៣. តិកវារោ

៣២៣. អត្ថាបត្តិ តិដ្ឋន្តេ ភគវតិ អាបជ្ជតិ, នោ បរិនិព្ពុតេ; អត្ថាបត្តិ បរិនិព្ពុតេ ភគវតិ អាបជ្ជតិ, នោ តិដ្ឋន្តេ; អត្ថាបត្តិ តិដ្ឋន្តេបិ ភគវតិ អាបជ្ជតិ បរិនិព្ពុតេបិ. អត្ថាបត្តិ កាលេ អាបជ្ជតិ, នោ វិកាលេ; អត្ថាបត្តិ វិកាលេ អាបជ្ជតិ, នោ កាលេ; អត្ថាបត្តិ កាលេ ចេវ អាបជ្ជតិ វិកាលេ ច. អត្ថាបត្តិ រត្តិំ អាបជ្ជតិ, នោ ទិវា; អត្ថាបត្តិ ទិវា អាបជ្ជតិ, នោ រត្តិំ; អត្ថាបត្តិ រត្តិញ្ចេវ អាបជ្ជតិ ទិវា ច. អត្ថាបត្តិ ទសវស្សោ អាបជ្ជតិ, នោ ឩនទសវស្សោ; អត្ថាបត្តិ ឩនទសវស្សោ អាបជ្ជតិ, នោ ទសវស្សោ; អត្ថាបត្តិ ទសវស្សោ ចេវ អាបជ្ជតិ ឩនទសវស្សោ ច. អត្ថាបត្តិ បញ្ចវស្សោ អាបជ្ជតិ, នោ ឩនបញ្ចវស្សោ; អត្ថាបត្តិ ឩនបញ្ចវស្សោ អាបជ្ជតិ, នោ បញ្ចវស្សោ; អត្ថាបត្តិ បញ្ចវស្សោ ចេវ អាបជ្ជតិ ឩនបញ្ចវស្សោ ច. អត្ថាបត្តិ កុសលចិត្តោ អាបជ្ជតិ; អត្ថាបត្តិ អកុសលចិត្តោ អាបជ្ជតិ; អត្ថាបត្តិ អព្យាកតចិត្តោ អាបជ្ជតិ. អត្ថាបត្តិ សុខវេទនាសមង្គី អាបជ្ជតិ; អត្ថាបត្តិ ទុក្ខវេទនាសមង្គី អាបជ្ជតិ; អត្ថាបត្តិ អទុក្ខមសុខវេទនាសមង្គី អាបជ្ជតិ. តីណិ ចោទនាវត្ថូនិ – ទិដ្ឋេន, សុតេន, បរិសង្កាយ. តយោ សលាកគ្គាហា – គុឡ្ហកោ, វិវដកោ [វិវដ្ដកោ (ក.)], សកណ្ណជប្បកោ. តយោ បដិក្ខេបា – មហិច្ឆតា, អសន្តុដ្ឋិតា [អសន្តុដ្ឋតា (ស្យា.)], អសល្លេខតា. តយោ អនុញ្ញាតា – អប្បិច្ឆតា, សន្តុដ្ឋិតា, សល្លេខតា. អបរេបិ តយោ បដិក្ខេបា – មហិច្ឆតា, អសន្តុដ្ឋិតា, អមត្តញ្ញុតា. តយោ អនុញ្ញាតា – អប្បិច្ឆតា, សន្តុដ្ឋិតា, មត្តញ្ញុតា. តិស្សោ បញ្ញត្តិយោ – បញ្ញត្តិ, អនុបញ្ញត្តិ, អនុប្បន្នបញ្ញត្តិ. អបរាបិ តិស្សោ បញ្ញត្តិយោ – សព្ពត្ថបញ្ញត្តិ, បទេសបញ្ញត្តិ, សាធារណបញ្ញត្តិ. អបរាបិ តិស្សោ បញ្ញត្តិយោ – អសាធារណបញ្ញត្តិ, ឯកតោបញ្ញត្តិ, ឧភតោបញ្ញត្តិ.

