៦. អារាមវគ្គោ

១. បឋមសិក្ខាបទំ

១០២១. តេន សមយេន ពុទ្ធោ ភគវា សាវត្ថិយំ វិហរតិ ជេតវនេ អនាថបិណ្ឌិកស្ស អារាមេ. តេន ខោ បន សមយេន សម្ពហុលា ភិក្ខូ គាមកាវាសេ ឯកចីវរា ចីវរកម្មំ ករោន្តិ. ភិក្ខុនិយោ អនាបុច្ឆា អារាមំ បវិសិត្វា យេន តេ ភិក្ខូ តេនុបសង្កមិំសុ. ភិក្ខូ ឧជ្ឈាយន្តិ ខិយ្យន្តិ វិបាចេន្តិ – ‘‘កថញ្ហិ នាម ភិក្ខុនិយោ អនាបុច្ឆា អារាមំ បវិសិស្សន្តី’’តិ…បេ… សច្ចំ កិរ, ភិក្ខវេ, ភិក្ខុនិយោ អនាបុច្ឆា អារាមំ បវិសន្តីតិ? ‘‘សច្ចំ, ភគវា’’តិ. វិគរហិ ពុទ្ធោ ភគវា…បេ… កថញ្ហិ នាម, ភិក្ខវេ, ភិក្ខុនិយោ អនាបុច្ឆា អារាមំ បវិសិស្សន្តិ! នេតំ, ភិក្ខវេ, អប្បសន្នានំ វា បសាទាយ…បេ… ឯវញ្ច បន, ភិក្ខវេ, ភិក្ខុនិយោ ឥមំ សិក្ខាបទំ ឧទ្ទិសន្តុ –

‘‘យា បន ភិក្ខុនី អនាបុច្ឆា អារាមំ បវិសេយ្យ, បាចិត្តិយ’’ន្តិ.

ឯវញ្ចិទំ ភគវតា ភិក្ខុនីនំ សិក្ខាបទំ បញ្ញត្តំ ហោតិ.

១០២២. តេន ខោ បន សមយេន តេ ភិក្ខូ តម្ហា អាវាសា បក្កមិំសុ. ភិក្ខុនិយោ – ‘‘អយ្យា បក្កន្តា’’តិ, អារាមំ នាគមំសុ. អថ ខោ តេ ភិក្ខូ បុនទេវ តំ អាវាសំ បច្ចាគច្ឆិំសុ. ភិក្ខុនិយោ – ‘‘អយ្យា អាគតា’’តិ, អាបុច្ឆា អារាមំ បវិសិត្វា យេន តេ ភិក្ខូ តេនុបសង្កមិំសុ; ឧបសង្កមិត្វា តេ ភិក្ខូ អភិវាទេត្វា ឯកមន្តំ អដ្ឋំសុ. ឯកមន្តំ ឋិតា ខោ តា ភិក្ខុនិយោ តេ ភិក្ខូ ឯតទវោចុំ – ‘‘កិស្ស តុម្ហេ, ភគិនិយោ, អារាមំ នេវ សម្មជ្ជិត្ថ ន បានីយំ បរិភោជនីយំ ឧបដ្ឋាបិត្ថាតិ? ភគវតា, អយ្យា, សិក្ខាបទំ បញ្ញត្តំ [បញ្ញត្តំ ហោតិ (ក.)] ហោតិ – ‘‘ន អនាបុច្ឆា អារាមោ បវិសិតព្ពោ’’តិ. តេន មយំ ន អាគមិម្ហា’’តិ. ភគវតោ ឯតមត្ថំ អារោចេសុំ…បេ… អនុជានាមិ, ភិក្ខវេ, សន្តំ ភិក្ខុំ អាបុច្ឆា អារាមំ បវិសិតុំ. ឯវញ្ច បន, ភិក្ខវេ, ភិក្ខុនិយោ ឥមំ សិក្ខាបទំ ឧទ្ទិសន្តុ –

‘‘យា បន ភិក្ខុនី សន្តំ ភិក្ខុំ អនាបុច្ឆា អារាមំ បវិសេយ្យ, បាចិត្តិយ’’ន្តិ.

ឯវញ្ចិទំ ភគវតា ភិក្ខុនីនំ សិក្ខាបទំ បញ្ញត្តំ ហោតិ.

១០២៣. តេន ខោ បន សមយេន តេ ភិក្ខូ តម្ហា អាវាសា បក្កមិត្វា បុនទេវ តំ អាវាសំ បច្ចាគច្ឆិំសុ. ភិក្ខុនិយោ – ‘‘អយ្យា បក្កន្តា’’តិ អនាបុច្ឆា អារាមំ បវិសិំសុ. តាសំ កុក្កុច្ចំ អហោសិ – ‘‘ភគវតា សិក្ខាបទំ បញ្ញត្តំ – ‘ន សន្តំ ភិក្ខុំ អនាបុច្ឆា អារាមោ បវិសិតព្ពោ’តិ. មយញ្ចម្ហា សន្តំ ភិក្ខុំ អនាបុច្ឆា អារាមំ បវិសិម្ហា. កច្ចិ នុ ខោ មយំ បាចិត្តិយំ អាបត្តិំ អាបន្នា’’តិ…បេ… ភគវតោ ឯតមត្ថំ អារោចេសុំ. អថ ខោ ភគវា ឯតស្មិំ និទានេ ឯតស្មិំ បករណេ ធម្មិំ កថំ កត្វា ភិក្ខូ អាមន្តេសិ…បេ… ឯវញ្ច បន, ភិក្ខវេ, ភិក្ខុនិយោ ឥមំ សិក្ខាបទំ ឧទ្ទិសន្តុ –

១០២៤. ‘‘យា បន ភិក្ខុនី ជានំ សភិក្ខុកំ អារាមំ អនាបុច្ឆា បវិសេយ្យ, បាចិត្តិយ’’ន្តិ.

១០២៥. យា បនាតិ យា យាទិសា…បេ… ភិក្ខុនីតិ…បេ… អយំ ឥមស្មិំ អត្ថេ អធិប្បេតា ភិក្ខុនីតិ.

ជានាតិ នាម សាមំ វា ជានាតិ, អញ្ញេ វា តស្សា អារោចេន្តិ, តេ វា អារោចេន្តិ.

សភិក្ខុកោ នាម អារាមោ យត្ថ ភិក្ខូ រុក្ខមូលេបិ វសន្តិ.

