៣. តតិយបាដិទេសនីយសិក្ខាបទំ

៥៦២. តេន សមយេន ពុទ្ធោ ភគវា សាវត្ថិយំ វិហរតិ ជេតវនេ អនាថបិណ្ឌិកស្ស អារាមេ. តេន ខោ បន សមយេន សាវត្ថិយំ អញ្ញតរំ កុលំ ឧភតោបសន្នំ ហោតិ. សទ្ធាយ វឌ្ឍតិ, ភោគេន ហាយតិ, យំ តស្មិំ កុលេ ឧប្បជ្ជតិ បុរេភត្តំ ខាទនីយំ វា ភោជនីយំ វា តំ សព្ពំ ភិក្ខូនំ វិស្សជ្ជេត្វា អប្បេកទា អនសិតា អច្ឆន្តិ. មនុស្សា ឧជ្ឈាយន្តិ ខិយ្យន្តិ វិបាចេន្តិ – ‘‘កថញ្ហិ នាម សមណា សក្យបុត្តិយា ន មត្តំ ជានិត្វា បដិគ្គហេស្សន្តិ! ឥមេ ឥមេសំ ទត្វា អប្បេកទា អនសិតា អច្ឆន្តី’’តិ!! អស្សោសុំ ខោ ភិក្ខូ តេសំ មនុស្សានំ ឧជ្ឈាយន្តានំ ខិយ្យន្តានំ វិបាចេន្តានំ. អថ ខោ តេ ភិក្ខូ ភគវតោ ឯតមត្ថំ អារោចេសុំ. អថ ខោ ភគវា ឯតស្មិំ និទានេ ឯតស្មិំ បករណេ ធម្មិំ កថំ កត្វា ភិក្ខូ អាមន្តេសិ – ‘‘អនុជានាមិ, ភិក្ខវេ, យំ កុលំ សទ្ធាយ វឌ្ឍតិ, ភោគេន ហាយតិ ឯវរូបស្ស កុលស្ស ញត្តិទុតិយេន កម្មេន សេក្ខសម្មុតិំ ទាតុំ. ឯវញ្ច បន, ភិក្ខវេ, ទាតព្ពា. ព្យត្តេន ភិក្ខុនា បដិពលេន សង្ឃោ ញាបេតព្ពោ –

៥៦៣. ‘‘សុណាតុ មេ, ភន្តេ, សង្ឃោ. ឥត្ថន្នាមំ កុលំ សទ្ធាយ វឌ្ឍតិ, ភោគេន ហាយតិ. យទិ សង្ឃស្ស បត្តកល្លំ, សង្ឃោ ឥត្ថន្នាមស្ស កុលស្ស សេក្ខសម្មុតិំ ទទេយ្យ. ឯសា ញត្តិ.

‘‘សុណាតុ មេ, ភន្តេ, សង្ឃោ. ឥត្ថន្នាមំ កុលំ សទ្ធាយ វឌ្ឍតិ, ភោគេន ហាយតិ. សង្ឃោ ឥត្ថន្នាមស្ស កុលស្ស សេក្ខសម្មុតិំ ទេតិ. យស្សាយស្មតោ ខមតិ ឥត្ថន្នាមស្ស កុលស្ស សេក្ខសម្មុតិយា ទានំ, សោ តុណ្ហស្ស; យស្ស នក្ខមតិ, សោ ភាសេយ្យ.

‘‘ទិន្នា សង្ឃេន ឥត្ថន្នាមស្ស កុលស្ស សេក្ខសម្មុតិ. ខមតិ សង្ឃស្ស, តស្មា តុណ្ហី, ឯវមេតំ ធារយាមី’’តិ.

ឯវញ្ច បន, ភិក្ខវេ, ឥមំ សិក្ខាបទំ ឧទ្ទិសេយ្យាថ –

‘‘យានិ ខោ បន តានិ សេក្ខសម្មតានិ កុលានិ, យោ បន ភិក្ខុ តថារូបេសុ សេក្ខសម្មតេសុ កុលេសុ ខាទនីយំ វា ភោជនីយំ វា សហត្ថា បដិគ្គហេត្វា ខាទេយ្យ វា ភុញ្ជេយ្យ វា, បដិទេសេតព្ពំ តេន ភិក្ខុនា – ‘គារយ្ហំ, អាវុសោ, ធម្មំ អាបជ្ជិំ អសប្បាយំ បាដិទេសនីយំ តំ បដិទេសេមី’’’តិ.

ឯវញ្ចិទំ ភគវតា ភិក្ខូនំ សិក្ខាបទំ បញ្ញត្តំ ហោតិ.

