೪. ವಜ್ಜಿಯಮಾಹಿತಸುತ್ತಂ

೯೪. ಏಕಂ ಸಮಯಂ ಭಗವಾ ಚಮ್ಪಾಯಂ ವಿಹರತಿ ಗಗ್ಗರಾಯ ಪೋಕ್ಖರಣಿಯಾ ತೀರೇ. ಅಥ ಖೋ ವಜ್ಜಿಯಮಾಹಿತೋ ಗಹಪತಿ ದಿವಾ ದಿವಸ್ಸ ಚಮ್ಪಾಯ ನಿಕ್ಖಮಿ ಭಗವನ್ತಂ ದಸ್ಸನಾಯ. ಅಥ ಖೋ ವಜ್ಜಿಯಮಾಹಿತಸ್ಸ ಗಹಪತಿಸ್ಸ ಏತದಹೋಸಿ – ‘‘ಅಕಾಲೋ ಖೋ ತಾವ ಭಗವನ್ತಂ ದಸ್ಸನಾಯ. ಪಟಿಸಲ್ಲೀನೋ ಭಗವಾ. ಮನೋಭಾವನೀಯಾನಮ್ಪಿ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಅಕಾಲೋ ದಸ್ಸನಾಯ. ಪಟಿಸಲ್ಲೀನಾ ಮನೋಭಾವನೀಯಾಪಿ ಭಿಕ್ಖೂ. ಯಂನೂನಾಹಂ ಯೇನ ಅಞ್ಞತಿತ್ಥಿಯಾನಂ ಪರಿಬ್ಬಾಜಕಾನಂ ಆರಾಮೋ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮೇಯ್ಯ’’ನ್ತಿ.

ಅಥ ಖೋ ವಜ್ಜಿಯಮಾಹಿತೋ ಗಹಪತಿ ಯೇನ ಅಞ್ಞತಿತ್ಥಿಯಾನಂ ಪರಿಬ್ಬಾಜಕಾನಂ ಆರಾಮೋ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿ. ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ತೇ ಅಞ್ಞತಿತ್ಥಿಯಾ ಪರಿಬ್ಬಾಜಕಾ ಸಙ್ಗಮ್ಮ ಸಮಾಗಮ್ಮ ಉನ್ನಾದಿನೋ ಉಚ್ಚಾಸದ್ದಮಹಾಸದ್ದಾ ಅನೇಕವಿಹಿತಂ ತಿರಚ್ಛಾನಕಥಂ ಕಥೇನ್ತಾ ನಿಸಿನ್ನಾ ಹೋನ್ತಿ.

ಅದ್ದಸಂಸು ಖೋ ತೇ ಅಞ್ಞತಿತ್ಥಿಯಾ ಪರಿಬ್ಬಾಜಕಾ ವಜ್ಜಿಯಮಾಹಿತಂ ಗಹಪತಿಂ ದೂರತೋವ ಆಗಚ್ಛನ್ತಂ. ದಿಸ್ವಾನ ಅಞ್ಞಮಞ್ಞಂ ಸಣ್ಠಾಪೇಸುಂ – ‘‘ಅಪ್ಪಸದ್ದಾ ಭೋನ್ತೋ ಹೋನ್ತು. ಮಾ ಭೋನ್ತೋ ಸದ್ದಮಕತ್ಥ. ಅಯಂ ವಜ್ಜಿಯಮಾಹಿತೋ ಗಹಪತಿ ಆಗಚ್ಛತಿ ಸಮಣಸ್ಸ ಗೋತಮಸ್ಸ ಸಾವಕೋ. ಯಾವತಾ ಖೋ ಪನ ಸಮಣಸ್ಸ ಗೋತಮಸ್ಸ ಸಾವಕಾ ಗಿಹೀ ಓದಾತವಸನಾ ಚಮ್ಪಾಯಂ ಪಟಿವಸನ್ತಿ, ಅಯಂ ತೇಸಂ ಅಞ್ಞತರೋ ವಜ್ಜಿಯಮಾಹಿತೋ ಗಹಪತಿ. ಅಪ್ಪಸದ್ದಕಾಮಾ ಖೋ ಪನ ತೇ ಆಯಸ್ಮನ್ತೋ ಅಪ್ಪಸದ್ದವಿನೀತಾ ಅಪ್ಪಸದ್ದಸ್ಸ ವಣ್ಣವಾದಿನೋ. ಅಪ್ಪೇವ ನಾಮ ಅಪ್ಪಸದ್ದಂ ಪರಿಸಂ ವಿದಿತ್ವಾ ಉಪಸಙ್ಕಮಿತಬ್ಬಂ ಮಞ್ಞೇಯ್ಯಾ’’ತಿ.

