៤. បាចិត្តិយកណ្ឌំ (ភិក្ខុនីវិភង្គោ)

១. លសុណវគ្គោ

១. បឋមសិក្ខាបទំ

ឥមេ ខោ បនាយ្យាយោ ឆសដ្ឋិសតា បាចិត្តិយា

ធម្មា ឧទ្ទេសំ អាគច្ឆន្តិ.

៧៩៣. តេន សមយេន ពុទ្ធោ ភគវា សាវត្ថិយំ វិហរតិ ជេតវនេ អនាថបិណ្ឌិកស្ស អារាមេ. តេន ខោ បន សមយេន អញ្ញតរេន ឧបាសកេន ភិក្ខុនិសង្ឃោ លសុណេន បវារិតោ ហោតិ – ‘‘យាសំ អយ្យានំ លសុណេន អត្ថោ, អហំ លសុណេនា’’តិ. ខេត្តបាលោ ច អាណត្តោ ហោតិ – ‘‘សចេ ភិក្ខុនិយោ អាគច្ឆន្តិ, ឯកមេកាយ ភិក្ខុនិយា ទ្វេតយោ ភណ្ឌិកេ ទេហី’’តិ. តេន ខោ បន សមយេន សាវត្ថិយំ ឧស្សវោ ហោតិ. យថាភតំ លសុណំ បរិក្ខយំ អគមាសិ. ភិក្ខុនិយោ តំ ឧបាសកំ ឧបសង្កមិត្វា ឯតទវោចុំ – ‘‘លសុណេន, អាវុសោ, អត្ថោ’’តិ. ‘‘នត្ថាយ្យេ. យថាភតំ លសុណំ បរិក្ខីណំ. ខេត្តំ គច្ឆថា’’តិ. ថុល្លនន្ទា ភិក្ខុនី ខេត្តំ គន្ត្វា ន មត្តំ ជានិត្វា ពហុំ លសុណំ ហរាបេសិ. ខេត្តបាលោ ឧជ្ឈាយតិ ខិយ្យតិ វិបាចេតិ – ‘‘កថញ្ហិ នាម ភិក្ខុនិយោ ន មត្តំ ជានិត្វា ពហុំ លសុណំ ហរាបេស្សន្តី’’តិ! អស្សោសុំ ខោ ភិក្ខុនិយោ តស្ស ខេត្តបាលស្ស ឧជ្ឈាយន្តស្ស ខិយ្យន្តស្ស វិបាចេន្តស្ស. យា តា ភិក្ខុនិយោ អប្បិច្ឆា…បេ… តា ឧជ្ឈាយន្តិ ខិយ្យន្តិ វិបាចេន្តិ – ‘‘កថញ្ហិ នាម អយ្យា ថុល្លនន្ទា ន មត្តំ ជានិត្វា ពហុំ លសុណំ ហរាបេស្សតី’’តិ…បេ… សច្ចំ កិរ, ភិក្ខវេ, ថុល្លនន្ទា ភិក្ខុនី ន មត្តំ ជានិត្វា ពហុំ លសុណំ ហរាបេតីតិ [ហរាបេសីតិ (ក.)]? ‘‘សច្ចំ, ភគវា’’តិ. វិគរហិ ពុទ្ធោ ភគវា…បេ… កថញ្ហិ នាម, ភិក្ខវេ, ថុល្លនន្ទា ភិក្ខុនី ន មត្តំ ជានិត្វា ពហុំ លសុណំ ហរាបេស្សតិ! នេតំ, ភិក្ខវេ, អប្បសន្នានំ វា បសាទាយ…បេ… ធម្មិំ កថំ កត្វា ភិក្ខូ អាមន្តេសិ –

‘‘ភូតបុព្ពំ, ភិក្ខវេ, ថុល្លនន្ទា ភិក្ខុនី អញ្ញតរស្ស ព្រាហ្មណស្ស បជាបតិ អហោសិ. តិស្សោ ច ធីតរោ – នន្ទា, នន្ទវតី, សុន្ទរីនន្ទា. អថ ខោ, ភិក្ខវេ, សោ ព្រាហ្មណោ កាលង្កត្វា អញ្ញតរំ ហំសយោនិំ ឧបបជ្ជិ. តស្ស សព្ពសោវណ្ណមយា បត្តា អហេសុំ. សោ តាសំ ឯកេកំ បត្តំ ទេតិ. អថ ខោ, ភិក្ខវេ, ថុល្លនន្ទា ភិក្ខុនី ‘‘អយំ ហំសោ អម្ហាកំ ឯកេកំ បត្តំ ទេតី’’តិ តំ ហំសរាជំ គហេត្វា និប្បត្តំ អកាសិ. តស្ស បុន ជាយមានា បត្តា សេតា សម្បជ្ជិំសុ. តទាបិ, ភិក្ខវេ, ថុល្លនន្ទា ភិក្ខុនី អតិលោភេន សុវណ្ណា បរិហីនា. ឥទានិ លសុណា បរិហាយិស្សតី’’តិ.

[ជា. ១.១.១៣៦ សុវណ្ណហំសជាតកេបិ] ‘‘យំ លទ្ធំ តេន តុដ្ឋព្ពំ, អតិលោភោ ហិ បាបកោ;

ហំសរាជំ គហេត្វាន, សុវណ្ណា បរិហាយថា’’តិ.

អថ ខោ ភគវា ថុល្លនន្ទំ ភិក្ខុនិំ អនេកបរិយាយេន វិគរហិត្វា ទុព្ភរតាយ…បេ… ឯវញ្ច បន, ភិក្ខវេ, ភិក្ខុនិយោ ឥមំ សិក្ខាបទំ ឧទ្ទិសន្តុ –

៧៩៤. ‘‘យា បន ភិក្ខុនី លសុណំ ខាទេយ្យ បាចិត្តិយ’’ន្តិ.

៧៩៥. យា បនាតិ យា យាទិសា…បេ… ភិក្ខុនីតិ…បេ… អយំ ឥមស្មិំ អត្ថេ អធិប្បេតា ភិក្ខុនីតិ.

លសុណំ នាម មាគធកំ វុច្ចតិ.

‘‘ខាទិស្សាមីតិ បដិគ្គណ្ហា’’តិ, អាបត្តិ ទុក្កដស្ស. អជ្ឈោហារេ អជ្ឈោហារេ អាបត្តិ បាចិត្តិយស្ស.

៧៩៦. លសុណេ លសុណសញ្ញា ខាទតិ, អាបត្តិ បាចិត្តិយស្ស. លសុណេ វេមតិកា ខាទតិ, អាបត្តិ បាចិត្តិយស្ស. លសុណេ អលសុណសញ្ញា ខាទតិ, អាបត្តិ បាចិត្តិយស្ស.

អលសុណេ លសុណសញ្ញា ខាទតិ, អាបត្តិ ទុក្កដស្ស. អលសុណេ វេមតិកា ខាទតិ, អាបត្តិ ទុក្កដស្ស. អលសុណេ អលសុណសញ្ញា ខាទតិ, អនាបត្តិ.

៧៩៧. អនាបត្តិ បលណ្ឌុកេ, ភញ្ជនកេ, ហរីតកេ, ចាបលសុណេ, សូបសម្បាកេ, មំសសម្បាកេ, តេលសម្បាកេ, សាឡវេ, ឧត្តរិភង្គេ, ឧម្មត្តិកាយ, អាទិកម្មិកាយាតិ.

បឋមសិក្ខាបទំ និដ្ឋិតំ.

២. ទុតិយសិក្ខាបទំ

៧៩៨. តេន សមយេន ពុទ្ធោ ភគវា សាវត្ថិយំ វិហរតិ ជេតវនេ អនាថបិណ្ឌិកស្ស អារាមេ. តេន ខោ បន សមយេន ឆព្ពគ្គិយា ភិក្ខុនិយោ សម្ពាធេ លោមំ សំហរាបេត្វា អចិរវតិយា នទិយា វេសិយាហិ សទ្ធិំ នគ្គា ឯកតិត្ថេ នហាយន្តិ. វេសិយា ឧជ្ឈាយន្តិ ខិយ្យន្តិ វិបាចេន្តិ – ‘‘កថញ្ហិ នាម ភិក្ខុនិយោ សម្ពាធេ លោមំ សំហរាបេស្សន្តិ, សេយ្យថាបិ គិហិនិយោ កាមភោគិនិយោ’’តិ! អស្សោសុំ ខោ ភិក្ខុនិយោ តាសំ វេសិយានំ ឧជ្ឈាយន្តីនំ ខិយ្យន្តីនំ វិបាចេន្តីនំ. យា តា ភិក្ខុនិយោ អប្បិច្ឆា…បេ… តា ឧជ្ឈាយន្តិ ខិយ្យន្តិ វិបាចេន្តិ – ‘‘កថញ្ហិ នាម ឆព្ពគ្គិយា ភិក្ខុនិយោ សម្ពាធេ លោមំ សំហរាបេស្សន្តី’’តិ…បេ… សច្ចំ កិរ, ភិក្ខវេ, ឆព្ពគ្គិយា ភិក្ខុនិយោ សម្ពាធេ លោមំ សំហរាបេន្តីតិ? ‘‘សច្ចំ, ភគវា’’តិ. វិគរហិ ពុទ្ធោ ភគវា…បេ… កថញ្ហិ នាម, ភិក្ខវេ, ឆព្ពគ្គិយា ភិក្ខុនិយោ សម្ពាធេ លោមំ សំហរាបេស្សន្តិ! នេតំ, ភិក្ខវេ, អប្បសន្នានំ វា បសាទាយ…បេ… ឯវញ្ច បន, ភិក្ខវេ, ភិក្ខុនិយោ ឥមំ សិក្ខាបទំ ឧទ្ទិសន្តុ –

៧៩៩. ‘‘យា បន ភិក្ខុនី សម្ពាធេ លោមំ សំហរាបេយ្យ, បាចិត្តិយ’’ន្តិ.

៨០០. យា បនាតិ យា យាទិសា…បេ… ភិក្ខុនីតិ…បេ… អយំ ឥមស្មិំ អត្ថេ អធិប្បេតា ភិក្ខុនីតិ.

សម្ពាធោ នាម ឧភោ ឧបកច្ឆកា, មុត្តករណំ.

សំហរាបេយ្យាតិ ឯកម្បិ លោមំ សំហរាបេតិ, អាបត្តិ បាចិត្តិយស្ស. ពហុកេបិ លោមេ សំហរាបេតិ, អាបត្តិ បាចិត្តិយស្ស.

៨០១. អនាបត្តិ អាពាធបច្ចយា, ឧម្មត្តិកាយ, អាទិកម្មិកាយាតិ.

ទុតិយសិក្ខាបទំ និដ្ឋិតំ.

៣. តតិយសិក្ខាបទំ

៨០២. តេន សមយេន ពុទ្ធោ ភគវា សាវត្ថិយំ វិហរតិ ជេតវនេ អនាថបិណ្ឌិកស្ស អារាមេ. តេន ខោ បន សមយេន ទ្វេ ភិក្ខុនិយោ អនភិរតិយា បីឡិតា ឱវរកំ បវិសិត្វា តលឃាតកំ ករោន្តិ. ភិក្ខុនិយោ តេន សទ្ទេន ឧបធាវិត្វា តា ភិក្ខុនិយោ ឯតទវោចុំ – ‘‘កិស្ស តុម្ហេ, អយ្យេ, បុរិសេន សទ្ធិំ សម្បទុស្សថា’’តិ? ‘‘ន មយំ, អយ្យេ, បុរិសេន សទ្ធិំ សម្បទុស្សាមា’’តិ. ភិក្ខុនីនំ ឯតមត្ថំ អារោចេសុំ. យា តា ភិក្ខុនិយោ អប្បិច្ឆា…បេ… តា ឧជ្ឈាយន្តិ ខិយ្យន្តិ វិបាចេន្តិ – ‘‘កថញ្ហិ នាម ភិក្ខុនិយោ តលឃាតកំ ករិស្សន្តី’’តិ…បេ… សច្ចំ កិរ, ភិក្ខវេ, ភិក្ខុនិយោ តលឃាតកំ ករោន្តីតិ? ‘‘សច្ចំ, ភគវា’’តិ. វិគរហិ ពុទ្ធោ ភគវា…បេ… កថញ្ហិ នាម, ភិក្ខវេ, ភិក្ខុនិយោ តលឃាតកំ ករិស្សន្តិ! នេតំ, ភិក្ខវេ, អប្បសន្នានំ វា បសាទាយ…បេ… ឯវញ្ច បន, ភិក្ខវេ, ភិក្ខុនិយោ ឥមំ សិក្ខាបទំ ឧទ្ទិសន្តុ –

៨០៣. ‘‘តលឃាតកេ បាចិត្តិយ’’ន្តិ.

៨០៤. តលឃាតកំ នាម សម្ផស្សំ សាទិយន្តី អន្តមសោ ឧប្បលបត្តេនបិ មុត្តករណេ បហារំ ទេតិ, អាបត្តិ បាចិត្តិយស្ស.

៨០៥. អនាបត្តិ អាពាធបច្ចយា, ឧម្មត្តិកាយ, អាទិកម្មិកាយាតិ.

តតិយសិក្ខាបទំ និដ្ឋិតំ.

៤. ចតុត្ថសិក្ខាបទំ

៨០៦. តេន សមយេន ពុទ្ធោ ភគវា សាវត្ថិយំ វិហរតិ ជេតវនេ អនាថបិណ្ឌិកស្ស អារាមេ. តេន ខោ បន សមយេន អញ្ញតរា បុរាណរាជោរោធា ភិក្ខុនីសុ បព្ពជិតា [អញ្ញតរោ បុរាណរាជោរោធោ ភិក្ខុនីសុ បព្ពជិតោ (ស្យា.)] ហោតិ. អញ្ញតរា ភិក្ខុនី អនភិរតិយា បីឡិតា យេន សា ភិក្ខុនី តេនុបសង្កមិ; ឧបសង្កមិត្វា តំ ភិក្ខុនិំ ឯតទវោច – ‘‘រាជា ខោ, អយ្យេ, តុម្ហេ ចិរាចិរំ គច្ឆតិ. កថំ តុម្ហេ ធារេថា’’តិ? ‘‘ជតុមដ្ឋកេន, អយ្យេ’’តិ. ‘‘កិំ ឯតំ, អយ្យេ, ជតុមដ្ឋក’’ន្តិ? អថ ខោ សា ភិក្ខុនី តស្សា ភិក្ខុនិយា ជតុមដ្ឋកំ អាចិក្ខិ. អថ ខោ សា ភិក្ខុនី ជតុមដ្ឋកំ អាទិយិត្វា ធោវិតុំ វិស្សរិត្វា ឯកមន្តំ ឆឌ្ឌេសិ. ភិក្ខុនិយោ មក្ខិកាហិ សម្បរិកិណ្ណំ បស្សិត្វា ឯវមាហំសុ – ‘‘កស្សិទំ កម្ម’’ន្តិ? សា ឯវមាហ – ‘‘មយ្ហិទំ កម្ម’’ន្តិ. យា តា ភិក្ខុនិយោ អប្បិច្ឆា…បេ… តា ឧជ្ឈាយន្តិ ខិយ្យន្តិ វិបាចេន្តិ – ‘‘កថញ្ហិ នាម ភិក្ខុនី ជតុមដ្ឋកំ អាទិយិស្សតី’’តិ…បេ… សច្ចំ កិរ, ភិក្ខវេ, ភិក្ខុនី ជតុមដ្ឋកំ អាទិយតីតិ [អាទិយីតិ (ក.)]? ‘‘សច្ចំ, ភគវា’’តិ. វិគរហិ ពុទ្ធោ ភគវា…បេ… កថញ្ហិ នាម, ភិក្ខវេ, ភិក្ខុនី ជតុមដ្ឋកំ អាទិយិស្សតិ! នេតំ, ភិក្ខវេ, អប្បសន្នានំ វា បសាទាយ…បេ… ឯវញ្ច បន, ភិក្ខវេ, ភិក្ខុនិយោ ឥមំ សិក្ខាបទំ ឧទ្ទិសន្តុ –

៨០៧. ‘‘ជតុមដ្ឋកេ [ជតុមដ្ដកេ (សី.)] បាចិត្តិយ’’ន្តិ.

