៣. មោហនសិក្ខាបទំ
៤៤៣. តេន សមយេន ពុទ្ធោ ភគវា សាវត្ថិយំ វិហរតិ ជេតវនេ អនាថបិណ្ឌិកស្ស អារាមេ. តេន ខោ បន សមយេន ឆព្ពគ្គិយា ភិក្ខូ អនាចារំ អាចរិត្វា ‘‘អញ្ញាណកេន អាបន្នាតិ ជានន្តូ’’តិ បាតិមោក្ខេ ឧទ្ទិស្សមានេ ឯវំ វទន្តិ – ‘‘ឥទានេវ ខោ មយំ ជានាម, អយម្បិ កិរ ធម្មោ សុត្តាគតោ សុត្តបរិយាបន្នោ អន្វទ្ធមាសំ ឧទ្ទេសំ អាគច្ឆតី’’តិ. យេ តេ ភិក្ខូ អប្បិច្ឆា…បេ… តេ ឧជ្ឈាយន្តិ ខិយ្យន្តិ វិបាចេន្តិ – ‘‘កថញ្ហិ នាម ឆព្ពគ្គិយា ភិក្ខូ បាតិមោក្ខេ ឧទ្ទិស្សមានេ ឯវំ វក្ខន្តិ – ឥទានេវ ខោ មយំ ជានាម, អយម្បិ កិរ ធម្មោ សុត្តាគតោ សុត្តបរិយាបន្នោ អន្វទ្ធមាសំ ឧទ្ទេសំ អាគច្ឆតី’’តិ…បេ… សច្ចំ កិរ តុម្ហេ, ភិក្ខវេ, បាតិមោក្ខេ ឧទ្ទិស្សមានេ ឯវំ វទេថ – ‘‘ឥទានេវ ខោ មយំ ជានាម, អយម្បិ កិរ ធម្មោ សុត្តាគតោ សុត្តបរិយាបន្នោ អន្វទ្ធមាសំ ឧទ្ទេសំ អាគច្ឆតី’’តិ? ‘‘សច្ចំ, ភគវា’’តិ. វិគរហិ ពុទ្ធោ ភគវា…បេ… កថញ្ហិ នាម តុម្ហេ, មោឃបុរិសា, បាតិមោក្ខេ ឧទ្ទិស្សមានេ ឯវំ វក្ខថ – ‘‘ឥទានេវ ខោ មយំ ជានាម, អយម្បិ កិរ ធម្មោ សុត្តាគតោ សុត្តបរិយាបន្នោ អន្វទ្ធមាសំ ឧទ្ទេសំ អាគច្ឆតី’’តិ! នេតំ, មោឃបុរិសា, អប្បសន្នានំ វា បសាទាយ…បេ… ឯវញ្ច បន, ភិក្ខវេ, ឥមំ សិក្ខាបទំ ឧទ្ទិសេយ្យាថ –
៤៤៤. ‘‘យោ បន ភិក្ខុ អន្វទ្ធមាសំ បាតិមោក្ខេ ឧទ្ទិស្សមានេ ឯវំ វទេយ្យ – ‘ឥទានេវ ខោ អហំ ជានាមិ, អយម្បិ កិរ ធម្មោ សុត្តាគតោ សុត្តបរិយាបន្នោ អន្វទ្ធមាសំ ឧទ្ទេសំ អាគច្ឆតី’តិ. តញ្ចេ ភិក្ខុំ អញ្ញេ ភិក្ខូ ជានេយ្យុំ និសិន្នបុព្ពំ ឥមិនា ភិក្ខុនា ទ្វត្តិក្ខត្តុំ បាតិមោក្ខេ ឧទ្ទិស្សមានេ, កោ បន វាទោ ភិយ្យោ [ភិយ្យោតិ (ស្យា.)], ន ច តស្ស ភិក្ខុនោ អញ្ញាណកេន មុត្តិ អត្ថិ, យញ្ច តត្ថ អាបត្តិំ អាបន្នោ តញ្ច យថាធម្មោ ការេតព្ពោ, ឧត្តរិ ចស្ស មោហោ អារោបេតព្ពោ – ‘តស្ស តេ, អាវុសោ, អលាភា, តស្ស តេ ទុល្លទ្ធំ, យំ ត្វំ បាតិមោក្ខេ ឧទ្ទិស្សមានេ ន សាធុកំ អដ្ឋិំ កត្វា [អដ្ឋិកត្វា (ស្យា. ក.)] មនសិ ករោសី’តិ. ឥទំ តស្មិំ មោហនកេ បាចិត្តិយ’’ន្តិ.
៤៤៥. យោ បនាតិ យោ យាទិសោ…បេ… ភិក្ខូតិ…បេ… អយំ ឥមស្មិំ អត្ថេ អធិប្បេតោ ភិក្ខូតិ.