ಅಥ ಖೋ ತೇ ಅಞ್ಞತಿತ್ಥಿಯಾ ಪರಿಬ್ಬಾಜಕಾ ತುಣ್ಹೀ ಅಹೇಸುಂ. ಅಥ ಖೋ ವಜ್ಜಿಯಮಾಹಿತೋ ಗಹಪತಿ ಯೇನ ತೇ ಅಞ್ಞತಿತ್ಥಿಯಾ ಪರಿಬ್ಬಾಜಕಾ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿ; ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ತೇಹಿ ಅಞ್ಞತಿತ್ಥಿಯೇಹಿ ಪರಿಬ್ಬಾಜಕೇಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಸಮ್ಮೋದಿ. ಸಮ್ಮೋದನೀಯಂ ಕಥಂ ಸಾರಣೀಯಂ ವೀತಿಸಾರೇತ್ವಾ ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸೀದಿ. ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸಿನ್ನಂ ಖೋ ವಜ್ಜಿಯಮಾಹಿತಂ ಗಹಪತಿಂ ತೇ ಅಞ್ಞತಿತ್ಥಿಯಾ ಪರಿಬ್ಬಾಜಕಾ ಏತದವೋಚುಂ – ‘‘ಸಚ್ಚಂ ಕಿರ, ಗಹಪತಿ, ಸಮಣೋ ಗೋತಮೋ ಸಬ್ಬಂ ತಪಂ ಗರಹತಿ, ಸಬ್ಬಂ ತಪಸ್ಸಿಂ ಲೂಖಾಜೀವಿಂ ಏಕಂಸೇನ ಉಪಕ್ಕೋಸತಿ ಉಪವದತೀ’’ತಿ? ‘‘ನ ಖೋ, ಭನ್ತೇ, ಭಗವಾ ಸಬ್ಬಂ ತಪಂ ಗರಹತಿ ನಪಿ ಸಬ್ಬಂ ತಪಸ್ಸಿಂ ಲೂಖಾಜೀವಿಂ ಏಕಂಸೇನ ಉಪಕ್ಕೋಸತಿ ಉಪವದತಿ. ಗಾರಯ್ಹಂ ಖೋ, ಭನ್ತೇ, ಭಗವಾ ಗರಹತಿ, ಪಸಂಸಿತಬ್ಬಂ ಪಸಂಸತಿ. ಗಾರಯ್ಹಂ ಖೋ ಪನ, ಭನ್ತೇ, ಭಗವಾ ಗರಹನ್ತೋ ಪಸಂಸಿತಬ್ಬಂ ಪಸಂಸನ್ತೋ ವಿಭಜ್ಜವಾದೋ ಭಗವಾ. ನ ಸೋ ಭಗವಾ ಏತ್ಥ ಏಕಂಸವಾದೋ’’ತಿ.

ಏವಂ ವುತ್ತೇ ಅಞ್ಞತರೋ ಪರಿಬ್ಬಾಜಕೋ ವಜ್ಜಿಯಮಾಹಿತಂ ಗಹಪತಿಂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಆಗಮೇಹಿ ತ್ವಂ, ಗಹಪತಿ, ಯಸ್ಸ ತ್ವಂ ಸಮಣಸ್ಸ ಗೋತಮಸ್ಸ ವಣ್ಣಂ ಭಾಸತಿ, ಸಮಣೋ ಗೋತಮೋ ವೇನಯಿಕೋ ಅಪ್ಪಞ್ಞತ್ತಿಕೋ’’ತಿ? ‘‘ಏತ್ಥಪಾಹಂ, ಭನ್ತೇ, ಆಯಸ್ಮನ್ತೇ ವಕ್ಖಾಮಿ ಸಹಧಮ್ಮೇನ – ‘ಇದಂ ಕುಸಲ’ನ್ತಿ, ಭನ್ತೇ, ಭಗವತಾ ಪಞ್ಞತ್ತಂ; ‘ಇದಂ ಅಕುಸಲ’ನ್ತಿ, ಭನ್ತೇ, ಭಗವತಾ ಪಞ್ಞತ್ತಂ. ಇತಿ ಕುಸಲಾಕುಸಲಂ ಭಗವಾ ಪಞ್ಞಾಪಯಮಾನೋ ಸಪಞ್ಞತ್ತಿಕೋ ಭಗವಾ; ನ ಸೋ ಭಗವಾ ವೇನಯಿಕೋ ಅಪ್ಪಞ್ಞತ್ತಿಕೋ’’ತಿ.