៨០៨. ជតុមដ្ឋកំ នាម ជតុមយំ កដ្ឋមយំ បិដ្ឋមយំ មត្តិកាមយំ.

អាទិយេយ្យាតិ សម្ផស្សំ សាទិយន្តី អន្តមសោ ឧប្បលបត្តម្បិ មុត្តករណំ បវេសេតិ, អាបត្តិ បាចិត្តិយស្ស.

៨០៩. អនាបត្តិ អាពាធបច្ចយា, ឧម្មត្តិកាយ, អាទិកម្មិកាយាតិ.

ចតុត្ថសិក្ខាបទំ និដ្ឋិតំ.

៥. បញ្ចមសិក្ខាបទំ

៨១០. តេន សមយេន ពុទ្ធោ ភគវា សក្កេសុ វិហរតិ កបិលវត្ថុស្មិំ និគ្រោធារាមេ. អថ ខោ មហាបជាបតិ គោតមី យេន ភគវា តេនុបសង្កមិ; ឧបសង្កមិត្វា ភគវន្តំ អភិវាទេត្វា អធោវាតេ អដ្ឋាសិ – ‘‘ទុគ្គន្ធោ, ភគវា, មាតុគាមោ’’តិ. អថ ខោ ភគវា – ‘‘អាទិយន្តុ ខោ ភិក្ខុនិយោ ឧទកសុទ្ធិក’’ន្តិ, មហាបជាបតិំ គោតមិំ ធម្មិយា កថាយ សន្ទស្សេសិ សមាទបេសិ សមុត្តេជេសិ សម្បហំសេសិ. អថ ខោ មហាបជាបតិ គោតមី ភគវតា ធម្មិយា កថាយ សន្ទស្សិតា សមាទបិតា សមុត្តេជិតា សម្បហំសិតា ភគវន្តំ អភិវាទេត្វា បទក្ខិណំ កត្វា បក្កាមិ. អថ ខោ ភគវា ឯតស្មិំ និទានេ ឯតស្មិំ បករណេ ធម្មិំ កថំ កត្វា ភិក្ខូ អាមន្តេសិ – ‘‘អនុជានាមិ, ភិក្ខវេ, ភិក្ខុនីនំ ឧទកសុទ្ធិក’’ន្តិ. តេន ខោ បន សមយេន អញ្ញតរា ភិក្ខុនី – ‘‘ភគវតា ឧទកសុទ្ធិកា អនុញ្ញាតា’’តិ អតិគម្ភីរំ ឧទកសុទ្ធិកំ អាទិយន្តី មុត្តករណេ វណំ អកាសិ. អថ ខោ សា ភិក្ខុនី ភិក្ខុនីនំ ឯតមត្ថំ អារោចេតិ. យា តា ភិក្ខុនិយោ អប្បិច្ឆា…បេ… តា ឧជ្ឈាយន្តិ ខិយ្យន្តិ វិបាចេន្តិ – កថញ្ហិ នាម ភិក្ខុនី អតិគម្ភីរំ ឧទកសុទ្ធិកំ អាទិយិស្សតីតិ…បេ… សច្ចំ កិរ, ភិក្ខវេ, ភិក្ខុនី អតិគម្ភីរំ ឧទកសុទ្ធិកំ អាទិយតី’’តិ [អាទិយីតិ (ក.)]? ‘‘សច្ចំ, ភគវា’’តិ. វិគរហិ ពុទ្ធោ ភគវា…បេ… កថញ្ហិ នាម, ភិក្ខវេ, ភិក្ខុនី អតិគម្ភីរំ ឧទកសុទ្ធិកំ អាទិយិស្សតិ! នេតំ, ភិក្ខវេ, អប្បសន្នានំ វា បសាទាយ…បេ… ឯវញ្ច បន, ភិក្ខវេ, ភិក្ខុនិយោ ឥមំ សិក្ខាបទំ ឧទ្ទិសន្តុ –

៨១១. ‘‘ឧទកសុទ្ធិកំ បន ភិក្ខុនិយា អាទិយមានាយ ទ្វង្គុលបព្ពបរមំ អាទាតព្ពំ. តំ អតិក្កាមេន្តិយា បាចិត្តិយ’’ន្តិ.

៨១២. ឧទកសុទ្ធិកំ នាម មុត្តករណស្ស ធោវនា វុច្ចតិ.

អាទិយមានាយាតិ ធោវន្តិយា.

ទ្វង្គុលបព្ពបរមំ អាទាតព្ពន្តិ ទ្វីសុ អង្គុលេសុ ទ្វេ បព្ពបរមា អាទាតព្ពា.

តំ អតិក្កាមេន្តិយាតិ សម្ផស្សំ សាទិយន្តី អន្តមសោ កេសគ្គមត្តម្បិ អតិក្កាមេតិ, អាបត្តិ បាចិត្តិយស្ស.

៨១៣. អតិរេកទ្វង្គុលបព្ពេ អតិរេកសញ្ញា អាទិយតិ, អាបត្តិ បាចិត្តិយស្ស. អតិរេកទ្វង្គុលបព្ពេ វេមតិកា អាទិយតិ, អាបត្តិ បាចិត្តិយស្ស. អតិរេកទ្វង្គុលបព្ពេ ឩនកសញ្ញា អាទិយតិ, អាបត្តិ បាចិត្តិយស្ស.

ឩនកទ្វង្គុលបព្ពេ អតិរេកសញ្ញា, អាបត្តិ ទុក្កដស្ស. ឩនកទ្វង្គុលបព្ពេ វេមតិកា, អាបត្តិ ទុក្កដស្ស. ឩនកទ្វង្គុលបព្ពេ ឩនកសញ្ញា, អនាបត្តិ.

៨១៤. អនាបត្តិ ទ្វង្គុលបព្ពបរមំ អាទិយតិ, ឩនកទ្វង្គុលបព្ពបរមំ អាទិយតិ, អាពាធបច្ចយា, ឧម្មត្តិកាយ, អាទិកម្មិកាយាតិ.

បញ្ចមសិក្ខាបទំ និដ្ឋិតំ.

