೫. ಕತ್ಥೀಸುತ್ತಂ
೮೫. ಏಕಂ ಸಮಯಂ ಆಯಸ್ಮಾ ಮಹಾಚುನ್ದೋ ಚೇತೀಸು ವಿಹರತಿ ಸಹಜಾತಿಯಂ. ತತ್ರ ಖೋ ಆಯಸ್ಮಾ ಮಹಾಚುನ್ದೋ ಭಿಕ್ಖೂ ಆಮನ್ತೇಸಿ – ‘‘ಆವುಸೋ ಭಿಕ್ಖವೇ’’ತಿ. ‘‘ಆವುಸೋ’’ತಿ ಖೋ ತೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಆಯಸ್ಮತೋ ಮಹಾಚುನ್ದಸ್ಸ ಪಚ್ಚಸ್ಸೋಸುಂ. ಆಯಸ್ಮಾ ಮಹಾಚುನ್ದೋ ಏತದವೋಚ –
‘‘ಇಧಾವುಸೋ, ಭಿಕ್ಖು ಕತ್ಥೀ ಹೋತಿ ವಿಕತ್ಥೀ ಅಧಿಗಮೇಸು – ‘ಅಹಂ ಪಠಮಂ ಝಾನಂ ಸಮಾಪಜ್ಜಾಮಿಪಿ ವುಟ್ಠಹಾಮಿಪಿ, ಅಹಂ ದುತಿಯಂ ಝಾನಂ ಸಮಾಪಜ್ಜಾಮಿಪಿ ವುಟ್ಠಹಾಮಿಪಿ, ಅಹಂ ತತಿಯಂ ಝಾನಂ ಸಮಾಪಜ್ಜಾಮಿಪಿ ವುಟ್ಠಹಾಮಿಪಿ, ಅಹಂ ಚತುತ್ಥಂ ಝಾನಂ ಸಮಾಪಜ್ಜಾಮಿಪಿ ವುಟ್ಠಹಾಮಿಪಿ, ಅಹಂ ಆಕಾಸಾನಞ್ಚಾಯತನಂ ಸಮಾಪಜ್ಜಾಮಿಪಿ ವುಟ್ಠಹಾಮಿಪಿ, ಅಹಂ ವಿಞ್ಞಾಣಞ್ಚಾಯತನಂ ಸಮಾಪಜ್ಜಾಮಿಪಿ ವುಟ್ಠಹಾಮಿಪಿ, ಅಹಂ ಆಕಿಞ್ಚಞ್ಞಾಯತನಂ ಸಮಾಪಜ್ಜಾಮಿಪಿ ವುಟ್ಠಹಾಮಿಪಿ, ಅಹಂ ನೇವಸಞ್ಞಾನಾಸಞ್ಞಾಯತನಂ ಸಮಾಪಜ್ಜಾಮಿಪಿ ವುಟ್ಠಹಾಮಿಪಿ, ಅಹಂ ಸಞ್ಞಾವೇದಯಿತನಿರೋಧಂ ಸಮಾಪಜ್ಜಾಮಿಪಿ ವುಟ್ಠಹಾಮಿಪೀ’ತಿ.
‘‘ತಮೇನಂ ತಥಾಗತೋ ವಾ ತಥಾಗತಸಾವಕೋ ವಾ ಝಾಯೀ ಸಮಾಪತ್ತಿಕುಸಲೋ ಪರಚಿತ್ತಕುಸಲೋ ಪರಚಿತ್ತಪರಿಯಾಯಕುಸಲೋ ಸಮನುಯುಞ್ಜತಿ ಸಮನುಗ್ಗಾಹತಿ ಸಮನುಭಾಸತಿ. ಸೋ ತಥಾಗತೇನ ವಾ ತಥಾಗತಸಾವಕೇನ ವಾ ಝಾಯಿನಾ ಸಮಾಪತ್ತಿಕುಸಲೇನ ಪರಚಿತ್ತಕುಸಲೇನ ಪರಚಿತ್ತಪರಿಯಾಯಕುಸಲೇನ ಸಮನುಯುಞ್ಜಿಯಮಾನೋ ಸಮನುಗ್ಗಾಹಿಯಮಾನೋ ಸಮನುಭಾಸಿಯಮಾನೋ ಇರೀಣಂ ಆಪಜ್ಜತಿ ವಿಚಿನಂ ಆಪಜ್ಜತಿ ಅನಯಂ ಆಪಜ್ಜತಿ ಬ್ಯಸನಂ ಆಪಜ್ಜತಿ ಅನಯಬ್ಯಸನಂ ಆಪಜ್ಜತಿ.