៥៦៤. តេន ខោ បន សមយេន សាវត្ថិយំ ឧស្សវោ ហោតិ. មនុស្សា ភិក្ខូ និមន្តេត្វា ភោជេន្តិ. តម្បិ ខោ កុលំ ភិក្ខូ និមន្តេសិ. ភិក្ខូ កុក្កុច្ចាយន្តា នាធិវាសេន្តិ – ‘‘បដិក្ខិត្តំ ភគវតា សេក្ខសម្មតេសុ កុលេសុ ខាទនីយំ វា ភោជនីយំ វា សហត្ថា បដិគ្គហេត្វា ខាទិតុំ ភុញ្ជិតុ’’ន្តិ. តេ ឧជ្ឈាយន្តិ ខិយ្យន្តិ វិបាចេន្តិ – ‘‘កិំ នុ ខោ នាម អម្ហាកំ ជីវិតេន យំ អយ្យា អម្ហាកំ ន បដិគ្គណ្ហន្តី’’តិ! អស្សោសុំ ខោ ភិក្ខូ តេសំ មនុស្សានំ ឧជ្ឈាយន្តានំ ខិយ្យន្តានំ វិបាចេន្តានំ. អថ ខោ តេ ភិក្ខូ ភគវតោ ឯតមត្ថំ អារោចេសុំ. អថ ខោ ភគវា ឯតស្មិំ និទានេ ឯតស្មិំ បករណេ ធម្មិំ កថំ កត្វា ភិក្ខូ អាមន្តេសិ – ‘‘អនុជានាមិ, ភិក្ខវេ, និមន្តិតេន សេក្ខសម្មតេសុ កុលេសុ ខាទនីយំ វា ភោជនីយំ វា សហត្ថា បដិគ្គហេត្វា ខាទិតុំ ភុញ្ជិតុំ. ឯវញ្ច បន, ភិក្ខវេ, ឥមំ សិក្ខាបទំ ឧទ្ទិសេយ្យាថ –

‘‘យានិ ខោ បន តានិ សេក្ខសម្មតានិ កុលានិ, យោ បន ភិក្ខុ តថារូបេសុ សេក្ខសម្មតេសុ កុលេសុ បុព្ពេ អនិមន្តិតោ ខាទនីយំ វា ភោជនីយំ វា សហត្ថា បដិគ្គហេត្វា ខាទេយ្យ វា ភុញ្ជេយ្យ វា, បដិទេសេតព្ពំ តេន ភិក្ខុនា – ‘គារយ្ហំ, អាវុសោ, ធម្មំ អាបជ្ជិំ អសប្បាយំ បាដិទេសនីយំ, តំ បដិទេសេមី’’’តិ.

ឯវញ្ចិទំ ភគវតា ភិក្ខូនំ សិក្ខាបទំ បញ្ញត្តំ ហោតិ.

៥៦៥. តេន ខោ បន សមយេន អញ្ញតរោ ភិក្ខុ តស្ស កុលស្ស កុលូបកោ ហោតិ. អថ ខោ សោ ភិក្ខុ បុព្ពណ្ហសមយំ និវាសេត្វា បត្តចីវរមាទាយ យេន តំ កុលំ តេនុបសង្កមិ; ឧបសង្កមិត្វា បញ្ញត្តេ អាសនេ និសីទិ. តេន ខោ បន សមយេន សោ ភិក្ខុ គិលានោ ហោតិ. អថ ខោ តេ មនុស្សា តំ ភិក្ខុំ ឯតទវោចុំ – ‘‘ភុញ្ជថ, ភន្តេ’’តិ. អថ ខោ សោ ភិក្ខុ – ‘‘ភគវតា បដិក្ខិត្តំ អនិមន្តិតេន សេក្ខសម្មតេសុ កុលេសុ ខាទនីយំ វា ភោជនីយំ វា សហត្ថា បដិគ្គហេត្វា ខាទិតុំ ភុញ្ជិតុ’’ន្តិ កុក្កុច្ចាយន្តោ ន បដិគ្គហេសិ; នាសក្ខិ បិណ្ឌាយ ចរិតុំ; ឆិន្នភត្តោ អហោសិ. អថ ខោ សោ ភិក្ខុ អារាមំ គន្ត្វា ភិក្ខូនំ ឯតមត្ថំ អារោចេសិ. ភិក្ខូ ភគវតោ ឯតមត្ថំ អារោចេសុំ. អថ ខោ ភគវា ឯតស្មិំ និទានេ ឯតស្មិំ បករណេ ធម្មិំ កថំ កត្វា ភិក្ខូ អាមន្តេសិ – ‘‘អនុជានាមិ, ភិក្ខវេ, គិលានេន ភិក្ខុនា សេក្ខសម្មតេសុ កុលេសុ ខាទនីយំ វា ភោជនីយំ វា សហត្ថា បដិគ្គហេត្វា ខាទិតុំ ភុញ្ជិតុំ. ឯវញ្ច បន, ភិក្ខវេ, ឥមំ សិក្ខាបទំ ឧទ្ទិសេយ្យាថ –

៥៦៦. ‘‘យានិ ខោ បន តានិ សេក្ខសម្មតានិ កុលានិ, យោ បន ភិក្ខុ តថារូបេសុ សេក្ខសម្មតេសុ កុលេសុ បុព្ពេ អនិមន្តិតោ អគិលានោ ខាទនីយំ វា ភោជនីយំ វា សហត្ថា បដិគ្គហេត្វា ខាទេយ្យ វា ភុញ្ជេយ្យ វា, បដិទេសេតព្ពំ តេន ភិក្ខុនា – ‘គារយ្ហំ, អាវុសោ, ធម្មំ អាបជ្ជិំ អសប្បាយំ បាដិទេសនីយំ, តំ បដិទេសេមី’’តិ.

