೪. ಅಜಿತಸುತ್ತಂ

೧೧೬. ಅಥ ಖೋ ಅಜಿತೋ ಪರಿಬ್ಬಾಜಕೋ ಯೇನ ಭಗವಾ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿ; ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಭಗವತಾ ಸದ್ಧಿಂ ಸಮ್ಮೋದಿ. ಸಮ್ಮೋದನೀಯಂ ಕಥಂ ಸಾರಣೀಯಂ ವೀತಿಸಾರೇತ್ವಾ ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸೀದಿ. ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸಿನ್ನೋ ಖೋ ಅಜಿತೋ ಪರಿಬ್ಬಾಜಕೋ ಭಗವನ್ತಂ ಏತದವೋಚ –

‘‘ಅಮ್ಹಾಕಂ, ಭೋ ಗೋತಮ, ಪಣ್ಡಿತೋ ನಾಮ ಸಬ್ರಹ್ಮಚಾರೀ. ತೇನ ಪಞ್ಚಮತ್ತಾನಿ ಚಿತ್ತಟ್ಠಾನಸತಾನಿ ಚಿನ್ತಿತಾನಿ, ಯೇಹಿ ಅಞ್ಞತಿತ್ಥಿಯಾ ಉಪಾರದ್ಧಾವ ಜಾನನ್ತಿ [ಉಪಾರದ್ಧಾ ಪಜಾನನ್ತಿ (ಸೀ.)] ಉಪಾರದ್ಧಸ್ಮಾ’’ತಿ [ಉಪಾರದ್ಧಮ್ಹಾತಿ (ಸೀ. ಪೀ.)].

ಅಥ ಖೋ ಭಗವಾ ಭಿಕ್ಖೂ ಆಮನ್ತೇಸಿ – ‘‘ಧಾರೇಥ ನೋ ತುಮ್ಹೇ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಪಣ್ಡಿತವತ್ಥೂನೀ’’ತಿ? ‘‘ಏತಸ್ಸ, ಭಗವಾ, ಕಾಲೋ ಏತಸ್ಸ, ಸುಗತ, ಕಾಲೋ ಯಂ ಭಗವಾ ಭಾಸೇಯ್ಯ, ಭಗವತೋ ಸುತ್ವಾ ಭಿಕ್ಖೂ ಧಾರೇಸ್ಸನ್ತೀ’’ತಿ.

‘‘ತೇನ ಹಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸುಣಾಥ, ಸಾಧುಕಂ ಮನಸಿ ಕರೋಥ; ಭಾಸಿಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ. ‘‘ಏವಂ, ಭನ್ತೇ’’ತಿ ಖೋ ತೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಭಗವತೋ ಪಚ್ಚಸ್ಸೋಸುಂ. ಭಗವಾ ಏತದವೋಚ –

‘‘ಇಧ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಏಕಚ್ಚೋ ಅಧಮ್ಮಿಕೇನ ವಾದೇನ ಅಧಮ್ಮಿಕಂ ವಾದಂ ಅಭಿನಿಗ್ಗಣ್ಹಾತಿ ಅಭಿನಿಪ್ಪೀಳೇತಿ, ತೇನ ಚ ಅಧಮ್ಮಿಕಂ ಪರಿಸಂ ರಞ್ಜೇತಿ. ತೇನ ಸಾ ಅಧಮ್ಮಿಕಾ ಪರಿಸಾ ಉಚ್ಚಾಸದ್ದಮಹಾಸದ್ದಾ ಹೋತಿ – ‘ಪಣ್ಡಿತೋ ವತ, ಭೋ, ಪಣ್ಡಿತೋ ವತ, ಭೋ’ತಿ.

‘‘ಇಧ ಪನ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಏಕಚ್ಚೋ ಅಧಮ್ಮಿಕೇನ ವಾದೇನ ಧಮ್ಮಿಕಂ ವಾದಂ ಅಭಿನಿಗ್ಗಣ್ಹಾತಿ ಅಭಿನಿಪ್ಪೀಳೇತಿ, ತೇನ ಚ ಅಧಮ್ಮಿಕಂ ಪರಿಸಂ ರಞ್ಜೇತಿ. ತೇನ ಸಾ ಅಧಮ್ಮಿಕಾ ಪರಿಸಾ ಉಚ್ಚಾಸದ್ದಮಹಾಸದ್ದಾ ಹೋತಿ – ‘ಪಣ್ಡಿತೋ ವತ, ಭೋ, ಪಣ್ಡಿತೋ ವತ, ಭೋ’ತಿ.

‘‘ಇಧ ಪನ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಏಕಚ್ಚೋ ಅಧಮ್ಮಿಕೇನ ವಾದೇನ ಧಮ್ಮಿಕಞ್ಚ ವಾದಂ ಅಧಮ್ಮಿಕಞ್ಚ ವಾದಂ ಅಭಿನಿಗ್ಗಣ್ಹಾತಿ ಅಭಿನಿಪ್ಪೀಳೇತಿ, ತೇನ ಚ ಅಧಮ್ಮಿಕಂ ಪರಿಸಂ ರಞ್ಜೇತಿ. ತೇನ ಸಾ ಅಧಮ್ಮಿಕಾ ಪರಿಸಾ ಉಚ್ಚಾಸದ್ದಮಹಾಸದ್ದಾ ಹೋತಿ – ‘ಪಣ್ಡಿತೋ ವತ, ಭೋ, ಪಣ್ಡಿತೋ ವತ, ಭೋ’ತಿ.

