ಕನ್ತಿಯಾ ಸತಿ ನಾಮರೂಪಂ, ನಾಮರೂಪಪಚ್ಚಯಾ ಸಳಾಯತನಂ, ಸಳಾಯತನಪಚ್ಚಯಾ ಫಸ್ಸೋ, ಫಸ್ಸಪಚ್ಚಯಾ ವೇದನಾ. ವೇದಿಯಮಾನಸ್ಸ ಖೋ ಪನಾಹಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಇದಂ ದುಕ್ಖನ್ತಿ ಪಞ್ಞಪೇಮಿ, ಅಯಂ ದುಕ್ಖಸಮುದಯೋತಿ ಪಞ್ಞಪೇಮಿ, ಅಯಂ ದುಕ್ಖನಿರೋಧೋತಿ ಪಞ್ಞಪೇಮಿ, ಅಯಂ ದುಕ್ಖನಿರೋಧಗಾಮಿನೀ ಪಟಿಪದಾತಿ ಪಞ್ಞಪೇಮಿ.

‘‘ಕತಮಞ್ಚ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ದುಕ್ಖಂ ಅರಿಯಸಚ್ಚಂ? ಜಾತಿಪಿ ದುಕ್ಖಾ, ಜರಾಪಿ ದುಕ್ಖಾ, ( ) [(ಬ್ಯಾಧಿಪಿ ದುಕ್ಖೋ) (ಸೀ. ಪೀ. ಕ.) ಅಟ್ಠಕಥಾಯ ಸಂಸನ್ದೇತಬ್ಬಂ ವಿಸುದ್ಧಿ. ೨.೫೩೭] ಮರಣಮ್ಪಿ ದುಕ್ಖಂ, ಸೋಕಪರಿದೇವದುಕ್ಖದೋಮನಸ್ಸುಪಾಯಾಸಾಪಿ ದುಕ್ಖಾ, (ಅಪ್ಪಿಯೇಹಿ ಸಮ್ಪಯೋಗೋ ದುಕ್ಖೋ, ಪಿಯೇಹಿ ವಿಪ್ಪಯೋಗೋ ದುಕ್ಖೋ,) [(ನತ್ಥಿ ಕತ್ಥಚಿ)] ಯಮ್ಪಿಚ್ಛಂ ನ ಲಭತಿ ತಮ್ಪಿ ದುಕ್ಖಂ. ಸಂಖಿತ್ತೇನ ಪಞ್ಚುಪಾದಾನಕ್ಖನ್ಧಾ ದುಕ್ಖಾ. ಇದಂ ವುಚ್ಚತಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ದುಕ್ಖಂ ಅರಿಯಸಚ್ಚಂ.

‘‘ಕತಮಞ್ಚ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ದುಕ್ಖಸಮುದಯಂ [ದುಕ್ಖಸಮುದಯೋ (ಸ್ಯಾ. ಕಂ.)] ಅರಿಯಸಚ್ಚಂ? ಅವಿಜ್ಜಾಪಚ್ಚಯಾ ಸಙ್ಖಾರಾ, ಸಙ್ಖಾರಪಚ್ಚಯಾ ವಿಞ್ಞಾಣಂ, ವಿಞ್ಞಾಣಪಚ್ಚಯಾ ನಾಮರೂಪಂ, ನಾಮರೂಪಪಚ್ಚಯಾ ಸಳಾಯತನಂ, ಸಳಾಯತನಪಚ್ಚಯಾ ಫಸ್ಸೋ, ಫಸ್ಸಪಚ್ಚಯಾ ವೇದನಾ, ವೇದನಾಪಚ್ಚಯಾ ತಣ್ಹಾ, ತಣ್ಹಾಪಚ್ಚಯಾ ಉಪಾದಾನಂ, ಉಪಾದಾನಪಚ್ಚಯಾ ಭವೋ, ಭವಪಚ್ಚಯಾ ಜಾತಿ, ಜಾತಿಪಚ್ಚಯಾ ಜರಾಮರಣಂ ಸೋಕಪರಿದೇವದುಕ್ಖದೋಮನಸ್ಸುಪಾಯಾಸಾ ಸಮ್ಭವನ್ತಿ. ಏವಮೇತಸ್ಸ ಕೇವಲಸ್ಸ ದುಕ್ಖಕ್ಖನ್ಧಸ್ಸ ಸಮುದಯೋ ಹೋತಿ. ಇದಂ ವುಚ್ಚತಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ದುಕ್ಖಸಮುದಯಂ ಅರಿಯಸಚ್ಚಂ.