អនាបុច្ឆា អារាមំ បវិសេយ្យាតិ ភិក្ខុំ វា សាមណេរំ វា អារាមិកំ វា អនាបុច្ឆា បរិក្ខិត្តស្ស អារាមស្ស បរិក្ខេបំ អតិក្កាមេន្តិយា អាបត្តិ បាចិត្តិយស្ស. អបរិក្ខិត្តស្ស អារាមស្ស ឧបចារំ ឱក្កមន្តិយា អាបត្តិ បាចិត្តិយស្ស.

១០២៦. សភិក្ខុកេ សភិក្ខុកសញ្ញា សន្តំ ភិក្ខុំ អនាបុច្ឆា អារាមំ បវិសតិ, អាបត្តិ បាចិត្តិយស្ស. សភិក្ខុកេ វេមតិកា សន្តំ ភិក្ខុំ អនាបុច្ឆា អារាមំ បវិសតិ, អាបត្តិ ទុក្កដស្ស. សភិក្ខុកេ អភិក្ខុកសញ្ញា សន្តំ ភិក្ខុំ អនាបុច្ឆា អារាមំ បវិសតិ, អនាបត្តិ.

អភិក្ខុកេ សភិក្ខុកសញ្ញា, អាបត្តិ ទុក្កដស្ស. អភិក្ខុកេ វេមតិកា, អាបត្តិ ទុក្កដស្ស. អភិក្ខុកេ អភិក្ខុកសញ្ញា, អនាបត្តិ.

១០២៧. អនាបត្តិ សន្តំ ភិក្ខុំ អាបុច្ឆា បវិសតិ, អសន្តំ ភិក្ខុំ អនាបុច្ឆា បវិសតិ, សីសានុលោកិកា គច្ឆតិ, យត្ថ ភិក្ខុនិយោ សន្និបតិតា ហោន្តិ តត្ថ គច្ឆតិ, អារាមេន មគ្គោ ហោតិ, គិលានាយ, អាបទាសុ, ឧម្មត្តិកាយ, អាទិកម្មិកាយាតិ.

បឋមសិក្ខាបទំ និដ្ឋិតំ.

២. ទុតិយសិក្ខាបទំ

១០២៨. តេន សមយេន ពុទ្ធោ ភគវា វេសាលិយំ វិហរតិ មហាវនេ កូដាគារសាលាយំ. តេន ខោ បន សមយេន អាយស្មតោ ឧបាលិស្ស ឧបជ្ឈាយោ អាយស្មា កប្បិតកោ សុសានេ វិហរតិ. តេន ខោ បន សមយេន ឆព្ពគ្គិយានំ ភិក្ខុនីនំ មហត្តរា [មហន្តតរា (សី.)] ភិក្ខុនី កាលង្កតា ហោតិ. ឆព្ពគ្គិយា ភិក្ខុនិយោ តំ ភិក្ខុនិំ នីហរិត្វា អាយស្មតោ កប្បិតកស្ស វិហារស្ស អវិទូរេ ឈាបេត្វា ថូបំ កត្វា គន្ត្វា តស្មិំ ថូបេ រោទន្តិ. អថ ខោ អាយស្មា កប្បិតកោ តេន សទ្ទេន ឧព្ពាឡ្ហោ តំ ថូបំ ភិន្ទិត្វា បកិរេសិ. ឆព្ពគ្គិយា ភិក្ខុនិយោ – ‘‘ឥមិនា កប្បិតកេន អម្ហាកំ អយ្យាយ ថូបោ ភិន្នោ, ហន្ទ នំ ឃាតេមា’’តិ, មន្តេសុំ. អញ្ញតរា ភិក្ខុនី អាយស្មតោ ឧបាលិស្ស ឯតមត្ថំ អារោចេសិ. អាយស្មា ឧបាលិ អាយស្មតោ កប្បិតកស្ស ឯតមត្ថំ អារោចេសិ. អថ ខោ អាយស្មា កប្បិតកោ វិហារា និក្ខមិត្វា និលីនោ អច្ឆិ. អថ ខោ ឆព្ពគ្គិយា ភិក្ខុនិយោ យេនាយស្មតោ កប្បិតកស្ស វិហារោ តេនុបសង្កមិំសុ; ឧបសង្កមិត្វា អាយស្មតោ កប្បិតកស្ស វិហារំ បាសាណេហិ ច លេឌ្ឌូហិ ច ឱត្ថរាបេត្វា, ‘‘មតោ កប្បិតកោ’’តិ បក្កមិំសុ.

អថ ខោ អាយស្មា កប្បិតកោ តស្សា រត្តិយា អច្ចយេន បុព្ពណ្ហសមយំ និវាសេត្វា បត្តចីវរមាទាយ វេសាលិំ បិណ្ឌាយ បាវិសិ. អទ្ទសំសុ ខោ ឆព្ពគ្គិយា ភិក្ខុនិយោ អាយស្មន្តំ កប្បិតកំ បិណ្ឌាយ ចរន្តំ. ទិស្វាន ឯវមាហំសុ – ‘‘អយំ កប្បិតកោ ជីវតិ, កោ នុ ខោ អម្ហាកំ មន្តំ សំហរី’’តិ? អស្សោសុំ ខោ ឆព្ពគ្គិយា ភិក្ខុនិយោ – ‘‘អយ្យេន កិរ ឧបាលិនា អម្ហាកំ មន្តោ សំហដោ’’តិ. តា អាយស្មន្តំ ឧបាលិំ អក្កោសិំសុ – ‘‘កថញ្ហិ នាម អយំ កាសាវដោ មលមជ្ជនោ និហីនជច្ចោ អម្ហាកំ មន្តំ សំហរិស្សតី’’តិ! យា តា ភិក្ខុនិយោ អប្បិច្ឆា…បេ… តា ឧជ្ឈាយន្តិ ខិយ្យន្តិ វិបាចេន្តិ – ‘‘កថញ្ហិ នាម ឆព្ពគ្គិយា ភិក្ខុនិយោ អយ្យំ ឧបាលិំ អក្កោសិស្សន្តី’’តិ…បេ… សច្ចំ កិរ, ភិក្ខវេ, ឆព្ពគ្គិយា ភិក្ខុនិយោ ឧបាលិំ អក្កោសន្តីតិ? ‘‘សច្ចំ, ភគវា’’តិ. វិគរហិ ពុទ្ធោ ភគវា…បេ… កថញ្ហិ នាម, ភិក្ខវេ, ឆព្ពគ្គិយា ភិក្ខុនិយោ ឧបាលិំ អក្កោសិស្សន្តិ! នេតំ, ភិក្ខវេ, អប្បសន្នានំ វា បសាទាយ…បេ… ឯវញ្ច បន, ភិក្ខវេ, ភិក្ខុនិយោ ឥមំ សិក្ខាបទំ ឧទ្ទិសន្តុ –

១០២៩. ‘‘យា បន ភិក្ខុនី ភិក្ខុំ អក្កោសេយ្យ វា បរិភាសេយ្យ វា, បាចិត្តិយ’’ន្តិ.

១០៣០. យា បនាតិ យា យាទិសា…បេ… ភិក្ខុនីតិ…បេ… អយំ ឥមស្មិំ អត្ថេ អធិប្បេតា ភិក្ខុនីតិ.

ភិក្ខុន្តិ ឧបសម្បន្នំ. អក្កោសេយ្យ វាតិ ទសហិ វា អក្កោសវត្ថូហិ អក្កោសតិ ឯតេសំ វា អញ្ញតរេន, អាបត្តិ បាចិត្តិយស្ស.

បរិភាសេយ្យ វាតិ ភយំ ឧបទំសេតិ, អាបត្តិ បាចិត្តិយស្ស.

១០៣១. ឧបសម្បន្នេ ឧបសម្បន្នសញ្ញា អក្កោសតិ វា បរិភាសតិ វា, អាបត្តិ បាចិត្តិយស្ស. ឧបសម្បន្នេ វេមតិកា អក្កោសតិ វា បរិភាសតិ វា, អាបត្តិ បាចិត្តិយស្ស. ឧបសម្បន្នេ អនុបសម្បន្នសញ្ញា អក្កោសតិ វា បរិភាសតិ វា, អាបត្តិ បាចិត្តិយស្ស.

អនុបសម្បន្នំ អក្កោសតិ វា បរិភាសតិ វា, អាបត្តិ ទុក្កដស្ស. អនុបសម្បន្នេ ឧបសម្បន្នសញ្ញា, អាបត្តិ ទុក្កដស្ស. អនុបសម្បន្នេ វេមតិកា, អាបត្តិ ទុក្កដស្ស. អនុបសម្បន្នេ អនុបសម្បន្នសញ្ញា, អាបត្តិ ទុក្កដស្ស.

១០៣២. អនាបត្តិ អត្ថបុរេក្ខារាយ, ធម្មបុរេក្ខារាយ, អនុសាសនិបុរេក្ខារាយ, ឧម្មត្តិកាយ, អាទិកម្មិកាយាតិ.

ទុតិយសិក្ខាបទំ និដ្ឋិតំ.

៣. តតិយសិក្ខាបទំ

១០៣៣. តេន សមយេន ពុទ្ធោ ភគវា សាវត្ថិយំ វិហរតិ ជេតវនេ អនាថបិណ្ឌិកស្ស អារាមេ. តេន ខោ បន សមយេន ចណ្ឌកាឡី ភិក្ខុនី ភណ្ឌនការិកា ហោតិ កលហការិកា វិវាទការិកា ភស្សការិកា សង្ឃេ អធិករណការិកា. ថុល្លនន្ទា ភិក្ខុនី តស្សា កម្មេ ករីយមានេ បដិក្កោសតិ. តេន ខោ បន សមយេន ថុល្លនន្ទា ភិក្ខុនី គាមកំ អគមាសិ កេនចិទេវ ករណីយេន. អថ ខោ ភិក្ខុនិសង្ឃោ – ‘‘ថុល្លនន្ទា ភិក្ខុនី បក្កន្តា’’តិ ចណ្ឌកាឡិំ ភិក្ខុនិំ អាបត្តិយា អទស្សនេ ឧក្ខិបិ. ថុល្លនន្ទា ភិក្ខុនី គាមកេ តំ ករណីយំ តីរេត្វា បុនទេវ សាវត្ថិំ បច្ចាគច្ឆិ. ចណ្ឌកាឡី ភិក្ខុនី ថុល្លនន្ទាយ ភិក្ខុនិយា អាគច្ឆន្តិយា នេវ អាសនំ បញ្ញបេសិ ន បាទោទកំ បាទបីឋំ បាទកឋលិកំ ឧបនិក្ខិបិ; ន បច្ចុគ្គន្ត្វា បត្តចីវរំ បដិគ្គហេសិ ន បានីយេន អាបុច្ឆិ. ថុល្លនន្ទា ភិក្ខុនី ចណ្ឌកាឡិំ ភិក្ខុនិំ ឯតទវោច – ‘‘កិស្ស ត្វំ, អយ្យេ, មយិ អាគច្ឆន្តិយា នេវ អាសនំ បញ្ញបេសិ ន បាទោទកំ បាទបីឋំ បាទកឋលិកំ ឧបនិក្ខិបិ; ន បច្ចុគ្គន្ត្វា បត្តចីវរំ បដិគ្គហេសិ ន បានីយេន អាបុច្ឆី’’តិ? ‘‘ឯវញ្ហេតំ, អយ្យេ, ហោតិ យថា តំ អនាថាយា’’តិ. ‘‘កិស្ស បន ត្វំ, អយ្យេ, អនាថា’’តិ? ‘‘ឥមា មំ, អយ្យេ, ភិក្ខុនិយោ – ‘‘អយំ អនាថា អប្បញ្ញាតា, នត្ថិ ឥមិស្សា កាចិ បតិវត្តា’’តិ, អាបត្តិយា អទស្សនេ ឧក្ខិបិំសូ’’តិ. ថុល្លនន្ទា ភិក្ខុនី – ‘‘ពាលា ឯតា អព្យត្តា ឯតា នេតា ជានន្តិ កម្មំ វា កម្មទោសំ វា កម្មវិបត្តិំ វា កម្មសម្បត្តិំ វា’’តិ, ចណ្ឌីកតា គណំ បរិភាសិ. យា តា ភិក្ខុនិយោ អប្បិច្ឆា…បេ… តា ឧជ្ឈាយន្តិ ខិយ្យន្តិ វិបាចេន្តិ – ‘‘កថញ្ហិ នាម អយ្យា ថុល្លនន្ទា ចណ្ឌីកតា គណំ បរិភាសិស្សតី’’តិ…បេ… សច្ចំ កិរ, ភិក្ខវេ, ថុល្លនន្ទា ភិក្ខុនី ចណ្ឌីកតា គណំ បរិភាសតីតិ [បរិភាសីតិ (ក.)]? ‘‘សច្ចំ, ភគវា’’តិ. វិគរហិ ពុទ្ធោ ភគវា …បេ…កថញ្ហិ នាម, ភិក្ខវេ, ថុល្លនន្ទា ភិក្ខុនី ចណ្ឌីកតា គណំ បរិភាសិស្សតិ! នេតំ, ភិក្ខវេ, អប្បសន្នានំ វា បសាទាយ…បេ… ឯវញ្ច បន, ភិក្ខវេ, ភិក្ខុនិយោ ឥមំ សិក្ខាបទំ ឧទ្ទិសន្តុ –

១០៣៤. ‘‘យា បន ភិក្ខុនី ចណ្ឌីកតា គណំ បរិភាសេយ្យ, បាចិត្តិយ’’ន្តិ.

