೯. ಸದ್ಧಸುತ್ತಂ

೯. ಏಕಂ ಸಮಯಂ ಭಗವಾ ನಾತಿಕೇ ವಿಹರತಿ ಗಿಞ್ಜಕಾವಸಥೇ. ಅಥ ಖೋ ಆಯಸ್ಮಾ ಸದ್ಧೋ ಯೇನ ಭಗವಾ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿ; ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಭಗವನ್ತಂ ಅಭಿವಾದೇತ್ವಾ ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸೀದಿ. ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸಿನ್ನಂ ಖೋ ಆಯಸ್ಮನ್ತಂ ಸದ್ಧಂ ಭಗವಾ ಏತದವೋಚ –

‘‘ಆಜಾನೀಯಝಾಯಿತಂ ಖೋ, ಸದ್ಧ, ಝಾಯ; ಮಾ ಖಳುಙ್ಕಝಾಯಿತಂ [ಆಜಾನೀಯಜ್ಝಾಯಿತಂ ಖೋ ಸದ್ಧ ಝಾಯಥ, ಮಾ ಖಳುಙ್ಕಜ್ಝಾಯಿತಂ (ಸೀ. ಪೀ.)]. ಕಥಞ್ಚ, ಖಳುಙ್ಕಝಾಯಿತಂ ಹೋತಿ? ಅಸ್ಸಖಳುಙ್ಕೋ ಹಿ, ಸದ್ಧ, ದೋಣಿಯಾ ಬದ್ಧೋ [ಬನ್ಧೋ (ಸ್ಯಾ. ಕ.)] ‘ಯವಸಂ ಯವಸ’ನ್ತಿ ಝಾಯತಿ. ತಂ ಕಿಸ್ಸ ಹೇತು? ನ ಹಿ, ಸದ್ಧ, ಅಸ್ಸಖಳುಙ್ಕಸ್ಸ ದೋಣಿಯಾ ಬದ್ಧಸ್ಸ ಏವಂ ಹೋತಿ – ‘ಕಿಂ ನು ಖೋ ಮಂ ಅಜ್ಜ ಅಸ್ಸದಮ್ಮಸಾರಥಿ ಕಾರಣಂ ಕಾರೇಸ್ಸತಿ, ಕಿಮಸ್ಸಾಹಂ [ಕಮ್ಮಸ್ಸಾಹಂ (ಕ.)] ಪಟಿಕರೋಮೀ’ತಿ. ಸೋ ದೋಣಿಯಾ ಬದ್ಧೋ ‘ಯವಸಂ ಯವಸ’ನ್ತಿ ಝಾಯತಿ. ಏವಮೇವಂ ಖೋ, ಸದ್ಧ, ಇಧೇಕಚ್ಚೋ ಪುರಿಸಖಳುಙ್ಕೋ ಅರಞ್ಞಗತೋಪಿ ರುಕ್ಖಮೂಲಗತೋಪಿ ಸುಞ್ಞಾಗಾರಗತೋಪಿ ಕಾಮರಾಗಪರಿಯುಟ್ಠಿತೇನ ಚೇತಸಾ ವಿಹರತಿ ಕಾಮರಾಗಪರೇತೇನ ಉಪ್ಪನ್ನಸ್ಸ ಚ ಕಾಮರಾಗಸ್ಸ ನಿಸ್ಸರಣಂ ಯಥಾಭೂತಂ ನಪ್ಪಜಾನಾತಿ. ಸೋ ಕಾಮರಾಗಂಯೇವ ಅನ್ತರಂ ಕತ್ವಾ ಝಾಯತಿ ಪಜ್ಝಾಯತಿ ನಿಜ್ಝಾಯತಿ ಅವಜ್ಝಾಯತಿ, ಬ್ಯಾಪಾದಪರಿಯುಟ್ಠಿತೇನ ಚೇತಸಾ ವಿಹರತಿ… ಥಿನಮಿದ್ಧಪರಿಯುಟ್ಠಿತೇನ ಚೇತಸಾ ವಿಹರತಿ… ಉದ್ಧಚ್ಚಕುಕ್ಕುಚ್ಚಪರಿಯುಟ್ಠಿತೇನ ಚೇತಸಾ ವಿಹರತಿ… ವಿಚಿಕಿಚ್ಛಾಪರಿಯುಟ್ಠಿತೇನ ಚೇತಸಾ ವಿಹರತಿ ವಿಚಿಕಿಚ್ಛಾಪರೇತೇನ, ಉಪ್ಪನ್ನಾಯ ಚ ವಿಚಿಕಿಚ್ಛಾಯ ನಿಸ್ಸರಣಂ ಯಥಾಭೂತಂ ನಪ್ಪಜಾನಾತಿ. ಸೋ ವಿಚಿಕಿಚ್ಛಂಯೇವ ಅನ್ತರಂ ಕತ್ವಾ ಝಾಯತಿ ಪಜ್ಝಾಯತಿ ನಿಜ್ಝಾಯತಿ ಅವಜ್ಝಾಯತಿ. ಸೋ ಪಥವಿಮ್ಪಿ ನಿಸ್ಸಾಯ ಝಾಯತಿ, ಆಪಮ್ಪಿ ನಿಸ್ಸಾಯ ಝಾಯತಿ, ತೇಜಮ್ಪಿ ನಿಸ್ಸಾಯ ಝಾಯತಿ, ವಾಯಮ್ಪಿ ನಿಸ್ಸಾಯ ಝಾಯತಿ, ಆಕಾಸಾನಞ್ಚಾಯತನಮ್ಪಿ ನಿಸ್ಸಾಯ ಝಾಯತಿ, ವಿಞ್ಞಾಣಞ್ಚಾಯತನಮ್ಪಿ ನಿಸ್ಸಾಯ ಝಾಯತಿ, ಆಕಿಞ್ಚಞ್ಞಾಯತನಮ್ಪಿ ನಿಸ್ಸಾಯ ಝಾಯತಿ, ನೇವಸಞ್ಞಾನಾಸಞ್ಞಾಯತನಮ್ಪಿ ನಿಸ್ಸಾಯ ಝಾಯತಿ, ಇಧಲೋಕಮ್ಪಿ ನಿಸ್ಸಾಯ ಝಾಯತಿ, ಪರಲೋಕಮ್ಪಿ ನಿಸ್ಸಾಯ ಝಾಯತಿ, ಯಮ್ಪಿದಂ ದಿಟ್ಠಂ ಸುತಂ ಮುತಂ ವಿಞ್ಞಾತಂ ಪತ್ತಂ ಪರಿಯೇಸಿತಂ ಅನುವಿಚರಿತಂ ಮನಸಾ, ತಮ್ಪಿ ನಿಸ್ಸಾಯ ಝಾಯತಿ. ಏವಂ ಖೋ, ಸದ್ಧ, ಪುರಿಸಖಳುಙ್ಕಝಾಯಿತಂ ಹೋತಿ.

