១០. កយវិក្កយសិក្ខាបទំ

៥៩៣. តេន សមយេន ពុទ្ធោ ភគវា សាវត្ថិយំ វិហរតិ ជេតវនេ អនាថបិណ្ឌិកស្ស អារាមេ. តេន ខោ បន សមយេន អាយស្មា ឧបនន្ទោ សក្យបុត្តោ បដ្ដោ ហោតិ ចីវរកម្មំ កាតុំ. សោ បដបិលោតិកានំ សង្ឃាដិំ ករិត្វា សុរត្តំ សុបរិកម្មកតំ កត្វា បារុបិ. អថ ខោ អញ្ញតរោ បរិព្ពាជកោ មហគ្ឃំ បដំ បារុបិត្វា យេនាយស្មា ឧបនន្ទោ សក្យបុត្តោ តេនុបសង្កមិ; ឧបសង្កមិត្វា អាយស្មន្តំ ឧបនន្ទំ សក្យបុត្តំ ឯតទវោច – ‘‘សុន្ទរា ខោ ត្យាយំ, អាវុសោ, សង្ឃាដិ; ទេហិ មេ បដេនា’’តិ. ‘‘ជានាហិ, អាវុសោ’’តិ. ‘‘អាមាវុសោ, ជានាមី’’តិ. ‘‘ហន្ទាវុសោ’’តិ, អទាសិ. អថ ខោ សោ បរិព្ពាជកោ តំ សង្ឃាដិំ បារុបិត្វា បរិព្ពាជការាមំ អគមាសិ. បរិព្ពាជកា តំ បរិព្ពាជកំ ឯតទវោចុំ – ‘‘សុន្ទរា ខោ ត្យាយំ, អាវុសោ, សង្ឃាដិ; កុតោ តយា លទ្ធា’’តិ? ‘‘តេន មេ, អាវុសោ, បដេន បរិវត្តិតា’’តិ. ‘‘កតិហិបិ ត្យាយំ, អាវុសោ, សង្ឃាដិ ភវិស្សតិ, សោយេវ តេ បដោ វរោ’’តិ.

អថ ខោ សោ បរិព្ពាជកោ – ‘‘សច្ចំ ខោ បរិព្ពាជកា អាហំសុ – ‘កតិហិបិ ម្យាយំ សង្ឃាដិ ភវិស្សតិ! សោយេវ មេ បដោ វរោ’’’តិ យេនាយស្មា ឧបនន្ទោ សក្យបុត្តោ តេនុបសង្កមិ; ឧបសង្កមិត្វា អាយស្មន្តំ ឧបនន្ទំ សក្យបុត្តំ ឯតទវោច – ‘‘ហន្ទ តេ, អាវុសោ, សង្ឃាដិ [សង្ឃាដិំ (ស្យា. ក.)]; ទេហិ មេ បដ’’ន្តិ. ‘‘ននុ ត្វំ, អាវុសោ, មយា វុត្តោ – ‘ជានាហិ, អាវុសោ’តិ! នាហ ទស្សាមី’’តិ. អថ ខោ សោ បរិព្ពាជកោ ឧជ្ឈាយតិ ខិយ្យតិ វិបាចេតិ – ‘‘គិហីបិ នំ គិហិស្ស វិប្បដិសារិស្ស ទេន្តិ, កិំ បន បព្ពជិតោ បព្ពជិតស្ស ន ទស្សតី’’តិ! អស្សោសុំ ខោ ភិក្ខូ តស្ស បរិព្ពាជកស្ស ឧជ្ឈាយន្តស្ស ខិយ្យន្តស្ស វិបាចេន្តស្ស. យេ តេ ភិក្ខូ អប្បិច្ឆា…បេ… តេ ឧជ្ឈាយន្តិ ខិយ្យន្តិ វិបាចេន្តិ – ‘‘កថញ្ហិ នាម អាយស្មា ឧបនន្ទោ សក្យបុត្តោ បរិព្ពាជកេន សទ្ធិំ កយវិក្កយំ សមាបជ្ជិស្សតី’’តិ! អថ ខោ តេ ភិក្ខូ អាយស្មន្តំ ឧបនន្ទំ សក្យបុត្តំ អនេកបរិយាយេន វិគរហិត្វា ភគវតោ ឯតមត្ថំ អារោចេសុំ…បេ… ‘‘សច្ចំ កិរ ត្វំ, ឧបនន្ទ, បរិព្ពាជកេន សទ្ធិំ កយវិក្កយំ សមាបជ្ជសី’’តិ? ‘‘សច្ចំ, ភគវា’’តិ. វិគរហិ ពុទ្ធោ ភគវា…បេ… កថញ្ហិ នាម ត្វំ, មោឃបុរិស, បរិព្ពាជកេន សទ្ធិំ កយវិក្កយំ សមាបជ្ជិស្សសិ! នេតំ, មោឃបុរិស, អប្បសន្នានំ វា បសាទាយ…បេ… ឯវញ្ច បន, ភិក្ខវេ, ឥមំ សិក្ខាបទំ ឧទ្ទិសេយ្យាថ –