១០៣៥. យា បនាតិ យា យាទិសា…បេ… ភិក្ខុនីតិ…បេ… អយំ ឥមស្មិំ អត្ថេ អធិប្បេតា ភិក្ខុនីតិ.

ចណ្ឌីកតា នាម កោធនា វុច្ចតិ.

គណោ នាម ភិក្ខុនិសង្ឃោ វុច្ចតិ.

បរិភាសេយ្យាតិ ‘‘ពាលា ឯតា អព្យត្តា ឯតា នេតា ជានន្តិ កម្មំ វា កម្មទោសំ វា កម្មវិបត្តិំ វា កម្មសម្បត្តិំ វា’’តិ បរិភាសតិ, អាបត្តិ បាចិត្តិយស្ស. សម្ពហុលា ភិក្ខុនិយោ វា ឯកំ ភិក្ខុនិំ វា អនុបសម្បន្នំ វា បរិភាសតិ, អាបត្តិ ទុក្កដស្ស.

១០៣៦. អនាបត្តិ អត្ថបុរេក្ខារាយ, ធម្មបុរេក្ខារាយ, អនុសាសនិបុរេក្ខារាយ, ឧម្មត្តិកាយ, អាទិកម្មិកាយាតិ.

តតិយសិក្ខាបទំ និដ្ឋិតំ.

៤. ចតុត្ថសិក្ខាបទំ

១០៣៧. តេន សមយេន ពុទ្ធោ ភគវា សាវត្ថិយំ វិហរតិ ជេតវនេ អនាថបិណ្ឌិកស្ស អារាមេ. តេន ខោ បន សមយេន អញ្ញតរោ ព្រាហ្មណោ ភិក្ខុនិយោ និមន្តេត្វា ភោជេសិ. ភិក្ខុនិយោ ភុត្តាវី [ភុត្តាវិនី (ក.)] បវារិតា ញាតិកុលានិ គន្ត្វា ឯកច្ចា ភុញ្ជិំសុ ឯកច្ចា បិណ្ឌបាតំ អាទាយ អគមំសុ. អថ ខោ សោ ព្រាហ្មណោ បដិវិស្សកេ ឯតទវោច – ‘‘ភិក្ខុនិយោ មយា អយ្យា សន្តប្បិតា, ឯថ តុម្ហេបិ សន្តប្បេស្សាមី’’តិ. តេ ឯវមាហំសុ – ‘‘កិំ ត្វំ, អយ្យោ, អម្ហេ សន្តប្បេស្សសិ! យាបិ តយា និមន្តិតា តាបិ អម្ហាកំ ឃរានិ អាគន្ត្វា ឯកច្ចា ភុញ្ជិំសុ ឯកច្ចា បិណ្ឌបាតំ អាទាយ អគមំសូ’’តិ. អថ ខោ សោ ព្រាហ្មណោ ឧជ្ឈាយតិ ខិយ្យតិ វិបាចេតិ – ‘‘កថញ្ហិ នាម ភិក្ខុនិយោ អម្ហាកំ ឃរេ ភុញ្ជិត្វា អញ្ញត្រ ភុញ្ជិស្សន្តិ, ន ចាហំ បដិពលោ យាវទត្ថំ ទាតុ’’ន្តិ! អស្សោសុំ ខោ ភិក្ខុនិយោ តស្ស ព្រាហ្មណស្ស ឧជ្ឈាយន្តស្ស ខិយ្យន្តស្ស វិបាចេន្តស្ស. យា តា ភិក្ខុនិយោ អប្បិច្ឆា…បេ… តា ឧជ្ឈាយន្តិ ខិយ្យន្តិ វិបាចេន្តិ – ‘‘កថញ្ហិ នាម ភិក្ខុនិយោ ភុត្តាវី [ភុត្តាវិនី (ក.)] បវារិតា អញ្ញត្រ ភុញ្ជិស្សន្តី’’តិ…បេ… សច្ចំ កិរ, ភិក្ខវេ, ភិក្ខុនិយោ ភុត្តាវី បវារិតា អញ្ញត្រ ភុញ្ជន្តីតិ? ‘‘សច្ចំ, ភគវា’’តិ. វិគរហិ ពុទ្ធោ ភគវា…បេ… កថញ្ហិ នាម, ភិក្ខវេ, ភិក្ខុនិយោ ភុត្តាវី បវារិតា អញ្ញត្រ ភុញ្ជិស្សន្តិ! នេតំ, ភិក្ខវេ, អប្បសន្នានំ វា បសាទាយ…បេ… ឯវញ្ច បន, ភិក្ខវេ, ភិក្ខុនិយោ ឥមំ សិក្ខាបទំ ឧទ្ទិសន្តុ –

១០៣៨. ‘‘យា បន ភិក្ខុនី និមន្តិតា វា បវារិតា វា ខាទនីយំ វា ភោជនីយំ វា ខាទេយ្យ វា ភុញ្ជេយ្យ វា, បាចិត្តិយ’’ន្តិ.

១០៣៩. យា បនាតិ យា យាទិសា…បេ… ភិក្ខុនីតិ…បេ… អយំ ឥមស្មិំ អត្ថេ អធិប្បេតា ភិក្ខុនីតិ.

និមន្តិតា នាម បញ្ចន្នំ ភោជនានំ អញ្ញតរេន ភោជនេន និមន្តិតា.

បវារិតា នាម អសនំ បញ្ញាយតិ, ភោជនំ បញ្ញាយតិ, ហត្ថបាសេ ឋិតា អភិហរតិ, បដិក្ខេបោ បញ្ញាយតិ.

