៥. ចិត្តាគារវគ្គោ

១. បឋមសិក្ខាបទំ

៩៧៧. តេន សមយេន ពុទ្ធោ ភគវា សាវត្ថិយំ វិហរតិ ជេតវនេ អនាថបិណ្ឌិកស្ស អារាមេ. តេន ខោ បន សមយេន រញ្ញោ បសេនទិស្ស កោសលស្ស ឧយ្យានេ ចិត្តាគារេ បដិភានចិត្តំ កតំ ហោតិ. ពហូ មនុស្សា ចិត្តាគារំ ទស្សនាយ គច្ឆន្តិ. ឆព្ពគ្គិយាបិ ភិក្ខុនិយោ ចិត្តាគារំ ទស្សនាយ អគមំសុ. មនុស្សា ឧជ្ឈាយន្តិ ខិយ្យន្តិ វិបាចេន្តិ – ‘‘កថញ្ហិ នាម ភិក្ខុនិយោ ចិត្តាគារំ ទស្សនាយ គច្ឆិស្សន្តិ, សេយ្យថាបិ គិហិនិយោ កាមភោគិនិយោ’’តិ! អស្សោសុំ ខោ ភិក្ខុនិយោ តេសំ មនុស្សានំ ឧជ្ឈាយន្តានំ ខិយ្យន្តានំ វិបាចេន្តានំ. យា តា ភិក្ខុនិយោ អប្បិច្ឆា…បេ… តា ឧជ្ឈាយន្តិ ខិយ្យន្តិ វិបាចេន្តិ – ‘‘កថញ្ហិ នាម ឆព្ពគ្គិយា ភិក្ខុនិយោ ចិត្តាគារំ ទស្សនាយ គច្ឆិស្សន្តី’’តិ…បេ… សច្ចំ កិរ, ភិក្ខវេ, ឆព្ពគ្គិយា ភិក្ខុនិយោ ចិត្តាគារំ ទស្សនាយ គច្ឆន្តីតិ? ‘‘សច្ចំ, ភគវា’’តិ. វិគរហិ ពុទ្ធោ ភគវា…បេ… កថញ្ហិ នាម, ភិក្ខវេ, ឆព្ពគ្គិយា ភិក្ខុនិយោ ចិត្តាគារំ ទស្សនាយ គច្ឆិស្សន្តិ! នេតំ, ភិក្ខវេ, អប្បសន្នានំ វា បសាទាយ…បេ… ឯវញ្ច បន, ភិក្ខវេ, ភិក្ខុនិយោ ឥមំ សិក្ខាបទំ ឧទ្ទិសន្តុ –

៩៧៨. ‘‘យា បន ភិក្ខុនី រាជាគារំ វា ចិត្តាគារំ វា អារាមំ វា ឧយ្យានំ វា បោក្ខរណិំ វា ទស្សនាយ គច្ឆេយ្យ, បាចិត្តិយ’’ន្តិ.

៩៧៩. យា បនាតិ យា យាទិសា…បេ… ភិក្ខុនីតិ…បេ… អយំ ឥមស្មិំ អត្ថេ អធិប្បេតា ភិក្ខុនីតិ.

រាជាគារំ នាម យត្ថ កត្ថចិ រញ្ញោ កីឡិតុំ រមិតុំ កតំ ហោតិ.

ចិត្តាគារំ នាម យត្ថ កត្ថចិ មនុស្សានំ កីឡិតុំ រមិតុំ កតំ ហោតិ.

អារាមោ នាម យត្ថ កត្ថចិ មនុស្សានំ កីឡិតុំ រមិតុំ កតោ ហោតិ.

ឧយ្យានំ នាម យត្ថ កត្ថចិ មនុស្សានំ កីឡិតុំ រមិតុំ កតំ ហោតិ.

បោក្ខរណី នាម យត្ថ កត្ថចិ មនុស្សានំ កីឡិតុំ រមិតុំ កតា ហោតិ.

៩៨០. ទស្សនាយ គច្ឆតិ, អាបត្តិ ទុក្កដស្ស. យត្ថ ឋិតា បស្សតិ, អាបត្តិ បាចិត្តិយស្ស. ទស្សនូបចារំ វិជហិត្វា បុនប្បុនំ បស្សតិ, អាបត្តិ បាចិត្តិយស្ស. ឯកមេកំ ទស្សនាយ គច្ឆតិ, អាបត្តិ ទុក្កដស្ស. យត្ថ ឋិតា បស្សតិ, អាបត្តិ បចិត្តិយស្ស. ទស្សនូបចារំ វិជហិត្វា បុនប្បុនំ បស្សតិ, អាបត្តិ បាចិត្តិយស្ស.

៩៨១. អនាបត្តិ អារាមេ ឋិតា បស្សតិ, គច្ឆន្តី វា អាគច្ឆន្តី វា បស្សតិ, សតិ ករណីយេ គន្ត្វា បស្សតិ, អាបទាសុ, ឧម្មត្តិកាយ, អាទិកម្មិកាយាតិ.

បឋមសិក្ខាបទំ និដ្ឋិតំ.

