វិនីតវត្ថុ

៦៧. តេន ខោ បន សមយេន អញ្ញតរោ ភិក្ខុ មក្កដិយា មេថុនំ ធម្មំ បដិសេវិ. តស្ស កុក្កុច្ចំ អហោសិ – ‘‘ភគវតា សិក្ខាបទំ បញ្ញត្តំ, កច្ចិ នុ ខោ អហំ បារាជិកំ អាបត្តិំ អាបន្នោ’’តិ? ភគវតោ ឯតមត្ថំ អារោចេសិ. ‘‘អាបត្តិំ ត្វំ, ភិក្ខុ, អាបន្នោ បារាជិក’’ន្តិ.

តេន ខោ បន សមយេន សម្ពហុលា វេសាលិកា វជ្ជិបុត្តកា ភិក្ខូ សិក្ខំ អបច្ចក្ខាយ ទុព្ពល្យំ អនាវិកត្វា មេថុនំ ធម្មំ បដិសេវិំសុ. តេសំ កុក្កុច្ចំ អហោសិ – ‘‘ភគវតា សិក្ខាបទំ បញ្ញត្តំ, កច្ចិ នុ ខោ មយំ បារាជិកំ អាបត្តិំ អាបន្នា’’តិ? ភគវតោ ឯតមត្ថំ អារោចេសុំ. ‘‘អាបត្តិំ តុម្ហេ, ភិក្ខវេ, អាបន្នា បារាជិក’’ន្តិ.

តេន ខោ បន សមយេន អញ្ញតរោ ភិក្ខុ – ‘ឯវំ មេ អនាបត្តិ ភវិស្សតី’តិ, គិហិលិង្គេន មេថុនំ ធម្មំ បដិសេវិ. តស្ស កុក្កុច្ចំ អហោសិ ‘‘ភគវតា សិក្ខាបទំ បញ្ញត្តំ, កច្ចិ នុ ខោ អហំ បារាជិកំ អាបត្តិំ អាបន្នោ’’តិ? ភគវតោ ឯតមត្ថំ អារោចេសិ. ‘‘អាបត្តិំ ត្វំ, ភិក្ខុ, អាបន្នោ បារាជិក’’ន្តិ.

តេន ខោ បន សមយេន អញ្ញតរោ ភិក្ខុ – ‘ឯវំ មេ អនាបត្តិ ភវិស្សតី’តិ, នគ្គោ ហុត្វា មេថុនំ ធម្មំ បដិសេវិ. តស្ស កុក្កុច្ចំ អហោសិ…បេ… ‘‘អាបត្តិំ ត្វំ, ភិក្ខុ, អាបន្នោ បារាជិក’’ន្តិ.

តេន ខោ បន សមយេន អញ្ញតរោ ភិក្ខុ – ‘ឯវំ មេ អនាបត្តិ ភវិស្សតី’តិ, កុសចីរំ និវាសេត្វា… វាកចីរំ និវាសេត្វា… ផលកចីរំ និវាសេត្វា… កេសកម្ពលំ និវាសេត្វា… វាលកម្ពលំ និវាសេត្វា… ឧលូកបក្ខិកំ និវាសេត្វា… អជិនក្ខិបំ និវាសេត្វា មេថុនំ ធម្មំ បដិសេវិ. តស្ស កុក្កុច្ចំ អហោសិ…បេ… ‘‘អាបត្តិំ ត្វំ, ភិក្ខុ, អាបន្នោ បារាជិក’’ន្តិ.

តេន ខោ បន សមយេន អញ្ញតរោ បិណ្ឌចារិកោ ភិក្ខុ បីឋកេ និបន្នំ ទារិកំ បស្សិត្វា សារត្តោ អង្គុដ្ឋំ អង្គជាតំ បវេសេសិ. សា កាលមកាសិ. តស្ស កុក្កុច្ចំ អហោសិ…បេ… ‘‘អនាបត្តិ, ភិក្ខុ, បារាជិកស្ស. អាបត្តិ សង្ឃាទិសេសស្សា’’តិ.