‘‘ಕಥಞ್ಚ, ಸದ್ಧ, ಆಜಾನೀಯಝಾಯಿತಂ ಹೋತಿ? ಭದ್ರೋ ಹಿ, ಸದ್ಧ, ಅಸ್ಸಾಜಾನೀಯೋ ದೋಣಿಯಾ ಬದ್ಧೋ ನ ‘ಯವಸಂ ಯವಸ’ನ್ತಿ ಝಾಯತಿ. ತಂ ಕಿಸ್ಸ ಹೇತು? ಭದ್ರಸ್ಸ ಹಿ, ಸದ್ಧ, ಅಸ್ಸಾಜಾನೀಯಸ್ಸ ದೋಣಿಯಾ ಬದ್ಧಸ್ಸ ಏವಂ ಹೋತಿ – ‘ಕಿಂ ನು ಖೋ ಮಂ ಅಜ್ಜ ಅಸ್ಸದಮ್ಮಸಾರಥಿ ಕಾರಣಂ ಕಾರೇಸ್ಸತಿ, ಕಿಮಸ್ಸಾಹಂ ಪಟಿಕರೋಮೀ’ತಿ. ಸೋ ದೋಣಿಯಾ ಬದ್ಧೋ ನ ‘ಯವಸಂ ಯವಸ’ನ್ತಿ ಝಾಯತಿ. ಭದ್ರೋ ಹಿ, ಸದ್ಧ, ಅಸ್ಸಾಜಾನೀಯೋ ಯಥಾ ಇಣಂ ಯಥಾ ಬನ್ಧಂ ಯಥಾ ಜಾನಿಂ ಯಥಾ ಕಲಿಂ ಏವಂ ಪತೋದಸ್ಸ ಅಜ್ಝೋಹರಣಂ ಸಮನುಪಸ್ಸತಿ. ಏವಮೇವಂ ಖೋ, ಸದ್ಧ, ಭದ್ರೋ ಪುರಿಸಾಜಾನೀಯೋ ಅರಞ್ಞಗತೋಪಿ ರುಕ್ಖಮೂಲಗತೋಪಿ ಸುಞ್ಞಾಗಾರಗತೋಪಿ ನ ಕಾಮರಾಗಪರಿಯುಟ್ಠಿತೇನ ಚೇತಸಾ ವಿಹರತಿ ನ ಕಾಮರಾಗಪರೇತೇನ, ಉಪ್ಪನ್ನಸ್ಸ ಚ ಕಾಮರಾಗಸ್ಸ ನಿಸ್ಸರಣಂ ಯಥಾಭೂತಂ ಪಜಾನಾತಿ, ನ ಬ್ಯಾಪಾದಪರಿಯುಟ್ಠಿತೇನ ಚೇತಸಾ ವಿಹರತಿ… ನ ಥಿನಮಿದ್ಧಪರಿಯುಟ್ಠಿತೇನ ಚೇತಸಾ ವಿಹರತಿ… ನ ಉದ್ಧಚ್ಚಕುಕ್ಕುಚ್ಚಪರಿಯುಟ್ಠಿತೇನ ಚೇತಸಾ ವಿಹರತಿ… ನ ವಿಚಿಕಿಚ್ಛಾಪರಿಯುಟ್ಠಿತೇನ ಚೇತಸಾ ವಿಹರತಿ ನ ವಿಚಿಕಿಚ್ಛಾಪರೇತೇನ, ಉಪ್ಪನ್ನಾಯ ಚ ವಿಚಿಕಿಚ್ಛಾಯ ನಿಸ್ಸರಣಂ ಯಥಾಭೂತಂ ಪಜಾನಾತಿ. ಸೋ ನೇವ ಪಥವಿಂ ನಿಸ್ಸಾಯ ಝಾಯತಿ, ನ ಆಪಂ ನಿಸ್ಸಾಯ ಝಾಯತಿ, ನ ತೇಜಂ ನಿಸ್ಸಾಯ ಝಾಯತಿ, ನ ವಾಯಂ ನಿಸ್ಸಾಯ ಝಾಯತಿ, ನ ಆಕಾಸಾನಞ್ಚಾಯತನಂ ನಿಸ್ಸಾಯ ಝಾಯತಿ, ನ ವಿಞ್ಞಾಣಞ್ಚಾಯತನಂ ನಿಸ್ಸಾಯ ಝಾಯತಿ, ನ ಆಕಿಞ್ಚಞ್ಞಾಯತನಂ ನಿಸ್ಸಾಯ ಝಾಯತಿ, ನ ನೇವಸಞ್ಞಾನಾಸಞ್ಞಾಯತನಂ ನಿಸ್ಸಾಯ ಝಾಯತಿ, ನ ಇಧಲೋಕಂ ನಿಸ್ಸಾಯ ಝಾಯತಿ, ನ ಪರಲೋಕಂ ನಿಸ್ಸಾಯ ಝಾಯತಿ, ಯಮ್ಪಿದಂ ದಿಟ್ಠಂ ಸುತಂ ಮುತಂ ವಿಞ್ಞಾತಂ ಪತ್ತಂ ಪರಿಯೇಸಿತಂ ಅನುವಿಚರಿತಂ ಮನಸಾ, ತಮ್ಪಿ ನಿಸ್ಸಾಯ ನ ಝಾಯತಿ; ಝಾಯತಿ ಚ ಪನ. ಏವಂ ಝಾಯಿಞ್ಚ ಪನ, ಸದ್ಧ, ಭದ್ರಂ ಪುರಿಸಾಜಾನೀಯಂ ಸಇನ್ದಾ ದೇವಾ ಸಬ್ರಹ್ಮಕಾ ಸಪಜಾಪತಿಕಾ ಆರಕಾವ ನಮಸ್ಸನ್ತಿ –