ខាទនីយំ នាម បញ្ច ភោជនានិ – យាគុំ យាមកាលិកំ សត្តាហកាលិកំ យាវជីវិកំ ឋបេត្វា អវសេសំ ខាទនីយំ នាម.

ភោជនីយំ នាម បញ្ច ភោជនានិ – ឱទនោ, កុម្មាសោ, សត្តុ, មច្ឆោ, មំសំ.

‘‘ខាទិស្សាមិ ភុញ្ជិស្សាមី’’តិ បដិគ្គណ្ហាតិ, អាបត្តិ ទុក្កដស្ស. អជ្ឈោហារេ អជ្ឈោហារេ អាបត្តិ បាចិត្តិយស្ស.

១០៤០. និមន្តិតេ និមន្តិតសញ្ញា ខាទនីយំ វា ភោជនីយំ វា ខាទតិ វា ភុញ្ជតិ វា, អាបត្តិ បាចិត្តិយស្ស. និមន្តិតេ វេមតិកា ខាទនីយំ វា ភោជនីយំ វា ខាទតិ វា ភុញ្ជតិ វា, អាបត្តិ បាចិត្តិយស្ស. និមន្តិតេ អនិមន្តិតសញ្ញា ខាទនីយំ វា ភោជនីយំ វា ខាទតិ វា ភុញ្ជតិ វា, អាបត្តិ បាចិត្តិយស្ស.

យាមកាលិកំ សត្តាហកាលិកំ យាវជីវិកំ អាហារត្ថាយ បដិគ្គណ្ហាតិ, អាបត្តិ ទុក្កដស្ស. អជ្ឈោហារេ អជ្ឈោហារេ អាបត្តិ ទុក្កដស្ស…បេ….

១០៤១. អនាបត្តិ និមន្តិតា អប្បវារិតា, យាគុំ បិវតិ, សាមិកេ អបលោកេត្វា ភុញ្ជតិ, យាមកាលិកំ សត្តាហកាលិកំ យាវជីវិកំ សតិ បច្ចយេ បរិភុញ្ជតិ, ឧម្មត្តិកាយ, អាទិកម្មិកាយាតិ.

ចតុត្ថសិក្ខាបទំ និដ្ឋិតំ.

៥. បញ្ចមសិក្ខាបទំ

១០៤២. តេន សមយេន ពុទ្ធោ ភគវា សាវត្ថិយំ វិហរតិ ជេតវនេ អនាថបិណ្ឌិកស្ស អារាមេ. តេន ខោ បន សមយេន អញ្ញតរា ភិក្ខុនី សាវត្ថិយំ អញ្ញតរិស្សា វិសិខាយ បិណ្ឌាយ ចរមានា យេន អញ្ញតរំ កុលំ តេនុបសង្កមិ; ឧបសង្កមិត្វា បញ្ញត្តេ អាសនេ និសីទិ. អថ ខោ តេ មនុស្សា តំ ភិក្ខុនិំ ភោជេត្វា ឯតទវោចុំ – ‘‘អញ្ញាបិ, អយ្យេ, ភិក្ខុនិយោ អាគច្ឆន្តូ’’តិ. អថ ខោ សា ភិក្ខុនី, ‘‘កថញ្ហិ នាម [កថំ អញ្ញា (ស្យា.)] ភិក្ខុនិយោ នាគច្ឆេយ្យុ’’ន្តិ, ភិក្ខុនិយោ ឧបសង្កមិត្វា ឯតទវោច – ‘‘អមុកស្មិំ, អយ្យេ, ឱកាសេ វាឡា សុនខា ចណ្ឌោ ពលិពទ្ទោ ចិក្ខល្លោ ឱកាសោ. មា ខោ តត្ថ អគមិត្ថា’’តិ. អញ្ញតរាបិ ភិក្ខុនី តស្សា វិសិខាយ បិណ្ឌាយ ចរមានា យេន តំ កុលំ តេនុបសង្កមិ; ឧបសង្កមិត្វា បញ្ញត្តេ អាសនេ និសីទិ. អថ ខោ តេ មនុស្សា តំ ភិក្ខុនិំ ភោជេត្វា ឯតទវោចុំ – ‘‘កិស្ស, អយ្យេ, ភិក្ខុនិយោ ន អាគច្ឆន្តី’’តិ? អថ ខោ សា ភិក្ខុនី តេសំ មនុស្សានំ ឯតមត្ថំ អារោចេសិ. មនុស្សា ឧជ្ឈាយន្តិ ខិយ្យន្តិ វិបាចេន្តិ – ‘‘កថញ្ហិ នាម ភិក្ខុនី កុលំ មច្ឆរាយិស្សតី’’តិ…បេ… សច្ចំ កិរ, ភិក្ខវេ, ភិក្ខុនី កុលំ មច្ឆរាយតីតិ? ‘‘សច្ចំ, ភគវា’’តិ. វិគរហិ ពុទ្ធោ ភគវា…បេ… កថញ្ហិ នាម, ភិក្ខវេ, ភិក្ខុនី កុលំ មច្ឆរាយិស្សតិ! នេតំ, ភិក្ខវេ, អប្បសន្នានំ វា បសាទាយ…បេ… ឯវញ្ច បន, ភិក្ខវេ, ភិក្ខុនិយោ ឥមំ សិក្ខាបទំ ឧទ្ទិសន្តុ –

១០៤៣. ‘‘យា បន ភិក្ខុនី កុលមច្ឆរិនី អស្ស, បាចិត្តិយ’’ន្តិ.

១០៤៤. យា បនាតិ យា យាទិសា…បេ… ភិក្ខុនីតិ…បេ… អយំ ឥមស្មិំ អត្ថេ អធិប្បេតា ភិក្ខុនីតិ.

កុលំ នាម ចត្តារិ កុលានិ – ខត្តិយកុលំ, ព្រាហ្មណកុលំ, វេស្សកុលំ, សុទ្ទកុលំ.

មច្ឆរិនី អស្សាតិ ‘‘កថំ ភិក្ខុនិយោ នាគច្ឆេយ្យុ’’ន្តិ ភិក្ខុនីនំ សន្តិកេ កុលស្ស អវណ្ណំ ភាសតិ, អាបត្តិ បាចិត្តិយស្ស. កុលស្ស វា សន្តិកេ ភិក្ខុនីនំ អវណ្ណំ ភាសតិ, អាបត្តិ បាចិត្តិយស្ស.

១០៤៥. អនាបត្តិ កុលំ ន មច្ឆរាយន្តី សន្តំយេវ អាទីនវំ អាចិក្ខតិ, ឧម្មត្តិកាយ, អាទិកម្មិកាយាតិ.