ಏವಂ ವುತ್ತೇ ತೇ ಪರಿಬ್ಬಾಜಕಾ ತುಣ್ಹೀಭೂತಾ ಮಙ್ಕುಭೂತಾ ಪತ್ತಕ್ಖನ್ಧಾ ಅಧೋಮುಖಾ ಪಜ್ಝಾಯನ್ತಾ ಅಪ್ಪಟಿಭಾನಾ ನಿಸೀದಿಂಸು. ಅಥ ಖೋ ವಜ್ಜಿಯಮಾಹಿತೋ ಗಹಪತಿ ತೇ ಪರಿಬ್ಬಾಜಕೇ ತುಣ್ಹೀಭೂತೇ ಮಙ್ಕುಭೂತೇ ಪತ್ತಕ್ಖನ್ಧೇ ಅಧೋಮುಖೇ ಪಜ್ಝಾಯನ್ತೇ ಅಪ್ಪಟಿಭಾನೇ ವಿದಿತ್ವಾ ಉಟ್ಠಾಯಾಸನಾ ಯೇನ ಭಗವಾ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿ; ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಭಗವನ್ತಂ ಅಭಿವಾದೇತ್ವಾ ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸೀದಿ. ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸಿನ್ನೋ ಖೋ ವಜ್ಜಿಯಮಾಹಿತೋ ಗಹಪತಿ ಯಾವತಕೋ ಅಹೋಸಿ ತೇಹಿ ಅಞ್ಞತಿತ್ಥಿಯೇಹಿ ಪರಿಬ್ಬಾಜಕೇಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಕಥಾಸಲ್ಲಾಪೋ ತಂ ಸಬ್ಬಂ ಭಗವತೋ ಆರೋಚೇಸಿ.

‘‘ಸಾಧು ಸಾಧು, ಗಹಪತಿ! ಏವಂ ಖೋ ತೇ, ಗಹಪತಿ, ಮೋಘಪುರಿಸಾ ಕಾಲೇನ ಕಾಲಂ ಸಹಧಮ್ಮೇನ ಸುನಿಗ್ಗಹಿತಂ ನಿಗ್ಗಹೇತಬ್ಬಾ. ನಾಹಂ, ಗಹಪತಿ, ಸಬ್ಬಂ ತಪಂ ತಪಿತಬ್ಬನ್ತಿ ವದಾಮಿ; ನ ಚ ಪನಾಹಂ, ಗಹಪತಿ, ಸಬ್ಬಂ ತಪಂ ನ ತಪಿತಬ್ಬನ್ತಿ ವದಾಮಿ; ನಾಹಂ, ಗಹಪತಿ, ಸಬ್ಬಂ ಸಮಾದಾನಂ ಸಮಾದಿತಬ್ಬನ್ತಿ ವದಾಮಿ; ನ ಪನಾಹಂ, ಗಹಪತಿ, ಸಬ್ಬಂ ಸಮಾದಾನಂ ನ ಸಮಾದಿತಬ್ಬನ್ತಿ ವದಾಮಿ; ನಾಹಂ, ಗಹಪತಿ, ಸಬ್ಬಂ ಪಧಾನಂ ಪದಹಿತಬ್ಬನ್ತಿ ವದಾಮಿ; ನ ಪನಾಹಂ, ಗಹಪತಿ, ಸಬ್ಬಂ ಪಧಾನಂ ನ ಪದಹಿತಬ್ಬನ್ತಿ ವದಾಮಿ; ನಾಹಂ, ಗಹಪತಿ, ಸಬ್ಬೋ ಪಟಿನಿಸ್ಸಗ್ಗೋ ಪಟಿನಿಸ್ಸಜ್ಜಿತಬ್ಬೋತಿ ವದಾಮಿ. ನ ಪನಾಹಂ, ಗಹಪತಿ, ಸಬ್ಬೋ ಪಟಿನಿಸ್ಸಗ್ಗೋ ನ ಪಟಿನಿಸ್ಸಜ್ಜಿತಬ್ಬೋತಿ ವದಾಮಿ; ನಾಹಂ, ಗಹಪತಿ, ಸಬ್ಬಾ ವಿಮುತ್ತಿ ವಿಮುಚ್ಚಿತಬ್ಬಾತಿ ವದಾಮಿ; ನ ಪನಾಹಂ, ಗಹಪತಿ, ಸಬ್ಬಾ ವಿಮುತ್ತಿ ನ ವಿಮುಚ್ಚಿತಬ್ಬಾತಿ ವದಾಮಿ.