‘‘ತಮೇನಂ ತಥಾಗತೋ ವಾ ತಥಾಗತಸಾವಕೋ ವಾ ಝಾಯೀ ಸಮಾಪತ್ತಿಕುಸಲೋ ಪರಚಿತ್ತಕುಸಲೋ ಪರಚಿತ್ತಪರಿಯಾಯಕುಸಲೋ ಏವಂ ಚೇತಸಾ ಚೇತೋ ಪರಿಚ್ಚ ಮನಸಿ ಕರೋತಿ – ‘ಕಿಂ ನು ಖೋ ಅಯಮಾಯಸ್ಮಾ ಕತ್ಥೀ ಹೋತಿ ವಿಕತ್ಥೀ ಅಧಿಗಮೇಸು – ಅಹಂ ಪಠಮಂ ಝಾನಂ ಸಮಾಪಜ್ಜಾಮಿಪಿ ವುಟ್ಠಹಾಮಿಪಿ…ಪೇ… ಅಹಂ ಸಞ್ಞಾವೇದಯಿತನಿರೋಧಂ ಸಮಾಪಜ್ಜಾಮಿಪಿ ವುಟ್ಠಹಾಮಿಪೀ’ತಿ.
‘‘ತಮೇನಂ ತಥಾಗತೋ ವಾ ತಥಾಗತಸಾವಕೋ ವಾ ಝಾಯೀ ಸಮಾಪತ್ತಿಕುಸಲೋ ಪರಚಿತ್ತಕುಸಲೋ ಪರಚಿತ್ತಪರಿಯಾಯಕುಸಲೋ ಏವಂ ಚೇತಸಾ ಚೇತೋ ಪರಿಚ್ಚ ಪಜಾನಾತಿ –
‘ದೀಘರತ್ತಂ ಖೋ ಅಯಮಾಯಸ್ಮಾ ಖಣ್ಡಕಾರೀ ಛಿದ್ದಕಾರೀ ಸಬಲಕಾರೀ ಕಮ್ಮಾಸಕಾರೀ ನ ಸನ್ತತಕಾರೀ ನ ಸನ್ತತವುತ್ತಿ ಸೀಲೇಸು. ದುಸ್ಸೀಲೋ ಖೋ ಅಯಮಾಯಸ್ಮಾ. ದುಸ್ಸಿಲ್ಯಂ ಖೋ ಪನ ತಥಾಗತಪ್ಪವೇದಿತೇ ಧಮ್ಮವಿನಯೇ ಪರಿಹಾನಮೇತಂ.
‘ಅಸ್ಸದ್ಧೋ ಖೋ ಪನ ಅಯಮಾಯಸ್ಮಾ; ಅಸ್ಸದ್ಧಿಯಂ ಖೋ ಪನ ತಥಾಗತಪ್ಪವೇದಿತೇ ಧಮ್ಮವಿನಯೇ ಪರಿಹಾನಮೇತಂ.
‘ಅಪ್ಪಸ್ಸುತೋ ಖೋ ಪನ ಅಯಮಾಯಸ್ಮಾ ಅನಾಚಾರೋ; ಅಪ್ಪಸಚ್ಚಂ ಖೋ ಪನ ತಥಾಗತಪ್ಪವೇದಿತೇ ಧಮ್ಮವಿನಯೇ ಪರಿಹಾನಮೇತಂ.
‘ದುಬ್ಬಚೋ ಖೋ ಪನ ಅಯಮಾಯಸ್ಮಾ; ದೋವಚಸ್ಸತಾ ಖೋ ಪನ ತಥಾಗತಪ್ಪವೇದಿತೇ ಧಮ್ಮವಿನಯೇ ಪರಿಹಾನಮೇತಂ.
