೫. ಉತ್ತಿಯಸುತ್ತಂ

೯೫. ಅಥ ಖೋ ಉತ್ತಿಯೋ ಪರಿಬ್ಬಾಜಕೋ ಯೇನ ಭಗವಾ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿ; ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಭಗವತಾ ಸದ್ಧಿಂ ಸಮ್ಮೋದಿ. ಸಮ್ಮೋದನೀಯಂ ಕಥಂ ಸಾರಣೀಯಂ ವೀತಿಸಾರೇತ್ವಾ ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸೀದಿ. ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸಿನ್ನೋ ಖೋ ಉತ್ತಿಯೋ ಪರಿಬ್ಬಾಜಕೋ ಭಗವನ್ತಂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಕಿಂ ನು ಖೋ, ಭೋ ಗೋತಮ, ಸಸ್ಸತೋ ಲೋಕೋ, ಇದಮೇವ ಸಚ್ಚಂ ಮೋಘಮಞ್ಞ’’ನ್ತಿ? ‘‘ಅಬ್ಯಾಕತಂ ಖೋ ಏತಂ, ಉತ್ತಿಯ, ಮಯಾ – ‘ಸಸ್ಸತೋ ಲೋಕೋ, ಇದಮೇವ ಸಚ್ಚಂ ಮೋಘಮಞ್ಞ’’’ನ್ತಿ.

‘‘ಕಿಂ ಪನ, ಭೋ ಗೋತಮ, ಅಸಸ್ಸತೋ ಲೋಕೋ, ಇದಮೇವ ಸಚ್ಚಂ ಮೋಘಮಞ್ಞ’’ನ್ತಿ? ‘‘ಏತಮ್ಪಿ ಖೋ, ಉತ್ತಿಯ, ಅಬ್ಯಾಕತಂ ಮಯಾ – ‘ಅಸಸ್ಸತೋ ಲೋಕೋ, ಇದಮೇವ ಸಚ್ಚಂ ಮೋಘಮಞ್ಞ’’’ನ್ತಿ.

‘‘ಕಿಂ ನು ಖೋ, ಭೋ ಗೋತಮ, ಅನ್ತವಾ ಲೋಕೋ…ಪೇ… ಅನನ್ತವಾ ಲೋಕೋ… ತಂ ಜೀವಂ ತಂ ಸರೀರಂ… ಅಞ್ಞಂ ಜೀವಂ ಅಞ್ಞಂ ಸರೀರಂ… ಹೋತಿ ತಥಾಗತೋ ಪರಂ ಮರಣಾ … ನ ಹೋತಿ ತಥಾಗತೋ ಪರಂ ಮರಣಾ… ಹೋತಿ ಚ ನ ಚ ಹೋತಿ ತಥಾಗತೋ ಪರಂ ಮರಣಾ… ನೇವ ಹೋತಿ ನ ನ ಹೋತಿ ತಥಾಗತೋ ಪರಂ ಮರಣಾ, ಇದಮೇವ ಸಚ್ಚಂ ಮೋಘಮಞ್ಞ’’ನ್ತಿ? ‘‘ಏತಮ್ಪಿ ಖೋ, ಉತ್ತಿಯ, ಅಬ್ಯಾಕತಂ ಮಯಾ – ‘ನೇವ ಹೋತಿ ನ ನ ಹೋತಿ ತಥಾಗತೋ ಪರಂ ಮರಣಾ, ಇದಮೇವ ಸಚ್ಚಂ ಮೋಘಮಞ್ಞ’’’ನ್ತಿ.

‘‘‘ಕಿಂ ನು ಖೋ, ಭೋ ಗೋತಮ, ಸಸ್ಸತೋ ಲೋಕೋ, ಇದಮೇವ ಸಚ್ಚಂ ಮೋಘಮಞ್ಞ’ನ್ತಿ, ಇತಿ ಪುಟ್ಠೋ ಸಮಾನೋ ‘ಅಬ್ಯಾಕತಂ ಖೋ ಏತಂ, ಉತ್ತಿಯ, ಮಯಾ – ಸಸ್ಸತೋ ಲೋಕೋ, ಇದಮೇವ ಸಚ್ಚಂ ಮೋಘಮಞ್ಞ’ನ್ತಿ ವದೇಸಿ.

