២. ទុកវារោ

៣២២. អត្ថាបត្តិ សញ្ញា វិមោក្ខា, អត្ថាបត្តិ នោ សញ្ញាវិមោក្ខា. អត្ថាបត្តិ លទ្ធសមាបត្តិកស្ស, អត្ថាបត្តិ ន លទ្ធសមាបត្តិកស្ស. អត្ថាបត្តិ សទ្ធម្មបដិសញ្ញុត្តា, អត្ថាបត្តិ អសទ្ធម្មបដិសញ្ញុត្តា. អត្ថាបត្តិ សបរិក្ខារបដិសញ្ញុត្តា, អត្ថាបត្តិ បរបរិក្ខារបដិសញ្ញុត្តា. អត្ថាបត្តិ សបុគ្គលបដិសញ្ញុត្តា, អត្ថាបត្តិ បរបុគ្គលបដិសញ្ញុត្តា. អត្ថិ សច្ចំ ភណន្តោ គរុកំ អាបត្តិំ អាបជ្ជតិ, មុសា ភណន្តោ លហុកំ. អត្ថិ មុសា ភណន្តោ គរុកំ អាបត្តិំ អាបជ្ជតិ, សច្ចំ ភណន្តោ លហុកំ. អត្ថាបត្តិ ភូមិគតោ អាបជ្ជតិ, នោ វេហាសគតោ. អត្ថាបត្តិ វេហាសគតោ អាបជ្ជតិ, នោ ភូមិគតោ. អត្ថាបត្តិ និក្ខមន្តោ អាបជ្ជតិ, នោ បវិសន្តោ. អត្ថាបត្តិ បវិសន្តោ អាបជ្ជតិ, នោ និក្ខមន្តោ. អត្ថាបត្តិ អាទិយន្តោ អាបជ្ជតិ, អត្ថាបត្តិ អនាទិយន្តោ អាបជ្ជតិ. អត្ថាបត្តិ សមាទិយន្តោ អាបជ្ជតិ, អត្ថាបត្តិ ន សមាទិយន្តោ អាបជ្ជតិ. អត្ថាបត្តិ ករោន្តោ អាបជ្ជតិ, អត្ថាបត្តិ ន ករោន្តោ អាបជ្ជតិ. អត្ថាបត្តិ ទេន្តោ អាបជ្ជតិ, អត្ថាបត្តិ ន ទេន្តោ អាបជ្ជតិ. (អត្ថាបត្តិ ទេសេន្តោ អាបជ្ជតិ, អត្ថាបត្តិ ន ទេសេន្តោ អាបជ្ជតិ.) [( ) (នត្ថិ កត្ថចិ)] អត្ថាបត្តិ បដិគ្គណ្ហន្តោ អាបជ្ជតិ, អត្ថាបត្តិ ន បដិគ្គណ្ហន្តោ អាបជ្ជតិ. អត្ថាបត្តិ បរិភោគេន អាបជ្ជតិ, អត្ថាបត្តិ ន បរិភោគេន អាបជ្ជតិ. អត្ថាបត្តិ រត្តិំ អាបជ្ជតិ, នោ ទិវា. អត្ថាបត្តិ ទិវា អាបជ្ជតិ, នោ រត្តិំ. អត្ថាបត្តិ អរុណុគ្គេ អាបជ្ជតិ, អត្ថាបត្តិ ន អរុណុគ្គេ អាបជ្ជតិ. អត្ថាបត្តិ ឆិន្ទន្តោ អាបជ្ជតិ, អត្ថាបត្តិ ន ឆិន្ទន្តោ អាបជ្ជតិ. អត្ថាបត្តិ ឆាទេន្តោ អាបជ្ជតិ, អត្ថាបត្តិ ន ឆាទេន្តោ អាបជ្ជតិ. អត្ថាបត្តិ ធារេន្តោ អាបជ្ជតិ, អត្ថាបត្តិ ន ធារេន្តោ អាបជ្ជតិ.

