೭. ಪಠಮಪಚ್ಚೋರೋಹಣೀಸುತ್ತಂ

೧೧೯. ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಜಾಣುಸ್ಸೋಣಿ [ಜಾನುಸ್ಸೋನಿ (ಕ. ಸೀ.), ಜಾನುಸ್ಸೋಣಿ (ಕ. ಸೀ.), ಜಾಣುಸೋಣಿ (ಕ.)] ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ ತದಹುಪೋಸಥೇ ಸೀಸಂನ್ಹಾತೋ [ಸೀಸಂನಹಾತೋ (ಸೀ. ಪೀ.), ಸೀಸನ್ಹಾತೋ (ಸ್ಯಾ.)] ನವಂ ಖೋಮಯುಗಂ ನಿವತ್ಥೋ ಅಲ್ಲಕುಸಮುಟ್ಠಿಂ ಆದಾಯ ಭಗವತೋ ಅವಿದೂರೇ ಏಕಮನ್ತಂ ಠಿತೋ ಹೋತಿ.

ಅದ್ದಸಾ ಖೋ ಭಗವಾ ಜಾಣುಸ್ಸೋಣಿಂ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಂ ತದಹುಪೋಸಥೇ ಸೀಸಂನ್ಹಾತಂ ನವಂ ಖೋಮಯುಗಂ ನಿವತ್ಥಂ ಅಲ್ಲಕುಸಮುಟ್ಠಿಂ ಆದಾಯ ಏಕಮನ್ತಂ ಠಿತಂ. ದಿಸ್ವಾನ ಜಾಣುಸ್ಸೋಣಿಂ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಕಿಂ ನು ತ್ವಂ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣ, ತದಹುಪೋಸಥೇ ಸೀಸಂನ್ಹಾತೋ ನವಂ ಖೋಮಯುಗಂ ನಿವತ್ಥೋ ಅಲ್ಲಕುಸಮುಟ್ಠಿಂ ಆದಾಯ ಏಕಮನ್ತಂ ಠಿತೋ? ಕಿಂ ನ್ವಜ್ಜ [ಕಿಂ ನು ಅಜ್ಜ (ಸ್ಯಾ.), ಕಿಂ ನು ಖೋ ಅಜ್ಜ (ಪೀ.), ಕಿಂ ನು ಖ್ವಜ್ಜ (ಕ.)] ಬ್ರಾಹ್ಮಣಕುಲಸ್ಸಾ’’ತಿ [ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಬ್ರಹ್ಮಕುಸಲಸ್ಸಾತಿ (ಕ.)]? ‘‘ಪಚ್ಚೋರೋಹಣೀ, ಭೋ ಗೋತಮ, ಅಜ್ಜ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಕುಲಸ್ಸಾ’’ತಿ [ಬ್ರಹ್ಮಕುಸಲಸ್ಸಾತಿ (ಕ.)].

‘‘ಯಥಾ ಕಥಂ ಪನ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾನಂ ಪಚ್ಚೋರೋಹಣೀ ಹೋತೀ’’ತಿ? ‘‘ಇಧ, ಭೋ ಗೋತಮ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾ ತದಹುಪೋಸಥೇ ಸೀಸಂನ್ಹಾತಾ ನವಂ ಖೋಮಯುಗಂ ನಿವತ್ಥಾ ಅಲ್ಲೇನ ಗೋಮಯೇನ ಪಥವಿಂ ಓಪುಞ್ಜಿತ್ವಾ ಹರಿತೇಹಿ ಕುಸೇಹಿ ಪತ್ಥರಿತ್ವಾ [ಪವಿತ್ಥಾರೇತ್ವಾ (ಕ.)] ಅನ್ತರಾ ಚ ವೇಲಂ ಅನ್ತರಾ ಚ ಅಗ್ಯಾಗಾರಂ ಸೇಯ್ಯಂ ಕಪ್ಪೇನ್ತಿ. ತೇ ತಂ ರತ್ತಿಂ ತಿಕ್ಖತ್ತುಂ ಪಚ್ಚುಟ್ಠಾಯ ಪಞ್ಜಲಿಕಾ ಅಗ್ಗಿಂ ನಮಸ್ಸನ್ತಿ – ‘ಪಚ್ಚೋರೋಹಾಮ ಭವನ್ತಂ, ಪಚ್ಚೋರೋಹಾಮ ಭವನ್ತ’ನ್ತಿ. ಬಹುಕೇನ ಚ ಸಪ್ಪಿತೇಲನವನೀತೇನ ಅಗ್ಗಿಂ ಸನ್ತಪ್ಪೇನ್ತಿ. ತಸ್ಸಾ ಚ ರತ್ತಿಯಾ ಅಚ್ಚಯೇನ ಪಣೀತೇನ ಖಾದನೀಯೇನ ಭೋಜನೀಯೇನ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೇ ಸನ್ತಪ್ಪೇನ್ತಿ. ಏವಂ, ಭೋ ಗೋತಮ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾನಂ ಪಚ್ಚೋರೋಹಣೀ ಹೋತೀ’’ತಿ.