៦. ឆដ្ឋសិក្ខាបទំ

៨១៥. តេន សមយេន ពុទ្ធោ ភគវា សាវត្ថិយំ វិហរតិ ជេតវនេ អនាថបិណ្ឌិកស្ស អារាមេ. តេន ខោ បន សមយេន អារោហន្តោ នាម មហាមត្តោ ភិក្ខូសុ បព្ពជិតោ ហោតិ. តស្ស បុរាណទុតិយិកា ភិក្ខុនីសុ បព្ពជិតា ហោតិ. តេន ខោ បន សមយេន សោ ភិក្ខុ តស្សា ភិក្ខុនិយា សន្តិកេ ភត្តវិស្សគ្គំ ករោតិ. អថ ខោ សា ភិក្ខុនី តស្ស ភិក្ខុនោ ភុញ្ជន្តស្ស បានីយេន ច វិធូបនេន ច ឧបតិដ្ឋិត្វា អច្ចាវទតិ. អថ ខោ សោ ភិក្ខុ តំ ភិក្ខុនិំ អបសាទេតិ – ‘‘មា, ភគិនិ, ឯវរូបំ អកាសិ. នេតំ កប្បតី’’តិ. ‘‘បុព្ពេ មំ ត្វំ ឯវញ្ច ឯវញ្ច ករោសិ, ឥទានិ ឯត្តកំ ន សហសី’’តិ – បានីយថាលកំ មត្ថកេ អាសុម្ភិត្វា វិធូបនេន បហារំ អទាសិ. យា តា ភិក្ខុនិយោ អប្បិច្ឆា…បេ… តា ឧជ្ឈាយន្តិ ខិយ្យន្តិ វិបាចេន្តិ – ‘‘កថញ្ហិ នាម ភិក្ខុនី ភិក្ខុស្ស បហារំ ទស្សតី’’តិ…បេ… សច្ចំ កិរ, ភិក្ខវេ, ភិក្ខុនី ភិក្ខុស្ស បហារំ អទាសីតិ? ‘‘សច្ចំ, ភគវា’’តិ. វិគរហិ ពុទ្ធោ ភគវា…បេ… កថញ្ហិ នាម, ភិក្ខវេ, ភិក្ខុនី ភិក្ខុស្ស បហារំ ទស្សតិ! នេតំ, ភិក្ខវេ, អប្បសន្នានំ វា បសាទាយ…បេ… ឯវញ្ច បន, ភិក្ខវេ, ភិក្ខុនិយោ ឥមំ សិក្ខាបទំ ឧទ្ទិសន្តុ –

៨១៦. ‘‘យា បន ភិក្ខុនី ភិក្ខុស្ស ភុញ្ជន្តស្ស បានីយេន វា វិធូបនេន វា ឧបតិដ្ឋេយ្យ, បាចិត្តិយ’’ន្តិ.

៨១៧. យា បនាតិ យា យាទិសា…បេ… ភិក្ខុនីតិ…បេ… អយំ ឥមស្មិំ អត្ថេ អធិប្បេតា ភិក្ខុនីតិ.

ភិក្ខុស្សាតិ ឧបសម្បន្នស្ស.

ភុញ្ជន្តស្សាតិ បញ្ចន្នំ ភោជនានំ អញ្ញតរំ ភោជនំ ភុញ្ជន្តស្ស.

បានីយំ នាម យំ កិញ្ចិ បានីយំ.

វិធូបនំ នាម យា កាចិ ពីជនី.

ឧបតិដ្ឋេយ្យាតិ ហត្ថបាសេ តិដ្ឋតិ, អាបត្តិ បាចិត្តិយស្ស.

៨១៨. ឧបសម្បន្នេ ឧបសម្បន្នសញ្ញា បានីយេន វា វិធូបនេន វា ឧបតិដ្ឋតិ, អាបត្តិ បាចិត្តិយស្ស. ឧបសម្បន្នេ វេមតិកា បានីយេន វា វិធូបនេន វា ឧបតិដ្ឋតិ, អាបត្តិ បាចិត្តិយស្ស. ឧបសម្បន្នេ អនុបសម្បន្នសញ្ញា បានីយេន វា វិធូបនេន វា ឧបតិដ្ឋតិ, អាបត្តិ បាចិត្តិយស្ស.

ហត្ថបាសំ វិជហិត្វា ឧបតិដ្ឋតិ, អាបត្តិ ទុក្កដស្ស. ខាទនីយំ ខាទន្តស្ស ឧបតិដ្ឋតិ, អាបត្តិ ទុក្កដស្ស. អនុបសម្បន្នស្ស ឧបតិដ្ឋតិ, អាបត្តិ ទុក្កដស្ស. អនុបសម្បន្នេ ឧបសម្បន្នសញ្ញា, អាបត្តិ ទុក្កដស្ស. អនុបសម្បន្នេ វេមតិកា, អាបត្តិ ទុក្កដស្ស. អនុបសម្បន្នេ អនុបសម្បន្នសញ្ញា, អាបត្តិ ទុក្កដស្ស.

៨១៩. អនាបត្តិ ទេតិ, ទាបេតិ, អនុបសម្បន្នំ អាណាបេតិ, ឧម្មត្តិកាយ, អាទិកម្មិកាយាតិ.

ឆដ្ឋសិក្ខាបទំ និដ្ឋិតំ.

៧. សត្តមសិក្ខាបទំ

៨២០. តេន សមយេន ពុទ្ធោ ភគវា សាវត្ថិយំ វិហរតិ ជេតវនេ អនាថបិណ្ឌិកស្ស អារាមេ. តេន ខោ បន សមយេន ភិក្ខុនិយោ សស្សកាលេ អាមកធញ្ញំ វិញ្ញាបេត្វា នគរំ អតិហរន្តិ ទ្វារដ្ឋានេ – ‘‘ទេថាយ្យេ, ភាគ’’ន្តិ. បលិពុន្ធេត្វា មុញ្ចិំសុ. អថ ខោ តា ភិក្ខុនិយោ ឧបស្សយំ គន្ត្វា ភិក្ខុនីនំ ឯតមត្ថំ អារោចេសុំ. យា តា ភិក្ខុនិយោ អប្បិច្ឆា…បេ… តា ឧជ្ឈាយន្តិ ខិយ្យន្តិ វិបាចេន្តិ – ‘‘កថញ្ហិ នាម ភិក្ខុនិយោ អាមកធញ្ញំ វិញ្ញាបេស្សន្តី’’តិ…បេ… សច្ចំ កិរ, ភិក្ខវេ, ភិក្ខុនិយោ អាមកធញ្ញំ វិញ្ញាបេន្តីតិ? ‘‘សច្ចំ, ភគវា’’តិ. វិគរហិ ពុទ្ធោ ភគវា…បេ… កថញ្ហិ នាម, ភិក្ខវេ, ភិក្ខុនិយោ អាមកធញ្ញំ វិញ្ញាបេស្សន្តិ! នេតំ, ភិក្ខវេ, អប្បសន្នានំ វា បសាទាយ…បេ… ឯវញ្ច បន, ភិក្ខវេ, ភិក្ខុនិយោ ឥមំ សិក្ខាបទំ ឧទ្ទិសន្តុ –

៨២១. ‘‘យា បន ភិក្ខុនី អាមកធញ្ញំ វិញ្ញត្វា វា វិញ្ញាបេត្វា វា ភជ្ជិត្វា វា ភជ្ជាបេត្វា វា កោដ្ដេត្វា វា កោដ្ដាបេត្វា វា បចិត្វា វា បចាបេត្វា វា ភុញ្ជេយ្យ, បាចិត្តិយ’’ន្តិ.

៨២២. យា បនាតិ យា យាទិសា…បេ… ភិក្ខុនីតិ…បេ… អយំ ឥមស្មិំ អត្ថេ អធិប្បេតា ភិក្ខុនីតិ.

អាមកធញ្ញំ នាម សាលិ វីហិ យវោ គោធុមោ កង្គុ វរកោ កុទ្រុសកោ.

វិញ្ញត្វាតិ សយំ វិញ្ញត្វា. វិញ្ញាបេត្វាតិ អញ្ញំ វិញ្ញាបេត្វា.

ភជ្ជិត្វាតិ សយំ ភជ្ជិត្វា. ភជ្ជាបេត្វាតិ អញ្ញំ ភជ្ជាបេត្វា.

កោដ្ដេត្វាតិ សយំ កោដ្ដេត្វា. កោដ្ដាបេត្វាតិ អញ្ញំ កោដ្ដាបេត្វា.

បចិត្វាតិ សយំ បចិត្វា. បចាបេត្វាតិ អញ្ញំ បចាបេត្វា.