៦៨. តេន ខោ បន សមយេន អញ្ញតរោ មាណវកោ ឧប្បលវណ្ណាយ ភិក្ខុនិយា បដិពទ្ធចិត្តោ ហោតិ. អថ ខោ សោ មាណវកោ ឧប្បលវណ្ណាយ ភិក្ខុនិយា គាមំ បិណ្ឌាយ បវិដ្ឋាយ កុដិកំ បវិសិត្វា និលីនោ អច្ឆិ. ឧប្បលវណ្ណា ភិក្ខុនី បច្ឆាភត្តំ បិណ្ឌបាតបដិក្កន្តា បាទេ បក្ខាលេត្វា កុដិកំ បវិសិត្វា មញ្ចកេ និសីទិ. អថ ខោ សោ មាណវកោ ឧប្បលវណ្ណំ ភិក្ខុនិំ ឧគ្គហេត្វា ទូសេសិ. ឧប្បលវណ្ណា ភិក្ខុនី ភិក្ខុនីនំ ឯតមត្ថំ អារោចេសិ. ភិក្ខុនិយោ ភិក្ខូនំ ឯតមត្ថំ អារោចេសុំ. ភិក្ខូ ភគវតោ ឯតមត្ថំ អារោចេសុំ. ‘‘អនាបត្តិ, ភិក្ខវេ, អសាទិយន្តិយា’’តិ.

៦៩. តេន ខោ បន សមយេន អញ្ញតរស្ស ភិក្ខុនោ ឥត្ថិលិង្គំ បាតុភូតំ ហោតិ. ភគវតោ ឯតមត្ថំ អារោចេសុំ. ‘‘អនុជានាមិ, ភិក្ខវេ, តំយេវ ឧបជ្ឈំ តមេវ ឧបសម្បទំ តានិយេវ [តានិ (សី. ស្យា.)] វស្សានិ ភិក្ខុនីហិ សង្គមិតុំ [សង្កមិតុំ (សី. ស្យា.)]. យា អាបត្តិយោ ភិក្ខូនំ ភិក្ខុនីហិ សាធារណា តា អាបត្តិយោ ភិក្ខុនីនំ សន្តិកេ វុដ្ឋាតុំ. យា អាបត្តិយោ ភិក្ខូនំ ភិក្ខុនីហិ អសាធារណា តាហិ អាបត្តីហិ អនាបត្តី’’តិ.

តេន ខោ បន សមយេន អញ្ញតរិស្សា ភិក្ខុនិយា បុរិសលិង្គំ បាតុភូតំ ហោតិ. ភគវតោ ឯតមត្ថំ អារោចេសុំ. ‘‘អនុជានាមិ, ភិក្ខវេ, តំយេវ ឧបជ្ឈំ តមេវ ឧបសម្បទំ តានិយេវ [តានិ (សី. ស្យា.)] វស្សានិ ភិក្ខូហិ សង្គមិតុំ [សង្កមិតុំ (សី. ស្យា.)]. យា អាបត្តិយោ ភិក្ខុនីនំ ភិក្ខូហិ សាធារណា តា អាបត្តិយោ ភិក្ខូនំ សន្តិកេ វុដ្ឋាតុំ. យា អាបត្តិយោ ភិក្ខុនីនំ ភិក្ខូហិ អសាធារណា តាហិ អាបត្តីហិ អនាបត្តី’’តិ.

៧០. តេន ខោ បន សមយេន អញ្ញតរោ ភិក្ខុ – ‘ឯវំ មេ អនាបត្តិ ភវិស្សតី’តិ, មាតុយា មេថុនំ ធម្មំ បដិសេវិ… ធីតុយា មេថុនំ ធម្មំ បដិសេវិ… ភគិនិយា មេថុនំ ធម្មំ បដិសេវិ… តស្ស កុក្កុច្ចំ អហោសិ…បេ… ‘‘អាបត្តិំ ត្វំ, ភិក្ខុ, អាបន្នោ បារាជិក’’ន្តិ.

តេន ខោ បន សមយេន អញ្ញតរោ ភិក្ខុ បុរាណទុតិយិកាយ មេថុនំ ធម្មំ បដិសេវិ. តស្ស កុក្កុច្ចំ អហោសិ…បេ… ‘‘អាបត្តិំ ត្វំ, ភិក្ខុ, អាបន្នោ បារាជិក’’ន្តិ.

៧១. តេន ខោ បន សមយេន អញ្ញតរោ ភិក្ខុ មុទុបិដ្ឋិកោ ហោតិ. សោ អនភិរតិយា បីឡិតោ អត្តនោ អង្គជាតំ មុខេន អគ្គហេសិ. តស្ស កុក្កុច្ចំ អហោសិ…បេ… ‘‘អាបត្តិំ ត្វំ, ភិក្ខុ, អាបន្នោ បរាជិក’’ន្តិ.