២. ទុតិយសិក្ខាបទំ

៩៨២. តេន សមយេន ពុទ្ធោ ភគវា សាវត្ថិយំ វិហរតិ ជេតវនេ អនាថបិណ្ឌិកស្ស អារាមេ. តេន ខោ បន សមយេន ភិក្ខុនិយោ អាសន្ទិម្បិ បល្លង្កម្បិ បរិភុញ្ជន្តិ. មនុស្សា វិហារចារិកំ អាហិណ្ឌន្តា បស្សិត្វា ឧជ្ឈាយន្តិ ខិយ្យន្តិ វិបាចេន្តិ – ‘‘កថញ្ហិ នាម ភិក្ខុនិយោ អាសន្ទិម្បិ បល្លង្កម្បិ បរិភុញ្ជិស្សន្តិ, សេយ្យថាបិ គិហិនិយោ កាមភោគិនិយោ’’តិ! អស្សោសុំ ខោ ភិក្ខុនិយោ តេសំ មនុស្សានំ ឧជ្ឈាយន្តានំ ខិយ្យន្តានំ វិបាចេន្តានំ. យា តា ភិក្ខុនិយោ អប្បិច្ឆា…បេ… តា ឧជ្ឈាយន្តិ ខិយ្យន្តិ វិបាចេន្តិ – ‘‘កថញ្ហិ នាម ភិក្ខុនិយោ អាសន្ទិម្បិ បល្លង្កម្បិ បរិភុញ្ជិស្សន្តី’’តិ…បេ… សច្ចំ កិរ, ភិក្ខវេ, ភិក្ខុនិយោ អាសន្ទិម្បិ បល្លង្កម្បិ បរិភុញ្ជន្តីតិ? ‘‘សច្ចំ, ភគវា’’តិ. វិគរហិ ពុទ្ធោ ភគវា…បេ… កថញ្ហិ នាម, ភិក្ខវេ, ភិក្ខុនិយោ អាសន្ទិម្បិ បល្លង្កម្បិ បរិភុញ្ជិស្សន្តិ! នេតំ, ភិក្ខវេ, អប្បសន្នានំ វា បសាទាយ…បេ… ឯវញ្ច បន, ភិក្ខវេ, ភិក្ខុនិយោ ឥមំ សិក្ខាបទំ ឧទ្ទិសន្តុ –

៩៨៣. ‘‘យា បន ភិក្ខុនី អាសន្ទិំ វា បល្លង្កំ វា បរិភុញ្ជេយ្យ, បាចិត្តិយ’’ន្តិ.

៩៨៤. យា បនាតិ យា យាទិសា…បេ… ភិក្ខុនីតិ…បេ… អយំ ឥមស្មិំ អត្ថេ អធិប្បេតា ភិក្ខុនីតិ.

អាសន្ទី នាម អតិក្កន្តប្បមាណា វុច្ចតិ.

បល្លង្កោ នាម អាហរិមេហិ [‘‘អសំហារិមេហិ’’ ឥតិ កង្ខាវិតរណិយា សមេតិ] វាឡេហិ កតោ ហោតិ.

បរិភុញ្ជេយ្យាតិ តស្មិំ អភិនិសីទតិ វា អភិនិបជ្ជតិ វា, អាបត្តិ បាចិត្តិយស្ស.

៩៨៥. អនាបត្តិ អាសន្ទិយា បាទេ ឆិន្ទិត្វា បរិភុញ្ជតិ, បល្លង្កស្ស វាឡេ ភិន្ទិត្វា បរិភុញ្ជតិ, ឧម្មត្តិកាយ, អាទិកម្មិកាយាតិ.

ទុតិយសិក្ខាបទំ និដ្ឋិតំ.

៣. តតិយសិក្ខាបទំ

៩៨៦. តេន សមយេន ពុទ្ធោ ភគវា សាវត្ថិយំ វិហរតិ ជេតវនេ អនាថបិណ្ឌិកស្ស អារាមេ. តេន ខោ បន សមយេន ឆព្ពគ្គិយា ភិក្ខុនិយោ សុត្តំ កន្តន្តិ. មនុស្សា វិហារចារិកំ អាហិណ្ឌន្តា បស្សិត្វា ឧជ្ឈាយន្តិ ខិយ្យន្តិ វិបាចេន្តិ – ‘‘កថញ្ហិ នាម ភិក្ខុនិយោ សុត្តំ កន្តិស្សន្តិ, សេយ្យថាបិ គិហិនិយោ កាមភោគិនិយោ’’តិ! អស្សោសុំ ខោ ភិក្ខុនិយោ តេសំ មនុស្សានំ ឧជ្ឈាយន្តានំ ខិយ្យន្តានំ វិបាចេន្តានំ. យា តា ភិក្ខុនិយោ អប្បិច្ឆា …បេ… តា ឧជ្ឈាយន្តិ ខិយ្យន្តិ វិបាចេន្តិ – ‘‘កថញ្ហិ នាម ឆព្ពគ្គិយា ភិក្ខុនិយោ សុត្តំ កន្តិស្សន្តី’’តិ…បេ… សច្ចំ កិរ, ភិក្ខវេ, ឆព្ពគ្គិយា ភិក្ខុនិយោ សុត្តំ កន្តន្តីតិ? ‘‘សច្ចំ, ភគវា’’តិ. វិគរហិ ពុទ្ធោ ភគវា…បេ… កថញ្ហិ នាម, ភិក្ខវេ, ឆព្ពគ្គិយា ភិក្ខុនិយោ សុត្តំ កន្តិស្សន្តិ! នេតំ, ភិក្ខវេ, អប្បសន្នានំ វា បសាទាយ…បេ… ឯវញ្ច បន, ភិក្ខវេ, ភិក្ខុនិយោ ឥមំ សិក្ខាបទំ ឧទ្ទិសន្តុ –

៩៨៧. ‘‘យា បន ភិក្ខុនី សុត្តំ កន្តេយ្យ, បាចិត្តិយ’’ន្តិ.