‘‘‘ಕಿಂ ಪನ, ಭೋ ಗೋತಮ, ಅಸಸ್ಸತೋ ಲೋಕೋ, ಇದಮೇವ ಸಚ್ಚಂ ಮೋಘಮಞ್ಞ’ನ್ತಿ, ಇತಿ ಪುಟ್ಠೋ ಸಮಾನೋ – ‘ಏತಮ್ಪಿ ಖೋ, ಉತ್ತಿಯ, ಅಬ್ಯಾಕತಂ ಮಯಾ ಅಸಸ್ಸತೋ ಲೋಕೋ, ಇದಮೇವ ಸಚ್ಚಂ ಮೋಘಮಞ್ಞ’ನ್ತಿ ವದೇಸಿ.

‘‘‘ಕಿಂ ನು ಖೋ, ಭೋ ಗೋತಮ, ಅನ್ತವಾ ಲೋಕೋ…ಪೇ… ಅನನ್ತವಾ ಲೋಕೋ… ತಂ ಜೀವಂ ತಂ ಸರೀರಂ… ಅಞ್ಞಂ ಜೀವಂ ಅಞ್ಞಂ ಸರೀರಂ… ಹೋತಿ ತಥಾಗತೋ ಪರಂ ಮರಣಾ… ನ ಹೋತಿ ತಥಾಗತೋ ಪರಂ ಮರಣಾ… ಹೋತಿ ಚ ನ ಚ ಹೋತಿ ತಥಾಗತೋ ಪರಂ ಮರಣಾ… ನೇವ ಹೋತಿ ನ ನ ಹೋತಿ ತಥಾಗತೋ ಪರಂ ಮರಣಾ, ಇದಮೇವ ಸಚ್ಚಂ ಮೋಘಮಞ್ಞನ್ತಿ, ಇತಿ ಪುಟ್ಠೋ ಸಮಾನೋ – ‘ಏತಮ್ಪಿ ಖೋ, ಉತ್ತಿಯ, ಅಬ್ಯಾಕತಂ ಮಯಾ – ‘ನೇವ ಹೋತಿ ನ ನ ಹೋತಿ ತಥಾಗತೋ ಪರಂ ಮರಣಾ, ಇದಮೇವ ಸಚ್ಚಂ ಮೋಘಮಞ್ಞ’ನ್ತಿ ವದೇಸಿ. ಅಥ ಕಿಞ್ಚರಹಿ ಭೋತಾ ಗೋತಮೇನ ಬ್ಯಾಕತ’’ನ್ತಿ?

‘‘ಅಭಿಞ್ಞಾಯ ಖೋ ಅಹಂ, ಉತ್ತಿಯ, ಸಾವಕಾನಂ ಧಮ್ಮಂ ದೇಸೇಮಿ ಸತ್ತಾನಂ ವಿಸುದ್ಧಿಯಾ ಸೋಕಪರಿದೇವಾನಂ ಸಮತಿಕ್ಕಮಾಯ ದುಕ್ಖದೋಮನಸ್ಸಾನಂ ಅತ್ಥಙ್ಗಮಾಯ ಞಾಯಸ್ಸ ಅಧಿಗಮಾಯ ನಿಬ್ಬಾನಸ್ಸ ಸಚ್ಛಿಕಿರಿಯಾಯಾ’’ತಿ.