ទ្វេ ឧបោសថា – ចាតុទ្ទសិកោ ច បន្នរសិកោ ច. ទ្វេ បវារណា – ចាតុទ្ទសិកា ច បន្នរសិកា ច. ទ្វេ កម្មានិ – អបលោកនកម្មំ, ញត្តិកម្មំ. អបរានិបិ ទ្វេ កម្មានិ – ញត្តិទុតិយកម្មំ, ញត្តិចតុត្ថកម្មំ. ទ្វេ កម្មវត្ថូនិ – អបលោកនកម្មស្ស វត្ថុ, ញត្តិកម្មស្ស វត្ថុ. អបរានិបិ ទ្វេ កម្មវត្ថូនិ – ញត្តិទុតិយកម្មស្ស វត្ថុ, ញត្តិចតុត្ថកម្មស្ស វត្ថុ. ទ្វេ កម្មទោសា – អបលោកនកម្មស្ស ទោសោ, ញត្តិកម្មស្ស ទោសោ. អបរេបិ ទ្វេ កម្មទោសា – ញត្តិទុតិយកម្មស្ស ទោសោ, ញត្តិចតុត្ថកម្មស្ស ទោសោ. ទ្វេ កម្មសម្បត្តិយោ – អបលោកនកម្មស្ស សម្បត្តិ, ញត្តិកម្មស្ស សម្បត្តិ. អបរាបិ ទ្វេ កម្មសម្បត្តិយោ – ញត្តិទុតិយកម្មស្ស សម្បត្តិ, ញត្តិចតុត្ថកម្មស្ស សម្បត្តិ. ទ្វេ នានាសំវាសកភូមិយោ – អត្តនា វា អត្តានំ នានាសំវាសកំ ករោតិ, សមគ្គោ វា នំ សង្ឃោ ឧក្ខិបតិ អទស្សនេ វា អប្បដិកម្មេ វា អប្បដិនិស្សគ្គេ វា. ទ្វេ សមានសំវាសកភូមិយោ – អត្តនា វា អត្តានំ សមានសំវាសកំ ករោតិ, សមគ្គោ វា នំ សង្ឃោ ឧក្ខិត្តំ ឱសារេតិ ទស្សនេ វា បដិកម្មេ វា បដិនិស្សគ្គេ វា. ទ្វេ បារាជិកា – ភិក្ខូនញ្ច ភិក្ខុនីនញ្ច. ទ្វេ សង្ឃាទិសេសា, ទ្វេ ថុល្លច្ចយា, ទ្វេ បាចិត្តិយា, ទ្វេ បាដិទេសនីយា, ទ្វេ ទុក្កដា, ទ្វេ ទុព្ភាសិតា – ភិក្ខូនញ្ច ភិក្ខុនីនញ្ច. សត្ត អាបត្តិយោ, សត្ត អាបត្តិក្ខន្ធា. ទ្វីហាការេហិ សង្ឃោ ភិជ្ជតិ – កម្មេន វា សលាកគ្គាហេន វា.

ទ្វេ បុគ្គលា ន ឧបសម្បាទេតព្ពា – អទ្ធានហីនោ, អង្គហីនោ. អបរេបិ ទ្វេ បុគ្គលា ន ឧបសម្បាទេតព្ពា – វត្ថុវិបន្នោ, ករណទុក្កដកោ. អបរេបិ ទ្វេ បុគ្គលា ន ឧបសម្បាទេតព្ពា – អបរិបូរោ បរិបូរោ នោ ច យាចតិ. ទ្វិន្នំ បុគ្គលានំ និស្សាយ ន វត្ថព្ពំ – អលជ្ជិស្ស ច ពាលស្ស ច. ទ្វិន្នំ បុគ្គលានំ និស្សយោ ន ទាតព្ពោ – អលជ្ជិស្ស ច លជ្ជិនោ ច ន យាចតិ. ទ្វិន្នំ បុគ្គលានំ និស្សយោ ទាតព្ពោ – ពាលស្ស ច លជ្ជិស្ស ច យាចតិ. ទ្វេ បុគ្គលា អភព្ពា អាបត្តិំ អាបជ្ជិតុំ – ពុទ្ធា ច បច្ចេកពុទ្ធា ច. ទ្វេ បុគ្គលា ភព្ពា, អាបត្តិំ អាបជ្ជិតុំ – ភិក្ខូ ច ភិក្ខុនិយោ ច. ទ្វេ បុគ្គលា អភព្ពា សញ្ចិច្ច អាបត្តិំ អាបជ្ជិតុំ – ភិក្ខូ ច ភិក្ខុនិយោ ច អរិយបុគ្គលា. ទ្វេ បុគ្គលា ភព្ពា សញ្ចិច្ច អាបត្តិំ អាបជ្ជិតុំ – ភិក្ខូ ច ភិក្ខុនិយោ ច បុថុជ្ជនា. ទ្វេ បុគ្គលា អភព្ពា សញ្ចិច្ច សាតិសារំ វត្ថុំ អជ្ឈាចរិតុំ – ភិក្ខូ ច ភិក្ខុនិយោ ច អរិយបុគ្គលា. ទ្វេ បុគ្គលា ភព្ពា សញ្ចិច្ច សាតិសារំ វត្ថុំ អជ្ឈាចរិតុំ – ភិក្ខូ ច ភិក្ខុនិយោ ច បុថុជ្ជនា.