តេន ខោ បន សមយេន អញ្ញតរោ ភិក្ខុ លម្ពី ហោតិ. សោ អនភិរតិយា បីឡិតោ អត្តនោ អង្គជាតំ អត្តនោ វច្ចមគ្គំ បវេសេសិ. តស្ស កុក្កុច្ចំ អហោសិ…បេ… ‘‘អាបត្តិំ ត្វំ, ភិក្ខុ, អាបន្នោ បារាជិក’’ន្តិ.

តេន ខោ បន សមយេន អញ្ញតរោ ភិក្ខុ មតសរីរំ បស្សិ. តស្មិញ្ច សរីរេ អង្គជាតសាមន្តា វណោ ហោតិ. សោ – ‘ឯវំ មេ អនាបត្តិ ភវិស្សតី’តិ, អង្គជាតេ អង្គជាតំ បវេសេត្វា វណេន នីហរិ. តស្ស កុក្កុច្ចំ អហោសិ…បេ… ‘‘អាបត្តិំ ត្វំ, ភិក្ខុ, អាបន្នោ បារាជិក’’ន្តិ.

តេន ខោ បន សមយេន អញ្ញតរោ ភិក្ខុ មតសរីរំ បស្សិ. តស្មិញ្ច សរីរេ អង្គជាតសាមន្តា វណោ ហោតិ. សោ – ‘ឯវំ មេ អនាបត្តិ ភវិស្សតី’តិ, វណេ អង្គជាតំ បវេសេត្វា អង្គជាតេន នីហរិ. តស្ស កុក្កុច្ចំ អហោសិ…បេ… ‘‘អាបត្តិំ ត្វំ, ភិក្ខុ, អាបន្នោ បារាជិក’’ន្តិ.

តេន ខោ បន សមយេន អញ្ញតរោ ភិក្ខុ សារត្តោ លេបចិត្តស្ស និមិត្តំ អង្គជាតេន ឆុបិ. តស្ស កុក្កុច្ចំ អហោសិ…បេ… ‘‘អនាបត្តិ, ភិក្ខុ, បារាជិកស្ស. អាបត្តិ ទុក្កដស្សា’’តិ.

តេន ខោ បន សមយេន អញ្ញតរោ ភិក្ខុ សារត្តោ ទារុធីតលិកាយ និមិត្តំ អង្គជាតេន ឆុបិ. តស្ស កុក្កុច្ចំ អហោសិ…បេ… ‘‘អនាបត្តិ, ភិក្ខុ, បារាជិកស្ស. អាបត្តិ ទុក្កដស្សា’’តិ.

៧២. តេន ខោ បន សមយេន សុន្ទរោ នាម ភិក្ខុ រាជគហា បព្ពជិតោ រថិកាយ [រថិយាយ (ក.)] គច្ឆតិ. អញ្ញតរា ឥត្ថី – ‘មុហុត្តំ [ឥត្ថី តំ បស្សិត្វា ឯតទវោច មុហុត្តំ (ស្យា.)], ភន្តេ, អាគមេហិ, វន្ទិស្សាមី’តិ សា វន្ទន្តី អន្តរវាសកំ ឧក្ខិបិត្វា មុខេន អង្គជាតំ អគ្គហេសិ. តស្ស កុក្កុច្ចំ អហោសិ…បេ… ‘‘សាទិយិ ត្វំ, ភិក្ខូ’’តិ? ‘‘នាហំ, ភគវា, សាទិយិ’’ន្តិ. ‘‘អនាបត្តិ, ភិក្ខុ, អសាទិយន្តស្សា’’តិ.

តេន ខោ បន សមយេន អញ្ញតរា ឥត្ថី ភិក្ខុំ បស្សិត្វា ឯតទវោច – ‘‘ឯហិ, ភន្តេ, មេថុនំ ធម្មំ បដិសេវា’’តិ. ‘‘អលំ, ភគិនិ, នេតំ កប្បតី’’តិ. ‘‘ឯហិ, ភន្តេ, អហំ វាយមិស្សាមិ, ត្វំ មា វាយមិ, ឯវំ តេ អនាបត្តិ ភវិស្សតី’’តិ. សោ ភិក្ខុ តថា អកាសិ. តស្ស កុក្កុច្ចំ អហោសិ…បេ… ‘‘អាបត្តិំ ត្វំ, ភិក្ខុ, អាបន្នោ បារាជិក’’ន្តិ.