‘‘ភុញ្ជិស្សាមី’’តិ បដិគ្គណ្ហាតិ, អាបត្តិ ទុក្កដស្ស. អជ្ឈោហារេ អជ្ឈោហារេ អាបត្តិ បាចិត្តិយស្ស.

៨២៣. អនាបត្តិ អាពាធបច្ចយា, អបរណ្ណំ វិញ្ញាបេតិ, ឧម្មត្តិកាយ, អាទិកម្មិកាយាតិ.

សត្តមសិក្ខាបទំ និដ្ឋិតំ.

៨. អដ្ឋមសិក្ខាបទំ

៨២៤. តេន សមយេន ពុទ្ធោ ភគវា សាវត្ថិយំ វិហរតិ ជេតវនេ អនាថបិណ្ឌិកស្ស អារាមេ. តេន ខោ បន សមយេន អញ្ញតរោ ព្រាហ្មណោ និព្ពិដ្ឋរាជភដោ ‘‘តញ្ញេវ ភដបថំ យាចិស្សាមី’’តិ សីសំ នហាយិត្វា ភិក្ខុនុបស្សយំ និស្សាយ រាជកុលំ គច្ឆតិ. អញ្ញតរា ភិក្ខុនី កដាហេ វច្ចំ កត្វា តិរោកុដ្ដេ ឆឌ្ឌេន្តី តស្ស ព្រាហ្មណស្ស មត្ថកេ អាសុម្ភិ. អថ ខោ សោ ព្រាហ្មណោ ឧជ្ឈាយតិ ខិយ្យតិ វិបាចេតិ – ‘‘អស្សមណិយោ ឥមា មុណ្ឌា ពន្ធកិនិយោ. កថញ្ហិ នាម គូថកដាហំ មត្ថកេ អាសុម្ភិស្សន្តិ! ឥមាសំ ឧបស្សយំ ឈាបេស្សាមី’’តិ! ឧម្មុកំ គហេត្វា ឧបស្សយំ បវិសតិ. អញ្ញតរោ ឧបាសកោ ឧបស្សយា និក្ខមន្តោ អទ្ទស តំ ព្រាហ្មណំ ឧម្មុកំ គហេត្វា ឧបស្សយំ បវិសន្តំ. ទិស្វាន តំ ព្រាហ្មណំ ឯតទវោច – ‘‘កិស្ស ត្វំ, ភោ, ឧម្មុកំ គហេត្វា ឧបស្សយំ បវិសសី’’តិ? ‘‘ឥមា មំ, ភោ, មុណ្ឌា ពន្ធកិនិយោ គូថកដាហំ មត្ថកេ អាសុម្ភិំសុ. ឥមាសំ ឧបស្សយំ ឈាបេស្សាមី’’តិ. ‘‘គច្ឆ, ភោ ព្រាហ្មណ, មង្គលំ ឯតំ. សហស្សំ លច្ឆសិ តញ្ច ភដបថ’’ន្តិ. អថ ខោ សោ ព្រាហ្មណោ សីសំ នហាយិត្វា រាជកុលំ គន្ត្វា សហស្សំ អលត្ថ តញ្ច ភដបថំ. អថ ខោ សោ ឧបាសកោ ឧបស្សយំ បវិសិត្វា ភិក្ខុនីនំ ឯតមត្ថំ អារោចេត្វា បរិភាសិ. យា តា ភិក្ខុនិយោ អប្បិច្ឆា…បេ… តា ឧជ្ឈាយន្តិ ខិយ្យន្តិ វិបាចេន្តិ – ‘‘កថញ្ហិ នាម ភិក្ខុនិយោ ឧច្ចារំ តិរោកុដ្ដេ ឆឌ្ឌេស្សន្តី’’តិ…បេ… សច្ចំ កិរ, ភិក្ខវេ, ភិក្ខុនិយោ ឧច្ចារំ តិរោកុដ្ដេ ឆឌ្ឌេន្តីតិ? ‘‘សច្ចំ, ភគវា’’តិ. វិគរហិ ពុទ្ធោ ភគវា…បេ… កថញ្ហិ នាម, ភិក្ខវេ, ភិក្ខុនិយោ ឧច្ចារំ តិរោកុដ្ដេ ឆឌ្ឌេស្សន្តិ! នេតំ, ភិក្ខវេ, អប្បសន្នានំ វា បសាទាយ…បេ… ឯវញ្ច បន, ភិក្ខវេ, ភិក្ខុនិយោ ឥមំ សិក្ខាបទំ ឧទ្ទិសន្តុ –

៨២៥. ‘‘យា បន ភិក្ខុនី ឧច្ចារំ វា បស្សាវំ វា សង្ការំ វា វិឃាសំ វា តិរោកុដ្ដេ វា តិរោបាការេ វា ឆឌ្ឌេយ្យ វា ឆឌ្ឌាបេយ្យ វា, បាចិត្តិយ’’ន្តិ.

៨២៦. យា បនាតិ យា យាទិសា…បេ… ភិក្ខុនីតិ…បេ… អយំ ឥមស្មិំ អត្ថេ អធិប្បេតា ភិក្ខុនីតិ.

ឧច្ចារោ នាម គូថោ វុច្ចតិ. បស្សាវោ នាម មុត្តំ វុច្ចតិ.

សង្ការំ នាម កចវរំ វុច្ចតិ.

វិឃាសំ នាម ចលកានិ វា អដ្ឋិកានិ វា ឧច្ឆិដ្ឋោទកំ វា.

កុដ្ដោ នាម តយោ កុដ្ដា – ឥដ្ឋកាកុដ្ដោ, សិលាកុដ្ដោ, ទារុកុដ្ដោ.

បាការោ នាម តយោ បាការា – ឥដ្ឋកាបាការោ, សិលាបាការោ, ទារុបាការោ.

តិរោកុដ្ដេតិ កុដ្ដស្ស បរតោ. តិរោបាការេតិ បាការស្ស បរតោ.

ឆឌ្ឌេយ្យាតិ សយំ ឆឌ្ឌេតិ, អាបត្តិ បាចិត្តិយស្ស.

ឆឌ្ឌាបេយ្យាតិ អញ្ញំ អាណាបេតិ, អាបត្តិ ទុក្កដស្ស. សកិំ អាណត្តា ពហុកម្បិ ឆឌ្ឌេតិ, អាបត្តិ បាចិត្តិយស្ស.

៨២៧. អនាបត្តិ ឱលោកេត្វា ឆឌ្ឌេតិ, អវឡញ្ជេ ឆឌ្ឌេតិ, ឧម្មត្តិកាយ, អាទិកម្មិកាយាតិ.

អដ្ឋមសិក្ខាបទំ និដ្ឋិតំ.

