១០. បរិណតសិក្ខាបទំ
៦៥៧. តេន សមយេន ពុទ្ធោ ភគវា សាវត្ថិយំ វិហរតិ ជេតវនេ អនាថបិណ្ឌិកស្ស អារាមេ. តេន ខោ បន សមយេន សាវត្ថិយំ អញ្ញតរស្ស បូគស្ស សង្ឃស្ស សចីវរភត្តំ បដិយត្តំ ហោតិ – ‘‘ភោជេត្វា ចីវរេន អច្ឆាទេស្សាមា’’តិ. អថ ខោ ឆព្ពគ្គិយា ភិក្ខូ យេន សោ បូគោ តេនុបសង្កមិំសុ; ឧបសង្កមិត្វា តំ បូគំ ឯតទវោចុំ – ‘‘ទេថាវុសោ, អម្ហាកំ ឥមានិ ចីវរានី’’តិ. ‘‘ន មយំ, ភន្តេ, ទស្សាម. អម្ហាកំ សង្ឃស្ស អនុវស្សំ សចីវរភិក្ខា បញ្ញត្តា’’តិ. ‘‘ពហូ, អាវុសោ, សង្ឃស្ស ទាយកា, ពហូ សង្ឃស្ស ភត្តា [ភទ្ទា (ក.)]. មយំ តុម្ហេ និស្សាយ តុម្ហេ សម្បស្សន្តា ឥធ វិហរាម. តុម្ហេ ចេ អម្ហាកំ ន ទស្សថ, អថ កោ ចរហិ អម្ហាកំ ទស្សតិ? ទេថាវុសោ, អម្ហាកំ ឥមានិ ចីវរានី’’តិ. អថ ខោ សោ បូគោ ឆព្ពគ្គិយេហិ ភិក្ខូហិ និប្បីឡិយមានោ យថាបដិយត្តំ ចីវរំ ឆព្ពគ្គិយានំ ភិក្ខូនំ ទត្វា សង្ឃំ ភត្តេន បរិវិសិ. យេ តេ ភិក្ខូ ជានន្តិ សង្ឃស្ស សចីវរភត្តំ បដិយត្តំ, ន ច ជានន្តិ ឆព្ពគ្គិយានំ ភិក្ខូនំ ទិន្នន្តិ, តេ ឯវមាហំសុ – ‘‘ឱណោជេថាវុសោ, សង្ឃស្ស ចីវរ’’ន្តិ. ‘‘នត្ថិ, ភន្តេ. យថាបដិយត្តំ ចីវរំ អយ្យា ឆព្ពគ្គិយា អត្តនោ បរិណាមេសុ’’ន្តិ. យេ តេ ភិក្ខូ អប្បិច្ឆា… តេ ឧជ្ឈាយន្តិ ខិយ្យន្តិ វិបាចេន្តិ – ‘‘កថញ្ហិ នាម ឆព្ពគ្គិយា ភិក្ខូ ជានំ សង្ឃិកំ លាភំ បរិណតំ អត្តនោ បរិណាមេស្សន្តី’’តិ! អថ ខោ តេ ភិក្ខូ ឆព្ពគ្គិយេ ភិក្ខូ អនេកបរិយាយេន វិគរហិត្វា ភគវតោ ឯតមត្ថំ អារោចេសុំ…បេ… ‘‘សច្ចំ កិរ តុម្ហេ, ភិក្ខវេ, ជានំ សង្ឃិកំ លាភំ បរិណតំ អត្តនោ បរិណាមេថា’’តិ? ‘‘សច្ចំ, ភគវា’’តិ. វិគរហិ ពុទ្ធោ ភគវា…បេ… កថញ្ហិ នាម តុម្ហេ, មោឃបុរិសា, ជានំ សង្ឃិកំ លាភំ បរិណតំ អត្តនោ បរិណាមេស្សថ! នេតំ, មោឃបុរិសា, អប្បសន្នានំ វា បសាទាយ…បេ… ឯវញ្ច បន, ភិក្ខវេ, ឥមំ សិក្ខាបទំ ឧទ្ទិសេយ្យាថ –
៦៥៨. ‘‘យោ បន ភិក្ខុ ជានំ សង្ឃិកំ លាភំ បរិណតំ អត្តនោ បរិណាមេយ្យ, និស្សគ្គិយំ បាចិត្តិយ’’ន្តិ.
៦៥៩. យោ បនាតិ យោ យាទិសោ…បេ… ភិក្ខូតិ…បេ… អយ ឥមស្មិំ អត្ថេ អធិប្បេតោ ភិក្ខូតិ.
[បាចិ. ៤៩១] ជានាតិ នាម សាមំ វា ជានាតិ អញ្ញេ វា តស្ស អារោចេន្តិ សោ វា អារោចេតិ.