‘‘ನಮೋ ತೇ ಪುರಿಸಾಜಞ್ಞ, ನಮೋ ತೇ ಪುರಿಸುತ್ತಮ;

ಯಸ್ಸ ತೇ ನಾಭಿಜಾನಾಮ, ಯಮ್ಪಿ ನಿಸ್ಸಾಯ ಝಾಯಸೀ’’ತಿ.

ಏವಂ ವುತ್ತೇ ಆಯಸ್ಮಾ ಸದ್ಧೋ ಭಗವನ್ತಂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಕಥಂ ಝಾಯೀ ಪನ, ಭನ್ತೇ, ಭದ್ರೋ ಪುರಿಸಾಜಾನೀಯೋ [ಪುರಿಸಾಜಾನೀಯೋ ಝಾಯತಿ, ಸೋ (ಸೀ. ಸ್ಯಾ. ಪೀ.), ಪುರಿಸಾಜಾನೀಯೋ, ಸೋ (ಕ.)] ನೇವ ಪಥವಿಂ ನಿಸ್ಸಾಯ ಝಾಯತಿ, ನ ಆಪಂ ನಿಸ್ಸಾಯ ಝಾಯತಿ, ನ ತೇಜಂ ನಿಸ್ಸಾಯ ಝಾಯತಿ, ನ ವಾಯಂ ನಿಸ್ಸಾಯ ಝಾಯತಿ, ನ ಆಕಾಸಾನಞ್ಚಾಯತನಂ ನಿಸ್ಸಾಯ ಝಾಯತಿ, ನ ವಿಞ್ಞಾಣಞ್ಚಾಯತನಂ ನಿಸ್ಸಾಯ ಝಾಯತಿ, ನ ಆಕಿಞ್ಚಞ್ಞಾಯತನಂ ನಿಸ್ಸಾಯ ಝಾಯತಿ, ನ ನೇವಸಞ್ಞಾನಾಸಞ್ಞಾಯತನಂ ನಿಸ್ಸಾಯ ಝಾಯತಿ, ನ ಇಧಲೋಕಂ ನಿಸ್ಸಾಯ ಝಾಯತಿ, ನ ಪರಲೋಕಂ ನಿಸ್ಸಾಯ ಝಾಯತಿ, ಯಮ್ಪಿದಂ ದಿಟ್ಠಂ ಸುತಂ ಮುತಂ ವಿಞ್ಞಾತಂ ಪತ್ತಂ ಪರಿಯೇಸಿತಂ ಅನುವಿಚರಿತಂ ಮನಸಾ, ತಮ್ಪಿ ನಿಸ್ಸಾಯ ನ ಝಾಯತಿ; ಝಾಯತಿ ಚ ಪನ? ಕಥಂ ಝಾಯಿಞ್ಚ ಪನ, ಭನ್ತೇ, ಭದ್ರಂ ಪುರಿಸಾಜಾನೀಯಂ ಸಇನ್ದಾ ದೇವಾ ಸಬ್ರಹ್ಮಕಾ ಸಪಜಾಪತಿಕಾ ಆರಕಾವ ನಮಸ್ಸನ್ತಿ –

‘‘ನಮೋ ತೇ ಪುರಿಸಾಜಞ್ಞ, ನಮೋ ತೇ ಪುರಿಸುತ್ತಮ;

ಯಸ್ಸ ತೇ ನಾಭಿಜಾನಾಮ, ಯಮ್ಪಿ ನಿಸ್ಸಾಯ ಝಾಯಸೀ’’ತಿ.