អត្ថាបត្តិ ពាលោ អាបជ្ជតិ, នោ បណ្ឌិតោ; អត្ថាបត្តិ បណ្ឌិតោ អាបជ្ជតិ, នោ ពាលោ; អត្ថាបត្តិ ពាលោ ចេវ អាបជ្ជតិ បណ្ឌិតោ ច. អត្ថាបត្តិ កាឡេ អាបជ្ជតិ, នោ ជុណ្ហេ; អត្ថាបត្តិ ជុណ្ហេ អាបជ្ជតិ, នោ កាឡេ; អត្ថាបត្តិ កាឡេ ចេវ អាបជ្ជតិ ជុណ្ហេ ច. អត្ថិ កាឡេ កប្បតិ, នោ ជុណ្ហេ; អត្ថិ ជុណ្ហេ កប្បតិ, នោ កាឡេ; អត្ថិ កាឡេ ចេវ កប្បតិ ជុណ្ហេ ច. អត្ថាបត្តិ ហេមន្តេ អាបជ្ជតិ, នោ គិម្ហេ នោ វស្សេ; អត្ថាបត្តិ គិម្ហេ អាបជ្ជតិ, នោ ហេមន្តេ នោ វស្សេ; អត្ថាបត្តិ វស្សេ អាបជ្ជតិ, នោ ហេមន្តេ នោ គិម្ហេ. អត្ថាបត្តិ សង្ឃោ អាបជ្ជតិ, ន គណោ ន បុគ្គលោ; អត្ថាបត្តិ គណោ អាបជ្ជតិ, ន សង្ឃោ ន បុគ្គលោ; អត្ថាបត្តិ បុគ្គលោ អាបជ្ជតិ, ន សង្ឃោ ន គណោ. អត្ថិ សង្ឃស្ស កប្បតិ, ន គណស្ស ន បុគ្គលស្ស; អត្ថិ គណស្ស កប្បតិ, ន សង្ឃស្ស ន បុគ្គលស្ស; អត្ថិ បុគ្គលស្ស កប្បតិ, ន សង្ឃស្ស ន គណស្ស. តិស្សោ ឆាទនា វត្ថុំ ឆាទេតិ, នោ អាបត្តិំ; អាបត្តិំ ឆាទេតិ, នោ វត្ថុំ; វត្ថុញ្ចេវ ឆាទេតិ អាបត្តិញ្ច. តិស្សោ បដិច្ឆាទិយោ – ជន្តាឃរបដិច្ឆាទិ, ឧទកបដិច្ឆាទិ, វត្ថបដិច្ឆាទិ. [អ. និ. ៣.១៣២] តីណិ បដិច្ឆន្នានិ វហន្តិ, នោ វិវដានិ – មាតុគាមោ បដិច្ឆន្នោ វហតិ, នោ វិវដោ; ព្រាហ្មណានំ មន្តា បដិច្ឆន្នា វហន្តិ, នោ វិវដា; មិច្ឆាទិដ្ឋិ បដិច្ឆន្នា វហតិ, នោ វិវដា. តីណិ វិវដានិ វិរោចន្តិ, នោ បដិច្ឆន្នានិ – ចន្ទមណ្ឌលំ វិវដំ វិរោចតិ, នោ បដិច្ឆន្នំ; សូរិយមណ្ឌលំ វិវដំ វិរោចតិ, នោ បដិច្ឆន្នំ; តថាគតប្បវេទិតោ ធម្មវិនយោ វិវដោ វិរោចតិ, នោ បដិច្ឆន្នោ. តយោ សេនាសនគ្គាហា – បុរិមកោ, បច្ឆិមកោ, អន្តរាមុត្តកោ. អត្ថាបត្តិ គិលានោ អាបជ្ជតិ, នោ អគិលានោ; អត្ថាបត្តិ អគិលានោ អាបជ្ជតិ, នោ គិលានោ; អត្ថាបត្តិ គិលានោ ចេវ អាបជ្ជតិ អគិលានោ ច.