[បាចិ. ៤៩១] សង្ឃិកំ នាម សង្ឃស្ស ទិន្នំ ហោតិ បរិច្ចត្តំ.
[បាចិ. ៤៩១] លាភោ នាម ចីវរបិណ្ឌបាតសេនាសនគិលានប្បច្ចយភេសជ្ជបរិក្ខារា. អន្តមសោ ចុណ្ណបិណ្ឌោបិ, ទន្តកដ្ឋម្បិ, ទសិកសុត្តម្បិ.
[បាចិ. ៤៩១] បរិណតំ នាម ទស្សាម ករិស្សាមាតិ វាចា ភិន្នា ហោតិ.
អត្តនោ បរិណាមេតិ, បយោគេ ទុក្កដំ. បដិលាភេន និស្សគ្គិយំ ហោតិ. និស្សជ្ជិតព្ពំ សង្ឃស្ស វា គណស្ស វា បុគ្គលស្ស វា. ឯវញ្ច បន, ភិក្ខវេ, និស្សជ្ជិតព្ពំ…បេ… ឥទំ មេ, ភន្តេ, ជានំ សង្ឃិកំ លាភំ បរិណតំ អត្តនោ បរិណាមិតំ និស្សគ្គិយំ. ឥមាហំ សង្ឃស្ស និស្សជ្ជាមីតិ…បេ… ទទេយ្យាតិ…បេ… ទទេយ្យុន្តិ…បេ… អាយស្មតោ ទម្មីតិ.
៦៦០. បរិណតេ បរិណតសញ្ញី អត្តនោ បរិណាមេតិ, និស្សគ្គិយំ បាចិត្តិយំ.
បរិណតេ វេមតិកោ អត្តនោ បរិណាមេតិ, អាបត្តិ ទុក្កដស្ស. បរិណតេ អបរិណតសញ្ញី អត្តនោ បរិណាមេតិ, អនាបត្តិ. សង្ឃស្ស បរិណតំ អញ្ញសង្ឃស្ស វា ចេតិយស្ស វា បរិណាមេតិ, អាបត្តិ ទុក្កដស្ស. ចេតិយស្ស បរិណតំ អញ្ញចេតិយស្ស វា សង្ឃស្ស វា បុគ្គលស្ស វា បរិណាមេតិ, អាបត្តិ ទុក្កដស្ស. បុគ្គលស្ស បរិណតំ អញ្ញបុគ្គលស្ស វា សង្ឃស្ស វា ចេតិយស្ស វា បរិណាមេតិ, អាបត្តិ ទុក្កដស្ស. អបរិណតេ បរិណតសញ្ញី, អាបត្តិ ទុក្កដស្ស. អបរិណតេ វេមតិកោ, អាបត្តិ ទុក្កដស្ស. អបរិណតេ អបរិណតសញ្ញី, អនាបត្តិ.
៦៦១. អនាបត្តិ កត្ថ ទេមាតិ បុច្ឆិយមានោ យត្ថ តុម្ហាកំ ទេយ្យធម្មោ បរិភោគំ វា លភេយ្យ បដិសង្ខារំ វា លភេយ្យ ចិរដ្ឋិតិកោ វា អស្ស យត្ថ វា បន តុម្ហាកំ ចិត្តំ បសីទតិ តត្ថ ទេថាតិ ភណតិ, ឧម្មត្តកស្ស, អាទិកម្មិកស្សាតិ.
បរិណតសិក្ខាបទំ និដ្ឋិតំ ទសមំ.
បត្តវគ្គោ តតិយោ.
តស្សុទ្ទានំ –
ទ្វេ ច បត្តានិ ភេសជ្ជំ, វស្សិកា ទានបញ្ចមំ;
សាមំ វាយាបនច្ចេកោ, សាសង្កំ សង្ឃិកេន ចាតិ.
៦៦២. ឧទ្ទិដ្ឋា ខោ, អាយស្មន្តោ, តិំស និស្សគ្គិយា បាចិត្តិយា ធម្មា. តត្ថាយស្មន្តេ បុច្ឆាមិ – ‘កច្ចិត្ថ បរិសុទ្ធា’? ទុតិយម្បិ បុច្ឆាមិ – ‘កច្ចិត្ថ បរិសុទ្ធា’? តតិយម្បិ បុច្ឆាមិ – ‘កច្ចិត្ថ បរិសុទ្ធា’? បរិសុទ្ធេត្ថាយស្មន្តោ, តស្មា តុណ្ហី, ឯវមេតំ ធារយាមីតិ.
និស្សគ្គិយកណ្ឌំ និដ្ឋិតំ.