೮. ಮನಸಿಕಾರಸುತ್ತಂ
೮. ಅಥ ಖೋ ಆಯಸ್ಮಾ ಆನನ್ದೋ ಯೇನ ಭಗವಾ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿ; ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಭಗವನ್ತಂ ಅಭಿವಾದೇತ್ವಾ ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸೀದಿ. ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸಿನ್ನೋ ಖೋ ಆಯಸ್ಮಾ ಆನನ್ದೋ ಭಗವನ್ತಂ ಏತದವೋಚ –
‘‘ಸಿಯಾ ನು ಖೋ, ಭನ್ತೇ, ಭಿಕ್ಖುನೋ ತಥಾರೂಪೋ ಸಮಾಧಿಪಟಿಲಾಭೋ ಯಥಾ ನ ಚಕ್ಖುಂ ಮನಸಿ ಕರೇಯ್ಯ, ನ ರೂಪಂ ಮನಸಿ ಕರೇಯ್ಯ, ನ ಸೋತಂ ಮನಸಿ ಕರೇಯ್ಯ, ನ ಸದ್ದಂ ಮನಸಿ ಕರೇಯ್ಯ, ನ ಘಾನಂ ಮನಸಿ ಕರೇಯ್ಯ, ನ ಗನ್ಧಂ ಮನಸಿ ಕರೇಯ್ಯ, ನ ಜಿವ್ಹಂ ಮನಸಿ ಕರೇಯ್ಯ, ನ ರಸಂ ಮನಸಿ ಕರೇಯ್ಯ, ನ ಕಾಯಂ ಮನಸಿ ಕರೇಯ್ಯ, ನ ಫೋಟ್ಠಬ್ಬಂ ಮನಸಿ ಕರೇಯ್ಯ, ನ ಪಥವಿಂ ಮನಸಿ ಕರೇಯ್ಯ, ನ ಆಪಂ ಮನಸಿ ಕರೇಯ್ಯ, ನ ತೇಜಂ ಮನಸಿ ಕರೇಯ್ಯ, ನ ವಾಯಂ ಮನಸಿ ಕರೇಯ್ಯ, ನ ಆಕಾಸಾನಞ್ಚಾಯತನಂ ಮನಸಿ ಕರೇಯ್ಯ, ನ ವಿಞ್ಞಾಣಞ್ಚಾಯತನಂ ಮನಸಿ ಕರೇಯ್ಯ, ನ ಆಕಿಞ್ಚಞ್ಞಾಯತನಂ ಮನಸಿ ಕರೇಯ್ಯ, ನ ನೇವಸಞ್ಞಾನಾಸಞ್ಞಾಯತನಂ ಮನಸಿ ಕರೇಯ್ಯ, ನ ಇಧಲೋಕಂ ಮನಸಿ ಕರೇಯ್ಯ, ನ ಪರಲೋಕಂ ಮನಸಿ ಕರೇಯ್ಯ, ಯಮ್ಪಿದಂ ದಿಟ್ಠಂ ಸುತಂ ಮುತಂ ವಿಞ್ಞಾತಂ ಪತ್ತಂ ಪರಿಯೇಸಿತಂ ಅನುವಿಚರಿತಂ ಮನಸಾ, ತಮ್ಪಿ ನ ಮನಸಿ ಕರೇಯ್ಯ; ಮನಸಿ ಚ ಪನ ಕರೇಯ್ಯಾ’’ತಿ?