តីណិ អធម្មិកានិ បាតិមោក្ខដ្ឋបនានិ. តីណិ ធម្មិកានិ បាតិមោក្ខដ្ឋបនានិ. តយោ បរិវាសា – បដិច្ឆន្នបរិវាសោ, អប្បដិច្ឆន្នបរិវាសោ, សុទ្ធន្តបរិវាសោ. តយោ មានត្តា – បដិច្ឆន្នមានត្តំ, អប្បដិច្ឆន្នមានត្តំ, បក្ខមានត្តំ. តយោ បារិវាសិកស្ស ភិក្ខុនោ រត្តិច្ឆេទា – សហវាសោ, វិប្បវាសោ, អនារោចនា. អត្ថាបត្តិ អន្តោ អាបជ្ជតិ, នោ ពហិ; អត្ថាបត្តិ ពហិ អាបជ្ជតិ, នោ អន្តោ; អត្ថាបត្តិ អន្តោ ចេវ អាបជ្ជតិ ពហិ ច. អត្ថាបត្តិ អន្តោសីមាយ អាបជ្ជតិ, នោ ពហិសីមាយ; អត្ថាបត្តិ ពហិសីមាយ អាបជ្ជតិ, នោ អន្តោសីមាយ; អត្ថាបត្តិ អន្តោសីមាយ ចេវ អាបជ្ជតិ ពហិសីមាយ ច. តីហាការេហិ អាបត្តិំ អាបជ្ជតិ – កាយេន អាបជ្ជតិ, វាចាយ អាបជ្ជតិ, កាយេន វាចាយ អាបជ្ជតិ. អបរេហិបិ តីហាការេហិ អាបត្តិំ អាបជ្ជតិ – សង្ឃមជ្ឈេ, គណមជ្ឈេ, បុគ្គលស្ស សន្តិកេ. តីហាការេហិ អាបត្តិយា វុដ្ឋាតិ – កាយេន វុដ្ឋាតិ, វាចាយ វុដ្ឋាតិ, កាយេន វាចាយ វុដ្ឋាតិ. អបរេហិបិ តីហាការេហិ អាបត្តិយា វុដ្ឋាតិ – សង្ឃមជ្ឈេ, គណមជ្ឈេ, បុគ្គលស្ស សន្តិកេ. តីណិ អធម្មិកានិ អមូឡ្ហវិនយស្ស ទានានិ. តីណិ ធម្មិកានិ អមូឡ្ហវិនយស្ស ទានានិ.

[ចូឡវ. ៦] តីហង្គេហិ សមន្នាគតស្ស ភិក្ខុនោ អាកង្ខមានោ សង្ឃោ តជ្ជនីយកម្មំ ករេយ្យ – ភណ្ឌនការកោ ហោតិ កលហការកោ វិវាទការកោ ភស្សការកោ សង្ឃេ អធិករណការកោ, ពាលោ ហោតិ អព្យត្តោ, អាបត្តិពហុលោ អនបទានោ គិហិសំសដ្ឋោ វិហរតិ អននុលោមិកេហិ គិហិសំសគ្គេហិ. [ចូឡវ. ១៥] តីហង្គេហិ សមន្នាគតស្ស ភិក្ខុនោ អាកង្ខមានោ សង្ឃោ និយស្សកម្មំ ករេយ្យ – ភណ្ឌនការកោ ហោតិ…បេ… សង្ឃេ អធិករណការកោ, ពាលោ ហោតិ អព្យត្តោ, អាបត្តិពហុលោ អនបទានោ គិហិសំសដ្ឋោ វិហរតិ អននុលោមិកេហិ គិហិសំសគ្គេហិ. [ចូឡវ. ២៧] តីហង្គេហិ សមន្នាគតស្ស ភិក្ខុនោ អាកង្ខមានោ សង្ឃោ បព្ពាជនីយកម្មំ ករេយ្យ – ភណ្ឌនការកោ ហោតិ…បេ… សង្ឃេ អធិករណការកោ, ពាលោ ហោតិ អព្យត្តោ, អាបត្តិពហុលោ អនបទានោ កុលទូកកោ ហោតិ បាបសមាចារោ បាបសមាចារា ទិស្សន្តិ ចេវ សុយ្យន្តិ ច. តីហង្គេហិ សមន្នាគតស្ស ភិក្ខុនោ អាកង្ខមានោ សង្ឃោ បដិសារណីយកម្មំ ករេយ្យ – ភណ្ឌនការកោ ហោតិ…បេ… សង្ឃេ អធិករណការកោ, ពាលោ ហោតិ អព្យត្តោ, អាបត្តិ ពហុលោ អនបទានោ គិហី អក្កោសតិ បរិភាសតិ. [ចូឡវ. ៥០] តីហង្គេហិ សមន្នាគតស្ស ភិក្ខុនោ អាកង្ខមានោ សង្ឃោ អាបត្តិយា អទស្សនេ ឧក្ខេបនីយកម្មំ ករេយ្យ – ភណ្ឌនការកោ ហោតិ…បេ… សង្ឃេ អធិករណការកោ, ពាលោ ហោតិ អព្យត្តោ, អាបត្តិពហុលោ អនបទានោ អាបត្តិំ អាបជ្ជិត្វា ន ឥច្ឆតិ អាបត្តិំ បស្សិតុំ. [ចូឡវ. ៥៩] តីហង្គេហិ សមន្នាគតស្ស ភិក្ខុនោ អាកង្ខមានោ សង្ឃោ អាបត្តិយា អប្បដិកម្មេ ឧក្ខេបនីយកម្មំ ករេយ្យ – ភណ្ឌនការកោ ហោតិ…បេ… សង្ឃេ អធិករណការកោ, ពាលោ ហោតិ អព្យត្តោ, អាបត្តិពហុលោ អនបទានោ អាបត្តិំ អាបជ្ជិត្វា ន ឥច្ឆតិ អាបត្តិំ បដិកាតុំ. [ចូឡវ. ៦៩] តីហង្គេហិ សមន្នាគតស្ស ភិក្ខុនោ អាកង្ខមានោ សង្ឃោ បាបិកាយ ទិដ្ឋិយា អប្បដិនិស្សគ្គេ ឧក្ខេបនីយកម្មំ ករេយ្យ – ភណ្ឌនការកោ ហោតិ…បេ… សង្ឃេ អធិករណការកោ, ពាលោ ហោតិ អព្យត្តោ, អាបត្តិពហុលោ អនបទានោ ន ឥច្ឆតិ បាបិកំ ទិដ្ឋិំ បដិនិស្សជ្ជិតុំ.