៩៨៨. យា បនាតិ យា យាទិសា…បេ… ភិក្ខុនីតិ…បេ… អយំ ឥមស្មិំ អត្ថេ អធិប្បេតា ភិក្ខុនីតិ.

សុត្តំ នាម ឆ សុត្តានិ – ខោមំ, កប្បាសិកំ, កោសេយ្យំ, កម្ពលំ, សាណំ, ភង្គំ.

កន្តេយ្យាតិ សយំ កន្តតិ, បយោគេ ទុក្កដំ. ឧជ្ជវុជ្ជវេ អាបត្តិ បាចិត្តិយស្ស.

៩៨៩. អនាបត្តិ កន្តិតសុត្តំ កន្តតិ, ឧម្មត្តិកាយ, អាទិកម្មិកាយាតិ.

តតិយសិក្ខាបទំ និដ្ឋិតំ.

៤. ចតុត្ថសិក្ខាបទំ

៩៩០. តេន សមយេន ពុទ្ធោ ភគវា សាវត្ថិយំ វិហរតិ ជេតវនេ អនាថបិណ្ឌិកស្ស អារាមេ. តេន ខោ បន សមយេន ភិក្ខុនិយោ គិហិវេយ្យាវច្ចំ ករោន្តិ. យា តា ភិក្ខុនិយោ អប្បិច្ឆា…បេ… តា ឧជ្ឈាយន្តិ ខិយ្យន្តិ វិបាចេន្តិ – ‘‘កថញ្ហិ នាម ភិក្ខុនិយោ គិហិវេយ្យាវច្ចំ ករិស្សន្តី’’តិ…បេ… សច្ចំ កិរ, ភិក្ខវេ, ភិក្ខុនិយោ គិហិវេយ្យាវច្ចំ ករោន្តីតិ? ‘‘សច្ចំ, ភគវា’’តិ. វិគរហិ ពុទ្ធោ ភគវា…បេ… កថញ្ហិ នាម, ភិក្ខវេ, ភិក្ខុនិយោ គិហិវេយ្យាវច្ចំ ករិស្សន្តិ! នេតំ, ភិក្ខវេ, អប្បសន្នានំ វា បសាទាយ…បេ… ឯវញ្ច បន, ភិក្ខវេ, ភិក្ខុនិយោ ឥមំ សិក្ខាបទំ ឧទ្ទិសន្តុ –

៩៩១. ‘‘យា បន ភិក្ខុនី គិហិវេយ្យាវច្ចំ ករេយ្យ, បាចិត្តិយ’’ន្តិ.

៩៩២. យា បនាតិ យា យាទិសា…បេ… ភិក្ខុនីតិ…បេ… អយំ ឥមស្មិំ អត្ថេ អធិប្បេតា ភិក្ខុនីតិ.

គិហិវេយ្យាវច្ចំ នាម អគារិកស្ស យាគុំ វា ភត្តំ វា ខាទនីយំ វា បចតិ, សាដកំ វា វេឋនំ វា ធោវតិ, អាបត្តិ បាចិត្តិយស្ស.

៩៩៣. អនាបត្តិ យាគុបានេ, សង្ឃភត្តេ, ចេតិយបូជាយ, អត្តនោ វេយ្យាវច្ចករស្ស យាគុំ វា ភត្តំ វា ខាទនីយំ វា បចតិ, សាដកំ វា វេឋនំ វា ធោវតិ, ឧម្មត្តិកាយ, អាទិកម្មិកាយាតិ.

ចតុត្ថសិក្ខាបទំ និដ្ឋិតំ.