៥៩៤. ‘‘យោ បន ភិក្ខុ នានប្បការកំ កយវិក្កយំ សមាបជ្ជេយ្យ, និស្សគ្គិយំ បាចិត្តិយ’’ន្តិ.

៥៩៥. យោ បនាតិ យោ យាទិសោ…បេ… ភិក្ខូតិ…បេ… អយំ ឥមស្មិំ អត្ថេ អធិប្បេតោ ភិក្ខូតិ.

នានប្បការកំ នាម ចីវរបិណ្ឌបាតសេនាសនគិលានប្បច្ចយភេសជ្ជបរិក្ខារា, អន្តមសោ ចុណ្ណបិណ្ឌោបិ ទន្តកដ្ឋម្បិ ទសិកសុត្តម្បិ.

កយវិក្កយំ សមាបជ្ជេយ្យាតិ ឥមិនា ឥមំ ទេហិ, ឥមិនា ឥមំ អាហរ, ឥមិនា ឥមំ បរិវត្តេហិ, ឥមិនា ឥមំ ចេតាបេហីតិ. អជ្ឈាចរតិ, អាបត្តិ ទុក្កដស្ស. យតោ កយិតញ្ច ហោតិ វិក្កយិតញ្ច អត្តនោ ភណ្ឌំ បរហត្ថគតំ បរភណ្ឌំ អត្តនោ ហត្ថគតំ, និស្សគ្គិយំ ហោតិ. និស្សជ្ជិតព្ពំ សង្ឃស្ស វា គណស្ស វា បុគ្គលស្ស វា. ឯវញ្ច បន, ភិក្ខវេ, និស្សជ្ជិតព្ពំ…បេ… អហំ, ភន្តេ, នានប្បការកំ កយវិក្កយំ សមាបជ្ជិំ. ឥទំ មេ និស្សគ្គិយំ. ឥមាហំ សង្ឃស្ស និស្សជ្ជាមីតិ…បេ… ទទេយ្យាតិ…បេ… ទទេយ្យុន្តិ…បេ… អាយស្មតោ ទម្មីតិ.

៥៩៦. កយវិក្កយេ កយវិក្កយសញ្ញី, និស្សគ្គិយំ បាចិត្តិយំ. កយវិក្កយេ វេមតិកោ, និស្សគ្គិយំ បាចិត្តិយំ. កយវិក្កយេ នកយវិក្កយសញ្ញី, និស្សគ្គិយំ បាចិត្តិយំ.

នកយវិក្កយេ កយវិក្កយសញ្ញី, អាបត្តិ ទុក្កដស្ស. នកយវិក្កយេ វេមតិកោ, អាបត្តិ ទុក្កដស្ស. នកយវិក្កយេ នកយវិក្កយសញ្ញី, អនាបត្តិ.

៥៩៧. អនាបត្តិ – អគ្ឃំ បុច្ឆតិ, កប្បិយការកស្ស អាចិក្ខតិ, ‘‘ឥទំ អម្ហាកំ អត្ថិ, អម្ហាកញ្ច ឥមិនា ច ឥមិនា ច អត្ថោ’’តិ ភណតិ, ឧម្មត្តកស្ស, អាទិកម្មិកស្សាតិ.

កយវិក្កយសិក្ខាបទំ និដ្ឋិតំ ទសមំ.

កោសិយវគ្គោ ទុតិយោ.

តស្សុទ្ទានំ –

កោសិយា សុទ្ធទ្វេភាគា, ឆព្ពស្សានិ និសីទនំ;

ទ្វេ ច លោមានិ ឧគ្គណ្ហេ, ឧភោ នានប្បការកាតិ.