‘‘ಕತಮಞ್ಚ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ದುಕ್ಖನಿರೋಧಂ [ದುಕ್ಖನಿರೋಧೋ (ಸ್ಯಾ. ಕಂ.)] ಅರಿಯಸಚ್ಚಂ? ಅವಿಜ್ಜಾಯ ತ್ವೇವ ಅಸೇಸವಿರಾಗನಿರೋಧಾ ಸಙ್ಖಾರನಿರೋಧೋ, ಸಙ್ಖಾರನಿರೋಧಾ ವಿಞ್ಞಾಣನಿರೋಧೋ, ವಿಞ್ಞಾಣನಿರೋಧಾ ನಾಮರೂಪನಿರೋಧೋ, ನಾಮರೂಪನಿರೋಧಾ ಸಳಾಯತನನಿರೋಧೋ, ಸಳಾಯತನನಿರೋಧಾ ಫಸ್ಸನಿರೋಧೋ, ಫಸ್ಸನಿರೋಧಾ ವೇದನಾನಿರೋಧೋ, ವೇದನಾನಿರೋಧಾ ತಣ್ಹಾನಿರೋಧೋ, ತಣ್ಹಾನಿರೋಧಾ ಉಪಾದಾನನಿರೋಧೋ, ಉಪಾದಾನನಿರೋಧಾ ಭವನಿರೋಧೋ, ಭವನಿರೋಧಾ ಜಾತಿನಿರೋಧೋ, ಜಾತಿನಿರೋಧಾ ಜರಾಮರಣಂ ಸೋಕಪರಿದೇವದುಕ್ಖದೋಮನಸ್ಸುಪಾಯಾಸಾ ನಿರುಜ್ಝನ್ತಿ. ಏವಮೇತಸ್ಸ ಕೇವಲಸ್ಸ ದುಕ್ಖಕ್ಖನ್ಧಸ್ಸ ನಿರೋಧೋ ಹೋತಿ. ಇದಂ ವುಚ್ಚತಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ದುಕ್ಖನಿರೋಧಂ ಅರಿಯಸಚ್ಚಂ.

‘‘ಕತಮಞ್ಚ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ದುಕ್ಖನಿರೋಧಗಾಮಿನೀ ಪಟಿಪದಾ ಅರಿಯಸಚ್ಚಂ? ಅಯಮೇವ ಅರಿಯೋ ಅಟ್ಠಙ್ಗಿಕೋ ಮಗ್ಗೋ, ಸೇಯ್ಯಥಿದಂ – ಸಮ್ಮಾದಿಟ್ಠಿ, ಸಮ್ಮಾಸಙ್ಕಪ್ಪೋ, ಸಮ್ಮಾವಾಚಾ, ಸಮ್ಮಾಕಮ್ಮನ್ತೋ, ಸಮ್ಮಾಆಜೀವೋ, ಸಮ್ಮಾವಾಯಾಮೋ, ಸಮ್ಮಾಸತಿ, ಸಮ್ಮಾಸಮಾಧಿ. ಇದಂ ವುಚ್ಚತಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ದುಕ್ಖನಿರೋಧಗಾಮಿನೀ ಪಟಿಪದಾ ಅರಿಯಸಚ್ಚಂ. ‘ಇಮಾನಿ ಚತ್ತಾರಿ ಅರಿಯಸಚ್ಚಾನೀ’ತಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಮಯಾ ಧಮ್ಮೋ ದೇಸಿತೋ ಅನಿಗ್ಗಹಿತೋ ಅಸಂಕಿಲಿಟ್ಠೋ ಅನುಪವಜ್ಜೋ ಅಪ್ಪಟಿಕುಟ್ಠೋ ಸಮಣೇಹಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೇಹಿ ವಿಞ್ಞೂಹೀತಿ. ಇತಿ ಯಂ ತಂ ವುತ್ತಂ ಇದಮೇತಂ ಪಟಿಚ್ಚ ವುತ್ತ’’ನ್ತಿ. ಪಠಮಂ.