បញ្ចមសិក្ខាបទំ និដ្ឋិតំ.

៦. ឆដ្ឋសិក្ខាបទំ

១០៤៦. តេន សមយេន ពុទ្ធោ ភគវា សាវត្ថិយំ វិហរតិ ជេតវនេ អនាថបិណ្ឌិកស្ស អារាមេ. តេន ខោ បន សមយេន សម្ពហុលា ភិក្ខុនិយោ គាមកាវាសេ វស្សំវុដ្ឋា សាវត្ថិំ អគមំសុ. ភិក្ខុនិយោ តា ភិក្ខុនិយោ ឯតទវោចុំ – ‘‘កត្ថាយ្យាយោ វស្សំវុដ្ឋា? កច្ចិ ឱវាទោ ឥទ្ធោ អហោសី’’តិ? ‘‘នត្ថយ្យេ, តត្ថ ភិក្ខូ; កុតោ ឱវាទោ ឥទ្ធោ ភវិស្សតី’’តិ! យា តា ភិក្ខុនិយោ អប្បិច្ឆា…បេ… តា ឧជ្ឈាយន្តិ ខិយ្យន្តិ វិបាចេន្តិ – ‘‘កថញ្ហិ នាម ភិក្ខុនិយោ អភិក្ខុកេ អាវាសេ វស្សំ វសិស្សន្តី’’តិ…បេ… សច្ចំ កិរ, ភិក្ខវេ, ភិក្ខុនិយោ អភិក្ខុកេ អាវាសេ វស្សំ វសន្តីតិ? ‘‘សច្ចំ, ភគវា’’តិ. វិគរហិ ពុទ្ធោ ភគវា…បេ… កថញ្ហិ នាម, ភិក្ខវេ, ភិក្ខុនិយោ អភិក្ខុកេ អាវាសេ វស្សំ វសិស្សន្តិ! នេតំ, ភិក្ខវេ, អប្បសន្នានំ វា បសាទាយ…បេ… ឯវញ្ច បន, ភិក្ខវេ, ភិក្ខុនិយោ ឥមំ សិក្ខាបទំ ឧទ្ទិសន្តុ –

១០៤៧. ‘‘យា បន ភិក្ខុនី អភិក្ខុកេ អាវាសេ វស្សំ វសេយ្យ, បាចិត្តិយ’’ន្តិ.

១០៤៨. យា បនាតិ យា យាទិសា…បេ… ភិក្ខុនីតិ…បេ… អយំ ឥមស្មិំ អត្ថេ អធិប្បេតា ភិក្ខុនីតិ.

អភិក្ខុកោ នាម អាវាសោ ន សក្កា ហោតិ ឱវាទាយ វា សំវាសាយ វា គន្តុំ. ‘‘វស្សំ វសិស្សាមី’’តិ សេនាសនំ បញ្ញបេតិ បានីយំ បរិភោជនីយំ ឧបដ្ឋបេតិ បរិវេណំ សម្មជ្ជតិ, អាបត្តិ ទុក្កដស្ស. សហ អរុណុគ្គមនា អាបត្តិ បាចិត្តិយស្ស.

១០៤៩. អនាបត្តិ វស្សុបគតា ភិក្ខូ បក្កន្តា វា ហោន្តិ វិព្ភន្តា វា កាលង្កតា វា បក្ខសង្កន្តា វា, អាបទាសុ, ឧម្មត្តិកាយ, អាទិកម្មិកាយាតិ.

ឆដ្ឋសិក្ខាបទំ និដ្ឋិតំ.

៧. សត្តមសិក្ខាបទំ

១០៥០. តេន សមយេន ពុទ្ធោ ភគវា សាវត្ថិយំ វិហរតិ ជេតវនេ អនាថបិណ្ឌិកស្ស អារាមេ. តេន ខោ បន សមយេន សម្ពហុលា ភិក្ខុនិយោ គាមកាវាសេ វស្សំវុដ្ឋា សាវត្ថិំ អគមំសុ. ភិក្ខុនិយោ តា ភិក្ខុនិយោ ឯតទវោចុំ – ‘‘កត្ថាយ្យាយោ វស្សំវុដ្ឋា; កត្ថ [កច្ចិ (ស្យា.)] ភិក្ខុសង្ឃោ បវារិតោ’’តិ? ‘‘ន មយំ, អយ្យេ, ភិក្ខុសង្ឃំ បវារេមា’’តិ. យា តា ភិក្ខុនិយោ អប្បិច្ឆា…បេ… តា ឧជ្ឈាយន្តិ ខិយ្យន្តិ វិបាចេន្តិ – ‘‘កថញ្ហិ នាម ភិក្ខុនិយោ វស្សំវុដ្ឋា ភិក្ខុសង្ឃំ ន បវារេស្សន្តី’’តិ…បេ… សច្ចំ កិរ, ភិក្ខវេ, ភិក្ខុនិយោ វស្សំវុដ្ឋា ភិក្ខុសង្ឃំ ន បវារេន្តីតិ? ‘‘សច្ចំ, ភគវា’’តិ. វិគរហិ ពុទ្ធោ ភគវា…បេ… កថញ្ហិ នាម, ភិក្ខវេ, ភិក្ខុនិយោ វស្សំវុដ្ឋា ភិក្ខុសង្ឃំ ន បវារេស្សន្តិ! នេតំ, ភិក្ខវេ, អប្បសន្នានំ វា បសាទាយ…បេ… ឯវញ្ច បន, ភិក្ខវេ, ភិក្ខុនិយោ ឥមំ សិក្ខាបទំ ឧទ្ទិសន្តុ –

១០៥១. ‘‘យា បន ភិក្ខុនី វស្សំវុដ្ឋា ឧភតោសង្ឃេ តីហិ ឋានេហិ ន បវារេយ្យ ទិដ្ឋេន វា សុតេន វា បរិសង្កាយ វា, បាចិត្តិយ’’ន្តិ.

១០៥២. យា បនាតិ យា យាទិសា…បេ… ភិក្ខុនីតិ…បេ… អយំ ឥមស្មិំ អត្ថេ អធិប្បេតា ភិក្ខុនីតិ.

វស្សំវុដ្ឋា នាម បុរិមំ វា តេមាសំ បច្ឆិមំ វា តេមាសំ វុដ្ឋា. ឧភតោសង្ឃេ តីហិ ឋានេហិ ន បវារេស្សាមិ ទិដ្ឋេន វា សុតេន វា បរិសង្កាយ វា’’តិ ធុរំ និក្ខិត្តមត្តេ អាបត្តិ បាចិត្តិយស្ស.

