៣. តតិយសិក្ខាបទំ
១០៣៣. តេន សមយេន ពុទ្ធោ ភគវា សាវត្ថិយំ វិហរតិ ជេតវនេ អនាថបិណ្ឌិកស្ស អារាមេ. តេន ខោ បន សមយេន ចណ្ឌកាឡី ភិក្ខុនី ភណ្ឌនការិកា ហោតិ កលហការិកា វិវាទការិកា ភស្សការិកា សង្ឃេ អធិករណការិកា. ថុល្លនន្ទា ភិក្ខុនី តស្សា កម្មេ ករីយមានេ បដិក្កោសតិ. តេន ខោ បន សមយេន ថុល្លនន្ទា ភិក្ខុនី គាមកំ អគមាសិ កេនចិទេវ ករណីយេន. អថ ខោ ភិក្ខុនិសង្ឃោ – ‘‘ថុល្លនន្ទា ភិក្ខុនី បក្កន្តា’’តិ ចណ្ឌកាឡិំ ភិក្ខុនិំ អាបត្តិយា អទស្សនេ ឧក្ខិបិ. ថុល្លនន្ទា ភិក្ខុនី គាមកេ តំ ករណីយំ តីរេត្វា បុនទេវ សាវត្ថិំ បច្ចាគច្ឆិ. ចណ្ឌកាឡី ភិក្ខុនី ថុល្លនន្ទាយ ភិក្ខុនិយា អាគច្ឆន្តិយា នេវ អាសនំ បញ្ញបេសិ ន បាទោទកំ បាទបីឋំ បាទកឋលិកំ ឧបនិក្ខិបិ; ន បច្ចុគ្គន្ត្វា បត្តចីវរំ បដិគ្គហេសិ ន បានីយេន អាបុច្ឆិ. ថុល្លនន្ទា ភិក្ខុនី ចណ្ឌកាឡិំ ភិក្ខុនិំ ឯតទវោច – ‘‘កិស្ស ត្វំ, អយ្យេ, មយិ អាគច្ឆន្តិយា នេវ អាសនំ បញ្ញបេសិ ន បាទោទកំ បាទបីឋំ បាទកឋលិកំ ឧបនិក្ខិបិ; ន បច្ចុគ្គន្ត្វា បត្តចីវរំ បដិគ្គហេសិ ន បានីយេន អាបុច្ឆី’’តិ? ‘‘ឯវញ្ហេតំ, អយ្យេ, ហោតិ យថា តំ អនាថាយា’’តិ. ‘‘កិស្ស បន ត្វំ, អយ្យេ, អនាថា’’តិ? ‘‘ឥមា មំ, អយ្យេ, ភិក្ខុនិយោ – ‘‘អយំ អនាថា អប្បញ្ញាតា, នត្ថិ ឥមិស្សា កាចិ បតិវត្តា’’តិ, អាបត្តិយា អទស្សនេ ឧក្ខិបិំសូ’’តិ. ថុល្លនន្ទា ភិក្ខុនី – ‘‘ពាលា ឯតា អព្យត្តា ឯតា នេតា ជានន្តិ កម្មំ វា កម្មទោសំ វា កម្មវិបត្តិំ វា កម្មសម្បត្តិំ វា’’តិ, ចណ្ឌីកតា គណំ បរិភាសិ. យា តា ភិក្ខុនិយោ អប្បិច្ឆា…បេ… តា ឧជ្ឈាយន្តិ ខិយ្យន្តិ វិបាចេន្តិ – ‘‘កថញ្ហិ នាម អយ្យា ថុល្លនន្ទា ចណ្ឌីកតា គណំ បរិភាសិស្សតី’’តិ…បេ… សច្ចំ កិរ, ភិក្ខវេ, ថុល្លនន្ទា ភិក្ខុនី ចណ្ឌីកតា គណំ បរិភាសតីតិ [បរិភាសីតិ (ក.)]? ‘‘សច្ចំ, ភគវា’’តិ. វិគរហិ ពុទ្ធោ ភគវា …បេ…កថញ្ហិ នាម, ភិក្ខវេ, ថុល្លនន្ទា ភិក្ខុនី ចណ្ឌីកតា គណំ បរិភាសិស្សតិ! នេតំ, ភិក្ខវេ, អប្បសន្នានំ វា បសាទាយ…បេ… ឯវញ្ច បន, ភិក្ខវេ, ភិក្ខុនិយោ ឥមំ សិក្ខាបទំ ឧទ្ទិសន្តុ –
១០៣៤. ‘‘យា បន ភិក្ខុនី ចណ្ឌីកតា គណំ បរិភាសេយ្យ, បាចិត្តិយ’’ន្តិ.
១០៣៥. យា បនាតិ យា យាទិសា…បេ… ភិក្ខុនីតិ…បេ… អយំ ឥមស្មិំ អត្ថេ អធិប្បេតា ភិក្ខុនីតិ.
ចណ្ឌីកតា នាម កោធនា វុច្ចតិ.
គណោ នាម ភិក្ខុនិសង្ឃោ វុច្ចតិ.
បរិភាសេយ្យាតិ ‘‘ពាលា ឯតា អព្យត្តា ឯតា នេតា ជានន្តិ កម្មំ វា កម្មទោសំ វា កម្មវិបត្តិំ វា កម្មសម្បត្តិំ វា’’តិ បរិភាសតិ, អាបត្តិ បាចិត្តិយស្ស. សម្ពហុលា ភិក្ខុនិយោ វា ឯកំ ភិក្ខុនិំ វា អនុបសម្បន្នំ វា បរិភាសតិ, អាបត្តិ ទុក្កដស្ស.
១០៣៦. អនាបត្តិ អត្ថបុរេក្ខារាយ, ធម្មបុរេក្ខារាយ, អនុសាសនិបុរេក្ខារាយ, ឧម្មត្តិកាយ, អាទិកម្មិកាយាតិ.
តតិយសិក្ខាបទំ និដ្ឋិតំ.