‘‘ಅಧಮ್ಮೋ ಚ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ವೇದಿತಬ್ಬೋ ಧಮ್ಮೋ ಚ; ಅನತ್ಥೋ ಚ ವೇದಿತಬ್ಬೋ ಅತ್ಥೋ ಚ. ಅಧಮ್ಮಞ್ಚ ವಿದಿತ್ವಾ ಧಮ್ಮಞ್ಚ, ಅನತ್ಥಞ್ಚ ವಿದಿತ್ವಾ ಅತ್ಥಞ್ಚ ಯಥಾ ಧಮ್ಮೋ ಯಥಾ ಅತ್ಥೋ ತಥಾ ಪಟಿಪಜ್ಜಿತಬ್ಬಂ.

‘‘ಕತಮೋ ಚ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅಧಮ್ಮೋ, ಕತಮೋ ಚ ಧಮ್ಮೋ, ಕತಮೋ ಚ ಅನತ್ಥೋ, ಕತಮೋ ಚ ಅತ್ಥೋ? ಮಿಚ್ಛಾದಿಟ್ಠಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅಧಮ್ಮೋ; ಸಮ್ಮಾದಿಟ್ಠಿ ಧಮ್ಮೋ; ಯೇ ಚ ಮಿಚ್ಛಾದಿಟ್ಠಿಪಚ್ಚಯಾ ಅನೇಕೇ ಪಾಪಕಾ ಅಕುಸಲಾ ಧಮ್ಮಾ ಸಮ್ಭವನ್ತಿ, ಅಯಂ ಅನತ್ಥೋ; ಸಮ್ಮಾದಿಟ್ಠಿಪಚ್ಚಯಾ ಚ ಅನೇಕೇ ಕುಸಲಾ ಧಮ್ಮಾ ಭಾವನಾಪಾರಿಪೂರಿಂ ಗಚ್ಛನ್ತಿ, ಅಯಂ ಅತ್ಥೋ.

‘‘ಮಿಚ್ಛಾಸಙ್ಕಪ್ಪೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅಧಮ್ಮೋ; ಸಮ್ಮಾಸಙ್ಕಪ್ಪೋ ಧಮ್ಮೋ… ಮಿಚ್ಛಾವಾಚಾ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅಧಮ್ಮೋ; ಸಮ್ಮಾವಾಚಾ ಧಮ್ಮೋ… ಮಿಚ್ಛಾಕಮ್ಮನ್ತೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅಧಮ್ಮೋ; ಸಮ್ಮಾಕಮ್ಮನ್ತೋ ಧಮ್ಮೋ… ಮಿಚ್ಛಾಆಜೀವೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅಧಮ್ಮೋ; ಸಮ್ಮಾಆಜೀವೋ ಧಮ್ಮೋ … ಮಿಚ್ಛಾವಾಯಾಮೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅಧಮ್ಮೋ; ಸಮ್ಮಾವಾಯಾಮೋ ಧಮ್ಮೋ… ಮಿಚ್ಛಾಸತಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅಧಮ್ಮೋ; ಸಮ್ಮಾಸತಿ ಧಮ್ಮೋ… ಮಿಚ್ಛಾಸಮಾಧಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ ಅಧಮ್ಮೋ; ಸಮ್ಮಾಸಮಾಧಿ ಧಮ್ಮೋ… ಮಿಚ್ಛಾಞಾಣಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅಧಮ್ಮೋ; ಸಮ್ಮಾಞಾಣಂ ಧಮ್ಮೋ.

‘‘ಮಿಚ್ಛಾವಿಮುತ್ತಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅಧಮ್ಮೋ; ಸಮ್ಮಾವಿಮುತ್ತಿ ಧಮ್ಮೋ; ಯೇ ಚ ಮಿಚ್ಛಾವಿಮುತ್ತಿಪಚ್ಚಯಾ ಅನೇಕೇ ಪಾಪಕಾ ಅಕುಸಲಾ ಧಮ್ಮಾ ಸಮ್ಭವನ್ತಿ, ಅಯಂ ಅನತ್ಥೋ; ಸಮ್ಮಾವಿಮುತ್ತಿಪಚ್ಚಯಾ ಚ ಅನೇಕೇ ಕುಸಲಾ ಧಮ್ಮಾ ಭಾವನಾಪಾರಿಪೂರಿಂ ಗಚ್ಛನ್ತಿ, ಅಯಂ ಅತ್ಥೋ.

‘‘‘ಅಧಮ್ಮೋ ಚ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ವೇದಿತಬ್ಬೋ ಧಮ್ಮೋ ಚ; ಅನತ್ಥೋ ಚ ವೇದಿತಬ್ಬೋ ಅತ್ಥೋ ಚ. ಅಧಮ್ಮಞ್ಚ ವಿದಿತ್ವಾ ಧಮ್ಮಞ್ಚ, ಅನತ್ಥಞ್ಚ ವಿದಿತ್ವಾ ಅತ್ಥಞ್ಚ ಯಥಾ ಧಮ್ಮೋ ಯಥಾ ಅತ್ಥೋ ತಥಾ ಪಟಿಪಜ್ಜಿತಬ್ಬ’ನ್ತಿ, ಇತಿ ಯಂ ತಂ ವುತ್ತಂ, ಇದಮೇತಂ ಪಟಿಚ್ಚ ವುತ್ತ’’ನ್ತಿ. ಚತುತ್ಥಂ.