‘ಪಾಪಮಿತ್ತೋ ಖೋ ಪನ ಅಯಮಾಯಸ್ಮಾ; ಪಾಪಮಿತ್ತತಾ ಖೋ ಪನ ತಥಾಗತಪ್ಪವೇದಿತೇ ಧಮ್ಮವಿನಯೇ ಪರಿಹಾನಮೇತಂ.
‘ಕುಸೀತೋ ಖೋ ಪನ ಅಯಮಾಯಸ್ಮಾ; ಕೋಸಜ್ಜಂ ಖೋ ಪನ ತಥಾಗತಪ್ಪವೇದಿತೇ ಧಮ್ಮವಿನಯೇ ಪರಿಹಾನಮೇತಂ.
‘ಮುಟ್ಠಸ್ಸತಿ ಖೋ ಪನ ಅಯಮಾಯಸ್ಮಾ; ಮುಟ್ಠಸ್ಸಚ್ಚಂ ಖೋ ಪನ ತಥಾಗತಪ್ಪವೇದಿತೇ ಧಮ್ಮವಿನಯೇ ಪರಿಹಾನಮೇತಂ.
‘ಕುಹಕೋ ಖೋ ಪನ ಅಯಮಾಯಸ್ಮಾ; ಕೋಹಞ್ಞಂ ಖೋ ಪನ ತಥಾಗತಪ್ಪವೇದಿತೇ ಧಮ್ಮವಿನಯೇ ಪರಿಹಾನಮೇತಂ.
‘ದುಬ್ಭರೋ ಖೋ ಪನ ಅಯಮಾಯಸ್ಮಾ; ದುಬ್ಭರತಾ ಖೋ ಪನ ತಥಾಗತಪ್ಪವೇದಿತೇ ಧಮ್ಮವಿನಯೇ ಪರಿಹಾನಮೇತಂ.
‘ದುಪ್ಪಞ್ಞೋ ಖೋ ಪನ ಅಯಮಾಯಸ್ಮಾ; ದುಪ್ಪಞ್ಞತಾ ಖೋ ಪನ ತಥಾಗತಪ್ಪವೇದಿತೇ ಧಮ್ಮವಿನಯೇ ಪರಿಹಾನಮೇತಂ’.
‘‘ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ, ಆವುಸೋ, ಸಹಾಯಕೋ ಸಹಾಯಕಂ ಏವಂ ವದೇಯ್ಯ – ‘ಯದಾ ತೇ, ಸಮ್ಮ, ಧನೇನ [ಬನ್ಧೋ (ಕ.)] ಧನಕರಣೀಯಂ ಅಸ್ಸ, ಯಾಚೇಯ್ಯಾಸಿ ಮಂ [ಯಾಚಿಸ್ಸಸಿ ಮಂ (ಸೀ.), ಪವೇದೇಯ್ಯಾಸಿ ಮಂ (ಸ್ಯಾ.), ಪರಾಜೇಯ್ಯಾಪಿ ಮಂ (ಕ.)] ಧನಂ. ದಸ್ಸಾಮಿ ತೇ ಧನ’ನ್ತಿ. ಸೋ ಕಿಞ್ಚಿದೇವ ಧನಕರಣೀಯೇ ಸಮುಪ್ಪನ್ನೇ ಸಹಾಯಕೋ ಸಹಾಯಕಂ ಏವಂ ವದೇಯ್ಯ – ‘ಅತ್ಥೋ ಮೇ, ಸಮ್ಮ, ಧನೇನ. ದೇಹಿ ಮೇ ಧನ’ನ್ತಿ. ಸೋ ಏವಂ ವದೇಯ್ಯ – ‘ತೇನ ಹಿ, ಸಮ್ಮ, ಇಧ ಖನಾಹೀ’ತಿ. ಸೋ ತತ್ರ ಖನನ್ತೋ ನಾಧಿಗಚ್ಛೇಯ್ಯ. ಸೋ ಏವಂ ವದೇಯ್ಯ – ‘ಅಲಿಕಂ ಮಂ, ಸಮ್ಮ, ಅವಚ; ತುಚ್ಛಕಂ ಮಂ, ಸಮ್ಮ, ಅವಚ – ಇಧ ಖನಾಹೀ’ತಿ. ಸೋ ಏವಂ ವದೇಯ್ಯ – ‘ನಾಹಂ ತಂ, ಸಮ್ಮ, ಅಲಿಕಂ ಅವಚಂ, ತುಚ್ಛಕಂ ಅವಚಂ. ತೇನ ಹಿ, ಸಮ್ಮ, ಇಧ ಖನಾಹೀ’ತಿ. ಸೋ ತತ್ರಪಿ ಖನನ್ತೋ ನಾಧಿಗಚ್ಛೇಯ್ಯ. ಸೋ ಏವಂ ವದೇಯ್ಯ – ‘ಅಲಿಕಂ ಮಂ, ಸಮ್ಮ, ಅವಚ, ತುಚ್ಛಕಂ ಮಂ, ಸಮ್ಮ, ಅವಚ – ಇಧ ಖನಾಹೀ’ತಿ. ಸೋ ಏವಂ ವದೇಯ್ಯ – ‘ನಾಹಂ ತಂ, ಸಮ್ಮ, ಅಲಿಕಂ ಅವಚಂ, ತುಚ್ಛಕಂ ಅವಚಂ. ತೇನ ಹಿ, ಸಮ್ಮ, ಇಧ ಖನಾಹೀ’ತಿ. ಸೋ ತತ್ರಪಿ ಖನನ್ತೋ ನಾಧಿಗಚ್ಛೇಯ್ಯ. ಸೋ ಏವಂ ವದೇಯ್ಯ – ‘ಅಲಿಕಂ ಮಂ, ಸಮ್ಮ, ಅವಚ, ತುಚ್ಛಕಂ ಮಂ, ಸಮ್ಮ, ಅವಚ – ಇಧ ಖನಾಹೀ’ತಿ. ಸೋ ಏವಂ ವದೇಯ್ಯ – ‘ನಾಹಂ ತಂ, ಸಮ್ಮ, ಅಲಿಕಂ ಅವಚಂ, ತುಚ್ಛಕಂ ಅವಚಂ. ಅಪಿ ಚ ಅಹಮೇವ ಉಮ್ಮಾದಂ ಪಾಪುಣಿಂ ಚೇತಸೋ ವಿಪರಿಯಾಯ’ನ್ತಿ.
‘‘ಏವಮೇವಂ ಖೋ, ಆವುಸೋ, ಭಿಕ್ಖು ಕತ್ಥೀ ಹೋತಿ ವಿಕತ್ಥೀ ಅಧಿಗಮೇಸು – ‘ಅಹಂ ಪಠಮಂ ಝಾನಂ ಸಮಾಪಜ್ಜಾಮಿಪಿ ವುಟ್ಠಹಾಮಿಪಿ, ಅಹಂ ದುತಿಯಂ ಝಾನಂ ಸಮಾಪಜ್ಜಾಮಿಪಿ ವುಟ್ಠಹಾಮಿಪಿ, ಅಹಂ ತತಿಯಂ ಝಾನಂ ಸಮಾಪಜ್ಜಾಮಿಪಿ ವುಟ್ಠಹಾಮಿಪಿ, ಅಹಂ ಚತುತ್ಥಂ ಝಾನಂ ಸಮಾಪಜ್ಜಾಮಿಪಿ ವುಟ್ಠಹಾಮಿಪಿ, ಅಹಂ ಆಕಾಸಾನಞ್ಚಾಯತನಂ ಸಮಾಪಜ್ಜಾಮಿಪಿ ವುಟ್ಠಹಾಮಿಪಿ, ಅಹಂ ವಿಞ್ಞಾಣಞ್ಚಾಯತನಂ ಸಮಾಪಜ್ಜಾಮಿಪಿ ವುಟ್ಠಹಾಮಿಪಿ, ಅಹಂ ಆಕಿಞ್ಚಞ್ಞಾಯತನಂ ಸಮಾಪಜ್ಜಾಮಿಪಿ ವುಟ್ಠಹಾಮಿಪಿ, ಅಹಂ ನೇವಸಞ್ಞಾನಾಸಞ್ಞಾಯತನಂ ಸಮಾಪಜ್ಜಾಮಿಪಿ ವುಟ್ಠಹಾಮಿಪಿ, ಅಹಂ ಸಞ್ಞಾವೇದಯಿತನಿರೋಧಂ ಸಮಾಪಜ್ಜಾಮಿಪಿ ವುಟ್ಠಹಾಮಿಪೀ’ತಿ.