៥. បញ្ចមសិក្ខាបទំ

៩៩៤. តេន សមយេន ពុទ្ធោ ភគវា សាវត្ថិយំ វិហរតិ ជេតវនេ អនាថបិណ្ឌិកស្ស អារាមេ. តេន ខោ បន សមយេន អញ្ញតរា ភិក្ខុនី ថុល្លនន្ទំ ភិក្ខុនិំ ឧបសង្កមិត្វា ឯតទវោច – ‘‘ឯហាយ្យេ, ឥមំ អធិករណំ វូបសមេហី’’តិ. ថុល្លនន្ទា ភិក្ខុនី ‘សាធូ’តិ បដិស្សុណិត្វា នេវ វូបសមេតិ ន វូបសមាយ ឧស្សុក្កំ ករោតិ. អថ ខោ សា ភិក្ខុនី ភិក្ខុនីនំ ឯតមត្ថំ អារោចេសិ. យា តា ភិក្ខុនិយោ អប្បិច្ឆា…បេ… តា ឧជ្ឈាយន្តិ ខិយ្យន្តិ វិបាចេន្តិ – ‘‘កថញ្ហិ នាម អយ្យា ថុល្លនន្ទា ភិក្ខុនិយា – ‘ឯហាយ្យេ’, ឥមំ អធិករណំ វូបសមេហី’តិ វុច្ចមានា – ‘សាធូ’តិ បដិស្សុណិត្វា, នេវ វូបសមេស្សតិ ន វូបសមាយ ឧស្សុក្កំ ករិស្សតី’’តិ…បេ… សច្ចំ កិរ, ភិក្ខវេ, ថុល្លនន្ទា ភិក្ខុនី ភិក្ខុនិយា – ‘‘ឯហាយ្យេ, ឥមំ អធិករណំ វូបសមេហី’’តិ វុច្ចមានា – ‘‘សាធូ’’តិ បដិស្សុណិត្វា, នេវ វូបសមេតិ ន វូបសមាយ ឧស្សុក្កំ ករោតីតិ? ‘‘សច្ចំ, ភគវា’’តិ. វិគរហិ ពុទ្ធោ ភគវា…បេ… កថញ្ហិ នាម, ភិក្ខវេ, ថុល្លនន្ទា ភិក្ខុនី ភិក្ខុនិយា – ‘‘ឯហាយ្យេ, ឥមំ អធិករណំ វូបសមេហី’’តិ វុច្ចមានា – ‘‘សាធូ’’តិ បដិស្សុណិត្វា, នេវ វូបសមេស្សតិ ន វូបសមាយ ឧស្សុក្កំ ករិស្សតិ! នេតំ, ភិក្ខវេ, អប្បសន្នានំ វា បសាទាយ…បេ… ឯវញ្ច បន, ភិក្ខវេ, ភិក្ខុនិយោ ឥមំ សិក្ខាបទំ ឧទ្ទិសន្តុ –

៩៩៥. ‘‘យា បន ភិក្ខុនី ភិក្ខុនិយា – ‘ឯហាយ្យេ, ឥមំ អធិករណំ វូបសមេហី’តិ វុច្ចមានា – ‘សាធូ’តិ បដិស្សុណិត្វា សា បច្ឆា អនន្តរាយិកិនី នេវ វូបសមេយ្យ ន វូបសមាយ ឧស្សុក្កំ ករេយ្យ, បាចិត្តិយ’’ន្តិ.

៩៩៦. យា បនាតិ យា យាទិសា…បេ… ភិក្ខុនីតិ…បេ… អយំ ឥមស្មិំ អត្ថេ អធិប្បេតា ភិក្ខុនីតិ.

ភិក្ខុនិយាតិ អញ្ញាយ ភិក្ខុនិយា.

អធិករណំ នាម ចត្តារិ អធិករណានិ – វិវាទាធិករណំ, អនុវាទាធិករណំ, អាបត្តាធិករណំ, កិច្ចាធិករណំ.

ឯហាយ្យេ ឥមំ អធិករណំ វូបសមេហីតិ ឯហាយ្យេ ឥមំ អធិករណំ វិនិច្ឆេហិ.

សា បច្ឆា អនន្តរាយិកិនីតិ អសតិ អន្តរាយេ.

នេវ វូបសមេយ្យាតិ ន សយំ វូបសមេយ្យ.

ន វូបសមាយ ឧស្សុក្កំ ករេយ្យាតិ ន អញ្ញំ អាណាបេយ្យ. ‘‘នេវ វូបសមេស្សាមិ ន វូបសមាយ ឧស្សុក្កំ ករិស្សាមី’’តិ ធុរំ និក្ខិត្តមត្តេ, អាបត្តិ បាចិត្តិយស្ស.

៩៩៧. ឧបសម្បន្នាយ ឧបសម្បន្នសញ្ញា អធិករណំ នេវ វូបសមេតិ ន វូបសមាយ ឧស្សុក្កំ ករោតិ, អាបត្តិ បាចិត្តិយស្ស. ឧបសម្បន្នាយ វេមតិកា អធិករណំ នេវ វូបសមេតិ, ន វូបសមាយ ឧស្សុក្កំ ករោតិ, អាបត្តិ បាចិត្តិយស្ស. ឧបសម្បន្នាយ អនុបសម្បន្នសញ្ញា អធិករណំ នេវ វូបសមេតិ, ន វូបសមាយ ឧស្សុក្កំ ករោតិ, អាបត្តិ បាចិត្តិយស្ស.

អនុបសម្បន្នាយ អធិករណំ នេវ វូបសមេតិ, ន វូបសមាយ ឧស្សុក្កំ ករោតិ, អាបត្តិ ទុក្កដស្ស. អនុបសម្បន្នាយ ឧបសម្បន្នសញ្ញា, អាបត្តិ ទុក្កដស្ស. អនុបសម្បន្នាយ វេមតិកា, អាបត្តិ ទុក្កដស្ស. អនុបសម្បន្នាយ អនុបសម្បន្នសញ្ញា, អាបត្តិ ទុក្កដស្ស.

៩៩៨. អនាបត្តិ សតិ អន្តរាយេ, បរិយេសិត្វា ន លភតិ, គិលានាយ, អាបទាសុ, ឧម្មត្តិកាយ, អាទិកម្មិកាយាតិ.

បញ្ចមសិក្ខាបទំ និដ្ឋិតំ.