ទ្វេ បដិក្កោសា – កាយេន វា បដិក្កោសតិ វាចាយ វា បដិក្កោសតិ. ទ្វេ និស្សារណា – អត្ថិ បុគ្គលោ អប្បត្តោ និស្សារណំ តំ ចេ សង្ឃោ និស្សារេតិ ឯកច្ចោ សុនិស្សារិតោ, ឯកច្ចោ ទុន្និស្សារិតោ. ទ្វេ ឱសារណា – អត្ថិ បុគ្គលោ អប្បត្តោ ឱសារណំ តំ ចេ សង្ឃោ ឱសារេតិ ឯកច្ចោ សោសារិតោ, ឯកច្ចោ ទោសារិតោ. ទ្វេ បដិញ្ញា – កាយេន វា បដិជានាតិ វាចាយ វា បដិជានាតិ. ទ្វេ បដិគ្គហា – កាយេន វា បដិគ្គណ្ហាតិ កាយបដិពទ្ធេន វា បដិគ្គណ្ហាតិ. ទ្វេ បដិក្ខេបា – កាយេន វា បដិក្ខិបតិ វាចាយ វា បដិក្ខិបតិ. ទ្វេ ឧបឃាតិកា – សិក្ខូបឃាតិកា ច ភោគូបឃាតិកា ច. ទ្វេ ចោទនា – កាយេន វា ចោទេតិ វាចាយ វា ចោទេតិ. ទ្វេ កថិនស្ស បលិពោធា – អាវាសបលិពោធោ ច ចីវរបលិពោធោ ច. ទ្វេ កថិនស្ស អបលិពោធា – អាវាសអបលិពោធោ ច ចីវរអបលិពោធោ ច. ទ្វេ ចីវរានិ – គហបតិកញ្ច បំសុកូលញ្ច. ទ្វេ បត្តា – អយោបត្តោ មត្តិកាបត្តោ. ទ្វេ មណ្ឌលានិ – តិបុមយំ, សីសមយំ. ទ្វេ បត្តស្ស អធិដ្ឋានា – កាយេន វា អធិដ្ឋេតិ វាចាយ វា អធិដ្ឋេតិ. ទ្វេ ចីវរស្ស អធិដ្ឋានា – កាយេន វា អធិដ្ឋេតិ វាចាយ វា អធិដ្ឋេតិ. ទ្វេ វិកប្បនា – សម្មុខាវិកប្បនា ច បរម្មុខាវិកប្បនា ច. ទ្វេ វិនយា – ភិក្ខូនញ្ច ភិក្ខុនីនញ្ច. ទ្វេ វេនយិកា – បញ្ញត្តញ្ច បញ្ញត្តានុលោមញ្ច. ទ្វេ វិនយស្ស សល្លេខា – អកប្បិយេ សេតុឃាតោ, កប្បិយេ មត្តការិតា. ទ្វីហាការេហិ អាបត្តិំ អាបជ្ជតិ – កាយេន វា អាបជ្ជតិ វាចាយ វា អាបជ្ជតិ. ទ្វីហាការេហិ អាបត្តិយា វុដ្ឋាតិ – កាយេន វា វុដ្ឋាតិ វាចាយ វា វុដ្ឋាតិ. ទ្វេ បរិវាសា – បដិច្ឆន្នបរិវាសោ, អប្បដិច្ឆន្នបរិវាសោ. អបរេបិ ទ្វេ បរិវាសា – សុទ្ធន្តបរិវាសោ សមោធានបរិវាសោ. ទ្វេ មានត្តា – បដិច្ឆន្នមានត្តំ, អប្បដិច្ឆន្នមានត្តំ. អបរេបិ ទ្វេ មានត្តា – បក្ខមានត្តំ, សមោធានមានត្តំ. ទ្វិន្នំ បុគ្គលានំ រត្តិច្ឆេទោ – បារិវាសិកស្ស ច មានត្តចារិកស្ស ច. ទ្វេ អនាទរិយានិ – បុគ្គលានាទរិយញ្ច ធម្មានាទរិយញ្ច. ទ្វេ លោណានិ – ជាតិមញ្ច ការិមញ្ច [ជាតិមយញ្ច ខារិមយញ្ច (ស្យា.)]. អបរានិបិ ទ្វេ លោណានិ – សាមុទ្ទំ កាឡលោណំ. អបរានិបិ ទ្វេ លោណានិ – សិន្ធវំ, ឧព្ភិទំ [ឧព្ភិរំ (ឥតិបិ)]. អបរានិបិ ទ្វេ លោណានិ – រោមកំ, បក្កាលកំ. ទ្វេ បរិភោគា – អព្ភន្តរបរិភោគោ ច ពាហិរបរិភោគោ ច. ទ្វេ អក្កោសា – ហីនោ ច អក្កោសោ ឧក្កដ្ឋោ ច អក្កោសោ. ទ្វីហាការេហិ បេសុញ្ញំ ហោតិ – បិយកម្យស្ស វា ភេទាធិប្បាយស្ស វា. ទ្វីហាការេហិ គណភោជនំ បសវតិ – និមន្តនតោ វា វិញ្ញត្តិតោ វា. ទ្វេ វស្សូបនាយិកា – បុរិមិកា, បច្ឆិមិកា. ទ្វេ អធម្មិកានិ បាតិមោក្ខដ្ឋបនានិ. ទ្វេ ធម្មិកានិ បាតិមោក្ខដ្ឋបនានិ.