តីហង្គេហិ សមន្នាគតស្ស ភិក្ខុនោ អាកង្ខមានោ សង្ឃោ អាគាឡ្ហាយ ចេតេយ្យ – ភណ្ឌនការកោ ហោតិ កលហការកោ វិវាទការកោ ភស្សការកោ សង្ឃេ អធិករណការកោ, ពាលោ ហោតិ អព្យត្តោ អាបត្តិពហុលោ អនបទានោ, គិហិសំសដ្ឋោ វិហរតិ អននុលោមិកេហិ គិហិសំសគ្គេហិ. តីហង្គេហិ សមន្នាគតស្ស ភិក្ខុនោ កម្មំ កាតព្ពំ – អលជ្ជី ច ហោតិ, ពាលោ ច, អបកតត្តោ ច. អបរេហិបិ តីហង្គេហិ សមន្នាគតស្ស ភិក្ខុនោ កម្មំ កាតព្ពំ – អធិសីលេ សីលវិបន្នោ ហោតិ, អជ្ឈាចារេ អាចារវិបន្នោ ហោតិ, អតិទិដ្ឋិយា ទិដ្ឋិវិបន្នោ ហោតិ. អបរេហិបិ តីហង្គេហិ សមន្នាគតស្ស ភិក្ខុនោ កម្មំ កាតព្ពំ – កាយិកេន ទវេន សមន្នាគតោ ហោតិ, វាចសិកេន ទវេន សមន្នាគតោ ហោតិ, កាយិកវាចសិកេន ទវេន សមន្នាគតោ ហោតិ. អបរេហិបិ តីហង្គេហិ សមន្នាគតស្ស ភិក្ខុនោ កម្មំ កាតព្ពំ – កាយិកេន អនាចារេន សមន្នាគតោ ហោតិ, វាចសិកេន អនាចារេន សមន្នាគតោ ហោតិ, កាយិកវាចសិកេន អនាចារេន សមន្នាគតោ ហោតិ. អបរេហិបិ តីហង្គេហិ សមន្នាគតស្ស ភិក្ខុនោ កម្មំ កាតព្ពំ – កាយិកេន ឧបឃាតិកេន សមន្នាគតោ ហោតិ, វាចសិកេន ឧបឃាតិកេន សមន្នាគតោ ហោតិ, កាយិកវាចសិកេន ឧបឃាតិកេន សមន្នាគតោ ហោតិ. អបរេហិបិ តីហង្គេហិ សមន្នាគតស្ស ភិក្ខុនោ កម្មំ កាតព្ពំ – កាយិកេន មិច្ឆាជីវេន សមន្នាគតោ ហោតិ, វាចសិកេន មិច្ឆាជីវេន សមន្នាគតោ ហោតិ, កាយិកវាចសិកេន មិច្ឆាជីវេន សមន្នាគតោ ហោតិ. អបរេហិបិ តីហង្គេហិ សមន្នាគតស្ស ភិក្ខុនោ កម្មំ កាតព្ពំ – អាបត្តិំ អាបន្នោ កម្មកតោ ឧបសម្បាទេតិ, និស្សយំ ទេតិ, សាមណេរំ ឧបដ្ឋាបេតិ. អបរេហិបិ តីហង្គេហិ សមន្នាគតស្ស ភិក្ខុនោ កម្មំ កាតព្ពំ – យាយ អាបត្តិយា សង្ឃេន កម្មំ កតំ ហោតិ តំ អាបត្តិំ អាបជ្ជតិ, អញ្ញំ វា តាទិសិកំ, តតោ វា បាបិដ្ឋតរំ. អបរេហិបិ តីហង្គេហិ សមន្នាគតស្ស ភិក្ខុនោ កម្មំ កាតព្ពំ – ពុទ្ធស្ស អវណ្ណំ ភាសតិ, ធម្មស្ស អវណ្ណំ ភាសតិ, សង្ឃស្ស អវណ្ណំ ភាសតិ.