‘‘ಯಞ್ಹಿ, ಗಹಪತಿ, ತಪಂ ತಪತೋ ಅಕುಸಲಾ ಧಮ್ಮಾ ಅಭಿವಡ್ಢನ್ತಿ, ಕುಸಲಾ ಧಮ್ಮಾ ಪರಿಹಾಯನ್ತಿ, ಏವರೂಪಂ ತಪಂ ನ ತಪಿತಬ್ಬನ್ತಿ ವದಾಮಿ. ಯಞ್ಚ ಖ್ವಸ್ಸ ಗಹಪತಿ, ತಪಂ ತಪತೋ ಅಕುಸಲಾ ಧಮ್ಮಾ ಪರಿಹಾಯನ್ತಿ, ಕುಸಲಾ ಧಮ್ಮಾ ಅಭಿವಡ್ಢನ್ತಿ, ಏವರೂಪಂ ತಪಂ ತಪಿತಬ್ಬನ್ತಿ ವದಾಮಿ.

‘‘ಯಞ್ಹಿ, ಗಹಪತಿ, ಸಮಾದಾನಂ ಸಮಾದಿಯತೋ ಅಕುಸಲಾ ಧಮ್ಮಾ ಅಭಿವಡ್ಢನ್ತಿ, ಕುಸಲಾ ಧಮ್ಮಾ ಪರಿಹಾಯನ್ತಿ, ಏವರೂಪಂ ಸಮಾದಾನಂ ನ ಸಮಾದಿತಬ್ಬನ್ತಿ ವದಾಮಿ. ಯಞ್ಚ ಖ್ವಸ್ಸ, ಗಹಪತಿ, ಸಮಾದಾನಂ ಸಮಾದಿಯತೋ ಅಕುಸಲಾ ಧಮ್ಮಾ ಪರಿಹಾಯನ್ತಿ, ಕುಸಲಾ ಧಮ್ಮಾ ಅಭಿವಡ್ಢನ್ತಿ, ಏವರೂಪಂ ಸಮಾದಾನಂ ಸಮಾದಿತಬ್ಬನ್ತಿ ವದಾಮಿ.

‘‘ಯಞ್ಹಿ, ಗಹಪತಿ, ಪಧಾನಂ ಪದಹತೋ ಅಕುಸಲಾ ಧಮ್ಮಾ ಅಭಿವಡ್ಢನ್ತಿ, ಕುಸಲಾ ಧಮ್ಮಾ ಪರಿಹಾಯನ್ತಿ, ಏವರೂಪಂ ಪಧಾನಂ ನ ಪದಹಿತಬ್ಬನ್ತಿ ವದಾಮಿ. ಯಞ್ಚ ಖ್ವಸ್ಸ, ಗಹಪತಿ, ಪಧಾನಂ ಪದಹತೋ ಅಕುಸಲಾ ಧಮ್ಮಾ ಪರಿಹಾಯನ್ತಿ ಕುಸಲಾ ಧಮ್ಮಾ ಅಭಿವಡ್ಢನ್ತಿ, ಏವರೂಪಂ ಪಧಾನಂ ಪದಹಿತಬ್ಬನ್ತಿ ವದಾಮಿ.