៦. ឆដ្ឋសិក្ខាបទំ

៩៩៩. តេន សមយេន ពុទ្ធោ ភគវា សាវត្ថិយំ វិហរតិ ជេតវនេ អនាថបិណ្ឌិកស្ស អារាមេ. តេន ខោ បន សមយេន ថុល្លនន្ទា ភិក្ខុនី នដានម្បិ នដកានម្បិ លង្ឃកានម្បិ សោកជ្ឈាយិកានម្បិ កុម្ភថូណិកានម្បិ សហត្ថា ខាទនីយំ ភោជនីយំ ទេតិ – ‘‘មយ្ហំ បរិសតិ វណ្ណំ ភាសថា’’តិ. នដាបិ នដកាបិ លង្ឃកាបិ សោកជ្ឈាយិកាបិ កុម្ភថូណិកាបិ ថុល្លនន្ទាយ ភិក្ខុនិយា បរិសតិ វណ្ណំ ភាសន្តិ – ‘‘អយ្យា ថុល្លនន្ទា ពហុស្សុតា ភាណិកា វិសារទា បដ្ដា ធម្មិំ កថំ កាតុំ; ទេថ អយ្យាយ, ករោថ អយ្យាយា’’តិ. យា តា ភិក្ខុនិយោ អប្បិច្ឆា…បេ… តា ឧជ្ឈាយន្តិ ខិយ្យន្តិ វិបាចេន្តិ – កថញ្ហិ នាម អយ្យា ថុល្លនន្ទា អគារិកស្ស សហត្ថា ខាទនីយំ ភោជនីយំ ទស្សតីតិ…បេ… សច្ចំ កិរ, ភិក្ខវេ, ថុល្លនន្ទា ភិក្ខុនី អគារិកស្ស សហត្ថា ខាទនីយំ ភោជនីយំ ទេតីតិ? ‘‘សច្ចំ, ភគវា’’តិ. វិគរហិ ពុទ្ធោ ភគវា…បេ… កថញ្ហិ នាម, ភិក្ខវេ, ថុល្លនន្ទា ភិក្ខុនី អគារិកស្ស សហត្ថា ខាទនីយំ ភោជនីយំ ទស្សតិ! នេតំ, ភិក្ខវេ, អប្បសន្នានំ វា បសាទាយ…បេ… ឯវញ្ច បន, ភិក្ខវេ, ភិក្ខុនិយោ ឥមំ សិក្ខាបទំ ឧទ្ទិសន្តុ –

១០០០. ‘‘យា បន ភិក្ខុនី អគារិកស្ស វា បរិព្ពាជកស្ស វា បរិព្ពាជិកាយ វា សហត្ថា ខាទនីយំ វា ភោជនីយំ វា ទទេយ្យ, បាចិត្តិយ’’ន្តិ.

១០០១. យា បនាតិ យា យាទិសា…បេ… ភិក្ខុនីតិ…បេ… អយំ ឥមស្មិំ អត្ថេ អធិប្បេតា ភិក្ខុនីតិ.

អគារិកោ នាម យោ កោចិ អគារំ អជ្ឈាវសតិ.

បរិព្ពាជកោ នាម ភិក្ខុញ្ច សាមណេរញ្ច ឋបេត្វា យោ កោចិ បរិព្ពាជកសមាបន្នោ.

បរិព្ពាជិកា នាម ភិក្ខុនិញ្ច សិក្ខមានញ្ច សាមណេរិញ្ច ឋបេត្វា យា កាចិ បរិព្ពាជិកសមាបន្នា.

ខាទនីយំ នាម បញ្ច ភោជនានិ – ឧទកទន្តបោនំ ឋបេត្វា អវសេសំ ខាទនីយំ នាម.

ភោជនីយំ នាម បញ្ច ភោជនានិ – ឱទនោ, កុម្មាសោ, សត្តុ, មច្ឆោ, មំសំ.

ទទេយ្យាតិ កាយេន វា កាយបដិពទ្ធេន វា និស្សគ្គិយេន វា ទេតិ, អាបត្តិ បាចិត្តិយស្ស. ឧទកទន្តបោនំ ទេតិ, អាបត្តិ ទុក្កដស្ស.

១០០២. អនាបត្តិ ទាបេតិ ន ទេតិ, ឧបនិក្ខិបិត្វា ទេតិ, ពាហិរាលេបំ ទេតិ, ឧម្មត្តិកាយ, អាទិកម្មិកាយាតិ.

ឆដ្ឋសិក្ខាបទំ និដ្ឋិតំ.

៧. សត្តមសិក្ខាបទំ

១០០៣. តេន សមយេន ពុទ្ធោ ភគវា សាវត្ថិយំ វិហរតិ ជេតវនេ អនាថបិណ្ឌិកស្ស អារាមេ. តេន ខោ បន សមយេន ថុល្លនន្ទា ភិក្ខុនី អាវសថចីវរំ អនិស្សជ្ជិត្វា បរិភុញ្ជតិ. អញ្ញា ឧតុនិយោ ភិក្ខុនិយោ ន លភន្តិ. យា តា ភិក្ខុនិយោ អប្បិច្ឆា…បេ… តា ឧជ្ឈាយន្តិ ខិយ្យន្តិ វិបាចេន្តិ – ‘‘កថញ្ហិ នាម អយ្យា ថុល្លនន្ទា អាវសថចីវរំ អនិស្សជ្ជិត្វា បរិភុញ្ជិស្សតី’’តិ…បេ… សច្ចំ កិរ, ភិក្ខវេ, ថុល្លនន្ទា ភិក្ខុនី អាវសថចីវរំ អនិស្សជ្ជិត្វា បរិភុញ្ជតីតិ? ‘‘សច្ចំ, ភគវា’’តិ. វិគរហិ ពុទ្ធោ ភគវា…បេ… កថញ្ហិ នាម, ភិក្ខវេ, ថុល្លនន្ទា ភិក្ខុនី អាវសថចីវរំ អនិស្សជ្ជិត្វា បរិភុញ្ជិស្សតិ! នេតំ, ភិក្ខវេ, អប្បសន្នានំ វា បសាទាយ…បេ… ឯវញ្ច បន, ភិក្ខវេ, ភិក្ខុនិយោ ឥមំ សិក្ខាបទំ ឧទ្ទិសន្តុ –