[អ. និ. ២.៩៩ អាទយោ] ទ្វេ បុគ្គលា ពាលា – យោ ច អនាគតំ ភារំ វហតិ, យោ ច អាគតំ ភារំ ន វហតិ. ទ្វេ បុគ្គលា បណ្ឌិតា – យោ ច អនាគតំ ភារំ ន វហតិ, យោ ច អាគតំ ភារំ វហតិ. អបរេបិ ទ្វេ បុគ្គលា ពាលា – យោ ច អកប្បិយេ កប្បិយសញ្ញី, យោ ច កប្បិយេ អកប្បិយសញ្ញី. ទ្វេ បុគ្គលា បណ្ឌិតា – យោ ច អកប្បិយេ អកប្បិយសញ្ញី, យោ ច កប្បិយេ កប្បិយសញ្ញី. អបរេបិ ទ្វេ បុគ្គលា ពាលា – យោ ច អនាបត្តិយា អាបត្តិសញ្ញី, យោ ច អាបត្តិយា អនាបត្តិសញ្ញី. ទ្វេ បុគ្គលា បណ្ឌិតា – យោ ច អាបត្តិយា អាបត្តិសញ្ញី, យោ ច អនាបត្តិយា អនាបត្តិសញ្ញី. អបរេបិ ទ្វេ បុគ្គលា ពាលា – យោ ច អធម្មេ ធម្មសញ្ញី, យោ ច ធម្មេ អធម្មសញ្ញី. ទ្វេ បុគ្គលា បណ្ឌិតា – យោ ច អធម្មេ អធម្មសញ្ញី, យោ ច ធម្មេ ធម្មសញ្ញី. អបរេបិ ទ្វេ បុគ្គលា ពាលា – យោ ច អវិនយេ វិនយសញ្ញី, យោ ច វិនយេ អវិនយសញ្ញី. ទ្វេ បុគ្គលា បណ្ឌិតា – យោ ច អវិនយេ អវិនយសញ្ញី, យោ ច វិនយេ វិនយសញ្ញី.