តីហង្គេហិ សមន្នាគតស្ស ភិក្ខុនោ សង្ឃមជ្ឈេ ឧបោសថំ ឋបេន្តស្ស – ‘‘អលំ, ភិក្ខុ, មា ភណ្ឌនំ មា កលហំ មា វិគ្គហំ មា វិវាទ’’ន្តិ ឱមទ្ទិត្វា សង្ឃេន ឧបោសថោ កាតព្ពោ – អលជ្ជី ច ហោតិ, ពាលោ ច, អបកតត្តោ ច. តីហង្គេហិ សមន្នាគតស្ស ភិក្ខុនោ សង្ឃមជ្ឈេ បវារណំ ឋបេន្តស្ស – ‘‘អលំ, ភិក្ខុ, មា ភណ្ឌនំ មា កលហំ មា វិគ្គហំ មា វិវាទ’’ន្តិ ឱមទ្ទិត្វា សង្ឃេន បវារេតព្ពំ – អលជ្ជី ច ហោតិ, ពាលោ ច, អបកតត្តោ ច. តីហង្គេហិ សមន្នាគតស្ស ភិក្ខុនោ ន កាចិ សង្ឃសម្មុតិ ទាតព្ពា – អលជ្ជី ច ហោតិ, ពាលោ ច, អបកតត្តោ ច. តីហង្គេហិ សមន្នាគតេន ភិក្ខុនា សង្ឃេ ន វោហរិតព្ពំ [សំឃោ ន វោហរិតព្ពោ (ស្យា.)] – អលជ្ជី ច ហោតិ, ពាលោ ច, អបកតត្តោ ច. តីហង្គេហិ សមន្នាគតោ ភិក្ខុ ន កិស្មិំ ចិ បច្ចេកដ្ឋានេ ឋបេតព្ពោ – អលជ្ជី ច ហោតិ, ពាលោ ច, អបកតត្តោ ច. តីហង្គេហិ សមន្នាគតស្ស ភិក្ខុនោ និស្សាយ ន វត្ថព្ពំ – អលជ្ជី ច ហោតិ, ពាលោ ច, អបកតត្តោ ច. តីហង្គេហិ សមន្នាគតស្ស ភិក្ខុនោ និស្សយោ ន ទាតព្ពោ – អលជ្ជី ច ហោតិ, ពាលោ ច, អបកតត្តោ ច. តីហង្គេហិ សមន្នាគតស្ស ភិក្ខុនោ ឱកាសកម្មំ ការាបេន្តស្ស នាលំ ឱកាសកម្មំ កាតុំ – អលជ្ជី ច ហោតិ, ពាលោ ច, អបកតត្តោ ច. តីហង្គេហិ សមន្នាគតស្ស ភិក្ខុនោ សវចនីយំ នាទាតព្ពំ – អលជ្ជី ច ហោតិ, ពាលោ ច, អបកតត្តោ ច. តីហង្គេហិ សមន្នាគតស្ស ភិក្ខុនោ វិនយោ ន បុច្ឆិតព្ពោ – អលជ្ជី ច ហោតិ, ពាលោ ច, អបកតត្តោ ច. តីហង្គេហិ សមន្នាគតេន ភិក្ខុនា វិនយោ ន បុច្ឆិតព្ពោ – អលជ្ជី ច ហោតិ, ពាលោ ច, អបកតត្តោ ច. តីហង្គេហិ សមន្នាគតស្ស ភិក្ខុនោ វិនយោ ន វិស្សជ្ជេតព្ពោ – អលជ្ជី ច ហោតិ, ពាលោ ច, អបកតត្តោ ច. តីហង្គេហិ សមន្នាគតេន ភិក្ខុនា វិនយោ ន វិស្សជ្ជេតព្ពោ – អលជ្ជី ច ហោតិ, ពាលោ ច, អបកតត្តោ ច. តីហង្គេហិ សមន្នាគតស្ស ភិក្ខុនោ អនុយោគោ ន ទាតព្ពោ – អលជ្ជី ច ហោតិ, ពាលោ ច, អបកតត្តោ ច. តីហង្គេហិ សមន្នាគតេន ភិក្ខុនា សទ្ធិំ វិនយោ ន សាកច្ឆិតព្ពោ [សាកច្ឆាតព្ពោ (ក.)] – អលជ្ជី ច ហោតិ, ពាលោ ច, អបកតត្តោ ច. តីហង្គេហិ សមន្នាគតេន ភិក្ខុនា ន ឧបសម្បាទេតព្ពំ ន និស្សយោ ទាតព្ពោ ន សាមណេរោ ឧបដ្ឋាបេតព្ពោ – អលជ្ជី ច ហោតិ, ពាលោ ច, អបកតត្តោ ច.