១០០៤. ‘‘យា បន ភិក្ខុនី អាវសថចីវរំ អនិស្សជ្ជិត្វា បរិភុញ្ជេយ្យ, បាចិត្តិយ’’ន្តិ.

១០០៥. យា បនាតិ យា យាទិសា…បេ… ភិក្ខុនីតិ…បេ… អយំ ឥមស្មិំ អត្ថេ អធិប្បេតា ភិក្ខុនីតិ.

អាវសថចីវរំ នាម ‘‘ឧតុនិយោ ភិក្ខុនិយោ បរិភុញ្ជន្តូ’’តិ ទិន្នំ ហោតិ.

អនិស្សជ្ជិត្វា បរិភុញ្ជេយ្យាតិ ទ្វេតិស្សោ រត្តិយោ បរិភុញ្ជិត្វា ចតុត្ថទិវសេ ធោវិត្វា ភិក្ខុនិយា វា សិក្ខមានាយ វា សាមណេរិយា វា អនិស្សជ្ជិត្វា បរិភុញ្ជតិ, អាបត្តិ បាចិត្តិយស្ស.

១០០៦. អនិស្សជ្ជិតេ អនិស្សជ្ជិតសញ្ញា បរិភុញ្ជតិ, អាបត្តិ បាចិត្តិយស្ស. អនិស្សជ្ជិតេ វេមតិកា បរិភុញ្ជតិ, អាបត្តិ បាចិត្តិយស្ស. អនិស្សជ្ជិតេ និស្សជ្ជិតសញ្ញា បរិភុញ្ជតិ, អាបត្តិ បាចិត្តិយស្ស.

និស្សជ្ជិតេ អនិស្សជ្ជិតសញ្ញា, អាបត្តិ ទុក្កដស្ស. និស្សជ្ជិតេ វេមតិកា, អាបត្តិ ទុក្កដស្ស. និស្សជ្ជិតេ និស្សជ្ជិតសញ្ញា អនាបត្តិ.

១០០៧. អនាបត្តិ និស្សជ្ជិត្វា បរិភុញ្ជតិ, បុន បរិយាយេន បរិភុញ្ជតិ, អញ្ញា ឧតុនិយោ ភិក្ខុនិយោ ន ហោន្តិ, អច្ឆិន្នចីវរិកាយ, នដ្ឋចីវរិកាយ, អាបទាសុ, ឧម្មត្តិកាយ, អាទិកម្មិកាយាតិ.

សត្តមសិក្ខាបទំ និដ្ឋិតំ.

៨. អដ្ឋមសិក្ខាបទំ

១០០៨. តេន សមយេន ពុទ្ធោ ភគវា សាវត្ថិយំ វិហរតិ ជេតវនេ អនាថបិណ្ឌិកស្ស អារាមេ. តេន ខោ បន សមយេន ថុល្លនន្ទា ភិក្ខុនី អាវសថំ អនិស្សជ្ជិត្វា ចារិកំ បក្កាមិ. តេន ខោ បន សមយេន ថុល្លនន្ទាយ ភិក្ខុនិយា អាវសថោ ឌយ្ហតិ. ភិក្ខុនិយោ ឯវមាហំសុ – ‘‘ហន្ទាយ្យេ, ភណ្ឌកំ នីហរាមា’’តិ. ឯកច្ចា ឯវមាហំសុ – ‘‘ន មយំ, អយ្យេ, នីហរិស្សាម. យំ កិញ្ចិ នដ្ឋំ សព្ពំ អម្ហេ អភិយុញ្ជិស្សតី’’តិ. ថុល្លនន្ទា ភិក្ខុនី បុនទេវ តំ អាវសថំ បច្ចាគន្ត្វា ភិក្ខុនិយោ បុច្ឆិ – ‘‘អបាយ្យេ, ភណ្ឌកំ នីហរិត្ថា’’តិ? ‘‘ន មយំ, អយ្យេ, នីហរិម្ហា’’តិ. ថុល្លនន្ទា ភិក្ខុនី ឧជ្ឈាយតិ ខិយ្យតិ វិបាចេតិ – ‘‘កថញ្ហិ នាម ភិក្ខុនិយោ អាវសថេ ឌយ្ហមានេ ភណ្ឌកំ ន នីហរិស្សន្តី’’តិ! យា តា ភិក្ខុនិយោ អប្បិច្ឆា…បេ… តា ឧជ្ឈាយន្តិ ខិយ្យន្តិ វិបាចេន្តិ – ‘‘កថញ្ហិ នាម អយ្យា ថុល្លនន្ទា អាវសថំ អនិស្សជ្ជិត្វា ចារិកំ បក្កមិស្សតី’’តិ…បេ… សច្ចំ កិរ, ភិក្ខវេ, ថុល្លនន្ទា ភិក្ខុនី អាវសថំ អនិស្សជ្ជិត្វា ចារិកំ បក្កមតីតិ [បក្កមីតិ (ក.)]? ‘‘សច្ចំ, ភគវា’’តិ. វិគរហិ ពុទ្ធោ ភគវា…បេ… កថញ្ហិ នាម, ភិក្ខវេ, ថុល្លនន្ទា ភិក្ខុនី អាវសថំ អនិស្សជ្ជិត្វា ចារិកំ បក្កមិស្សតិ! នេតំ, ភិក្ខវេ, អប្បសន្នានំ វា បសាទាយ…បេ… ឯវញ្ច បន, ភិក្ខវេ, ភិក្ខុនិយោ ឥមំ សិក្ខាបទំ ឧទ្ទិសន្តុ –