‘‘ತಮೇನಂ ತಥಾಗತೋ ವಾ ತಥಾಗತಸಾವಕೋ ವಾ ಝಾಯೀ ಸಮಾಪತ್ತಿಕುಸಲೋ ಪರಚಿತ್ತಕುಸಲೋ ಪರಚಿತ್ತಪರಿಯಾಯಕುಸಲೋ ಸಮನುಯುಞ್ಜತಿ ಸಮನುಗ್ಗಾಹತಿ ಸಮನುಭಾಸತಿ. ಸೋ ತಥಾಗತೇನ ವಾ ತಥಾಗತಸಾವಕೇನ ವಾ ಝಾಯಿನಾ ಸಮಾಪತ್ತಿಕುಸಲೇನ ಪರಚಿತ್ತಕುಸಲೇನ ಪರಚಿತ್ತಪರಿಯಾಯಕುಸಲೇನ ಸಮನುಯುಞ್ಜಿಯಮಾನೋ ಸಮನುಗ್ಗಾಹಿಯಮಾನೋ ಸಮನುಭಾಸಿಯಮಾನೋ ಇರೀಣಂ ಆಪಜ್ಜತಿ ವಿಚಿನಂ ಆಪಜ್ಜತಿ ಅನಯಂ ಆಪಜ್ಜತಿ ಬ್ಯಸನಂ ಆಪಜ್ಜತಿ ಅನಯಬ್ಯಸನಂ ಆಪಜ್ಜತಿ.
‘‘ತಮೇನಂ ತಥಾಗತೋ ವಾ ತಥಾಗತಸಾವಕೋ ವಾ ಝಾಯೀ ಸಮಾಪತ್ತಿಕುಸಲೋ ಪರಚಿತ್ತಕುಸಲೋ ಪರಚಿತ್ತಪರಿಯಾಯಕುಸಲೋ ಏವಂ ಚೇತಸಾ ಚೇತೋ ಪರಿಚ್ಚ ಮನಸಿ ಕರೋತಿ – ‘ಕಿಂ ನು ಖೋ ಅಯಮಾಯಸ್ಮಾ ಕತ್ಥೀ ಹೋತಿ ವಿಕತ್ಥೀ ಅಧಿಗಮೇಸು – ಅಹಂ ಪಠಮಂ ಝಾನಂ ಸಮಾಪಜ್ಜಾಮಿಪಿ…ಪೇ… ಅಹಂ ಸಞ್ಞಾವೇದಯಿತನಿರೋಧಂ ಸಮಾಪಜ್ಜಾಮಿಪಿ ವುಟ್ಠಹಾಮಿಪೀ’ತಿ.
‘‘ತಮೇನಂ ತಥಾಗತೋ ವಾ ತಥಾಗತಸಾವಕೋ ವಾ ಝಾಯೀ ಸಮಾಪತ್ತಿಕುಸಲೋ ಪರಚಿತ್ತಪರಿಯಾಯಕುಸಲೋ ಚೇತಸಾ ಚೇತೋ ಪರಿಚ್ಚ ಪಜಾನಾತಿ –
‘ದೀಘರತ್ತಂ ಖೋ ಅಯಮಾಯಸ್ಮಾ ಖಣ್ಡಕಾರೀ ಛಿದ್ದಕಾರೀ ಸಬಲಕಾರೀ ಕಮ್ಮಾಸಕಾರೀ, ನ ಸನ್ತತಕಾರೀ ನ ಸನ್ತತವುತ್ತಿ ಸೀಲೇಸು. ದುಸ್ಸೀಲೋ ಖೋ ಅಯಮಾಯಸ್ಮಾ; ದುಸ್ಸಿಲ್ಯಂ ಖೋ ಪನ ತಥಾಗತಪ್ಪವೇದಿತೇ ಧಮ್ಮವಿನಯೇ ಪರಿಹಾನಮೇತಂ.
‘ಅಸ್ಸದ್ಧೋ ಖೋ ಪನ ಅಯಮಾಯಸ್ಮಾ; ಅಸ್ಸದ್ಧಿಯಂ ಖೋ ಪನ ತಥಾಗತಪ್ಪವೇದಿತೇ ಧಮ್ಮವಿನಯೇ ಪರಿಹಾನಮೇತಂ.