‘‘ಯಂ ಪನೇತಂ ಭವಂ ಗೋತಮೋ ಅಭಿಞ್ಞಾಯ ಸಾವಕಾನಂ ಧಮ್ಮಂ ದೇಸೇಸಿ ಸತ್ತಾನಂ ವಿಸುದ್ಧಿಯಾ ಸೋಕಪರಿದೇವಾನಂ ಸಮತಿಕ್ಕಮಾಯ ದುಕ್ಖದೋಮನಸ್ಸಾನಂ ಅತ್ಥಙ್ಗಮಾಯ ಞಾಯಸ್ಸ ಅಧಿಗಮಾಯ ನಿಬ್ಬಾನಸ್ಸ ಸಚ್ಛಿಕಿರಿಯಾಯ, ಸಬ್ಬೋ ವಾ [ಸಬ್ಬೋ ಚ (ಕ.)] ತೇನ ಲೋಕೋ ನೀಯತಿ [ನೀಯಿಸ್ಸತಿ (ಸೀ.), ನಿಯ್ಯಾಸ್ಸತಿ (ಸ್ಯಾ.), ನಿಯ್ಯಂಸ್ಸತಿ (ಪೀ.)] ಉಪಡ್ಢೋ ವಾ ತಿಭಾಗೋ ವಾ’’ತಿ [ತಿಭಾಗೋ ವಾತಿ ಪದೇಹಿ (ಕ.)]? ಏವಂ ವುತ್ತೇ ಭಗವಾ ತುಣ್ಹೀ ಅಹೋಸಿ.

ಅಥ ಖೋ ಆಯಸ್ಮತೋ ಆನನ್ದಸ್ಸ ಏತದಹೋಸಿ – ‘‘ಮಾ ಹೇವಂ ಖೋ ಉತ್ತಿಯೋ ಪರಿಬ್ಬಾಜಕೋ ಪಾಪಕಂ ದಿಟ್ಠಿಗತಂ ಪಟಿಲಭಿ – ‘ಸಬ್ಬಸಾಮುಕ್ಕಂಸಿಕಂ ವತ ಮೇ ಸಮಣೋ ಗೋತಮೋ ಪಞ್ಹಂ ಪುಟ್ಠೋ ಸಂಸಾದೇತಿ, ನೋ ವಿಸ್ಸಜ್ಜೇತಿ, ನ ನೂನ ವಿಸಹತೀ’ತಿ. ತದಸ್ಸ ಉತ್ತಿಯಸ್ಸ ಪರಿಬ್ಬಾಜಕಸ್ಸ ದೀಘರತ್ತಂ ಅಹಿತಾಯ ದುಕ್ಖಾಯಾ’’ತಿ.

ಅಥ ಖೋ ಆಯಸ್ಮಾ ಆನನ್ದೋ ಉತ್ತಿಯಂ ಪರಿಬ್ಬಾಜಕಂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ತೇನಹಾವುಸೋ ಉತ್ತಿಯ, ಉಪಮಂ ತೇ ಕರಿಸ್ಸಾಮಿ. ಉಪಮಾಯ ಮಿಧೇಕಚ್ಚೇ ವಿಞ್ಞೂ ಪುರಿಸಾ ಭಾಸಿತಸ್ಸ ಅತ್ಥಂ ಆಜಾನನ್ತಿ. ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ, ಆವುಸೋ ಉತ್ತಿಯ, ರಞ್ಞೋ ಪಚ್ಚನ್ತಿಮಂ ನಗರಂ ದಳ್ಹುದ್ಧಾಪಂ [ದಳ್ಹುದ್ದಾಪಂ (ಸೀ. ಪೀ.)] ದಳ್ಹಪಾಕಾರತೋರಣಂ ಏಕದ್ವಾರಂ. ತತ್ರಸ್ಸ ದೋವಾರಿಕೋ ಪಣ್ಡಿತೋ ಬ್ಯತ್ತೋ ಮೇಧಾವೀ ಅಞ್ಞಾತಾನಂ ನಿವಾರೇತಾ ಞಾತಾನಂ ಪವೇಸೇತಾ. ಸೋ ತಸ್ಸ ನಗರಸ್ಸ ಸಮನ್ತಾ ಅನುಪರಿಯಾಯಪಥಂ ಅನುಕ್ಕಮತಿ. ಅನುಪರಿಯಾಯಪಥಂ ಅನುಕ್ಕಮಮಾನೋ ನ ಪಸ್ಸೇಯ್ಯ ಪಾಕಾರಸನ್ಧಿಂ ವಾ ಪಾಕಾರವಿವರಂ ವಾ, ಅನ್ತಮಸೋ ಬಿಳಾರನಿಕ್ಖಮನಮತ್ತಮ್ಪಿ. ನೋ ಚ ಖ್ವಸ್ಸ ಏವಂ ಞಾಣಂ ಹೋತಿ – ‘ಏತ್ತಕಾ ಪಾಣಾ ಇಮಂ ನಗರಂ ಪವಿಸನ್ತಿ ವಾ ನಿಕ್ಖಮನ್ತಿ ವಾ’ತಿ. ಅಥ ಖ್ವಸ್ಸ ಏವಮೇತ್ಥ ಹೋತಿ – ‘ಯೇ ಖೋ ಕೇಚಿ ಓಳಾರಿಕಾ ಪಾಣಾ ಇಮಂ ನಗರಂ ಪವಿಸನ್ತಿ ವಾ ನಿಕ್ಖಮನ್ತಿ ವಾ, ಸಬ್ಬೇ ತೇ ಇಮಿನಾ ದ್ವಾರೇನ ಪವಿಸನ್ತಿ ವಾ ನಿಕ್ಖಮನ್ತಿ ವಾ’ತಿ.