តេន ខោ បន សមយេន អញ្ញតរា ឥត្ថី ភិក្ខុំ បស្សិត្វា ឯតទវោច – ‘‘ឯហិ, ភន្តេ, មេថុនំ ធម្មំ បដិសេវា’’តិ. ‘‘អលំ, ភគិនិ, នេតំ កប្បតី’’តិ. ‘‘ឯហិ ភន្តេ, ត្វំ វាយម, អហំ ន វាយមិស្សាមិ, ឯវំ តេ អនាបត្តិ ភវិស្សតី’’តិ. សោ ភិក្ខុ តថា អកាសិ. តស្ស កុក្កុច្ចំ អហោសិ…បេ… ‘‘អាបត្តិំ ត្វំ, ភិក្ខុ, អាបន្នោ បារាជិក’’ន្តិ.

តេន ខោ បន សមយេន អញ្ញតរា ឥត្ថី ភិក្ខុំ បស្សិត្វា ឯតទវោច – ‘‘ឯហិ, ភន្តេ, មេថុនំ ធម្មំ បដិសេវា’’តិ. ‘‘អលំ, ភគិនិ, នេតំ កប្បតី’’តិ. ‘‘ឯហិ, ភន្តេ, អព្ភន្តរំ ឃដ្ដេត្វា ពហិ មោចេហិ…បេ… ពហិ ឃដ្ដេត្វា អព្ភន្តរំ មោចេហិ, ឯវំ តេ អនាបត្តិ ភវិស្សតី’’តិ. សោ ភិក្ខុ តថា អកាសិ. តស្ស កុក្កុច្ចំ អហោសិ…បេ… ‘‘អាបត្តិំ ត្វំ, ភិក្ខុ, អាបន្នោ បារាជិក’’ន្តិ.

៧៣. តេន ខោ បន សមយេន អញ្ញតរោ ភិក្ខុ សិវថិកំ គន្ត្វា អក្ខាយិតំ សរីរំ បស្សិត្វា តស្មិំ មេថុនំ ធម្មំ បដិសេវិ. តស្ស កុក្កុច្ចំ អហោសិ…បេ… ‘‘អាបត្តិំ ត្វំ, ភិក្ខុ, អាបន្នោ បារាជិក’’ន្តិ.

តេន ខោ បន សមយេន អញ្ញតរោ ភិក្ខុ សិវថិកំ គន្ត្វា យេភុយ្យេន អក្ខាយិតំ សរីរំ បស្សិត្វា តស្មិំ មេថុនំ ធម្មំ បដិសេវិ. តស្ស កុក្កុច្ចំ អហោសិ…បេ… ‘‘អាបត្តិំ ត្វំ, ភិក្ខុ, អាបន្នោ បារាជិក’’ន្តិ.

តេន ខោ បន សមយេន អញ្ញតរោ ភិក្ខុ សិវថិកំ គន្ត្វា យេភុយ្យេន ខាយិតំ សរីរំ បស្សិត្វា តស្មិំ មេថុនំ ធម្មំ បដិសេវិ. តស្ស កុក្កុច្ចំ អហោសិ…បេ… ‘‘អនាបត្តិ, ភិក្ខុ, បារាជិកស្ស. អាបត្តិ ថុល្លច្ចយស្សា’’តិ.

តេន ខោ បន សមយេន អញ្ញតរោ ភិក្ខុ សិវថិកំ គន្ត្វា ឆិន្នសីសំ បស្សិត្វា វដ្ដកតេ មុខេ ឆុបន្តំ អង្គជាតំ បវេសេសិ. តស្ស កុក្កុច្ចំ អហោសិ…បេ… ‘‘អាបត្តិំ ត្វំ, ភិក្ខុ, អាបន្នោ បារាជិក’’ន្តិ.

តេន ខោ បន សមយេន អញ្ញតរោ ភិក្ខុ សិវថិកំ គន្ត្វា ឆិន្នសីសំ បស្សិត្វា វដ្ដកតេ មុខេ អច្ឆុបន្តំ អង្គជាតំ បវេសេសិ. តស្ស កុក្កុច្ចំ អហោសិ…បេ… ‘‘អនាបត្តិ, ភិក្ខុ, បារាជិកស្ស. អាបត្តិ ទុក្កដស្សា’’តិ.