೬೩. ‘‘ತೀಣಿಮಾನಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅಮಾತಾಪುತ್ತಿಕಾನಿ ಭಯಾನೀತಿ ಅಸ್ಸುತವಾ ಪುಥುಜ್ಜನೋ ಭಾಸತಿ. ಕತಮಾನಿ ತೀಣಿ? ಹೋತಿ ಸೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸಮಯೋ ಯಂ ಮಹಾಅಗ್ಗಿಡಾಹೋ ವುಟ್ಠಾತಿ. ಮಹಾಅಗ್ಗಿಡಾಹೇ ಖೋ ಪನ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ವುಟ್ಠಿತೇ ತೇನ ಗಾಮಾಪಿ ಡಯ್ಹನ್ತಿ ನಿಗಮಾಪಿ ಡಯ್ಹನ್ತಿ ನಗರಾಪಿ ಡಯ್ಹನ್ತಿ. ಗಾಮೇಸುಪಿ ಡಯ್ಹಮಾನೇಸು ನಿಗಮೇಸುಪಿ ಡಯ್ಹಮಾನೇಸು ನಗರೇಸುಪಿ ಡಯ್ಹಮಾನೇಸು ತತ್ಥ ಮಾತಾಪಿ ಪುತ್ತಂ ನಪ್ಪಟಿಲಭತಿ, ಪುತ್ತೋಪಿ ಮಾತರಂ ನಪ್ಪಟಿಲಭತಿ. ಇದಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಪಠಮಂ ಅಮಾತಾಪುತ್ತಿಕಂ ಭಯನ್ತಿ ಅಸ್ಸುತವಾ ಪುಥುಜ್ಜನೋ ಭಾಸತಿ.

‘‘ಪುನ ಚಪರಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಹೋತಿ ಸೋ ಸಮಯೋ ಯಂ ಮಹಾಮೇಘೋ ವುಟ್ಠಾತಿ. ಮಹಾಮೇಘೇ ಖೋ ಪನ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ವುಟ್ಠಿತೇ ಮಹಾಉದಕವಾಹಕೋ ಸಞ್ಜಾಯತಿ. ಮಹಾಉದಕವಾಹಕೇ ಖೋ ಪನ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸಞ್ಜಾಯನ್ತೇ ತೇನ ಗಾಮಾಪಿ ವುಯ್ಹನ್ತಿ ನಿಗಮಾಪಿ ವುಯ್ಹನ್ತಿ ನಗರಾಪಿ ವುಯ್ಹನ್ತಿ. ಗಾಮೇಸುಪಿ ವುಯ್ಹಮಾನೇಸು ನಿಗಮೇಸುಪಿ ವುಯ್ಹಮಾನೇಸು ನಗರೇಸುಪಿ ವುಯ್ಹಮಾನೇಸು ತತ್ಥ ಮಾತಾಪಿ ಪುತ್ತಂ ನಪ್ಪಟಿಲಭತಿ, ಪುತ್ತೋಪಿ ಮಾತರಂ ನಪ್ಪಟಿಲಭತಿ. ಇದಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ದುತಿಯಂ ಅಮಾತಾಪುತ್ತಿಕಂ ಭಯನ್ತಿ ಅಸ್ಸುತವಾ ಪುಥುಜ್ಜನೋ ಭಾಸತಿ.