‘‘ಅಞ್ಞಥಾ ಖೋ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾನಂ ಪಚ್ಚೋರೋಹಣೀ ಹೋತಿ, ಅಞ್ಞಥಾ ಚ ಪನ ಅರಿಯಸ್ಸ ವಿನಯೇ ಪಚ್ಚೋರೋಹಣೀ ಹೋತೀ’’ತಿ. ‘‘ಯಥಾ ಕಥಂ ಪನ, ಭೋ ಗೋತಮ, ಅರಿಯಸ್ಸ ವಿನಯೇ ಪಚ್ಚೋರೋಹಣೀ ಹೋತಿ? ಸಾಧು ಮೇ ಭವಂ ಗೋತಮೋ ತಥಾ ಧಮ್ಮಂ ದೇಸೇತು ಯಥಾ ಅರಿಯಸ್ಸ ವಿನಯೇ ಪಚ್ಚೋರೋಹಣೀ ಹೋತೀ’’ತಿ.

‘‘ತೇನ ಹಿ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣ, ಸುಣಾಹಿ, ಸಾಧುಕಂ ಮನಸಿ ಕರೋಹಿ; ಭಾಸಿಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ. ‘‘ಏವಂ, ಭೋ’’ತಿ ಖೋ ಜಾಣುಸ್ಸೋಣಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ ಭಗವತೋ ಪಚ್ಚಸ್ಸೋಸಿ. ಭಗವಾ ಏತದವೋಚ –

‘‘ಇಧ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣ, ಅರಿಯಸಾವಕೋ ಇತಿ ಪಟಿಸಞ್ಚಿಕ್ಖತಿ – ‘ಮಿಚ್ಛಾದಿಟ್ಠಿಯಾ ಖೋ ಪಾಪಕೋ ವಿಪಾಕೋ ದಿಟ್ಠೇ ಚೇವ ಧಮ್ಮೇ ಅಭಿಸಮ್ಪರಾಯಞ್ಚಾ’ ತಿ. ಸೋ ಇತಿ ಪಟಿಸಙ್ಖಾಯ ಮಿಚ್ಛಾದಿಟ್ಠಿಂ ಪಜಹತಿ; ಮಿಚ್ಛಾದಿಟ್ಠಿಯಾ ಪಚ್ಚೋರೋಹತಿ.

… ಮಿಚ್ಛಾಸಙ್ಕಪ್ಪಸ್ಸ ಖೋ ಪಾಪಕೋ ವಿಪಾಕೋ – ದಿಟ್ಠೇ ಚೇವ ಧಮ್ಮೇ ಅಭಿಸಮ್ಪರಾಯಞ್ಚಾತಿ. ಸೋ ಇತಿ ಪಟಿಸಙ್ಖಾಯ ಮಿಚ್ಛಾಸಙ್ಕಪ್ಪಂ ಪಜಹತಿ; ಮಿಚ್ಛಾಸಙ್ಕಪ್ಪಾ ಪಚ್ಚೋರೋಹತಿ.

… ಮಿಚ್ಛಾವಾಚಾಯ ಖೋ ಪಾಪಕೋ ವಿಪಾಕೋ – ದಿಟ್ಠೇ ಚೇವ ಧಮ್ಮೇ ಅಭಿಸಮ್ಪರಾಯಞ್ಚಾತಿ. ಸೋ ಇತಿ ಪಟಿಸಙ್ಖಾಯ ಮಿಚ್ಛಾವಾಚಂ ಪಜಹತಿ; ಮಿಚ್ಛಾವಾಚಾಯ ಪಚ್ಚೋರೋಹತಿ.

…ಮಿಚ್ಛಾಕಮ್ಮನ್ತಸ್ಸ ಖೋ ಪಾಪಕೋ ವಿಪಾಕೋ – ದಿಟ್ಠೇ ಚೇವ ಧಮ್ಮೇ ಅಭಿಸಮ್ಪರಾಯಞ್ಚಾತಿ. ಸೋ ಇತಿ ಪಟಿಸಙ್ಖಾಯ ಮಿಚ್ಛಾಕಮ್ಮನ್ತಂ ಪಜಹತಿ; ಮಿಚ್ಛಾಕಮ್ಮನ್ತಾ ಪಚ್ಚೋರೋಹತಿ.

…ಮಿಚ್ಛಾಆಜೀವಸ್ಸ ಖೋ ಪಾಪಕೋ ವಿಪಾಕೋ – ದಿಟ್ಠೇ ಚೇವ ಧಮ್ಮೇ ಅಭಿಸಮ್ಪರಾಯಞ್ಚಾತಿ. ಸೋ ಇತಿ ಪಟಿಸಙ್ಖಾಯ ಮಿಚ್ಛಾಆಜೀವಂ ಪಜಹತಿ; ಮಿಚ್ಛಾಆಜೀವಾ ಪಚ್ಚೋರೋಹತಿ.