តយោ ឧបោសថា – ចាតុទ្ទសិកោ, បន្នរសិកោ, សាមគ្គិឧបោសថោ. អបរេបិ តយោ ឧបោសថា – សង្ឃេឧបោសថោ, គណេឧបោសថោ, បុគ្គលេឧបោសថោ. អបរេបិ តយោ ឧបោសថា – សុត្តុទ្ទេសោឧបោសថោ, បារិសុទ្ធិឧបោសថោ, អធិដ្ឋានុបោសថោ. តិស្សោ បវារណា – ចាតុទ្ទសិកា, បន្នរសិកា, សាមគ្គិបវារណា. អបរាបិ តិស្សោ បវារណា – សង្ឃេបវារណា, គណេបវារណា, បុគ្គលេបវារណា. អបរាបិ តិស្សោ បវារណា – តេវាចិកាបវារណា, ទ្វេវាចិកាបវារណា, សមានវស្សិកាបវារណា.

តយោ អាបាយិកា នេរយិកា – ឥទមប្បហាយ, យោ ច អព្រហ្មចារី ព្រហ្មចារិបដិញ្ញោ, យោ ច សុទ្ធំ ព្រហ្មចារិំ បរិសុទ្ធព្រហ្មចរិយំ ចរន្តំ អមូលកេន អព្រហ្មចរិយេន អនុទ្ធំសេតិ, យោ ចាយំ ឯវំវាទី ឯវំទិដ្ឋិ [ឯវំទិដ្ឋី (សី.)] – ‘‘នត្ថិ កាមេសុ ទោសោ’’តិ សោ កាមេសុ បាតព្យតំ អាបជ្ជតិ. [អ. និ. ៣.៧០] តីណិ អកុសលមូលានិ – លោភោ អកុសលមូលំ, ទោសោ អកុសលមូលំ, មោហោ អកុសលមូលំ. [អ. និ. ៣.៧០] តីណិ កុសលមូលានិ – អលោភោ កុសលមូលំ, អទោសោ កុសលមូលំ, អមោហោ កុសលមូលំ. តីណិ ទុច្ចរិតានិ – កាយទុច្ចរិតំ, វចីទុច្ចរិតំ, មនោទុច្ចរិតំ. តីណិ សុចរិតានិ – កាយសុចរិតំ, វចីសុចរិតំ, មនោសុចរិតំ. តយោ អត្ថវសេ បដិច្ច ភគវតា កុលេសុ តិកភោជនំ បញ្ញត្តំ – ទុម្មង្កូនំ បុគ្គលានំ និគ្គហាយ, បេសលានំ ភិក្ខូនំ ផាសុវិហារាយ, ‘‘មា បាបិច្ឆា បក្ខំ និស្សាយ សង្ឃំ ភិន្ទេយ្យុ’’ន្តិ កុលានុទ្ទយតាយ ច. [ចូឡវ. ៣៥០] តីហិ អសទ្ធម្មេហិ អភិភូតោ បរិយាទិន្នចិត្តោ ទេវទត្តោ អាបាយិកោ នេរយិកោ កប្បដ្ឋោ អតេកិច្ឆោ បាបិច្ឆតា បាបមិត្តតា ឱរមត្តកេន វិសេសាធិគមេន អន្តរា វោសានំ អាបាទិ. តិស្សោ សម្មុតិយោ – ទណ្ឌសម្មុតិ, សិក្កាសម្មុតិ, ទណ្ឌសិក្កាសម្មុតិ. តិស្សោ បាទុកា ធុវដ្ឋានិកា អសង្កមនីយា – វច្ចបាទុកា, បស្សាវបាទុកា, អាចមនបាទុកា. តិស្សោ បាទឃំសនិយោ – សក្ខរំ, កថលា, សមុទ្ទផេណកោតិ.

តិកំ និដ្ឋិតំ.

តស្សុទ្ទានំ –

តិដ្ឋន្តេ កាលេ រត្តិញ្ច, ទស បញ្ច កុសលេន;

វេទនា ចោទនា វត្ថុ, សលាកា ទ្វេ បដិក្ខិបា.

បញ្ញត្តិ អបរេ ទ្វេ ច, ពាលោ កាឡេ ច កប្បតិ;

ហេមន្តេ សង្ឃោ សង្ឃស្ស, ឆាទនា ច បដិច្ឆាទិ.

បដិច្ឆន្នា វិវដា ច, សេនាសនគិលាយនា;

បាតិមោក្ខំ បរិវាសំ, មានត្តា បារិវាសិកា.

អន្តោ អន្តោ ច សីមាយ, អាបជ្ជតិ បុនាបរេ;

វុដ្ឋាតិ អបរេ ចេវ, អមូឡ្ហវិនយា ទុវេ.

តជ្ជនីយា និយស្សា ច, បព្ពាជបដិសារណី;

អទស្សនា បដិកម្មេ, អនិស្សគ្គេ ច ទិដ្ឋិយា.

អាគាឡ្ហកម្មាធិសីលេ, ទវានាចារ ឃាតិកា;

អាជីវាបន្នា តាទិសិកា, អវណ្ណុបោសថេន ច.

បវារណា សម្មុតិ ច, វោហារបច្ចេកេន ច;

ន វត្ថព្ពំ ន ទាតព្ពំ, ឱកាសំ ន ករេ តថា.

ន ករេ សវចនីយំ, ន បុច្ឆិតព្ពកា ទុវេ;

ន វិស្សជ្ជេ ទុវេ ចេវ, អនុយោគម្បិ នោ ទទេ.

សាកច្ឆា ឧបសម្បទា, និស្សយសាមណេរា ច;

ឧបោសថតិកា តីណិ, បវារណតិកា តយោ.

អាបាយិកា អកុសលា, កុសលា ចរិតា ទុវេ;

តិកភោជនសទ្ធម្មេ, សម្មុតិ បាទុកេន ច;

បាទឃំសនិកា ចេវ, ឧទ្ទានំ តិកកេ ឥទន្តិ.