‘‘ಪುನ ಚಪರಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಹೋತಿ ಸೋ ಸಮಯೋ ಯಂ ಭಯಂ ಹೋತಿ ಅಟವಿಸಙ್ಕೋಪೋ, ಚಕ್ಕಸಮಾರುಳ್ಹಾ ಜಾನಪದಾ ಪರಿಯಾಯನ್ತಿ. ಭಯೇ ಖೋ ಪನ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸತಿ ಅಟವಿಸಙ್ಕೋಪೇ ಚಕ್ಕಸಮಾರುಳ್ಹೇಸು ಜಾನಪದೇಸು ಪರಿಯಾಯನ್ತೇಸು ತತ್ಥ ಮಾತಾಪಿ ಪುತ್ತಂ ನಪ್ಪಟಿಲಭತಿ, ಪುತ್ತೋಪಿ ಮಾತರಂ ನಪ್ಪಟಿಲಭತಿ. ಇದಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ತತಿಯಂ ಅಮಾತಾಪುತ್ತಿಕಂ ಭಯನ್ತಿ ಅಸ್ಸುತವಾ ಪುಥುಜ್ಜನೋ ಭಾಸತಿ. ಇಮಾನಿ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ತೀಣಿ ಅಮಾತಾಪುತ್ತಿಕಾನಿ ಭಯಾನೀತಿ ಅಸ್ಸುತವಾ ಪುಥುಜ್ಜನೋ ಭಾಸತಿ.

‘‘ತಾನಿ ಖೋ ಪನಿಮಾನಿ [ಇಮಾನಿ ಖೋ (ಸೀ.), ಇಮಾನಿ ಖೋ ಪನ (ಕ.)], ಭಿಕ್ಖವೇ, ತೀಣಿ ಸಮಾತಾಪುತ್ತಿಕಾನಿಯೇವ ಭಯಾನಿ ಅಮಾತಾಪುತ್ತಿಕಾನಿ ಭಯಾನೀತಿ ಅಸ್ಸುತವಾ ಪುಥುಜ್ಜನೋ ಭಾಸತಿ. ಕತಮಾನಿ ತೀಣಿ? ಹೋತಿ ಸೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸಮಯೋ ಯಂ ಮಹಾಅಗ್ಗಿಡಾಹೋ ವುಟ್ಠಾತಿ. ಮಹಾಅಗ್ಗಿಡಾಹೇ ಖೋ ಪನ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ವುಟ್ಠಿತೇ ತೇನ ಗಾಮಾಪಿ ಡಯ್ಹನ್ತಿ ನಿಗಮಾಪಿ ಡಯ್ಹನ್ತಿ ನಗರಾಪಿ ಡಯ್ಹನ್ತಿ. ಗಾಮೇಸುಪಿ ಡಯ್ಹಮಾನೇಸು ನಿಗಮೇಸುಪಿ ಡಯ್ಹಮಾನೇಸು ನಗರೇಸುಪಿ ಡಯ್ಹಮಾನೇಸು ಹೋತಿ ಸೋ ಸಮಯೋ ಯಂ ಕದಾಚಿ ಕರಹಚಿ ಮಾತಾಪಿ ಪುತ್ತಂ ಪಟಿಲಭತಿ, ಪುತ್ತೋಪಿ ಮಾತರಂ ಪಟಿಲಭತಿ. ಇದಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಪಠಮಂ ಸಮಾತಾಪುತ್ತಿಕಂಯೇವ ಭಯಂ ಅಮಾತಾಪುತ್ತಿಕಂ ಭಯನ್ತಿ ಅಸ್ಸುತವಾ ಪುಥುಜ್ಜನೋ ಭಾಸತಿ.