១០០៩. ‘‘យា បន ភិក្ខុនី អាវសថំ អនិស្សជ្ជិត្វា ចារិកំ បក្កមេយ្យ, បាចិត្តិយ’’ន្តិ.

១០១០. យា បនាតិ យា យាទិសា…បេ… ភិក្ខុនីតិ…បេ… អយំ ឥមស្មិំ អត្ថេ អធិប្បេតា ភិក្ខុនីតិ.

អាវសថោ នាម កវាដពទ្ធោ វុច្ចតិ.

អនិស្សជ្ជិត្វា ចារិកំ បក្កមេយ្យាតិ ភិក្ខុនិយា វា សិក្ខមានាយ វា សាមណេរិយា វា អនិស្សជ្ជិត្វា បរិក្ខិត្តស្ស អាវសថស្ស បរិក្ខេបំ អតិក្កាមេន្តិយា អាបត្តិ បាចិត្តិយស្ស. អបរិក្ខិត្តស្ស អាវសថស្ស ឧបចារំ អតិក្កាមេន្តិយា អាបត្តិ បាចិត្តិយស្ស.

១០១១. អនិស្សជ្ជិតេ អនិស្សជ្ជិតសញ្ញា បក្កមតិ, អាបត្តិ បាចិត្តិយស្ស. អនិស្សជ្ជិតេ វេមតិកា បក្កមតិ, អាបត្តិ បាចិត្តិយស្ស. អនិស្សជ្ជិតេ និស្សជ្ជិតសញ្ញា បក្កមតិ, អាបត្តិ បាចិត្តិយស្ស.

អកវាដពទ្ធំ អនិស្សជ្ជិត្វា បក្កមតិ, អាបត្តិ ទុក្កដស្ស. និស្សជ្ជិតេ អនិស្សជ្ជិតសញ្ញា, អាបត្តិ ទុក្កដស្ស. និស្សជ្ជិតេ វេមតិកា, អាបត្តិ ទុក្កដស្ស. និស្សជ្ជិតេ និស្សជ្ជិតសញ្ញា, អនាបត្តិ.

១០១២. អនាបត្តិ និស្សជ្ជិត្វា បក្កមតិ, សតិ អន្តរាយេ, បរិយេសិត្វា ន លភតិ, គិលានាយ, អាបទាសុ, ឧម្មត្តិកាយ, អាទិកម្មិកាយាតិ.

អដ្ឋមសិក្ខាបទំ និដ្ឋិតំ.

៩. នវមសិក្ខាបទំ

១០១៣. តេន សមយេន ពុទ្ធោ ភគវា សាវត្ថិយំ វិហរតិ ជេតវនេ អនាថបិណ្ឌិកស្ស អារាមេ. តេន ខោ បន សមយេន ឆព្ពគ្គិយា ភិក្ខុនិយោ តិរច្ឆានវិជ្ជំ បរិយាបុណន្តិ. មនុស្សា ឧជ្ឈាយន្តិ ខិយ្យន្តិ វិបាចេន្តិ – ‘‘កថញ្ហិ នាម ភិក្ខុនិយោ តិរច្ឆានវិជ្ជំ បរិយាបុណិស្សន្តិ, សេយ្យថាបិ គិហិនិយោ កាមភោគិនិយោ’’តិ! អស្សោសុំ ខោ ភិក្ខុនិយោ តេសំ មនុស្សានំ ឧជ្ឈាយន្តានំ ខិយ្យន្តានំ វិបាចេន្តានំ. យា តា ភិក្ខុនិយោ អប្បិច្ឆា…បេ… តា ឧជ្ឈាយន្តិ ខិយ្យន្តិ វិបាចេន្តិ – ‘‘កថញ្ហិ នាម ឆព្ពគ្គិយា ភិក្ខុនិយោ តិរច្ឆានវិជ្ជំ បរិយាបុណិស្សន្តី’’តិ…បេ… សច្ចំ កិរ, ភិក្ខវេ, ឆព្ពគ្គិយា ភិក្ខុនិយោ តិរច្ឆានវិជ្ជំ បរិយាបុណន្តីតិ? ‘‘សច្ចំ, ភគវា’’តិ. វិគរហិ ពុទ្ធោ ភគវា…បេ… កថញ្ហិ នាម, ភិក្ខវេ, ឆព្ពគ្គិយា ភិក្ខុនិយោ តិរច្ឆានវិជ្ជំ បរិយាបុណិស្សន្តិ! នេតំ, ភិក្ខវេ, អប្បសន្នានំ វា បសាទាយ…បេ… ឯវញ្ច បន, ភិក្ខវេ, ភិក្ខុនិយោ ឥមំ សិក្ខាបទំ ឧទ្ទិសន្តុ –

១០១៤. ‘‘យា បន ភិក្ខុនី តិរច្ឆានវិជ្ជំ បរិយាបុណេយ្យ, បាចិត្តិយ’’ន្តិ.