តេន ខោ បន សមយេន អញ្ញតរោ ភិក្ខុ អញ្ញតរិស្សា ឥត្ថិយា បដិពទ្ធចិត្តោ ហោតិ. សា កាលង្កតា [កាលកតា (សី. ស្យា.)] សុសានេ ឆឌ្ឌិតា. អដ្ឋិកានិ វិប្បកិណ្ណានិ ហោន្តិ. អថ ខោ សោ ភិក្ខុ សិវថិកំ គន្ត្វា អដ្ឋិកានិ សង្កឌ្ឍិត្វា និមិត្តេ អង្គជាតំ បដិបាទេសិ. តស្ស កុក្កុច្ចំ អហោសិ…បេ… ‘‘អនាបត្តិ, ភិក្ខុ, បារាជិកស្ស. អាបត្តិ ទុក្កដស្សា’’តិ.

តេន ខោ បន សមយេន អញ្ញតរោ ភិក្ខុ នាគិយា មេថុនំ ធម្មំ បដិសេវិ… យក្ខិនិយា មេថុនំ ធម្មំ បដិសេវិ… បេតិយា មេថុនំ ធម្មំ បដិសេវិ … បណ្ឌកស្ស មេថុនំ ធម្មំ បដិសេវិ. តស្ស កុក្កុច្ចំ អហោសិ…បេ… ‘‘អាបត្តិំ ត្វំ, ភិក្ខុ, អាបន្នោ បារាជិក’’ន្តិ.

តេន ខោ បន សមយេន អញ្ញតរោ ភិក្ខុ ឧបហតិន្ទ្រិយោ ហោតិ. សោ – ‘នាហំ វេទិយាមិ [វេទយាមិ (ក.)] សុខំ វា ទុក្ខំ វា, អនាបត្តិ មេ ភវិស្សតី’តិ, មេថុនំ ធម្មំ បដិសេវិ. ភគវតោ ឯតមត្ថំ អារោចេសុំ. ‘‘វេទយិ វា សោ, ភិក្ខវេ, មោឃបុរិសោ ន វា វេទយិ, អាបត្តិ បារាជិកស្សា’’តិ.

តេន ខោ បន សមយេន អញ្ញតរោ ភិក្ខុ – ‘ឥត្ថិយា មេថុនំ ធម្មំ បដិសេវិស្សាមី’តិ, ឆុបិតមត្តេ វិប្បដិសារី អហោសិ. តស្ស កុក្កុច្ចំ អហោសិ…បេ… ‘‘អនាបត្តិ, ភិក្ខុ, បារាជិកស្ស. អាបត្តិ សង្ឃាទិសេសស្សា’’តិ.

៧៤. តេន ខោ បន សមយេន អញ្ញតរោ ភិក្ខុ ភទ្ទិយេ ជាតិយាវនេ ទិវាវិហារគតោ និបន្នោ ហោតិ. តស្ស អង្គមង្គានិ វាតូបត្ថទ្ធានិ ហោន្តិ. អញ្ញតរា ឥត្ថី បស្សិត្វា អង្គជាតេ អភិនិសីទិត្វា យាវទត្ថំ កត្វា បក្កាមិ. ភិក្ខូ កិលិន្នំ បស្សិត្វា ភគវតោ ឯតមត្ថំ អារោចេសុំ. ‘‘បញ្ចហិ, ភិក្ខវេ, អាការេហិ អង្គជាតំ កម្មនិយំ ហោតិ – រាគេន, វច្ចេន, បស្សាវេន, វាតេន, ឧច្ចាលិង្គបាណកទដ្ឋេន. ឥមេហិ ខោ, ភិក្ខវេ, បញ្ចហាការេហិ អង្គជាតំ កម្មនិយំ ហោតិ. អដ្ឋានមេតំ, ភិក្ខវេ, អនវកាសោ យំ តស្ស ភិក្ខុនោ រាគេន អង្គជាតំ កម្មនិយំ អស្ស. អរហំ សោ, ភិក្ខវេ, ភិក្ខុ. អនាបត្តិ, ភិក្ខវេ, តស្ស ភិក្ខុនោ’’តិ.

តេន ខោ បន សមយេន អញ្ញតរោ ភិក្ខុ សាវត្ថិយា អន្ធវនេ ទិវាវិហារគតោ និបន្នោ ហោតិ. អញ្ញតរា គោបាលិកា បស្សិត្វា អង្គជាតេ អភិនិសីទិ. សោ ភិក្ខុ បវេសនំ សាទិយិ, បវិដ្ឋំ សាទិយិ, ឋិតំ សាទិយិ, ឧទ្ធរណំ សាទិយិ. តស្ស កុក្កុច្ចំ អហោសិ…បេ… ‘‘អាបត្តិំ ត្វំ, ភិក្ខុ, អាបន្នោ បារាជិក’’ន្តិ.