អន្វទ្ធមាសន្តិ អនុបោសថិកំ.
បាតិមោក្ខេ ឧទ្ទិស្សមានេតិ ឧទ្ទិសន្តេ.
ឯវំ វទេយ្យាតិ អនាចារំ អាចរិត្វា – ‘‘អញ្ញាណកេន អាបន្នោតិ ជានន្តូ’’តិ បាតិមោក្ខេ ឧទ្ទិស្សមានេ ឯវំ វទេតិ – ‘‘ឥទានេវ ខោ អហំ ជានាមិ, អយម្បិ កិរ ធម្មោ សុត្តាគតោ សុត្តបរិយាបន្នោ អន្វទ្ធមាសំ ឧទ្ទេសំ អាគច្ឆតី’’តិ, អាបត្តិ ទុក្កដស្ស.
តញ្ចេ មោហេតុកាមំ ភិក្ខុំ អញ្ញេ ភិក្ខូ ជានេយ្យុំ និសិន្នបុព្ពំ ឥមិនា ភិក្ខុនា ទ្វត្តិក្ខត្តុំ បាតិមោក្ខេ ឧទ្ទិស្សមានេ, កោ បន វាទោ ភិយ្យោ, ន ច តស្ស ភិក្ខុនោ អញ្ញាណកេន មុត្តិ អត្ថិ, យញ្ច តត្ថ អាបត្តិំ អាបន្នោ, តញ្ច យថាធម្មោ ការេតព្ពោ, ឧត្តរិ ចស្ស មោហោ អារោបេតព្ពោ. ឯវញ្ច បន, ភិក្ខវេ, អារោបេតព្ពោ. ព្យត្តេន ភិក្ខុនា បដិពលេន សង្ឃោ ញាបេតព្ពោ –
៤៤៦. ‘‘សុណាតុ មេ, ភន្តេ, សង្ឃោ. អយំ ឥត្ថន្នាមោ ភិក្ខុ បាតិមោក្ខេ ឧទ្ទិស្សមានេ ន សាធុកំ អដ្ឋិំ កត្វា មនសិ ករោតិ. យទិ សង្ឃស្ស បត្តកល្លំ, សង្ឃោ ឥត្ថន្នាមស្ស ភិក្ខុនោ មោហំ អារោបេយ្យ. ឯសា ញត្តិ.
‘‘សុណាតុ មេ, ភន្តេ, សង្ឃោ. អយំ ឥត្ថន្នាមោ ភិក្ខុ បាតិមោក្ខេ ឧទ្ទិស្សមានេ ន សាធុកំ អដ្ឋិំ កត្វា មនសិ ករោតិ. សង្ឃោ ឥត្ថន្នាមស្ស ភិក្ខុនោ មោហំ អារោបេតិ. យស្សាយស្មតោ ខមតិ ឥត្ថន្នាមស្ស ភិក្ខុនោ មោហស្ស អារោបនា, សោ តុណ្ហស្ស; យស្ស នក្ខមតិ, សោ ភាសេយ្យ.
‘‘អារោបិតោ សង្ឃេន ឥត្ថន្នាមស្ស ភិក្ខុនោ មោហោ. ខមតិ សង្ឃស្ស, តស្មា តុណ្ហី, ឯវមេតំ ធារយាមី’’តិ.
អនារោបិតេ មោហេ មោហេតិ, អាបត្តិ ទុក្កដស្ស. អារោបិតេ មោហេ មោហេតិ, អាបត្តិ បាចិត្តិយស្ស.
៤៤៧. ធម្មកម្មេ ធម្មកម្មសញ្ញី, អាបត្តិ បាចិត្តិយស្ស. ធម្មកម្មេ វេមតិកោ, អាបត្តិ បាចិត្តិយស្ស. ធម្មកម្មេ អធម្មកម្មសញ្ញី មោហេតិ, អាបត្តិ បាចិត្តិយស្ស.
អធម្មកម្មេ ធម្មកម្មសញ្ញី, អាបត្តិ ទុក្កដស្ស. អធម្មកម្មេ វេមតិកោ, អាបត្តិ ទុក្កដស្ស. អធម្មកម្មេ អធម្មកម្មសញ្ញី, អាបត្តិ ទុក្កដស្ស.
៤៤៨. អនាបត្តិ ន វិត្ថារេន សុតំ ហោតិ, ឩនកទ្វត្តិក្ខត្តុំ វិត្ថារេន សុតំ ហោតិ, ន មោហេតុកាមស្ស, ឧម្មត្តកស្ស, អាទិកម្មិកស្សាតិ.
មោហនសិក្ខាបទំ និដ្ឋិតំ តតិយំ.