១០៥៣. អនាបត្តិ សតិ អន្តរាយេ, បរិយេសិត្វា ន លភតិ, គិលានាយ, អាបទាសុ, ឧម្មត្តិកាយ, អាទិកម្មិកាយាតិ.

សត្តមសិក្ខាបទំ និដ្ឋិតំ.

៨. អដ្ឋមសិក្ខាបទំ

១០៥៤. តេន សមយេន ពុទ្ធោ ភគវា សក្កេសុ វិហរតិ កបិលវត្ថុស្មិំ និគ្រោធារាមេ. តេន ខោ បន សមយេន ឆព្ពគ្គិយា ភិក្ខូ ភិក្ខុនុបស្សយំ ឧបសង្កមិត្វា ឆព្ពគ្គិយា ភិក្ខុនិយោ ឱវទន្តិ. ភិក្ខុនិយោ ឆព្ពគ្គិយា ភិក្ខុនិយោ ឯតទវោចុំ – ‘‘ឯថាយ្យេ ឱវាទំ គមិស្សាមា’’តិ. ‘‘យម្បិ មយំ, អយ្យេ, គច្ឆេយ្យាម ឱវាទស្ស ការណា, អយ្យា ឆព្ពគ្គិយា ឥធេវ អាគន្ត្វា អម្ហេ ឱវទន្តី’’តិ. យា តា ភិក្ខុនិយោ អប្បិច្ឆា…បេ… តា ឧជ្ឈាយន្តិ ខិយ្យន្តិ វិបាចេន្តិ – ‘‘កថញ្ហិ នាម ឆព្ពគ្គិយា ភិក្ខុនិយោ ឱវាទំ ន គច្ឆិស្សន្តី’’តិ…បេ… សច្ចំ កិរ, ភិក្ខវេ, ឆព្ពគ្គិយា ភិក្ខុនិយោ ឱវាទំ ន គច្ឆន្តីតិ? ‘‘សច្ចំ, ភគវា’’តិ. វិគរហិ ពុទ្ធោ ភគវា…បេ… កថញ្ហិ នាម, ភិក្ខវេ, ឆព្ពគ្គិយា ភិក្ខុនិយោ ឱវាទំ ន គច្ឆិស្សន្តិ! នេតំ, ភិក្ខវេ, អប្បសន្នានំ វា បសាទាយ…បេ… ឯវញ្ច បន, ភិក្ខវេ, ភិក្ខុនិយោ ឥមំ សិក្ខាបទំ ឧទ្ទិសន្តុ –

១០៥៥. ‘‘យា បន ភិក្ខុនី ឱវាទាយ វា សំវាសាយ វា ន គច្ឆេយ្យ, បាចិត្តិយ’’ន្តិ.

១០៥៦. យា បនាតិ យា យាទិសា…បេ… ភិក្ខុនីតិ…បេ… អយំ ឥមស្មិំ អត្ថេ អធិប្បេតា ភិក្ខុនីតិ.

ឱវាទោ នាម អដ្ឋ គរុធម្មា.

សំវាសោ នាម ឯកកម្មំ ឯកុទ្ទេសោ សមសិក្ខតា. ឱវាទាយ វា សំវាសាយ វា ន គច្ឆិស្សាមីតិ ធុរំ និក្ខិត្តមត្តេ អាបត្តិ បាចិត្តិយស្ស.

១០៥៧. អនាបត្តិ សតិ អន្តរាយេ, បរិយេសិត្វា ទុតិយិកំ ភិក្ខុនិំ ន លភតិ, គិលានាយ, អាបទាសុ, ឧម្មត្តិកាយ, អាទិកម្មិកាយាតិ.

អដ្ឋមសិក្ខាបទំ និដ្ឋិតំ.

៩. នវមសិក្ខាបទំ

១០៥៨. តេន សមយេន ពុទ្ធោ ភគវា សាវត្ថិយំ វិហរតិ ជេតវនេ អនាថបិណ្ឌិកស្ស អារាមេ. តេន ខោ បន សមយេន ភិក្ខុនិយោ ឧបោសថម្បិ ន បុច្ឆន្តិ ឱវាទម្បិ ន យាចន្តិ. ភិក្ខូ ឧជ្ឈាយន្តិ ខិយ្យន្តិ វិបាចេន្តិ – ‘‘កថញ្ហិ នាម ភិក្ខុនិយោ ឧបោសថម្បិ ន បុច្ឆិស្សន្តិ ឱវាទម្បិ ន យាចិស្សន្តី’’តិ…បេ… សច្ចំ កិរ, ភិក្ខវេ, ភិក្ខុនិយោ ‘‘ឧបោសថម្បិ ន បុច្ឆន្តិ ឱវាទម្បិ ន យាចន្តី’’តិ? ‘‘សច្ចំ, ភគវា’’តិ. វិគរហិ ពុទ្ធោ ភគវា…បេ… កថញ្ហិ នាម, ភិក្ខវេ, ភិក្ខុនិយោ ឧបោសថម្បិ ន បុច្ឆិស្សន្តិ ឱវាទម្បិ ន យាចិស្សន្តិ! នេតំ, ភិក្ខវេ, អប្បសន្នានំ វា បសាទាយ…បេ… ឯវញ្ច បន, ភិក្ខវេ, ភិក្ខុនិយោ ឥមំ សិក្ខាបទំ ឧទ្ទិសន្តុ –

១០៥៩. ‘‘អន្វទ្ធមាសំ ភិក្ខុនិយា ភិក្ខុសង្ឃតោ ទ្វេ ធម្មា បច្ចាសីសិតព្ពា – ឧបោសថបុច្ឆកញ្ច ឱវាទូបសង្កមនញ្ច. តំ អតិក្កាមេន្តិយា បាចិត្តិយ’’ន្តិ.

១០៦០. អន្វទ្ធមាសន្តិ អនុបោសថិកំ. ឧបោសថោ នាម ទ្វេ ឧបោសថា – ចាតុទ្ទសិកោ ច បន្នរសិកោ ច.

ឱវាទោ នាម អដ្ឋ គរុធម្មា. ‘‘ឧបោសថម្បិ ន បុច្ឆិស្សាមិ ឱវាទម្បិ ន យាចិស្សាមី’’តិ ធុរំ និក្ខិត្តមត្តេ អាបត្តិ បាចិត្តិយស្ស.