តេន ខោ បន សមយេន អញ្ញតរោ ភិក្ខុ សាវត្ថិយា អន្ធវនេ ទិវាវិហារគតោ និបន្នោ ហោតិ. អញ្ញតរា អជបាលិកា បស្សិត្វា… អញ្ញតរា កដ្ឋហារិកា បស្សិត្វា… អញ្ញតរា គោមយហារិកា បស្សិត្វា អង្គជាតេ អភិនិសីទិ. សោ ភិក្ខុ បវេសនំ សាទិយិ, បវិដ្ឋំ សាទិយិ, ឋិតំ សាទិយិ, ឧទ្ធរណំ សាទិយិ. តស្ស កុក្កុច្ចំ អហោសិ…បេ… ‘‘អាបត្តិំ ត្វំ, ភិក្ខុ, អាបន្នោ បារាជិក’’ន្តិ.

៧៥. តេន ខោ បន សមយេន អញ្ញតរោ ភិក្ខុ វេសាលិយំ មហាវនេ ទិវាវិហារគតោ និបន្នោ ហោតិ. អញ្ញតរា ឥត្ថី បស្សិត្វា អង្គជាតេ អភិនិសីទិត្វា យាវទត្ថំ កត្វា សាមន្តា ហសមានា ឋិតា ហោតិ. សោ ភិក្ខុ បដិពុជ្ឈិត្វា តំ ឥត្ថិំ ឯតទវោច – ‘‘តុយ្ហិទំ កម្ម’’ន្តិ? ‘‘អាម, មយ្ហំ កម្ម’’ន្តិ. តស្ស កុក្កុច្ចំ អហោសិ…បេ… ‘‘សាទិយិ ត្វំ, ភិក្ខូ’’តិ? ‘‘នាហំ, ភគវា, ជានាមី’’តិ. ‘‘អនាបត្តិ, ភិក្ខុ, អជានន្តស្សា’’តិ.

៧៦. តេន ខោ បន សមយេន អញ្ញតរោ ភិក្ខុ វេសាលិយំ មហាវនេ ទិវាវិហារគតោ រុក្ខំ អបស្សាយ និបន្នោ ហោតិ. អញ្ញតរា ឥត្ថី បស្សិត្វា អង្គជាតេ អភិនិសីទិ. សោ ភិក្ខុ សហសា វុដ្ឋាសិ. តស្ស កុក្កុច្ចំ អហោសិ…បេ… ‘‘សាទិយិ ត្វំ, ភិក្ខូ’’តិ? ‘‘នាហំ, ភគវា, សាទិយិ’’ន្តិ. ‘‘អនាបត្តិ, ភិក្ខុ, អសាទិយន្តស្សា’’តិ.

តេន ខោ បន សមយេន អញ្ញតរោ ភិក្ខុ វេសាលិយំ មហាវនេ ទិវាវិហារគតោ រុក្ខំ អបស្សាយ និបន្នោ ហោតិ. អញ្ញតរា ឥត្ថី បស្សិត្វា អង្គជាតេ អភិនិសីទិ. សោ ភិក្ខុ អក្កមិត្វា បវត្តេសិ [បវដ្ដេសិ (សី. ស្យា.)]. តស្ស កុក្កុច្ចំ អហោសិ…បេ… ‘‘សាទិយិ ត្វំ, ភិក្ខូ’’តិ? ‘‘នាហំ, ភគវា, សាទិយិ’’ន្តិ. ‘‘អនាបត្តិ, ភិក្ខុ, អសាទិយន្តស្សា’’តិ.