៥៦៧. យានិ ខោ បន តានិ សេក្ខសម្មតានិ កុលានីតិ សេក្ខសម្មតំ នាម កុលំ យំ កុលំ សទ្ធាយ វឌ្ឍតិ, ភោគេន ហាយតិ. ឯវរូបស្ស កុលស្ស ញត្តិទុតិយេន កម្មេន សេក្ខសម្មុតិ ទិន្នា ហោតិ.

យោ បនាតិ យោ យាទិសោ…បេ… ភិក្ខូតិ…បេ… អយំ ឥមស្មិំ អត្ថេ អធិប្បេតោ ភិក្ខូតិ.

តថារូបេសុ សេក្ខសម្មតេសុ កុលេសូតិ ឯវរូបេសុ សេក្ខសម្មតេសុ កុលេសុ.

អនិមន្តិតោ នាម អជ្ជតនាយ វា ស្វាតនាយ វា អនិមន្តិតោ, ឃរូបចារំ ឱក្កមន្តេ និមន្តេតិ, ឯសោ អនិមន្តិតោ នាម.

និមន្តិតោ នាម អជ្ជតនាយ វា ស្វាតនាយ វា និមន្តិតោ, ឃរូបចារំ អនោក្កមន្តេ និមន្តេតិ, ឯសោ និមន្តិតោ នាម.

អគិលានោ នាម សក្កោតិ បិណ្ឌាយ ចរិតុំ.

គិលានោ នាម ន សក្កោតិ បិណ្ឌាយ ចរិតុំ.

ខាទនីយំ នាម បញ្ច ភោជនានិ – យាមកាលិកំ សត្តាហកាលិកំ យាវជីវិកំ ឋបេត្វា អវសេសំ ខាទនីយំ នាម.

ភោជនីយំ នាម បញ្ច ភោជនានិ – ឱទនោ, កុម្មាសោ, សត្តុ, មច្ឆោ, មំសំ.

អនិមន្តិតោ អគិលានោ ‘‘ខាទិស្សាមិ ភុញ្ជិស្សាមី’’តិ បដិគ្គណ្ហាតិ, អាបត្តិ ទុក្កដស្ស. អជ្ឈោហារេ អជ្ឈោហារេ អាបត្តិ បាដិទេសនីយស្ស.

៥៦៨. សេក្ខសម្មតេ សេក្ខសម្មតសញ្ញី អនិមន្តិតោ អគិលានោ ខាទនីយំ វា ភោជនីយំវ សហត្ថា បដិគ្គហេត្វា ខាទតិ វា ភុញ្ជតិ វា, អាបត្តិ បាដិទេសនីយស្ស. សេក្ខសម្មតេ វេមតិកោ…បេ… សេក្ខសម្មតេ អសេក្ខសម្មតសញ្ញី អនិមន្តិតោ អគិលានោ ខាទនីយំ វា ភោជនីយំ វា សហត្ថា បដិគ្គហេត្វា ខាទតិ វា ភុញ្ជតិ វា, អាបត្តិ បាដិទេសនីយស្ស.

យាមកាលិកំ សត្តាហកាលិកំ យាវជីវិកំ អាហារត្ថាយ បដិគ្គណ្ហាតិ, អាបត្តិ ទុក្កដស្ស. អជ្ឈោហារេ អជ្ឈោហារេ អាបត្តិ ទុក្កដស្ស. អសេក្ខសម្មតេ សេក្ខសម្មតសញ្ញី, អាបត្តិ ទុក្កដស្ស. អសេក្ខសម្មតេ វេមតិកោ, អាបត្តិ ទុក្កដស្ស. អសេក្ខសម្មតេ អសេក្ខសម្មតសញ្ញី, អនាបត្តិ.

៥៦៩. អនាបត្តិ និមន្តិតស្ស, គិលានស្ស, និមន្តិតស្ស វា គិលានស្ស វា សេសកំ ភុញ្ជតិ, អញ្ញេសំ ភិក្ខា តត្ថ បញ្ញត្តា ហោតិ, ឃរតោ នីហរិត្វា ទេន្តិ, និច្ចភត្តេ, សលាកភត្តេ, បក្ខិកេ, ឧបោសថិកេ, បាដិបទិកេ, យាមកាលិកំ សត្តាហកាលិកំ យាវជីវិកំ – ‘‘សតិ បច្ចយេ បរិភុញ្ជា’’តិ ទេតិ, ឧម្មត្តកស្ស, អាទិកម្មិកស្សាតិ.

តតិយបាដិទេសនីយសិក្ខាបទំ និដ្ឋិតំ.