១០៦១. អនាបត្តិ សតិ អន្តរាយេ, បរិយេសិត្វា ទុតិយិកំ ភិក្ខុនិំ ន លភតិ, គិលានាយ, អាបទាសុ, ឧម្មត្តិកាយ, អាទិកម្មិកាយាតិ.

នវមសិក្ខាបទំ និដ្ឋិតំ.

១០. ទសមសិក្ខាបទំ

១០៦២. តេន សមយេន ពុទ្ធោ ភគវា សាវត្ថិយំ វិហរតិ ជេតវនេ អនាថបិណ្ឌិកស្ស អារាមេ. តេន ខោ បន សមយេន អញ្ញតរា ភិក្ខុនី បសាខេ ជាតំ គណ្ឌំ បុរិសេន សទ្ធិំ ឯកេនេកា ភេទាបេសិ. អថ ខោ សោ បុរិសោ តំ ភិក្ខុនិំ ទូសេតុំ ឧបក្កមិ. សា វិស្សរមកាសិ. ភិក្ខុនិយោ ឧបធាវិត្វា តំ ភិក្ខុនិំ ឯតទវោចុំ – ‘‘កិស្ស ត្វំ, អយ្យេ, វិស្សរមកាសី’’តិ? អថ ខោ សា ភិក្ខុនី ភិក្ខុនីនំ ឯតមត្ថំ អារោចេសិ. យា តា ភិក្ខុនិយោ អប្បិច្ឆា…បេ… តា ឧជ្ឈាយន្តិ ខិយ្យន្តិ វិបាចេន្តិ – ‘‘កថញ្ហិ នាម ភិក្ខុនី បសាខេ ជាតំ គណ្ឌំ បុរិសេន សទ្ធិំ ឯកេនេកា ភេទាបេស្សតី’’តិ…បេ… សច្ចំ កិរ, ភិក្ខវេ, ភិក្ខុនី បសាខេ ជាតំ គណ្ឌំ បុរិសេន សទ្ធិំ ឯកេនេកា ភេទាបេតីតិ [ភេទាបេសីតិ (ក.)]? ‘‘សច្ចំ, ភគវា’’តិ. វិគរហិ ពុទ្ធោ ភគវា…បេ… កថញ្ហិ នាម, ភិក្ខវេ, ភិក្ខុនី បសាខេ ជាតំ គណ្ឌំ បុរិសេន សទ្ធិំ ឯកេនេកា ភេទាបេស្សតិ! នេតំ, ភិក្ខវេ, អប្បសន្នានំ វា បសាទាយ…បេ… ឯវញ្ច បន, ភិក្ខវេ, ភិក្ខុនិយោ ឥមំ សិក្ខាបទំ ឧទ្ទិសន្តុ –

១០៦៣. ‘‘យា បន ភិក្ខុនី បសាខេ ជាតំ គណ្ឌំ វា រុធិតំ វា អនបលោកេត្វា សង្ឃំ វា គណំ វា បុរិសេន សទ្ធិំ ឯកេនេកា ភេទាបេយ្យ វា ផាលាបេយ្យ វា ធោវាបេយ្យ វា អាលិម្បាបេយ្យ វា ពន្ធាបេយ្យ វា មោចាបេយ្យ វា, បាចិត្តិយ’’ន្តិ.

១០៦៤. យា បនាតិ យា យាទិសា…បេ… ភិក្ខុនីតិ…បេ… អយំ ឥមស្មិំ អត្ថេ អធិប្បេតា ភិក្ខុនីតិ.

បសាខំ នាម អធោនាភិ ឧព្ភជាណុមណ្ឌលំ. ជាតន្តិ តត្ថ ជាតំ. គណ្ឌោ នាម យោ កោចិ គណ្ឌោ. រុធិតំ នាម យំ កិញ្ចិ វណំ. អនបលោកេត្វាតិ អនាបុច្ឆា. សង្ឃោ នាម ភិក្ខុនិសង្ឃោ វុច្ចតិ. គណោ នាម សម្ពហុលា ភិក្ខុនិយោ វុច្ចន្តិ. បុរិសោ នាម មនុស្សបុរិសោ, ន យក្ខោ, ន បេតោ, ន តិរច្ឆានគតោ, វិញ្ញូ បដិពលោ ទូសេតុំ. សទ្ធិន្តិ ឯកតោ. ឯកេនេកាតិ បុរិសោ ចេវ ហោតិ ភិក្ខុនី ច.

១០៦៥. ‘‘ភិន្ទា’’តិ អាណាបេតិ, អាបត្តិ ទុក្កដស្ស. ភិន្នេ អាបត្តិ បាចិត្តិយស្ស. ‘‘ផាលេហី’’តិ អាណាបេតិ, អាបត្តិ ទុក្កដស្ស. ផាលិតេ អាបត្តិ បាចិត្តិយស្ស. ‘‘ធោវា’’តិ អាណាបេតិ, អាបត្តិ ទុក្កដស្ស. ធោវិតេ [ធោតេ (ស្យា.)] អាបត្តិ បាចិត្តិយស្ស. ‘‘អាលិម្បា’’តិ អាណាបេតិ, អាបត្តិ ទុក្កដស្ស. លិត្តេ [អាលិត្តេ (ស្យា.)] អាបត្តិ បាចិត្តិយស្ស. ‘‘ពន្ធាហី’’តិ អាណាបេតិ, អាបត្តិ ទុក្កដស្ស. ពទ្ធេ អាបត្តិ បាចិត្តិយស្ស. ‘‘មោចេហី’’តិ អាណាបេតិ, អាបត្តិ ទុក្កដស្ស. មុត្តេ អាបត្តិ បាចិត្តិយស្ស.

១០៦៦. អនាបត្តិ អបលោកេត្វា ភេទាបេតិ វា ផាលាបេតិ វា ធោវាបេតិ វា អាលិម្បាបេតិ វា ពន្ធាបេតិ វា មោចាបេតិ វា, យា កាចិ វិញ្ញូ ទុតិយិកា [យា កាចិ វិញ្ញូ ទុតិយា (ស្យា.), យោ កោចិ វិញ្ញូ ទុតិយោ (ក.)] ហោតិ, ឧម្មត្តិកាយ, អាទិកម្មិកាយាតិ.

ទសមសិក្ខាបទំ និដ្ឋិតំ.

អារាមវគ្គោ ឆដ្ឋោ.