៩. នវមសិក្ខាបទំ

៨២៨. តេន សមយេន ពុទ្ធោ ភគវា សាវត្ថិយំ វិហរតិ ជេតវនេ អនាថបិណ្ឌិកស្ស អារាមេ. តេន ខោ បន សមយេន អញ្ញតរស្ស ព្រាហ្មណស្ស ភិក្ខុនូបស្សយំ និស្សាយ យវខេត្តំ ហោតិ. ភិក្ខុនិយោ ឧច្ចារម្បិ បស្សាវម្បិ សង្ការម្បិ វិឃាសម្បិ ខេត្តេ ឆឌ្ឌេន្តិ. អថ ខោ សោ ព្រាហ្មណោ ឧជ្ឈាយតិ ខិយ្យតិ វិបាចេតិ – ‘‘កថញ្ហិ នាម ភិក្ខុនិយោ អម្ហាកំ យវខេត្តំ ទូសេស្សន្តី’’តិ! អស្សោសុំ ខោ ភិក្ខុនិយោ តស្ស ព្រាហ្មណស្ស ឧជ្ឈាយន្តស្ស ខិយ្យន្តស្ស វិបាចេន្តស្ស. យា តា ភិក្ខុនិយោ អប្បិច្ឆា…បេ… តា ឧជ្ឈាយន្តិ ខិយ្យន្តិ វិបាចេន្តិ – ‘‘កថញ្ហិ នាម ភិក្ខុនិយោ ឧច្ចារម្បិ បស្សាវម្បិ សង្ការម្បិ វិឃាសម្បិ ហរិតេ ឆឌ្ឌេស្សន្តី’’តិ…បេ… សច្ចំ កិរ, ភិក្ខវេ, ភិក្ខុនិយោ ឧច្ចារម្បិ បស្សាវម្បិ សង្ការម្បិ វិឃាសម្បិ ហរិតេ ឆឌ្ឌេន្តីតិ? ‘‘សច្ចំ, ភគវា’’តិ. វិគរហិ ពុទ្ធោ ភគវា…បេ… កថញ្ហិ នាម, ភិក្ខវេ, ភិក្ខុនិយោ ឧច្ចារម្បិ បស្សាវម្បិ សង្ការម្បិ វិឃាសម្បិ ហរិតេ ឆឌ្ឌេស្សន្តិ! នេតំ, ភិក្ខវេ, អប្បសន្នានំ វា បសាទាយ…បេ… ឯវញ្ច បន, ភិក្ខវេ, ភិក្ខុនិយោ ឥមំ សិក្ខាបទំ ឧទ្ទិសន្តុ –

៨២៩. ‘‘យា បន ភិក្ខុនី ឧច្ចារំ វា បស្សាវំ វា សង្ការំ វា វិឃាសំ វា ហរិតេ ឆឌ្ឌេយ្យ វា ឆឌ្ឌាបេយ្យ វា, បាចិត្តិយ’’ន្តិ.

៨៣០. យា បនាតិ យា យាទិសា…បេ… ភិក្ខុនីតិ…បេ… អយំ ឥមស្មិំ អត្ថេ អធិប្បេតា ភិក្ខុនីតិ.

ឧច្ចារោ នាម គូថោ វុច្ចតិ. បស្សាវោ នាម មុត្តំ វុច្ចតិ.

សង្ការំ នាម កចវរំ វុច្ចតិ.

វិឃាសំ នាម ចលកានិ វា អដ្ឋិកានិ វា ឧច្ឆិដ្ឋោទកំ វា.

ហរិតំ នាម បុព្ពណ្ណំ អបរណ្ណំ យំ មនុស្សានំ ឧបភោគបរិភោគំ រោបិមំ.

ឆឌ្ឌេយ្យាតិ សយំ ឆឌ្ឌេតិ, អាបត្តិ បាចិត្តិយស្ស.

ឆឌ្ឌាបេយ្យាតិ អញ្ញំ អាណាបេតិ, អាបត្តិ ទុក្កដស្ស. សកិំ អាណត្តា ពហុកម្បិ ឆឌ្ឌេតិ, អាបត្តិ បាចិត្តិយស្ស.

៨៣១. ហរិតេ ហរិតសញ្ញា ឆឌ្ឌេតិ វា ឆឌ្ឌាបេតិ វា, អាបត្តិ បាចិត្តិយស្ស. ហរិតេ វេមតិកា ឆឌ្ឌេតិ វា ឆឌ្ឌាបេតិ វា, អាបត្តិ បាចិត្តិយស្ស. ហរិតេ អហរិតសញ្ញា ឆឌ្ឌេតិ វា ឆឌ្ឌាបេតិ វា, អាបត្តិ បាចិត្តិយស្ស.

អហរិតេ ហរិតសញ្ញា, អាបត្តិ ទុក្កដស្ស. អហរិតេ វេមតិកា, អាបត្តិ ទុក្កដស្ស. អហរិតេ អហរិតសញ្ញា, អនាបត្តិ.

៨៣២. អនាបត្តិ ឱលោកេត្វា ឆឌ្ឌេតិ, ខេត្តមរិយាទេ [ឆឌ្ឌិតខេត្តេ (?) អដ្ឋកថា ឱលោកេតព្ពា] ឆឌ្ឌេតិ សាមិកេ អាបុច្ឆិត្វា អបលោកេត្វា ឆឌ្ឌេតិ, ឧម្មត្តិកាយ, អាទិកម្មិកាយាតិ.

នវមសិក្ខាបទំ និដ្ឋិតំ.

១០. ទសមសិក្ខាបទំ

៨៣៣. តេន សមយេន ពុទ្ធោ ភគវា រាជគហេ វិហរតិ វេឡុវនេ កលន្ទកនិវាបេ. តេន ខោ បន សមយេន រាជគហេ គិរគ្គសមជ្ជោ ហោតិ. ឆព្ពគ្គិយា ភិក្ខុនិយោ គិរគ្គសមជ្ជំ ទស្សនាយ អគមំសុ. មនុស្សា ឧជ្ឈាយន្តិ ខិយ្យន្តិ វិបាចេន្តិ – ‘‘កថញ្ហិ នាម ភិក្ខុនិយោ នច្ចម្បិ គីតម្បិ វាទិតម្បិ ទស្សនាយ គច្ឆិស្សន្តិ, សេយ្យថាបិ គិហិនិយោ កាមភោគិនិយោ’’តិ! អស្សោសុំ ខោ ភិក្ខុនិយោ តេសំ មនុស្សានំ ឧជ្ឈាយន្តានំ ខិយ្យន្តានំ វិបាចេន្តានំ. យា តា ភិក្ខុនិយោ អប្បិច្ឆា…បេ… តា ឧជ្ឈាយន្តិ ខិយ្យន្តិ វិបាចេន្តិ – ‘‘កថញ្ហិ នាម ឆព្ពគ្គិយា ភិក្ខុនិយោ នច្ចម្បិ គីតម្បិ វាទិតម្បិ ទស្សនាយ គច្ឆិស្សន្តី’’តិ…បេ… សច្ចំ កិរ, ភិក្ខវេ, ឆព្ពគ្គិយា ភិក្ខុនិយោ នច្ចម្បិ គីតម្បិ វាទិតម្បិ ទស្សនាយ គច្ឆន្តីតិ? ‘‘សច្ចំ, ភគវា’’តិ. វិគរហិ ពុទ្ធោ ភគវា…បេ… កថញ្ហិ នាម, ភិក្ខវេ, ឆព្ពគ្គិយា ភិក្ខុនិយោ នច្ចម្បិ គីតម្បិ វាទិតម្បិ ទស្សនាយ គច្ឆិស្សន្តិ! នេតំ, ភិក្ខវេ, អប្បសន្នានំ វា បសាទាយ…បេ… ឯវញ្ច បន, ភិក្ខវេ, ភិក្ខុនិយោ ឥមំ សិក្ខាបទំ ឧទ្ទិសន្តុ –

៨៣៤. ‘‘យា បន ភិក្ខុនី នច្ចំ វា គីតំ វា វាទិតំ វា ទស្សនាយ គច្ឆេយ្យ, បាចិត្តិយ’’ន្តិ.

៨៣៥. យា បនាតិ យា យាទិសា…បេ… ភិក្ខុនីតិ…បេ… អយំ ឥមស្មិំ អត្ថេ អធិប្បេតា ភិក្ខុនីតិ.

នច្ចំ នាម យំ កិញ្ចិ នច្ចំ. គីតំ នាម យំ កិញ្ចិ គីតំ. វាទិតំ នាម យំ កិញ្ចិ វាទិតំ.