‘ಅಪ್ಪಸ್ಸುತೋ ಖೋ ಪನ ಅಯಮಾಯಸ್ಮಾ ಅನಾಚಾರೋ; ಅಪ್ಪಸಚ್ಚಂ ಖೋ ಪನ ತಥಾಗತಪ್ಪವೇದಿತೇ ಧಮ್ಮವಿನಯೇ ಪರಿಹಾನಮೇತಂ.
‘ದುಬ್ಬಚೋ ಖೋ ಪನ ಅಯಮಾಯಸ್ಮಾ; ದೋವಚಸ್ಸತಾ ಖೋ ಪನ ತಥಾಗತಪ್ಪವೇದಿತೇ ಧಮ್ಮವಿನಯೇ ಪರಿಹಾನಮೇತಂ.
‘ಪಾಪಮಿತ್ತೋ ಖೋ ಪನ ಅಯಮಾಯಸ್ಮಾ; ಪಾಪಮಿತ್ತತಾ ಖೋ ಪನ ತಥಾಗತಪ್ಪವೇದಿತೇ ಧಮ್ಮವಿನಯೇ ಪರಿಹಾನಮೇತಂ.
‘ಕುಸೀತೋ ಖೋ ಪನ ಅಯಮಾಯಸ್ಮಾ; ಕೋಸಜ್ಜಂ ಖೋ ಪನ ತಥಾಗತಪ್ಪವೇದಿತೇ ಧಮ್ಮವಿನಯೇ ಪರಿಹಾನಮೇತಂ.
‘ಮುಟ್ಠಸ್ಸತಿ ಖೋ ಪನ ಅಯಮಾಯಸ್ಮಾ; ಮುಟ್ಠಸ್ಸಚ್ಚಂ ಖೋ ಪನ ತಥಾಗತಪ್ಪವೇದಿತೇ ಧಮ್ಮವಿನಯೇ ಪರಿಹಾನಮೇತಂ.
‘ಕುಹಕೋ ಖೋ ಪನ ಅಯಮಾಯಸ್ಮಾ; ಕೋಹಞ್ಞಂ ಖೋ ಪನ ತಥಾಗತಪ್ಪವೇದಿತೇ ಧಮ್ಮವಿನಯೇ ಪರಿಹಾನಮೇತಂ.
‘ದುಬ್ಭರೋ ಖೋ ಪನ ಅಯಮಾಯಸ್ಮಾ; ದುಬ್ಭರತಾ ಖೋ ಪನ ತಥಾಗತಪ್ಪವೇದಿತೇ ಧಮ್ಮವಿನಯೇ ಪರಿಹಾನಮೇತಂ.
‘ದುಪ್ಪಞ್ಞೋ ಖೋ ಪನ ಅಯಮಾಯಸ್ಮಾ; ದುಪ್ಪಞ್ಞತಾ ಖೋ ಪನ ತಥಾಗತಪ್ಪವೇದಿತೇ ಧಮ್ಮವಿನಯೇ ಪರಿಹಾನಮೇತಂ’.
‘‘ಸೋ ವತಾವುಸೋ, ಭಿಕ್ಖು ‘ಇಮೇ ದಸ ಧಮ್ಮೇ ಅಪ್ಪಹಾಯ ಇಮಸ್ಮಿಂ ಧಮ್ಮವಿನಯೇ ವುದ್ಧಿಂ ವಿರೂಳ್ಹಿಂ ವೇಪುಲ್ಲಂ ಆಪಜ್ಜಿಸ್ಸತೀ’ತಿ ನೇತಂ ಠಾನಂ ವಿಜ್ಜತಿ. ಸೋ ವತಾವುಸೋ, ಭಿಕ್ಖು ‘ಇಮೇ ದಸ ಧಮ್ಮೇ ಪಹಾಯ ಇಮಸ್ಮಿಂ ಧಮ್ಮವಿನಯೇ ವುದ್ಧಿಂ ವಿರೂಳ್ಹಿಂ ವೇಪುಲ್ಲಂ ಆಪಜ್ಜಿಸ್ಸತೀ’ತಿ ಠಾನಮೇತಂ ವಿಜ್ಜತೀ’’ತಿ. ಪಞ್ಚಮಂ.