[អ. និ. ២.១០៩] ទ្វិន្នំ បុគ្គលានំ អាសវា វឌ្ឍន្តិ – យោ ច ន កុក្កុច្ចាយិតព្ពំ កុក្កុច្ចាយតិ, យោ ច កុក្កុច្ចាយិតព្ពំ កុក្កុច្ចាយតិ. ទ្វិន្នំ បុគ្គលានំ អាសវា ន វឌ្ឍន្តិ – យោ ច កុក្កុច្ចាយិតព្ពំ ន កុក្កុច្ចាយតិ, យោ ច កុក្កុច្ចាយិតព្ពំ កុក្កុច្ចាយតិ. អបរេសម្បិ ទ្វិន្នំ បុគ្គលានំ អាសវា វឌ្ឍន្តិ – យោ ច អកប្បិយេ កប្បិយសញ្ញី, យោ ច កប្បិយេ អកប្បិយសញ្ញី. ទ្វិន្នំ បុគ្គលានំ អាសវា ន វឌ្ឍន្តិ – យោ ច អកប្បិយេ អកប្បិយសញ្ញី, យោ ច កប្បិយេ កប្បិយសញ្ញី. អបរេសម្បិ ទ្វិន្នំ បុគ្គលានំ អាសវា វឌ្ឍន្តិ – យោ ច អនាបត្តិយា អាបត្តិសញ្ញី, យោ ច អាបត្តិយា អនាបត្តិសញ្ញី. ទ្វិន្នំ បុគ្គលានំ អាសវា ន វឌ្ឍន្តិ – យោ ច អនាបត្តិយា អនាបត្តិសញ្ញី, យោ ច អាបត្តិយា អាបត្តិសញ្ញី. អបរេសម្បិ ទ្វិន្នំ បុគ្គលានំ អាសវា វឌ្ឍន្តិ – យោ ច អធម្មេ ធម្មសញ្ញី, យោ ច ធម្មេ អធម្មសញ្ញី. ទ្វិន្នំ បុគ្គលានំ អាសវា ន វឌ្ឍន្តិ – យោ ច អធម្មេ អធម្មសញ្ញី, យោ ច ធម្មេ ធម្មសញ្ញី. អបរេសម្បិ ទ្វិន្នំ បុគ្គលានំ អាសវា វឌ្ឍន្តិ – យោ ច អវិនយេ វិនយសញ្ញី, យោ ច វិនយេ អវិនយសញ្ញី. ទ្វិន្នំ បុគ្គលានំ អាសវា ន វឌ្ឍន្តិ – យោ ច អវិនយេ អវិនយសញ្ញី, យោ ច វិនយេ វិនយសញ្ញី.

ទុកា និដ្ឋិតា.

តស្សុទ្ទានំ –

សញ្ញា លទ្ធា ច សទ្ធម្មា, បរិក្ខារា ច បុគ្គលា;

សច្ចំ ភូមិ និក្ខមន្តោ, អាទិយន្តោ សមាទិយំ.

ករោន្តោ ទេន្តោ គណ្ហន្តោ, បរិភោគេន រត្តិ ច;

អរុណាឆិន្ទំ ឆាទេន្តោ, ធារេន្តោ ច ឧបោសថា.

បវារណា កម្មាបរា, វត្ថុ អបរា ទោសា ច;

អបរា ទ្វេ ច សម្បត្តិ, នានា សមានមេវ ច.

បារាជិសង្ឃថុល្លច្ចយ, បាចិត្តិ បាដិទេសនា;

ទុក្កដា ទុព្ភាសិតា ចេវ, សត្ត អាបត្តិក្ខន្ធា ច.

ភិជ្ជតិ ឧបសម្បទា, តថេវ អបរេ ទុវេ;

ន វត្ថព្ពំ ន ទាតព្ពំ, អភព្ពាភព្ពមេវ ច.

សញ្ចិច្ច សាតិសារា ច, បដិក្កោសា និស្សារណា;

ឱសារណា បដិញ្ញា ច, បដិគ្គហា បដិក្ខិបា.

ឧបឃាតិ ចោទនា ច, កថិនា ច ទុវេ តថា;

ចីវរា បត្តមណ្ឌលា, អធិដ្ឋានា តថេវ ទ្វេ.

វិកប្បនា ច វិនយា, វេនយិកា ច សល្លេខា;

អាបជ្ជតិ ច វុដ្ឋាតិ, បរិវាសាបរេ ទុវេ.

ទ្វេ មានត្តា អបរេ ច, រត្តិច្ឆេទោ អនាទរិ;

ទ្វេ លោណា តយោ អបរេ, បរិភោគក្កោសេន ច.

បេសុញ្ញោ ច គណាវស្ស, ឋបនា ភារកប្បិយំ;

អនាបត្តិ អធម្មធម្មា, វិនយេ អាសវេ តថាតិ.