‘‘ಪುನ ಚಪರಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಹೋತಿ ಸೋ ಸಮಯೋ ಯಂ ಮಹಾಮೇಘೋ ವುಟ್ಠಾತಿ. ಮಹಾಮೇಘೇ ಖೋ ಪನ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ವುಟ್ಠಿತೇ ಮಹಾಉದಕವಾಹಕೋ ಸಞ್ಜಾಯತಿ. ಮಹಾಉದಕವಾಹಕೇ ಖೋ ಪನ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸಞ್ಜಾತೇ ತೇನ ಗಾಮಾಪಿ ವುಯ್ಹನ್ತಿ ನಿಗಮಾಪಿ ವುಯ್ಹನ್ತಿ ನಗರಾಪಿ ವುಯ್ಹನ್ತಿ. ಗಾಮೇಸುಪಿ ವುಯ್ಹಮಾನೇಸು ನಿಗಮೇಸುಪಿ ವುಯ್ಹಮಾನೇಸು ನಗರೇಸುಪಿ ವುಯ್ಹಮಾನೇಸು ಹೋತಿ ಸೋ ಸಮಯೋ ಯಂ ಕದಾಚಿ ಕರಹಚಿ ಮಾತಾಪಿ ಪುತ್ತಂ ಪಟಿಲಭತಿ, ಪುತ್ತೋಪಿ ಮಾತರಂ ಪಟಿಲಭತಿ. ಇದಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ದುತಿಯಂ ಸಮಾತಾಪುತ್ತಿಕಂಯೇವ ಭಯಂ ಅಮಾತಾಪುತ್ತಿಕಂ ಭಯನ್ತಿ ಅಸ್ಸುತವಾ ಪುಥುಜ್ಜನೋ ಭಾಸತಿ.

‘‘ಪುನ ಚಪರಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಹೋತಿ ಸೋ ಸಮಯೋ ಯಂ ಭಯಂ ಹೋತಿ ಅಟವಿಸಙ್ಕೋಪೋ, ಚಕ್ಕಸಮಾರುಳ್ಹಾ ಜಾನಪದಾ ಪರಿಯಾಯನ್ತಿ. ಭಯೇ ಖೋ ಪನ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸತಿ ಅಟವಿಸಙ್ಕೋಪೇ ಚಕ್ಕಸಮಾರುಳ್ಹೇಸು ಜಾನಪದೇಸು ಪರಿಯಾಯನ್ತೇಸು ಹೋತಿ ಸೋ ಸಮಯೋ ಯಂ ಕದಾಚಿ ಕರಹಚಿ ಮಾತಾಪಿ ಪುತ್ತಂ ಪಟಿಲಭತಿ, ಪುತ್ತೋಪಿ ಮಾತರಂ ಪಟಿಲಭತಿ. ಇದಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ತತಿಯಂ ಸಮಾತಾಪುತ್ತಿಕಂಯೇವ ಭಯಂ ಅಮಾತಾಪುತ್ತಿಕಂ ಭಯನ್ತಿ ಅಸ್ಸುತವಾ ಪುಥುಜ್ಜನೋ ಭಾಸತಿ. ‘‘ಇಮಾನಿ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ತೀಣಿ ಸಮಾತಾಪುತ್ತಿಕಾನಿಯೇವ ಭಯಾನಿ ಅಮಾತಾಪುತ್ತಿಕಾನಿ ಭಯಾನೀತಿ ಅಸ್ಸುತವಾ ಪುಥುಜ್ಜನೋ ಭಾಸತಿ’’.

‘‘ತೀಣಿಮಾನಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅಮಾತಾಪುತ್ತಿಕಾನಿ ಭಯಾನಿ. ಕತಮಾನಿ ತೀಣಿ? ಜರಾಭಯಂ, ಬ್ಯಾಧಿಭಯಂ, ಮರಣಭಯನ್ತಿ. ನ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಮಾತಾ ಪುತ್ತಂ ಜೀರಮಾನಂ ಏವಂ ಲಭತಿ – ‘ಅಹಂ ಜೀರಾಮಿ, ಮಾ ಮೇ ಪುತ್ತೋ ಜೀರೀ’ತಿ; ಪುತ್ತೋ ವಾ ಪನ ಮಾತರಂ ಜೀರಮಾನಂ ನ ಏವಂ ಲಭತಿ – ‘ಅಹಂ ಜೀರಾಮಿ, ಮಾ ಮೇ ಮಾತಾ ಜೀರೀ’’’ತಿ.