៨៣៦. ទស្សនាយ គច្ឆតិ, អាបត្តិ ទុក្កដស្ស. យត្ថ ឋិតា បស្សតិ វា សុណាតិ វា, អាបត្តិ បាចិត្តិយស្ស. ទស្សនូបចារំ វិជហិត្វា បុនប្បុនំ បស្សតិ វា សុណាតិ វា, អាបត្តិ បាចិត្តិយស្ស. ឯកមេកំ ទស្សនាយ គច្ឆតិ, អាបត្តិ ទុក្កដស្ស. យត្ថ ឋិតា បស្សតិ វា សុណាតិ វា, អាបត្តិ បាចិត្តិយស្ស. ទស្សនូបចារំ វិជហិត្វា បុនប្បុនំ បស្សតិ វា សុណាតិ វា, អាបត្តិ បាចិត្តិយស្ស.

៨៣៧. អនាបត្តិ អារាមេ ឋិតា បស្សតិ វា សុណាតិ វា, ភិក្ខុនិយា ឋិតោកាសំ វា និសិន្នោកាសំ វា និបន្នោកាសំ វា អាគន្ត្វា នច្ចន្តិ វា គាយន្តិ វា វាទេន្តិ វា, បដិបថំ គច្ឆន្តី បស្សតិ វា សុណាតិ វា, សតិ ករណីយេ គន្ត្វា បស្សតិ វា សុណាតិ វា, អាបទាសុ, ឧម្មត្តិកាយ, អាទិកម្មិកាយាតិ.

ទសមសិក្ខាបទំ និដ្ឋិតំ.

លសុណវគ្គោ បឋមោ.

២. អន្ធការវគ្គោ

១. បឋមសិក្ខាបទំ

៨៣៨. តេន សមយេន ពុទ្ធោ ភគវា សាវត្ថិយំ វិហរតិ ជេតវនេ អនាថបិណ្ឌិកស្ស អារាមេ. តេន ខោ បន សមយេន ភទ្ទាយ កាបិលានិយា អន្តេវាសិនិយា ភិក្ខុនិយា ញាតកោ បុរិសោ គាមកា សាវត្ថិំ អគមាសិ កេនចិទេវ ករណីយេន. អថ ខោ សា ភិក្ខុនី តេន បុរិសេន សទ្ធិំ រត្តន្ធការេ អប្បទីបេ ឯកេនេកា សន្តិដ្ឋតិបិ សល្លបតិបិ. យា តា ភិក្ខុនិយោ អប្បិច្ឆា…បេ… តា ឧជ្ឈាយន្តិ ខិយ្យន្តិ វិបាចេន្តិ – ‘‘កថញ្ហិ នាម ភិក្ខុនី រត្តន្ធការេ អប្បទីបេ បុរិសេន សទ្ធិំ ឯកេនេកា សន្តិដ្ឋិស្សតិបិ សល្លបិស្សតិបី’’តិ…បេ… សច្ចំ កិរ, ភិក្ខវេ, ភិក្ខុនី រត្តន្ធការេ អប្បទីបេ បុរិសេន សទ្ធិំ ឯកេនេកា សន្តិដ្ឋតិបិ សល្លបតិបីតិ? ‘‘សច្ចំ, ភគវា’’តិ. វិគរហិ ពុទ្ធោ ភគវា…បេ… កថញ្ហិ នាម, ភិក្ខវេ, ភិក្ខុនី រត្តន្ធការេ អប្បទីបេ បុរិសេន សទ្ធិំ ឯកេនេកា សន្តិដ្ឋិស្សតិបិ សល្លបិស្សតិបិ! នេតំ, ភិក្ខវេ, អប្បសន្នានំ វា បសាទាយ…បេ… ឯវញ្ច បន, ភិក្ខវេ, ភិក្ខុនិយោ ឥមំ សិក្ខាបទំ ឧទ្ទិសន្តុ –

៨៣៩. ‘‘យា បន ភិក្ខុនី រត្តន្ធការេ អប្បទីបេ បុរិសេន សទ្ធិំ ឯកេនេកា សន្តិដ្ឋេយ្យ វា សល្លបេយ្យ វា, បាចិត្តិយ’’ន្តិ.

៨៤០. យា បនាតិ យា យាទិសា…បេ… ភិក្ខុនីតិ…បេ… អយំ ឥមស្មិំ អត្ថេ អធិប្បេតា ភិក្ខុនីតិ.

រត្តន្ធការេតិ ឱគ្គតេ សូរិយេ. អប្បទីបេតិ អនាលោកេ.

បុរិសោ នាម មនុស្សបុរិសោ ន យក្ខោ ន បេតោ ន តិរច្ឆានគតោ វិញ្ញូ បដិពលោ សន្តិដ្ឋិតុំ សល្លបិតុំ.

សទ្ធិន្តិ ឯកតោ. ឯកេនេកាតិ បុរិសោ ចេវ ហោតិ ភិក្ខុនី ច.

សន្តិដ្ឋេយ្យ វាតិ បុរិសស្ស ហត្ថបាសេ តិដ្ឋតិ, អាបត្តិ បាចិត្តិយស្ស.

សល្លបេយ្យ វាតិ បុរិសស្ស ហត្ថបាសេ ឋិតា សល្លបតិ, អាបត្តិ បាចិត្តិយស្ស.

ហត្ថបាសំ វិជហិត្វា សន្តិដ្ឋតិ វា សល្លបតិ វា, អាបត្តិ ទុក្កដស្ស. យក្ខេន វា បេតេន វា បណ្ឌកេន វា តិរច្ឆានគតមនុស្សវិគ្គហេន វា សទ្ធិំ សន្តិដ្ឋតិ វា សល្លបតិ វា, អាបត្តិ ទុក្កដស្ស.

៨៤១. អនាបត្តិ យោ កោចិ វិញ្ញូ ទុតិយោ [យា កាចិ វិញ្ញូ ទុតិយា (ស្យា.)] ហោតិ, អរហោបេក្ខា, អញ្ញវិហិតា សន្តិដ្ឋតិ វា សល្លបតិ វា, ឧម្មត្តិកាយ, អាទិកម្មិកាយាតិ.

បឋមសិក្ខាបទំ និដ្ឋិតំ.

២. ទុតិយសិក្ខាបទំ

៨៤២. តេន សមយេន ពុទ្ធោ ភគវា សាវត្ថិយំ វិហរតិ ជេតវនេ អនាថបិណ្ឌិកស្ស អារាមេ. តេន ខោ បន សមយេន ភទ្ទាយ កាបិលានិយា អន្តេវាសិនិយា ភិក្ខុនិយា ញាតកោ បុរិសោ គាមកា សាវត្ថិំ អគមាសិ កេនចិទេវ ករណីយេន. អថ ខោ សា ភិក្ខុនី – ‘‘ភគវតា បដិក្ខិត្តំ រត្តន្ធការេ អប្បទីបេ បុរិសេន សទ្ធិំ ឯកេនេកា សន្តិដ្ឋិតុំ សល្លបិតុ’’ន្តិ តេនេវ បុរិសេន សទ្ធិំ បដិច្ឆន្នេ ឱកាសេ ឯកេនេកា សន្តិដ្ឋតិបិ សល្លបតិបិ. យា តា ភិក្ខុនិយោ អប្បិច្ឆា…បេ… តា ឧជ្ឈាយន្តិ ខិយ្យន្តិ វិបាចេន្តិ – ‘‘កថញ្ហិ នាម ភិក្ខុនី បដិច្ឆន្នេ ឱកាសេ បុរិសេន សទ្ធិំ ឯកេនេកា សន្តិដ្ឋិស្សតិបិ សល្លបិស្សតិបី’’តិ…បេ… សច្ចំ កិរ, ភិក្ខវេ, ភិក្ខុនី បដិច្ឆន្នេ ឱកាសេ បុរិសេន សទ្ធិំ ឯកេនេកា សន្តិដ្ឋតិបិ សល្លបតិបីតិ? ‘‘សច្ចំ, ភគវា’’តិ. វិគរហិ ពុទ្ធោ ភគវា…បេ… កថញ្ហិ នាម, ភិក្ខវេ, ភិក្ខុនី បដិច្ឆន្នេ ឱកាសេ បុរិសេន សទ្ធិំ ឯកេនេកា សន្តិដ្ឋិស្សតិបិ សល្លបិស្សតិបិ! នេតំ, ភិក្ខវេ, អប្បសន្នានំ វា បសាទាយ…បេ… ឯវញ្ច បន, ភិក្ខវេ, ភិក្ខុនិយោ ឥមំ សិក្ខាបទំ ឧទ្ទិសន្តុ –

៨៤៣. ‘‘យា បន ភិក្ខុនី បដិច្ឆន្នេ ឱកាសេ បុរិសេន សទ្ធិំ ឯកេនេកា សន្តិដ្ឋេយ្យ វា សល្លបេយ្យ វា, បាចិត្តិយ’’ន្តិ.