‘‘ಸಿಯಾ, ಆನನ್ದ, ಭಿಕ್ಖುನೋ ತಥಾರೂಪೋ ಸಮಾಧಿಪಟಿಲಾಭೋ ಯಥಾ ನ ಚಕ್ಖುಂ ಮನಸಿ ಕರೇಯ್ಯ, ನ ರೂಪಂ ಮನಸಿ ಕರೇಯ್ಯ, ನ ಸೋತಂ ಮನಸಿ ಕರೇಯ್ಯ, ನ ಸದ್ದಂ ಮನಸಿ ಕರೇಯ್ಯ, ನ ಘಾನಂ ಮನಸಿ ಕರೇಯ್ಯ, ನ ಗನ್ಧಂ ಮನಸಿ ಕರೇಯ್ಯ, ನ ಜಿವ್ಹಂ ಮನಸಿ ಕರೇಯ್ಯ, ನ ರಸಂ ಮನಸಿ ಕರೇಯ್ಯ, ನ ಕಾಯಂ ಮನಸಿ ಕರೇಯ್ಯ, ನ ಫೋಟ್ಠಬ್ಬಂ ಮನಸಿ ಕರೇಯ್ಯ, ನ ಪಥವಿಂ ಮನಸಿ ಕರೇಯ್ಯ, ನ ಆಪಂ ಮನಸಿ ಕರೇಯ್ಯ, ನ ತೇಜಂ ಮನಸಿ ಕರೇಯ್ಯ, ನ ವಾಯಂ ಮನಸಿ ಕರೇಯ್ಯ, ನ ಆಕಾಸಾನಞ್ಚಾಯತನಂ ಮನಸಿ ಕರೇಯ್ಯ, ನ ವಿಞ್ಞಾಣಞ್ಚಾಯತನಂ ಮನಸಿ ಕರೇಯ್ಯ, ನ ಆಕಿಞ್ಚಞ್ಞಾಯತನಂ ಮನಸಿ ಕರೇಯ್ಯ, ನ ನೇವಸಞ್ಞಾನಾಸಞ್ಞಾಯತನಂ ಮನಸಿ ಕರೇಯ್ಯ, ನ ಇಧಲೋಕಂ ಮನಸಿ ಕರೇಯ್ಯ, ನ ಪರಲೋಕಂ ಮನಸಿ ಕರೇಯ್ಯ, ಯಮ್ಪಿದಂ ದಿಟ್ಠಂ ಸುತಂ ಮುತಂ ವಿಞ್ಞಾತಂ ಪತ್ತಂ ಪರಿಯೇಸಿತಂ ಅನುವಿಚರಿತಂ ಮನಸಾ, ತಮ್ಪಿ ನ ಮನಸಿ ಕರೇಯ್ಯ; ಮನಸಿ ಚ ಪನ ಕರೇಯ್ಯಾ’’ತಿ.
‘‘ಯಥಾ ಕಥಂ ಪನ, ಭನ್ತೇ, ಸಿಯಾ ಭಿಕ್ಖುನೋ ತಥಾರೂಪೋ ಸಮಾಧಿಪಟಿಲಾಭೋ ಯಥಾ ನ ಚಕ್ಖುಂ ಮನಸಿ ಕರೇಯ್ಯ, ನ ರೂಪಂ ಮನಸಿ ಕರೇಯ್ಯ… ಯಮ್ಪಿದಂ ದಿಟ್ಠಂ ಸುತಂ ಮುತಂ ವಿಞ್ಞಾತಂ ಪತ್ತಂ ಪರಿಯೇಸಿತಂ ಅನುವಿಚರಿತಂ ಮನಸಾ, ತಮ್ಪಿ ನ ಮನಸಿ ಕರೇಯ್ಯ; ಮನಸಿ ಚ ಪನ ಕರೇಯ್ಯಾ’’ತಿ?
‘‘ಇಧಾನನ್ದ, ಭಿಕ್ಖು ಏವಂ ಮನಸಿ ಕರೋತಿ – ‘ಏತಂ ಸನ್ತಂ ಏತಂ ಪಣೀತಂ, ಯದಿದಂ ಸಬ್ಬಸಙ್ಖಾರಸಮಥೋ ಸಬ್ಬೂಪಧಿಪಟಿನಿಸ್ಸಗ್ಗೋ ತಣ್ಹಾಕ್ಖಯೋ ವಿರಾಗೋ ನಿರೋಧೋ ನಿಬ್ಬಾನ’ನ್ತಿ. ಏವಂ ಖೋ, ಆನನ್ದ, ಸಿಯಾ ಭಿಕ್ಖುನೋ ತಥಾರೂಪೋ ಸಮಾಧಿಪಟಿಲಾಭೋ ಯಥಾ ನ ಚಕ್ಖುಂ ಮನಸಿ ಕರೇಯ್ಯ, ನ ರೂಪಂ ಮನಸಿ ಕರೇಯ್ಯ…ಪೇ… ಯಮ್ಪಿದಂ ದಿಟ್ಠಂ ಸುತಂ ಮುತಂ ವಿಞ್ಞಾತಂ ಪತ್ತಂ ಪರಿಯೇಸಿತಂ ಅನುವಿಚರಿತಂ ಮನಸಾ, ತಮ್ಪಿ ನ ಮನಸಿ ಕರೇಯ್ಯ; ಮನಸಿ ಚ ಪನ ಕರೇಯ್ಯಾ’’ತಿ. ಅಟ್ಠಮಂ.