‘‘ನ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಮಾತಾ ಪುತ್ತಂ ಬ್ಯಾಧಿಯಮಾನಂ ಏವಂ ಲಭತಿ – ‘ಅಹಂ ಬ್ಯಾಧಿಯಾಮಿ, ಮಾ ಮೇ ಪುತ್ತೋ ಬ್ಯಾಧಿಯೀ’ತಿ; ಪುತ್ತೋ ವಾ ಪನ ಮಾತರಂ ಬ್ಯಾಧಿಯಮಾನಂ ನ ಏವಂ ಲಭತಿ – ‘ಅಹಂ ಬ್ಯಾಧಿಯಾಮಿ, ಮಾ ಮೇ ಮಾತಾ ಬ್ಯಾಧಿಯೀ’’’ತಿ.

‘‘ನ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಮಾತಾ ಪುತ್ತಂ ಮೀಯಮಾನಂ ಏವಂ ಲಭತಿ – ‘ಅಹಂ ಮೀಯಾಮಿ, ಮಾ ಮೇ ಪುತ್ತೋ ಮೀಯೀ’ತಿ; ಪುತ್ತೋ ವಾ ಪನ ಮಾತರಂ ಮೀಯಮಾನಂ ನ ಏವಂ ಲಭತಿ – ‘ಅಹಂ ಮೀಯಾಮಿ, ಮಾ ಮೇ ಮಾತಾ ಮೀಯೀ’ತಿ. ಇಮಾನಿ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ತೀಣಿ ಅಮಾತಾಪುತ್ತಿಕಾನಿ ಭಯಾನೀ’’ತಿ.

‘‘ಅತ್ಥಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಮಗ್ಗೋ ಅತ್ಥಿ ಪಟಿಪದಾ ಇಮೇಸಞ್ಚ ತಿಣ್ಣಂ ಸಮಾತಾಪುತ್ತಿಕಾನಂ ಭಯಾನಂ ಇಮೇಸಞ್ಚ ತಿಣ್ಣಂ ಅಮಾತಾಪುತ್ತಿಕಾನಂ ಭಯಾನಂ ಪಹಾನಾಯ ಸಮತಿಕ್ಕಮಾಯ ಸಂವತ್ತತಿ. ಕತಮೋ ಚ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಮಗ್ಗೋ ಕತಮಾ ಚ ಪಟಿಪದಾ ಇಮೇಸಞ್ಚ ತಿಣ್ಣಂ ಸಮಾತಾಪುತ್ತಿಕಾನಂ ಭಯಾನಂ ಇಮೇಸಞ್ಚ ತಿಣ್ಣಂ ಅಮಾತಾಪುತ್ತಿಕಾನಂ ಭಯಾನಂ ಪಹಾನಾಯ ಸಮತಿಕ್ಕಮಾಯ ಸಂವತ್ತತಿ? ಅಯಮೇವ ಅರಿಯೋ ಅಟ್ಠಙ್ಗಿಕೋ ಮಗ್ಗೋ, ಸೇಯ್ಯಥಿದಂ – ಸಮ್ಮಾದಿಟ್ಠಿ, ಸಮ್ಮಾಸಙ್ಕಪೋ, ಸಮ್ಮಾವಾಚಾ, ಸಮ್ಮಾಕಮ್ಮನ್ತೋ, ಸಮ್ಮಾಆಜೀವೋ, ಸಮ್ಮಾವಾಯಾಮೋ, ಸಮ್ಮಾಸತಿ, ಸಮ್ಮಾಸಮಾಧಿ. ಅಯಂ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಮಗ್ಗೋ ಅಯಂ ಪಟಿಪದಾ ಇಮೇಸಞ್ಚ ತಿಣ್ಣಂ ಸಮಾತಾಪುತ್ತಿಕಾನಂ ಭಯಾನಂ ಇಮೇಸಞ್ಚ ತಿಣ್ಣಂ ಅಮಾತಾಪುತ್ತಿಕಾನಂ ಭಯಾನಂ ಪಹಾನಾಯ ಸಮತಿಕ್ಕಮಾಯ ಸಂವತ್ತತೀ’’ತಿ. ದುತಿಯಂ.