៨៤៤. យា បនាតិ យា យាទិសា…បេ… ភិក្ខុនីតិ…បេ… អយំ ឥមស្មិំ អត្ថេ អធិប្បេតា ភិក្ខុនីតិ.

បដិច្ឆន្នោ នាម ឱកាសោ កុដ្ដេន វា កវាដេន វា កិលញ្ជេន វា សាណិបាការេន វា រុក្ខេន វា ថម្ភេន វា កោត្ថឡិយា វា យេន កេនចិ បដិច្ឆន្នោ ហោតិ.

បុរិសោ នាម មនុស្សបុរិសោ ន យក្ខោ ន បេតោ ន តិរច្ឆានគតោ វិញ្ញូ បដិពលោ សន្តិដ្ឋិតុំ សល្លបិតុំ.

សទ្ធិន្តិ ឯកតោ. ឯកេនេកាតិ បុរិសោ ចេវ ហោតិ ភិក្ខុនី ច.

សន្តិដ្ឋេយ្យ វាតិ បុរិសស្ស ហត្ថបាសេ តិដ្ឋតិ, អាបត្តិ បាចិត្តិយស្ស.

សល្លបេយ្យ វាតិ បុរិសស្ស ហត្ថបាសេ ឋិតា សល្លបតិ, អាបត្តិ បាចិត្តិយស្ស.

ហត្ថបាសំ វិជហិត្វា សន្តិដ្ឋតិ វា សល្លបតិ វា, អាបត្តិ ទុក្កដស្ស. យក្ខេន វា បេតេន វា បណ្ឌកេន វា តិរច្ឆានគតមនុស្សវិគ្គហេន វា សទ្ធិំ សន្តិដ្ឋតិ វា សល្លបតិ វា, អាបត្តិ ទុក្កដស្ស.

៨៤៥. អនាបត្តិ យោ កោចិ វិញ្ញូ ទុតិយោ ហោតិ, អរហោបេក្ខា, អញ្ញវិហិតា សន្តិដ្ឋតិ វា សល្លបតិ វា, ឧម្មត្តិកាយ, អាទិកម្មិកាយាតិ.

ទុតិយសិក្ខាបទំ និដ្ឋិតំ.

៣. តតិយសិក្ខាបទំ

៨៤៦. តេន សមយេន ពុទ្ធោ ភគវា សាវត្ថិយំ វិហរតិ ជេតវនេ អនាថបិណ្ឌិកស្ស អារាមេ. តេន ខោ បន សមយេន ភទ្ទាយ កាបិលានិយា អន្តេវាសិនិយា ភិក្ខុនិយា ញាតកោ បុរិសោ គាមកា សាវត្ថិំ អគមាសិ កេនចិទេវ ករណីយេន. អថ ខោ សា ភិក្ខុនី – ‘‘ភគវតា បដិក្ខិត្តំ បដិច្ឆន្នេ ឱកាសេ បុរិសេន សទ្ធិំ ឯកេនេកា សន្តិដ្ឋិតុំ សល្លបិតុ’’ន្តិ តេនេវ បុរិសេន សទ្ធិំ អជ្ឈោកាសេ ឯកេនេកា សន្តិដ្ឋតិបិ សល្លបតិបិ. យា តា ភិក្ខុនិយោ អប្បិច្ឆា…បេ… តា ឧជ្ឈាយន្តិ ខិយ្យន្តិ វិបាចេន្តិ – ‘‘កថញ្ហិ នាម ភិក្ខុនី អជ្ឈោកាសេ បុរិសេន សទ្ធិំ ឯកេនេកា សន្តិដ្ឋិស្សតិបិ សល្លបិស្សតិបី’’តិ…បេ… សច្ចំ កិរ, ភិក្ខវេ, ភិក្ខុនី អជ្ឈោកាសេ បុរិសេន សទ្ធិំ ឯកេនេកា សន្តិដ្ឋតិបិ សល្លបតិបីតិ? ‘‘សច្ចំ, ភគវា’’តិ. វិគរហិ ពុទ្ធោ ភគវា…បេ… កថញ្ហិ នាម, ភិក្ខវេ, ភិក្ខុនី អជ្ឈោកាសេ បុរិសេន សទ្ធិំ ឯកេនេកា សន្តិដ្ឋិស្សតិបិ សល្លបិស្សតិបិ! នេតំ, ភិក្ខវេ, អប្បសន្នានំ វា បសាទាយ…បេ… ឯវញ្ច បន, ភិក្ខវេ, ភិក្ខុនិយោ ឥមំ សិក្ខាបទំ ឧទ្ទិសន្តុ –

៨៤៧. ‘‘យា បន ភិក្ខុនី អជ្ឈោកាសេ បុរិសេន សទ្ធិំ ឯកេនេកា សន្តិដ្ឋេយ្យ វា សល្លបេយ្យ វា, បាចិត្តិយ’’ន្តិ.

៨៤៨. យា បនាតិ យា យាទិសា…បេ… ភិក្ខុនីតិ…បេ… អយំ ឥមស្មិំ អត្ថេ អធិប្បេតា ភិក្ខុនីតិ.

អជ្ឈោកាសោ នាម អប្បដិច្ឆន្នោ ហោតិ កុដ្ដេន វា កវាដេន វា កិលញ្ជេន វា សាណិបាការេន វា រុក្ខេន វា ថម្ភេន វា កោត្ថឡិយា វា, យេន កេនចិ អប្បដិច្ឆន្នោ ហោតិ.

បុរិសោ នាម មនុស្សបុរិសោ, ន យក្ខោ ន បេតោ ន តិរច្ឆានគតោ, វិញ្ញូ បដិពលោ សន្តិដ្ឋិតុំ សល្លបិតុំ.

សទ្ធិន្តិ ឯកតោ. ឯកេនេកាតិ បុរិសោ ចេវ ហោតិ ភិក្ខុនី ច.

សន្តិដ្ឋេយ្យ វាតិ បុរិសស្ស ហត្ថបាសេ តិដ្ឋតិ, អាបត្តិ បាចិត្តិយស្ស.

សល្លបេយ្យ វាតិ បុរិសស្ស ហត្ថបាសេ ឋិតា សល្លបតិ, អាបត្តិ បាចិត្តិយស្ស.

ហត្ថបាសំ វិជហិត្វា សន្តិដ្ឋតិ វា សល្លបតិ វា, អាបត្តិ ទុក្កដស្ស. យក្ខេន វា បេតេន វា បណ្ឌកេន វា តិរច្ឆាគតមនុស្សវិគ្គហេន វា សទ្ធិំ សន្តិដ្ឋតិ វា សល្លបតិ វា, អាបត្តិ ទុក្កដស្ស.

៨៤៩. អនាបត្តិ យោ កោចិ វិញ្ញូ ទុតិយោ ហោតិ, អរហោបេក្ខា, អញ្ញវិហិតា សន្តិដ្ឋតិ វា សល្លបតិ វា, ឧម្មត្តិកាយ, អាទិកម្មិកាយាតិ.

តតិយសិក្ខាបទំ និដ្ឋិតំ.

៤. ចតុត្ថសិក្ខាបទំ