‘‘ಇಧ, ಸದ್ಧ, ಭದ್ರಸ್ಸ ಪುರಿಸಾಜಾನೀಯಸ್ಸ ಪಥವಿಯಂ ಪಥವಿಸಞ್ಞಾ ವಿಭೂತಾ ಹೋತಿ, ಆಪಸ್ಮಿಂ ಆಪೋಸಞ್ಞಾ ವಿಭೂತಾ ಹೋತಿ, ತೇಜಸ್ಮಿಂ ತೇಜೋಸಞ್ಞಾ ವಿಭೂತಾ ಹೋತಿ, ವಾಯಸ್ಮಿಂ ವಾಯೋಸಞ್ಞಾ ವಿಭೂತಾ ಹೋತಿ, ಆಕಾಸಾನಞ್ಚಾಯತನೇ ಆಕಾಸಾನಞ್ಚಾಯತನಸಞ್ಞಾ ವಿಭೂತಾ ಹೋತಿ, ವಿಞ್ಞಾಣಞ್ಚಾಯತನೇ ವಿಞ್ಞಾಣಞ್ಚಾಯತನಸಞ್ಞಾ ವಿಭೂತಾ ಹೋತಿ, ಆಕಿಞ್ಚಞ್ಞಾಯತನೇ ಆಕಿಞ್ಚಞ್ಞಾಯತನಸಞ್ಞಾ ವಿಭೂತಾ ಹೋತಿ, ನೇವಸಞ್ಞಾನಾಸಞ್ಞಾಯತನೇ ನೇವಸಞ್ಞಾನಾಸಞ್ಞಾಯತನಸಞ್ಞಾ ವಿಭೂತಾ ಹೋತಿ, ಇಧಲೋಕೇ ಇಧಲೋಕಸಞ್ಞಾ ವಿಭೂತಾ ಹೋತಿ, ಪರಲೋಕೇ ಪರಲೋಕಸಞ್ಞಾ ವಿಭೂತಾ ಹೋತಿ, ಯಮ್ಪಿದಂ ದಿಟ್ಠಂ ಸುತಂ ಮುತಂ ವಿಞ್ಞಾತಂ ಪತ್ತಂ ಪರಿಯೇಸಿತಂ ಅನುವಿಚರಿತಂ ಮನಸಾ, ತತ್ರಾಪಿ ಸಞ್ಞಾ ವಿಭೂತಾ ಹೋತಿ. ಏವಂ ಝಾಯೀ ಖೋ, ಸದ್ಧ, ಭದ್ರೋ ಪುರಿಸಾಜಾನೀಯೋ ನೇವ ಪಥವಿಂ ನಿಸ್ಸಾಯ ಝಾಯತಿ…ಪೇ… ಯಮ್ಪಿದಂ ದಿಟ್ಠಂ ಸುತಂ ಮುತಂ ವಿಞ್ಞಾತಂ ಪತ್ತಂ ಪರಿಯೇಸಿತಂ ಅನುವಿಚರಿತಂ ಮನಸಾ, ತಮ್ಪಿ ನಿಸ್ಸಾಯ ನ ಝಾಯತಿ; ಝಾಯತಿ ಚ ಪನ. ಏವಂ ಝಾಯಿಞ್ಚ ಪನ, ಸದ್ಧ, ಭದ್ರಂ ಪುರಿಸಾಜಾನೀಯಂ ಸಇನ್ದಾ ದೇವಾ ಸಬ್ರಹ್ಮಕಾ ಸಪಜಾಪತಿಕಾ ಆರಕಾವ ನಮಸ್ಸನ್ತಿ –

‘‘ನಮೋ ತೇ ಪುರಿಸಾಜಞ್ಞ, ನಮೋ ತೇ ಪುರಿಸುತ್ತಮ;

ಯಸ್ಸ ತೇ ನಾಭಿಜಾನಾಮ, ಯಮ್ಪಿ ನಿಸ್ಸಾಯ ಝಾಯಸೀ’’ತಿ. ನವಮಂ;