៧៧. តេន ខោ បន សមយេន អញ្ញតរោ ភិក្ខុ វេសាលិយំ មហាវនេ កូដាគារសាលាយំ ទិវាវិហារគតោ ទ្វារំ វិវរិត្វា និបន្នោ ហោតិ. តស្ស អង្គមង្គានិ វាតូបត្ថទ្ធានិ ហោន្តិ. តេន ខោ បន សមយេន សម្ពហុលា ឥត្ថិយោ គន្ធញ្ច មាលញ្ច អាទាយ អារាមំ អាគមំសុ វិហារបេក្ខិកាយោ. អថ ខោ តា ឥត្ថិយោ តំ ភិក្ខុំ បស្សិត្វា អង្គជាតេ អភិនិសីទិត្វា យាវទត្ថំ កត្វា, បុរិសូសភោ វតាយន្តិ វត្វា គន្ធញ្ច មាលញ្ច អារោបេត្វា បក្កមិំសុ. ភិក្ខូ កិលិន្នំ បស្សិត្វា ភគវតោ ឯតមត្ថំ អារោចេសុំ. ‘‘បញ្ចហិ, ភិក្ខវេ, អាការេហិ អង្គជាតំ កម្មនិយំ ហោតិ – រាគេន, វច្ចេន, បស្សាវេន, វាតេន, ឧច្ចាលិង្គបាណកទដ្ឋេន. ឥមេហិ ខោ, ភិក្ខវេ, បញ្ចហាការេហិ អង្គជាតំ កម្មនិយំ ហោតិ. អដ្ឋានមេតំ, ភិក្ខវេ, អនវកាសោ, យំ តស្ស ភិក្ខុនោ រាគេន អង្គជាតំ កម្មនិយំ អស្ស. អរហំ សោ, ភិក្ខវេ, ភិក្ខុ. អនាបត្តិ, ភិក្ខវេ, តស្ស ភិក្ខុនោ. អនុជានាមិ, ភិក្ខវេ, ទិវា បដិសល្លីយន្តេន ទ្វារំ សំវរិត្វា បដិសល្លីយិតុ’’ន្តិ.

៧៨. តេន ខោ បន សមយេន អញ្ញតរោ ភារុកច្ឆកោ ភិក្ខុ សុបិនន្តេ [សុបិនន្តេន (សី. ស្យា.)] បុរាណទុតិយិកាយ មេថុនំ ធម្មំ បដិសេវិត្វា – ‘អស្សមណោ អហំ, វិព្ភមិស្សាមី’តិ, ភារុកច្ឆំ គច្ឆន្តោ អន្តរាមគ្គេ អាយស្មន្តំ ឧបាលិំ បស្សិត្វា ឯតមត្ថំ អារោចេសិ. អាយស្មា ឧបាលិ ឯវមាហ – ‘‘អនាបត្តិ, អាវុសោ, សុបិនន្តេនា’’តិ.

តេន ខោ បន សមយេន រាជគហេ សុបព្ពា នាម ឧបាសិកា មុធប្បសន្នា [មុទ្ធប្បសន្នា (សី.)] ហោតិ. សា ឯវំទិដ្ឋិកា ហោតិ – ‘‘យា មេថុនំ ធម្មំ ទេតិ សា អគ្គទានំ ទេតី’’តិ. សា ភិក្ខុំ បស្សិត្វា ឯតទវោច – ‘‘ឯហិ, ភន្តេ, មេថុនំ ធម្មំ បដិសេវា’’តិ. ‘‘អលំ, ភគិនិ, នេតំ កប្បតី’’តិ. ‘‘ឯហិ, ភន្តេ, ឩរុន្តរិកាយ [ឩរន្តរិកាយ (សី.)] ឃដ្ដេហិ, ឯវំ តេ អនាបត្តិ ភវិស្សតី’’តិ…បេ… ឯហិ, ភន្តេ, នាភិយំ ឃដ្ដេហិ… ឯហិ, ភន្តេ, ឧទរវដ្ដិយំ ឃដ្ដេហិ… ឯហិ, ភន្តេ, ឧបកច្ឆកេ ឃដ្ដេហិ… ឯហិ, ភន្តេ, គីវាយំ ឃដ្ដេហិ… ឯហិ, ភន្តេ, កណ្ណច្ឆិទ្ទេ ឃដ្ដេហិ… ឯហិ, ភន្តេ, កេសវដ្ដិយំ ឃដ្ដេហិ… ឯហិ, ភន្តេ, អង្គុលន្តរិកាយ ឃដ្ដេហិ… ‘‘ឯហិ, ភន្តេ, ហត្ថេន ឧបក្កមិត្វា មោចេស្សាមិ, ឯវំ តេ អនាបត្តិ ភវិស្សតី’’តិ. សោ ភិក្ខុ តថា អកាសិ. តស្ស កុក្កុច្ចំ អហោសិ…បេ… ‘‘អនាបត្តិ, ភិក្ខុ, បារាជិកស្ស. អាបត្តិ សង្ឃាទិសេសស្សា’’តិ.