…ಮಿಚ್ಛಾವಾಯಾಮಸ್ಸ ಖೋ ಪಾಪಕೋ ವಿಪಾಕೋ – ದಿಟ್ಠೇ ಚೇವ ಧಮ್ಮೇ ಅಭಿಸಮ್ಪರಾಯಞ್ಚಾತಿ. ಸೋ ಇತಿ ಪಟಿಸಙ್ಖಾಯ ಮಿಚ್ಛಾವಾಯಾಮಂ ಪಜಹತಿ; ಮಿಚ್ಛಾವಾಯಾಮಾ ಪಚ್ಚೋರೋಹತಿ.

…ಮಿಚ್ಛಾಸತಿಯಾ ಖೋ ಪಾಪಕೋ ವಿಪಾಕೋ – ದಿಟ್ಠೇ ಚೇವ ಧಮ್ಮೇ ಅಭಿಸಮ್ಪರಾಯಞ್ಚಾತಿ. ಸೋ ಇತಿ ಪಟಿಸಙ್ಖಾಯ ಮಿಚ್ಛಾಸತಿಂ ಪಜಹತಿ; ಮಿಚ್ಛಾಸತಿಯಾ ಪಚ್ಚೋರೋಹತಿ.

…ಮಿಚ್ಛಾಸಮಾಧಿಸ್ಸ ಖೋ ಪಾಪಕೋ ವಿಪಾಕೋ – ದಿಟ್ಠೇ ಚೇವ ಧಮ್ಮೇ ಅಭಿಸಮ್ಪರಾಯಞ್ಚಾತಿ. ಸೋ ಇತಿ ಪಟಿಸಙ್ಖಾಯ ಮಿಚ್ಛಾಸಮಾಧಿಂ ಪಜಹತಿ; ಮಿಚ್ಛಾಸಮಾಧಿಮ್ಹಾ ಪಚ್ಚೋರೋಹತಿ.

…ಮಿಚ್ಛಾಞಾಣಸ್ಸ ಖೋ ಪಾಪಕೋ ವಿಪಾಕೋ – ದಿಟ್ಠೇ ಚೇವ ಧಮ್ಮೇ ಅಭಿಸಮ್ಪರಾಯಞ್ಚಾತಿ. ಸೋ ಇತಿ ಪಟಿಸಙ್ಖಾಯ ಮಿಚ್ಛಾಞಾಣಂ ಪಜಹತಿ; ಮಿಚ್ಛಾಞಾಣಮ್ಹಾ ಪಚ್ಚೋರೋಹತಿ.

‘ಮಿಚ್ಛಾವಿಮುತ್ತಿಯಾ ಖೋ ಪಾಪಕೋ ವಿಪಾಕೋ – ದಿಟ್ಠೇ ಚೇವ ಧಮ್ಮೇ ಅಭಿಸಮ್ಪರಾಯಞ್ಚಾ’ತಿ. ಸೋ ಇತಿ ಪಟಿಸಙ್ಖಾಯ ಮಿಚ್ಛಾವಿಮುತ್ತಿಂ ಪಜಹತಿ; ಮಿಚ್ಛಾವಿಮುತ್ತಿಯಾ ಪಚ್ಚೋರೋಹತಿ. ಏವಂ ಖೋ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣ, ಅರಿಯಸ್ಸ ವಿನಯೇ ಪಚ್ಚೋರೋಹಣೀ ಹೋತೀ’’ತಿ.

‘‘ಅಞ್ಞಥಾ, ಭೋ ಗೋತಮ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾನಂ ಪಚ್ಚೋರೋಹಣೀ, ಅಞ್ಞಥಾ ಚ ಪನ ಅರಿಯಸ್ಸ ವಿನಯೇ ಪಚ್ಚೋರೋಹಣೀ ಹೋತಿ. ಇಮಿಸ್ಸಾ ಚ, ಭೋ ಗೋತಮ, ಅರಿಯಸ್ಸ ವಿನಯೇ ಪಚ್ಚೋರೋಹಣಿಯಾ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾನಂ ಪಚ್ಚೋರೋಹಣೀ ಕಲಂ ನಾಗ್ಘತಿ ಸೋಳಸಿಂ. ಅಭಿಕ್ಕನ್ತಂ, ಭೋ ಗೋತಮ…ಪೇ… ಉಪಾಸಕಂ ಮಂ ಭವಂ ಗೋತಮೋ ಧಾರೇತು ಅಜ್ಜತಗ್ಗೇ ಪಾಣುಪೇತಂ ಸರಣಂ ಗತ’’ನ್ತಿ. ಸತ್ತಮಂ.