២. ទុតិយសិក្ខាបទំ

៨៨៧. តេន សមយេន ពុទ្ធោ ភគវា សាវត្ថិយំ វិហរតិ ជេតវនេ អនាថបិណ្ឌិកស្ស អារាមេ. តេន ខោ បន សមយេន ភគវតា ភិក្ខុនីនំ [មហាវ. ៣៥១] ឧទកសាដិកា អនុញ្ញាតា ហោតិ. ឆព្ពគ្គិយា ភិក្ខុនិយោ – ‘‘ភគវតា ឧទកសាដិកា អនុញ្ញាតា’’តិ អប្បមាណិកាយោ ឧទកសាដិកាយោ ធារេសុំ [ធារេន្តិ (បាចិ. ៥៣១-៥៤៥)]. បុរតោបិ បច្ឆតោបិ អាកឌ្ឍន្តា អាហិណ្ឌន្តិ. យា តា ភិក្ខុនិយោ អប្បិច្ឆា…បេ… តា ឧជ្ឈាយន្តិ ខិយ្យន្តិ វិបាចេន្តិ – ‘‘កថញ្ហិ នាម ឆព្ពគ្គិយា ភិក្ខុនិយោ អប្បមាណិកាយោ ឧទកសាដិកាយោ ធារេស្សន្តី’’តិ…បេ… សច្ចំ កិរ, ភិក្ខវេ, ឆព្ពគ្គិយា ភិក្ខុនិយោ អប្បមាណិកាយោ ឧទកសាដិកាយោ ធារេន្តីតិ? ‘‘សច្ចំ, ភគវា’’តិ. វិគរហិ ពុទ្ធោ ភគវា…បេ… កថញ្ហិ នាម, ភិក្ខវេ, ឆព្ពគ្គិយា ភិក្ខុនិយោ អប្បមាណិកាយោ ឧទកសាដិកាយោ ធារេស្សន្តិ! នេតំ, ភិក្ខវេ, អប្បសន្នានំ វា បសាទាយ…បេ… ឯវញ្ច បន, ភិក្ខវេ, ភិក្ខុនិយោ ឥមំ សិក្ខាបទំ ឧទ្ទិសន្តុ –

៨៨៨. ‘‘ឧទកសាដិកំ បន ភិក្ខុនិយា ការយមានាយ បមាណិកា ការេតព្ពា. តត្រិទំ បមាណំ – ទីឃសោ ចតស្សោ វិទត្ថិយោ, សុគតវិទត្ថិយា; តិរិយំ ទ្វេ វិទត្ថិយោ. តំ អតិក្កាមេន្តិយា ឆេទនកំ បាចិត្តិយ’’ន្តិ.

៨៨៩. ឧទកសាដិកា នាម យាយ និវត្ថា [និវត្ថាយ (ស្យា.)] នហាយតិ.

ការយមានាយាតិ ករោន្តិយា វា ការាបេន្តិយា វា.

បមាណិកា ការេតព្ពា. តត្រិទំ បមាណំ – ទីឃសោ ចតស្សោ វិទត្ថិយោ, សុគតវិទត្ថិយា; តិរិយំ ទ្វេ វិទត្ថិយោ. តំ អតិក្កាមេត្វា ករោតិ វា ការាបេតិ វា, បយោគេ ទុក្កដំ. បដិលាភេន ឆិន្ទិត្វា បាចិត្តិយំ ទេសេតព្ពំ.

៨៩០. អត្តនា វិប្បកតំ អត្តនា បរិយោសាបេតិ, អាបត្តិ បាចិត្តិយស្ស. អត្តនា វិប្បកតំ បរេហិ បរិយោសាបេតិ, អាបត្តិ បាចិត្តិយស្ស. បរេហិ វិប្បកតំ អត្តនា បរិយោសាបេតិ, អាបត្តិ បាចិត្តិយស្ស. បរេហិ វិប្បកតំ បរេហិ បរិយោសាបេតិ, អាបត្តិ បាចិត្តិយស្ស.

អញ្ញស្សត្ថាយ ករោតិ វា ការាបេតិ វា, អាបត្តិ ទុក្កដស្ស. អញ្ញេន កតំ បដិលភិត្វា បរិភុញ្ជតិ, អាបត្តិ ទុក្កដស្ស.

៨៩១. អនាបត្តិ បមាណិកំ ករោតិ, ឩនកំ ករោតិ, អញ្ញេន កតំ បមាណាតិក្កន្តំ បដិលភិត្វា ឆិន្ទិត្វា បរិភុញ្ជតិ, វិតានំ វា ភូមត្ថរណំ វា សាណិបាការំ វា ភិសិំ វា ពិព្ពោហនំ វា ករោតិ, ឧម្មត្តិកាយ, អាទិកម្មិកាយាតិ.

ទុតិយសិក្ខាបទំ និដ្ឋិតំ.