៧៩. តេន ខោ បន សមយេន សាវត្ថិយំ សទ្ធា នាម ឧបាសិកា មុធប្បសន្នា ហោតិ. សា ឯវំទិដ្ឋិកា ហោតិ – ‘‘យា មេថុនំ ធម្មំ ទេតិ សា អគ្គទានំ ទេតី’’តិ. សា ភិក្ខុំ បស្សិត្វា ឯតទវោច – ‘‘ឯហិ, ភន្តេ, មេថុនំ ធម្មំ បដិសេវា’’តិ. ‘‘អលំ, ភគិនិ, នេតំ កប្បតី’’តិ. ‘‘ឯហិ, ភន្តេ, ឩរុន្តរិកាយ ឃដ្ដេហិ…បេ… ឯហិ, ភន្តេ, ហត្ថេន ឧបក្កមិត្វា មោចេស្សាមិ, ឯវំ តេ អនាបត្តិ ភវិស្សតី’’តិ. សោ ភិក្ខុ តថា អកាសិ. តស្ស កុក្កុច្ចំ អហោសិ…បេ… ‘‘អនាបត្តិ, ភិក្ខុ, បារាជិកស្ស. អាបត្តិ សង្ឃាទិសេសស្សា’’តិ.

៨០. តេន ខោ បន សមយេន វេសាលិយំ លិច្ឆវិកុមារកា ភិក្ខុំ គហេត្វា ភិក្ខុនិយា វិប្បដិបាទេសុំ… សិក្ខមានាយ វិប្បដិបាទេសុំ… សាមណេរិយា វិប្បដិបាទេសុំ. ឧភោ សាទិយិំសុ. ឧភោ នាសេតព្ពា. ឧភោ ន សាទិយិំសុ. ឧភិន្នំ អនាបត្តិ.

៨១. តេន ខោ បន សមយេន វេសាលិយំ លិច្ឆវិកុមារកា ភិក្ខុំ គហេត្វា វេសិយា វិប្បដិបាទេសុំ… បណ្ឌកេ វិប្បដិបាទេសុំ… គិហិនិយា វិប្បដិបាទេសុំ. ភិក្ខុ សាទិយិ. ភិក្ខុ នាសេតព្ពោ. ភិក្ខុ ន សាទិយិ. ភិក្ខុស្ស អនាបត្តិ.

តេន ខោ បន សមយេន វេសាលិយំ លិច្ឆវិកុមារកា ភិក្ខូ គហេត្វា អញ្ញមញ្ញំ វិប្បដិបាទេសុំ. ឧភោ សាទិយិំសុ. ឧភោ នាសេតព្ពា. ឧភោ ន សាទិយិំសុ. ឧភិន្នំ អនាបត្តិ.

៨២. តេន ខោ បន សមយេន អញ្ញតរោ វុឌ្ឍបព្ពជិតោ ភិក្ខុ បុរាណទុតិយិកាយ ទស្សនំ អគមាសិ. សា – ‘ឯហិ, ភន្តេ, វិព្ភមា’តិ អគ្គហេសិ. សោ ភិក្ខុ បដិក្កមន្តោ ឧត្តានោ បរិបតិ. សា ឧព្ភជិត្វា [ឧព្ភុជិត្វា (សី. ស្យា.)] អង្គជាតេ [អង្គជាតេន (សី.)] អភិនិសីទិ. តស្ស កុក្កុច្ចំ អហោសិ …បេ… ‘‘សាទិយិ ត្វំ, ភិក្ខូ’’តិ? ‘‘នាហំ, ភគវា, សាទិយិ’’ន្តិ. ‘‘អនាបត្តិ, ភិក្ខុ, អសាទិយន្តស្សា’’តិ.

៨៣. តេន ខោ បន សមយេន អញ្ញតរោ ភិក្ខុ អរញ្ញេ វិហរតិ. មិគបោតកោ តស្ស បស្សាវដ្ឋានំ អាគន្ត្វា បស្សាវំ បិវន្តោ មុខេន អង្គជាតំ អគ្គហេសិ. សោ ភិក្ខុ សាទិយិ. តស្ស កុក្កុច្ចំ អហោសិ…បេ… ‘‘អាបត្តិំ ត្វំ, ភិក្ខុ, អាបន្នោ បារាជិក’’ន្តិ.

បឋមបារាជិកំ សមត្តំ.