‘‘ಯಞ್ಹಿ, ಗಹಪತಿ, ಪಟಿನಿಸ್ಸಗ್ಗಂ ಪಟಿನಿಸ್ಸಜ್ಜತೋ ಅಕುಸಲಾ ಧಮ್ಮಾ ಅಭಿವಡ್ಢನ್ತಿ, ಕುಸಲಾ ಧಮ್ಮಾ ಪರಿಹಾಯನ್ತಿ, ಏವರೂಪೋ ಪಟಿನಿಸ್ಸಗ್ಗೋ ನ ಪಟಿನಿಸ್ಸಜ್ಜಿತಬ್ಬೋತಿ ವದಾಮಿ. ಯಞ್ಚ ಖ್ವಸ್ಸ, ಗಹಪತಿ, ಪಟಿನಿಸ್ಸಗ್ಗಂ ಪಟಿನಿಸ್ಸಜ್ಜತೋ ಅಕುಸಲಾ ಧಮ್ಮಾ ಪರಿಹಾಯನ್ತಿ, ಕುಸಲಾ ಧಮ್ಮಾ ಅಭಿವಡ್ಢನ್ತಿ, ಏವರೂಪೋ ಪಟಿನಿಸ್ಸಗ್ಗೋ ಪಟಿನಿಸ್ಸಜ್ಜಿತಬ್ಬೋತಿ ವದಾಮಿ.

‘‘ಯಞ್ಹಿ, ಗಹಪತಿ, ವಿಮುತ್ತಿಂ ವಿಮುಚ್ಚತೋ ಅಕುಸಲಾ ಧಮ್ಮಾ ಅಭಿವಡ್ಢನ್ತಿ, ಕುಸಲಾ ಧಮ್ಮಾ ಪರಿಹಾಯನ್ತಿ, ಏವರೂಪಾ ವಿಮುತ್ತಿ ನ ವಿಮುಚ್ಚಿತಬ್ಬಾತಿ ವದಾಮಿ. ಯಞ್ಚ ಖ್ವಸ್ಸ, ಗಹಪತಿ, ವಿಮುತ್ತಿಂ ವಿಮುಚ್ಚತೋ ಅಕುಸಲಾ ಧಮ್ಮಾ ಪರಿಹಾಯನ್ತಿ, ಕುಸಲಾ ಧಮ್ಮಾ ಅಭಿವಡ್ಢನ್ತಿ, ಏವರೂಪಾ ವಿಮುತ್ತಿ ವಿಮುಚ್ಚಿತಬ್ಬಾತಿ ವದಾಮೀ’’ತಿ.

ಅಥ ಖೋ ವಜ್ಜಿಯಮಾಹಿತೋ ಗಹಪತಿ ಭಗವತಾ ಧಮ್ಮಿಯಾ ಕಥಾಯ ಸನ್ದಸ್ಸಿತೋ ಸಮಾದಪಿತೋ ಸಮುತ್ತೇಜಿತೋ ಸಮ್ಪಹಂಸಿತೋ ಉಟ್ಠಾಯಾಸನಾ ಭಗವನ್ತಂ ಅಭಿವಾದೇತ್ವಾ ಪದಕ್ಖಿಣಂ ಕತ್ವಾ ಪಕ್ಕಾಮಿ.

ಅಥ ಖೋ ಭಗವಾ ಅಚಿರಪಕ್ಕನ್ತೇ ವಜ್ಜಿಯಮಾಹಿತೇ ಗಹಪತಿಮ್ಹಿ ಭಿಕ್ಖೂ ಆಮನ್ತೇಸಿ – ‘‘ಯೋಪಿ ಸೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖು ದೀಘರತ್ತಂ ಅಪ್ಪರಜಕ್ಖೋ ಇಮಸ್ಮಿಂ ಧಮ್ಮವಿನಯೇ, ಸೋಪಿ ಏವಮೇವಂ ಅಞ್ಞತಿತ್ಥಿಯೇ ಪರಿಬ್ಬಾಜಕೇ ಸಹಧಮ್ಮೇನ ಸುನಿಗ್ಗಹಿತಂ ನಿಗ್ಗಣ್ಹೇಯ್ಯ ಯಥಾ ತಂ ವಜ್ಜಿಯಮಾಹಿತೇನ ಗಹಪತಿನಾ ನಿಗ್ಗಹಿತಾ’’ತಿ. ಚತುತ್ಥಂ.