‘‘ಏವಮೇವಂ ಖೋ, ಆವುಸೋ ಉತ್ತಿಯ, ನ ತಥಾಗತಸ್ಸ ಏವಂ ಉಸ್ಸುಕ್ಕಂ ಹೋತಿ – ‘ಸಬ್ಬೋ ವಾ ತೇನ ಲೋಕೋ ನೀಯತಿ, ಉಪಡ್ಢೋ ವಾ, ತಿಭಾಗೋ ವಾ’ತಿ. ಅಥ ಖೋ ಏವಮೇತ್ಥ ತಥಾಗತಸ್ಸ ಹೋತಿ – ‘ಯೇ ಖೋ ಕೇಚಿ ಲೋಕಮ್ಹಾ ನೀಯಿಂಸು ವಾ ನೀಯನ್ತಿ ವಾ ನೀಯಿಸ್ಸನ್ತಿ ವಾ, ಸಬ್ಬೇ ತೇ ಪಞ್ಚ ನೀವರಣೇ ಪಹಾಯ ಚೇತಸೋ ಉಪಕ್ಕಿಲೇಸೇ ಪಞ್ಞಾಯ ದುಬ್ಬಲೀಕರಣೇ, ಚತೂಸು ಸತಿಪಟ್ಠಾನೇಸು ಸುಪ್ಪತಿಟ್ಠಿತಚಿತ್ತಾ, ಸತ್ತ ಬೋಜ್ಝಙ್ಗೇ ಯಥಾಭೂತಂ ಭಾವೇತ್ವಾ. ಏವಮೇತೇ [ಏವಮೇತೇನ (ಕ.)] ಲೋಕಮ್ಹಾ ನೀಯಿಂಸು ವಾ ನೀಯನ್ತಿ ವಾ ನೀಯಿಸ್ಸನ್ತಿ ವಾ’ತಿ. ಯದೇವ ಖೋ ತ್ವಂ [ಯದೇವ ಖ್ವೇತ್ಥ (ಕ.)], ಆವುಸೋ ಉತ್ತಿಯ, ಭಗವನ್ತಂ ಪಞ್ಹಂ [ಇಮಂ ಪಞ್ಹಂ (ಸ್ಯಾ. ಕ.)] ಅಪುಚ್ಛಿ ತದೇವೇತಂ ಪಞ್ಹಂ ಭಗವನ್ತಂ ಅಞ್ಞೇನ ಪರಿಯಾಯೇನ ಅಪುಚ್ಛಿ. ತಸ್ಮಾ ತೇ ತಂ ಭಗವಾ ನ ಬ್ಯಾಕಾಸೀ’’ತಿ. ಪಞ್ಚಮಂ.