១០១៥. យា បនាតិ យា យាទិសា…បេ… ភិក្ខុនីតិ…បេ… អយំ ឥមស្មិំ អត្ថេ អធិប្បេតា ភិក្ខុនីតិ.

តិរច្ឆានវិជ្ជា [តិរច្ឆានវិជ្ជំ (ក.)] នាម យំ កិញ្ចិ ពាហិរកំ អនត្ថសំហិតំ.

បរិយាបុណេយ្យាតិ បទេន បរិយាបុណាតិ, បទេ បទេ អាបត្តិ បាចិត្តិយស្ស. អក្ខរាយ បរិយាបុណាតិ, អក្ខរក្ខរាយ អាបត្តិ បាចិត្តិយស្ស.

១០១៦. អនាបត្តិ លេខំ បរិយាបុណាតិ, ធារណំ បរិយាបុណាតិ, គុត្តត្ថាយ បរិត្តំ បរិយាបុណាតិ, ឧម្មត្តិកាយ, អាទិកម្មិកាយាតិ.

នវមសិក្ខាបទំ និដ្ឋិតំ.

១០. ទសមសិក្ខាបទំ

១០១៧. តេន សមយេន ពុទ្ធោ ភគវា សាវត្ថិយំ វិហរតិ ជេតវនេ អនាថបិណ្ឌិកស្ស អារាមេ. តេន ខោ បន សមយេន ឆព្ពគ្គិយា ភិក្ខុនិយោ តិរច្ឆានវិជ្ជំ វាចេន្តិ. មនុស្សា ឧជ្ឈាយន្តិ ខិយ្យន្តិ វិបាចេន្តិ – ‘‘កថញ្ហិ នាម ភិក្ខុនិយោ តិរច្ឆានវិជ្ជំ វាចេស្សន្តិ, សេយ្យថាបិ គិហិនិយោ កាមភោគិនិយោ’’តិ! អស្សោសុំ ខោ ភិក្ខុនិយោ តេសំ មនុស្សានំ ឧជ្ឈាយន្តានំ ខិយ្យន្តានំ វិបាចេន្តានំ. យា តា ភិក្ខុនិយោ អប្បិច្ឆា…បេ… តា ឧជ្ឈាយន្តិ ខិយ្យន្តិ វិបាចេន្តិ – ‘‘កថញ្ហិ នាម ឆព្ពគ្គិយា ភិក្ខុនិយោ តិរច្ឆានវិជ្ជំ វាចេស្សន្តី’’តិ…បេ… សច្ចំ កិរ, ភិក្ខវេ, ឆព្ពគ្គិយា ភិក្ខុនិយោ តិរច្ឆានវិជ្ជំ វាចេន្តីតិ? ‘‘សច្ចំ, ភគវា’’តិ. វិគរហិ ពុទ្ធោ ភគវា…បេ… កថញ្ហិ នាម, ភិក្ខវេ, ឆព្ពគ្គិយា ភិក្ខុនិយោ តិរច្ឆានវិជ្ជំ វាចេស្សន្តិ! នេតំ, ភិក្ខវេ, អប្បសន្នានំ វា បសាទាយ…បេ… ឯវញ្ច បន, ភិក្ខវេ, ភិក្ខុនិយោ ឥមំ សិក្ខាបទំ ឧទ្ទិសន្តុ –

១០១៨. ‘‘យា បន ភិក្ខុនី តិរច្ឆានវិជ្ជំ វាចេយ្យ, បាចិត្តិយ’’ន្តិ.

១០១៩. យា បនាតិ យា យាទិសា…បេ… ភិក្ខុនីតិ…បេ… អយំ ឥមស្មិំ អត្ថេ អធិប្បេតា ភិក្ខុនីតិ.

តិរច្ឆានវិជ្ជា [តិរច្ឆានវិជ្ជំ (ក.)] នាម យំ កិញ្ចិ ពាហិរកំ អនត្ថសំហិតំ.

វាចេយ្យាតិ បទេន វាចេតិ, បទេ បទេ អាបត្តិ បាចិត្តិយស្ស. អក្ខរាយ វាចេតិ, អក្ខរក្ខរាយ អាបត្តិ បាចិត្តិយស្ស.

១០២០. អនាបត្តិ លេខំ វាចេតិ, ធារណំ វាចេតិ, គុត្តត្ថាយ បរិត្តំ វាចេតិ, ឧម្មត្តិកាយ, អាទិកម្មិកាយាតិ.

ទសមសិក្ខាបទំ និដ្ឋិតំ.

ចិត្តាគារវគ្គោ បញ្ចមោ.